होय, मित्रांनो, कसे आहात सर्व? शुभ सकाळ, शुभ संध्याकाळ, शुभ
दुपार.
यावेळी जो कोणी माझ्याकडे पाहत आहे, सर, उर्जेने मी तुमचे
स्वागत करतो.
मी तुमचा मित्र C.H.
श्रेया गुप्ता, सर.
तुम्ही सगळे कसे आहात?
चांगले? बाहेर मजा?
सर, आपण नेहमी असेच राहावे.
आपण आपले आयुष्य नेहमी हसतमुखाने जगले पाहिजे.
जीवनात दु:ख आणि वेदना नेहमीच येतात.
जीवनाचे दुसरे नाव संघर्ष आहे सर.
पण ही धडपड रडत घालवणे ही सुद्धा चांगली गोष्ट नाही.
संघर्षाला नेहमी हसतमुखाने सामोरे जा जेणेकरुन जो संघर्ष करत
आहे त्यालाही स्वतःची थोडी लाज वाटेल.
संघर्ष, समस्याही अशी लाज वाटली पाहिजे की ती पुन्हा येऊ नये.
या गोष्टींना हसतमुखाने सामोरे जा.
साहेब, खूप हसा, काही किंमत नाही.
हे जग नेहमी हसतमुख माणसाचे स्वागत करते, त्याचे नेहमी स्वागत
करते मित्रांनो.
आयुष्यात असं म्हणतात की तुम्ही ज्या गोष्टीचं जास्त वाटप
कराल, ती गोष्ट तुमच्याकडे जास्त येते.
तुम्ही जितके दु:ख वाटून घ्याल तितके दु:ख तुमच्यावर येईल.
आनंद वाटून घेतला तर आनंदही दुप्पट होईल साहेब.
तुम्ही पैसे वाटायला सुरुवात कराल, तुम्ही दान कराल.
कुठून तरी बघितले तर तुमचा पैशाचा स्रोत होऊ लागेल.
या आयुष्यातल्या काही गोष्टी मी पाळल्या आहेत.
तुम्हीही या गोष्टींचे निरीक्षण करावे अशी माझी इच्छा आहे.
साहेब, आनंदी रहा.
सकाळी उठून देवाचे आभार माना.
त्या देवा, सर्व प्रथम, धन्यवाद.
तुम्ही आम्हाला सकाळी सुखरूप जागे केले.
असंही होऊ शकतं की तुम्ही रात्री झोपला असता आणि मध्येच तुमचे
तिकीट कापले गेले असते.
मग तुम्ही काय केले असते?
तुम्हाला एक नवीन दिवस दिला आहे.
तो एक नवीन दिवस आहे.
सकारात्मकतेने सुरुवात करा.
गेल्या दिवसात ज्या चुका झाल्या, त्या संपवा.
नव्याने सुरुवात करा सर.
आयुष्यात दुसरे काही नाही.
सध्याचा हा जो क्षण चालू आहे, अनेक लोक, अनेक बाबा, अनेक
प्रेरक वक्ते येतात आणि भरपूर विधाने करतात, खूप बकवास करतात
आणि लाखो कोटी रुपये बकवासासाठी घेतात.
आजकाल हे सगळे चालले आहे, मोटिव्हेशनल गुरू, सॉफ्ट स्किल्स,
हे बल्शिट आहे, ड्यूड.
हे काही नाही.
हे सर्व तुम्हाला फसवत आहे.
जीवन तेच आहे जे पूर्वी चालत होते, आपले पूर्वज काय म्हणायचे,
भाऊ, जे चालले आहे तेच जीवन आहे.
हे जीवन आहे.
जर तुम्ही श्वास घेतला तर ते जीवन आहे.
श्वास थांबला तर आयुष्य संपले.
तुम्हाला जे काही करायचे आहे, जे काही बोलायचे आहे, जे बनायचे
आहे ते मरण्यापूर्वी सांगायचे आहे.
मृत्यूनंतर काय होईल कुणास ठाऊक.
मित्रांनो, ही गोष्ट आहे.
यासह, आम्ही आमचा पुरवठा ठिकाणाचा अध्याय सुरू करतो.
पुरवठ्याचे ठिकाण, जे आम्ही शेवटच्या लेक्चरमध्ये सुरू केले
होते.
शेवटच्या लेक्चरमध्ये आम्ही प्लेस ऑफ सप्लाय हा अध्याय सुरू
केला.
आम्ही वस्तूंच्या पुरवठ्याच्या ठिकाणाविषयी चर्चा करत होतो.
वस्तूंच्या पुरवठ्याच्या ठिकाणाविषयी, ती माहिती देण्यापूर्वी
तेथे असलेली माहिती,
मी पण सांगितलं होतं की, प्लेस ऑफ सप्लाय चा चॅप्टर, वाचायची
काय गरज आहे.
आपण पुरवठा ठिकाणाचा अध्याय का वाचतो?
आपण जे विक्री करत आहोत, जी सेवा देत आहोत, जे बिल देत आहोत,
त्यावर CGST, SGST किंवा IGST आहे का?
हे, पुरवठ्याचे ठिकाण आणि पुरवठादाराचे स्थान, तुलना करून,
आम्हाला माहिती व्हायची.
दोघेही एकाच राज्यात, एकाच केंद्रशासित प्रदेशात होते.
तर, सीजीएसटी आणि एसजीएसटी लिहिले जायचे.
ते वेगळे असायचे.
त्यामुळे आंतरराज्यीय पुरवठ्याचा विचार केला जायचा.
आणि IGST मानला जायचा.
हे थोडे थोडक्यात आहे.
मी तुम्हाला मागच्या लेक्चरमध्ये दिले होते.
आणि, वस्तूंच्या पुरवठ्याच्या ठिकाणाबद्दल, आम्ही थोडी चर्चा
केली होती.
हेच ते.
आत्तापर्यंत नवीन काही नाही.
जे काही चालले आहे ते चालू आहे.
आता पुढच्या विषयाकडे येऊ.
आता, आम्ही ते कव्हर करणार आहोत, तुम्ही आयात करा.
तुम्ही निर्यात करा.
अशावेळी, पुरवठ्याचे ठिकाण म्हणून काय मानले जाईल?
तुम्हाला पुरवठादाराचे स्थान माहित आहे.
तुम्हाला रिसीव्हरचे स्थान माहित आहे.
पण, आयातीच्या बाबतीत पुरवठा करण्याचे ठिकाण काय आहे?
कलम 11 म्हणते,
वस्तूंच्या पुरवठ्याचे ठिकाण, जे तुम्ही भारतात आयात करत
आहात, हा आपला भारत आहे.
बघा, मी नकाशा नीट काढला नाही.
मी नकाशा थोडा खाली काढत आहे.
समजा, तुम्ही इथे बसला आहात.
तुम्ही बाहेरून माल घेत आहात.
तुम्ही आयात करत आहात.
तर, त्या बाबतीत, तुमचे पुरवठा ठिकाण काय आहे?
पुरवठ्याचे ठिकाण हे आयातदाराचे ठिकाण असेल.
जर तुम्ही वस्तू आयात करत असाल तर तुमचे स्थान तुमचे पुरवठा
ठिकाण मानले जाईल.
हे तुमचे पुरवठा ठिकाण आहे.
तुम्ही निर्यात करत आहात.
तू इथे बसला आहेस.
तुम्ही इथे विक्री करत आहात.
तुम्ही निर्यात करत आहात.
तर, निर्यातीच्या बाबतीत,
भारताबाहेरील स्थान.
हे स्थान तुमचे पुरवठा ठिकाण मानले जाईल.
हा दोन ओळींचा विभाग होता.
जर तुम्ही या विभागाला जास्त महत्व दिले तर आमचे महत्व कमी
होईल साहेब.
या भागाची तितकीच चर्चा करू या.
पुढे जाण्याचे महत्त्व.
मला वाटत नाही सर अजून पुढे जाण्याची गरज आहे.
हे इथेच संपवूया.
आयात आणि निर्यात.
पुढच्या विषयाकडे वळू.
पुढचा विषय.
आमचा पुढचा विषय म्हणतो,
आमचा पुढचा विषय काय सांगतो?
हे सेवांबद्दल बोलते.
आम्ही आत्तापर्यंत मालाबद्दल बोललो.
गुड्स म्हंटले की जर तुम्ही आयात-निर्यात कराल तर तुमची
पुरवठा करण्याचे ठिकाण काय असेल?
आणि आयात-निर्यात नाही केली तर काय होणार?
आता सेवांबद्दल बोलूया.
या देशात अनेक प्रकारच्या सेवा आहेत साहेब.
सेवांचे अनेक प्रकार आहेत.
मी याबद्दल बोललो तर,
बँकिंग सेवा देखील एक सेवा आहे.
विमा सेवा देखील एक सेवा आहे.
तुम्ही एखाद्या रेस्टॉरंटमध्ये जेवायला गेलात तर तुम्हाला
आठवत असेल, मी तुम्हाला सप्लायच्या अध्यायात सांगितले होते.
ती देखील एक सेवा आहे.
जर तुम्ही व्यायामासाठी जिममध्ये गेलात तर तीही एक सेवा आहे.
आता, जेव्हा ती व्यक्ती आपले बिल कापते तेव्हा सेवा
पुरवठादार, रेस्टॉरंटमधील व्यक्ती, जीममधील व्यक्ती, बँका,
विमा कंपन्या, जेव्हा ते त्यांचे बिल कापतात, त्यांचे बीजक
कापतात आणि ते तुम्हाला देतात, त्यांनी काय करावे? त्यावर
शुल्क?
त्यांनी सीजीएसटी, एसजीएसटी किंवा थेट आयजीएसटी आकारावे?
सेवा पुरवठादारांनी काय करावे?
सेवा प्रदात्यांना विभाग क्रमांक 12 वाचावा लागेल. त्यांनी
विभाग क्रमांक 12 वाचताच, त्यांना त्यांच्या पुरवठ्याचे ठिकाण
काय आहे हे समजेल.
पुरवठ्याच्या ठिकाणाची पुरवठादाराच्या स्थानाशी तुलना करा.
आंतरराज्य, आंतरराज्य, त्यानुसार तुम्हाला जीएसटी मिळेल.
मी काही चुकीचे बोलत आहे का?
तू माझ्याकडे असे बघत आहेस, मला काय माहित नाही.
विषयाचे नाव आहे
सेवेच्या पुरवठ्याचे ठिकाण, जेथे पुरवठादाराचे स्थान आणि
प्राप्तकर्त्याचे स्थान भारतात आहे. सेवा देणारी व्यक्ती
देखील भारतात आहे आणि सेवा घेणारी व्यक्ती देखील भारतात आहे.
ते कलम 12 मध्ये आहे.
कलम 12 काय म्हणते?
इकडे ये.
मी म्हणतो तसे वाचा, मनापासून वाचू नका.
दिसत.
सामान्य नियम काय म्हणतो?
सर्व प्रथम, 12-2.
सामान्य नियम काय म्हणतो?
सेवेचा पुरवठा दिलेल्या तरतुदींपैकी कोणत्याही अंतर्गत येत
नसेल तरच हा नियम लागू होतो असे सर्वसाधारण नियम सांगतात.
उपविभाग 3 पासून उपविभाग 14 पर्यंत, तुम्हाला भरपूर गुण
मिळतील. तुम्ही स्थावर मालमत्तेच्या पुरवठ्याची सेवा,
रेस्टॉरंटची सेवा, कार्यक्रम आयोजित करण्याची सेवा देत आहात.
जर तुमची सेवा त्या विशिष्ट श्रेणींमध्ये येत असेल, तर
पुरवठ्याचे ठिकाण कसे काढले जाईल हे लिहिलेल्या विशिष्ट
बिंदूचे अनुसरण करा.
परंतु जर ते त्या विशिष्ट सेवांमध्ये येत नसेल तर सामान्य
नियमाचे पालन करा.
सामान्य नियम काय म्हणतो?
सर्वसाधारण नियमानुसार नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा पुरवण्याचे
ठिकाण, सेवा प्राप्त करणाऱ्या व्यक्तीचे स्थान. तुम्ही
नोंदणीकृत व्यक्ती, जीएसटीमध्ये नोंदणी केलेल्या, जीएसटी
विभागाला हे माझे व्यवसायाचे ठिकाण आहे, हे माझ्या व्यवसायाचे
प्रमुख ठिकाण असल्याचे सांगणाऱ्या व्यक्तीला सेवा देत असल्यास,
मी माझा व्यवसाय याच ठिकाणाहून चालवतो.
मी चालवतो.
जर तुम्हाला माहित असेल की तो नोंदणीकृत व्यक्ती आहे, तर हे
उघड आहे की त्याच्याकडे व्यवसायाचे ठिकाण असणे आवश्यक आहे.
जर तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा देत असाल, तर सेवा
प्राप्त करणाऱ्या व्यक्तीचे स्थान.
ठीक आहे? उदाहरणार्थ, चित्रपट कलाकार.
मिस्टर बच्चन यांचेच उदाहरण घ्या.
मिस्टर बच्चन केबीसीसाठी शूट करतात.
सोनी त्याची निर्माता आहे असे मानू या.
मग काय श्री.
बच्चनची सेवा?
अभिनय. तो अभिनय सेवा देत आहे.
तो अभिनय सेवा देत आहे.
तो ज्या सेवा देत आहे, ती सेवा कोणत्याही विशिष्ट विभागात येत
नाही, असे मानू या.
कारण जर सेवा विशिष्ट विभागात पडली तर आम्हीही तेच केले असते.
आता श्री.
बच्चनची सेवा इथे सामान्य नियमात पडत आहे.
सामान्य नियम काय म्हणेल?
सामान्य नियम सांगेल की जर तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा
देत असाल तर तुम्ही ज्या व्यक्तीला सेवा देत आहात ती
नोंदणीकृत व्यक्ती आहे ज्याने जीएसटीमध्ये नोंदणी केली आहे.
त्यामुळे पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
सेवा प्राप्त करणाऱ्या व्यक्तीचे स्थान.
श्री.बच्चन यांनी सोनीला सेवा दिली.
सोनी कोण आहे?
जीएसटीमध्ये नोंदणीकृत व्यक्ती.
सोनी एंटरटेनमेंट टेलिव्हिजन. जीएसटीमध्ये नोंदणीकृत व्यक्ती
असल्यास, सेवा प्राप्त करणाऱ्या व्यक्तीचे स्थान काय असेल?
मुंबईत सोनी टीव्हीचे कार्यालय असल्यास पुरवठ्याचे ठिकाण काय
असेल? मुंबई.
तथापि, जर नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीला सेवा पुरवल्या गेल्या
असतील, जर तुम्ही नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीला सेवा देत असाल,
तर पुरवठ्याचे ठिकाण अशा नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीचे स्थान आहे.
पुरवठादाराच्या नोंदींमध्ये पत्ता उपलब्ध असल्यास, अन्यथा
पुरवठादाराचे स्थान.
जर श्री.
बच्चन जाऊन नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीला सेवा देतात, समजा मी
नवीन कंपनी उघडली आहे, तिथे रु.ची उलाढाल आहे.
0, त्या कंपनीत काहीही नाही.
मी अद्याप जीएसटीमध्ये नोंदणीही केलेली नाही, कारण माझी
मर्यादा रु.
20-40 लाखांचा आकडा अजून पार झालेला नाही.
मी अद्याप GST मध्ये नोंदणी केलेली नाही.
मी थोडा फिल्मी प्रकारचा माणूस आहे, मी अमिताभ बच्चन यांना
फोन केला आहे.
सर, हे माझे उत्पादन आहे, कदाचित मी पुढे जाऊन या उत्पादनाचा
व्यवसाय करू.
तुम्ही एक काम करा, तुम्ही एक काम करा, तुम्ही या उत्पादनाची
जाहिरात करता.
मी आधीच एक जाहिरात केली आहे,
मी व्यवसाय केला नाही, माझ्याकडे उत्पादन नाही,
माझी एक मूलभूत कल्पना आहे,
मी त्या मूळ कल्पनेची जाहिरात शूट केली आहे.
सध्या, मी काय आहे?
नोंदणी नसलेली व्यक्ती.
आता पहा, जर ते मला सेवा देत असतील तर, नोंदणी नसलेल्या
व्यक्तीचे स्थान काय असेल, जर पुरवठादाराच्या नोंदीमध्ये
पत्ता उपलब्ध असेल.
जर श्री.
बच्चनकडे माझा पत्ता आहे की काहीतरी, मग माझे लोकेशन मिळेल.
पत्ता नसेल तर श्री.
बच्चन, सेवा पुरवठादाराचे स्थान, पुरवठ्याचे ठिकाण मानले जाईल.
आपण ते स्वतंत्रपणे पहावे.
सेवा देणारी व्यक्ती, सेवा देणारी, सेवा देणारी, तो कोणाला
सेवा देत आहे?
तो नोंदणीकृत व्यक्तीला प्रदान करतो की नोंदणी नसलेल्या
व्यक्तीला?
जर तो एखाद्या नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा देत असेल, तर जेव्हा
नोंदणीकृत व्यक्तीने त्याची नोंदणी केली असेल, तेव्हा त्याने
कोणत्या ठिकाणाहून, कोणत्या ठिकाणाहून, हे सांगितले पाहिजे.
मी माझा व्यवसाय करतो.
माझे व्यवसायाचे ठिकाण काय आहे?
व्यवसायाचे प्रमुख ठिकाण कोणते आहे?
मग ते क्षेत्र कोणते असेल?
पुरवठ्याचे ठिकाण.
जर मी ते एखाद्या अनोंदणीकृत व्यक्तीला दिले, तर नोंदणी
नसलेल्या व्यक्तीच्या बाबतीत, एकतर माझ्याकडे पत्ता आहे किंवा
माझ्याकडे त्याचा पत्ता नाही.
जर माझ्याकडे त्याचा पत्ता असेल, जर माझ्याकडे त्याचा पत्ता
असेल, तर पत्ता पुरवण्याचे ठिकाण असेल.
जर माझ्याकडे पत्ता नसेल, तर पुरवठादार म्हणून, पुरवठादाराचा
पत्ता पुरवठ्याचे ठिकाण असेल.
हे काय आहे?
हे सर्व काय आहे?
सर, हा सर्व सामान्य नियम आहे.
आपण पुढील कोणत्याही विभागात न पडल्यास,
मग तू इथे येशील.
सर, ही एक कृती आहे.
कृती वाचण्याचा पहिला मार्ग, पहिला मार्ग, सर्वात सुंदर
मार्ग, सर्वात कौशल्यपूर्ण मार्ग, सर्वात नाजूक मार्ग आणि
सर्वात क्लिष्ट मार्ग असा आहे की विशिष्ट नेहमी सामान्यपेक्षा
जास्त असते.
मी काय म्हटलं?
विशिष्ट नेहमी सामान्यपेक्षा वरचढ असते.
जर कोणत्याही कायद्यात, विशिष्ट परिस्थिती सांगितली जाते, आणि
असे सांगितले जाते की हे सर्वसाधारणपणे असावे.
उदाहरणार्थ, भारतीय दंड संहितेत असे म्हटले आहे की जर तुम्ही
खून केला तर तो गुन्हा आहे.
आणि या गुन्ह्यासाठी 14 वर्षांची शिक्षा आहे.
हत्येचा गुन्हा असेल तर तुम्हाला १४ वर्षे तुरुंगवास भोगावा
लागेल.
आणि एक गोष्ट लिहिली आहे की तुम्ही कोणताही गुन्हा केलात तर
तुम्हाला 2 महिन्यांची शिक्षा होईल.
आता समजा एखादी व्यक्ती खुनाच्या खटल्यात असेल तर तुम्ही
त्याच्यावर काय घालाल?
खुनाच्या खटल्यातील व्यक्तीला १४ वर्षांची शिक्षा होईल अशी
विशिष्ट तरतूद लिहिली आहे.
ती तरतूद तुम्ही ठेवणार का?
जर तुम्ही कोणताही गुन्हा केला तर तुम्हाला 2 महिन्यांची
शिक्षा होईल अशी सर्वसाधारण तरतूद आहे.
सर, जर कोणत्याही परिस्थितीत विशिष्ट तरतूद लिहिली असेल,
सर्वसाधारण तरतूद लिहिली असेल, तर तुम्हाला त्या विशिष्ट
तरतुदीला महत्त्व द्यावे लागेल.
तुमची परिस्थिती विशिष्ट तरतुदीद्वारे शासित आहे की नाही.
या प्रकरणात, जर ते विशिष्ट तरतुदीद्वारे शासित नसेल, तर फक्त
तुम्हाला सामान्य नियमावर ठेवले जाईल.
ठीक आहे? इकडे ये.
चला विशिष्ट परिस्थिती पाहू.
स्थावर मालमत्तेची ही स्थिती आहे.
तुम्हाला दुसरा मुद्दा दिसतो का?
स्थावर मालमत्तेशी संबंधित सेवा किंवा हॉटेलमध्ये राहण्याची
व्यवस्था इ.
म्हणजे, जर एखादी व्यक्ती स्थावर मालमत्तेच्या विरोधात असेल,
जर कोणी सेवा पुरवत असेल तर,
सर, कृपया मला सांगा, कोणत्या प्रकारची सेवा दिली जाऊ शकते?
स्थावर मालमत्तेवर कोणत्या प्रकारच्या सेवा दिल्या जाऊ शकतात
हे कोणी मला सांगू शकेल का?
कृपया मला सांगा.
वास्तुविशारदाची सेवा असू शकते का?
एखाद्या वास्तुविशारदाने एखाद्या मालमत्तेचा नकाशा बनवला तर
तो मालमत्तेची सेवाही देत ​​असतो.
स्थावर मालमत्तेचा दलाल, दलाल असेल तर तोही सेवा देत असतो.
ती देखील एक सेवा, स्थावर मालमत्तेची सेवा बनते.
जर तुम्ही बांधकाम केले तर बांधकाम सेवा देखील येथे येतात.
तो काय म्हणतो ते पाहूया.
वास्तुविशारद, इंटिरिअर डेकोरेटर, रिअल इस्टेट एजंट, अभियंता
यासह स्थावर मालमत्तेच्या संबंधात थेट प्रदान केलेल्या सेवा.
दुसरे म्हणजे, स्थावर मालमत्तेचा वापर करण्याचा किंवा बांधकाम
कार्य पार पाडण्याचा अधिकार प्रदान करून प्रदान केलेली सेवा.
तिसरे म्हणजे, स्थावर मालमत्ता असल्यास, तुम्हाला राहण्यासाठी
स्थावर मालमत्ता दिली जाते.
उदाहरणार्थ, एक हॉटेल आहे.
हॉटेल असेल तर हॉटेल ही स्थावर मालमत्ता आहे.
आत्तापर्यंत आम्ही चर्चा करत होतो की हॉटेल ही स्थावर
मालमत्ता असेल तर हॉटेल बनवायचे असेल तर नकाशा बनवला गेला
पाहिजे.
वास्तुविशारदाने हॉटेलला काही सेवा दिल्या असतील.
रिअल इस्टेट एजंटने काही सेवा दिल्या असतील.
ते हॉटेल बनवण्यासाठी काही बांधकाम सेवा पुरवल्या गेल्या
असतील किंवा नाही.
आम्ही या सर्व सेवांबद्दल बोलत आहोत.
कोणतीही सेवा, कोणतीही सेवा, जी स्थावर मालमत्ता बनवण्यासाठी
वापरली जात आहे, जी स्थावर मालमत्ता बनवण्यासाठी दिली जात
आहे, या सर्व सेवा स्थावर मालमत्तेच्या विरोधात समाविष्ट आहेत.
अशी कोणतीही सेवा आहे जी तुम्हाला स्थावर मालमत्ता देत आहे?
उदाहरणार्थ, निवास सेवा.
उदाहरणार्थ, जर तुम्ही हॉटेलमध्ये गेलात आणि मला 3 रात्री 4
दिवसांसाठी पॅकेज हवे आहे.
ते तुम्हाला हॉटेलमध्ये राहण्याची सोय करत आहेत.
हॉटेल तुम्हाला सेवा देखील देत आहे.
गेस्ट हाऊस, क्लब, हाऊसबोट या सर्वांमध्ये हॉटेलद्वारे
देण्यात येणारी सेवा हा अनोखा छंद असल्याचेही सांगितले जात
आहे.
आठवतंय का?
जर तुम्ही ऐकले असेल, काश्मीरमध्ये बोटीला शिकारा म्हणतात.
हाऊसबोटला शिकारा असेही म्हणतात.
पाण्याची भांडी.
ते तुम्हाला २-३ दिवस राहण्याची सोय करत आहेत.
चौथा मुद्दा.
विवाह, रिसेप्शन, अधिकृत समारंभ, धार्मिक कार्यक्रम, आनुषंगिक
सेवा आयोजित करण्यासाठी निवासाद्वारे प्रदान केलेल्या सेवा.
पूर्वी ही वास्तुविशारदाची सेवा होती.
आता, स्थावर मालमत्तेचे बांधकाम करणे ही आर्किटेक्टची सेवा
आहे.
ही वास्तुविशारद, बांधकाम, अभियंता यांची सेवा आहे.
आता स्थावर मालमत्तेचे बांधकाम झाल्यावर काही लोकांना सेवा
देणार की नाही?
हॉटेल बांधले तर ते काही लोकांना सेवा देईल का?
ही अशी परोपकारी सेवा आहे का?
नाही तो नाही आहे.
तुम्ही हॉटेलमध्ये जाता तेव्हा ते तुम्हाला राहण्याची सोय करत
असते.
उदाहरणार्थ, तुम्ही क्रूझ बुक केल्यास,
जर तुम्ही हाऊसबोट बुक केली तर 2 दिवस, ती तुम्हाला नदीभोवती
घेऊन जाईल.
ती देखील निवासाची सेवा आहे.
आणि सर्वात सामान्य सेवा म्हणजे हॉटेल आणि बँक्वेट हॉल.
तुम्ही बँक्वेट हॉलबद्दल ऐकले आहे का?
बँक्वेट हॉल, जिथे विवाह होतात.
ते देखील एक निवास आहे.
4, 6 किंवा 12 तासांसाठी आम्ही तुम्हाला सेवा देतो.
12 तासांसाठी आम्ही एक हॉल भाड्याने घेतो.
दुपारी 4 वाजल्यापासून, सोहळा संपेपर्यंत, तुम्ही ताऱ्यांच्या
सावलीत बाबुलचे आशीर्वाद घेऊ शकता.
समारंभ संपेपर्यंत, जोपर्यंत गाडी सुटत नाही, जोपर्यंत त्याचे
वडील गाडीच्या मागे धावत नाहीत, तोपर्यंत तुम्ही हॉल भाड्याने
देणार का?
ती देखील निवासाची सेवा आहे.
तुम्हाला एखादे बिझनेस फंक्शन किंवा कॉन्फरन्स करायचे
असल्यास, त्या मोटिव्हेशनल सेमिनारमध्ये परत या.
ते प्रेरणा देतात आणि लोक त्यासाठी पैसे घेतात.
तुम्ही आयुष्यात काहीही पाहत नाही, तुम्ही कोणतेही व्यावहारिक
काम करत नाही, तुम्ही प्रेरणा देण्यासाठी आला आहात.
5-स्टार हॉटेल्समध्ये प्रेरणा सेमिनार, ते संपूर्ण हॉल बुक
करतात.
ती देखील एक सेवा आहे.
अधिकृत सेवा, व्यवसाय कार्य सेवा, काही इतर सहायक सेवा.
या सर्व सेवा दिल्या जात आहेत.
एकतर तुम्ही जंगम मालमत्तेला सेवा देत आहात किंवा ती मालमत्ता
तुम्हाला सेवा देत आहे.
असे समजून घ्या.
ते कसे समजून घ्यावे?
एकतर तुम्ही सेवा देत आहात किंवा ती मालमत्ता तुम्हाला सेवा
देत आहे.
अशावेळी पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
स्थावर मालमत्तेचे स्थान.
आणि जिथे मालमत्ता बनलेली नाही, ती स्थित करायची आहे, ती जागा
येईल तिथे ती बनवली जाईल.
उदाहरणार्थ, एक आर्किटेक्ट आहे.
नोएडामध्ये चांगली प्रॉपर्टी बनवली जात आहे.
आता एका भूखंडासाठी तो नकाशा पास करत आहे.
आम्ही 10 मजल्यांची इमारत बनवू, फ्लॅट बनवू.
त्यामुळे या फ्लॅट्सचा नकाशा बनवा.
इमारत अद्याप तयार झाली नसली तरी नकाशा बनवला जात आहे.
आर्किटेक्टने एक सेवा दिली आहे.
आता त्या सेवेच्या पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
तो म्हणतो, स्थावर मालमत्तेचे. तो म्हणत आहे, स्थावर
मालमत्तेचे.
मात्र अद्याप मालमत्ता नाही. सध्या फक्त भूखंड आहे.
जमिनीचा भूखंड आहे, तिथे काय देऊ? अशा परिस्थितीत माझे
पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
साहेब, अशावेळी पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
अजून प्रॉपर्टी बनवली नसली तरी ती वसायची आहे असे इथे लिहिले
आहे.
त्यामुळे ते कोठे बनवले जाईल, त्याचे स्थान कोठे असेल, ते
ठिकाण देखील पुरवठ्याचे ठिकाण मानले जाईल.
ते पहा. तुम्ही मुंबईतील ताज हॉटेल, ताज हॉटेल, 5 स्टार
हॉटेलमध्ये राहायला जाता.
ते एक भव्य हॉटेल आहे.
तू तिथे राहायला जा.
पुरवठ्याची जागा काय असेल सर?
ते हॉटेल कुठे आहे.
या सर्व गोष्टी पहा, मी तुम्हाला जीएसटीच्या दृष्टिकोनातून
शिकवत नाही.
मी तुम्हाला तुमच्या वैयक्तिक आयुष्याच्या दृष्टिकोनातून
शिकवत आहे.
साहेब, उद्या तुमचे लग्न होणार आहे. तुम्ही तुमच्या बायकोला
कुठल्यातरी हॉटेलमध्ये घेऊन जाल.
तुम्ही तिला फिरायला घेऊन जाल.
सर, तिथे समजा रिसेप्शनिस्ट मॅडम तिचं बिल विचारत आहेत.
त्या बिलात समजा तिने चुकून व्याजदर दाखवला.
तुम्हाला ही तरतूद माहित आहे की पुरवठ्याचे ठिकाण काय आहे?
आणि पुरवठादाराचे स्थान काय आहे?
तुम्ही एकाच वेळी दोन्हीची तुलना कराल.
सरांनी सांगितले होते की स्थावर मालमत्तेची सेवा आहे.
स्थावर मालमत्ता आम्हाला राहण्याची सुविधा देत आहे.
त्यामुळे त्या सुविधा पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
स्थावर मालमत्तेचे स्थान.
तुम्हाला हे माहीत आहे का?
तुम्ही एकाच वेळी दोघांची तुलना करत आहात.
तुम्हाला माहित आहे की मॅडम काहीतरी चुकीचे सांगत आहेत.
तुमच्या पत्नीसमोर तुम्ही उत्साहित व्हाल.
तू जाऊन तुझ्या बायकोसमोर स्टाईल करशील.
आणि तुम्ही म्हणाल, मॅडम, मी जीएसटी सल्लागार आहे.
आणि तुम्ही बनवलेले बिल एकदम चुकीचे आहे.
यामध्ये तुम्ही व्याजदराचा पुरवठा दाखवला आहे.
तुम्ही पुरवठ्याची चुकीची जागा दाखवली आहे.
यात प्रवेश करू नका. हे पुरवठ्याचे ठिकाण नाही.
हे होईल.
आता कल्पना करा.
साहेब, तुमच्या बायकोसमोर तुमचा नंबर जास्त असेल.
काय झाले ते समजणार नाही.
तिला वाटेल की तिला खूप काही माहित आहे.
साहेब, तुमची छाप अशीच असेल.
ज्ञानाने हृदय जिंका.
वीरता कोणीही करू शकतो.
तुमच्या मनाचे ज्ञान दाखवा.
विचार प्रक्रिया दर्शवा.
मग आयुष्य मजेत जाईल.
इकडे ये.
त्याचे उदाहरण एकदा वाचा.
मी थोडे पाणी पिईन.
आपण जायचं? आपण निघूयात? आपण चलायचं?
आपण जाऊ का सर?
मालमत्ता भारतात स्थित असल्यास, ते मालमत्तेचे स्थान आहे.
आणि जर मालमत्ता भारताबाहेर स्थित असेल तर ते
प्राप्तकर्त्याचे स्थान आहे.
सर, आमचे वास्तुविशारद आणि अभियंते इतके पात्र आहेत की
त्यांच्या सेवा घेण्यासाठी जगभरातून लोक येतात.
मी खोटे बोलत नाही.
आमचे वास्तुविशारद, डॉक्टर, आयटी व्यावसायिक, सॉफ्टवेअर
अभियंते खरोखर खूप प्रतिभावान आहेत.
खरं तर, यूएसए मध्ये जाऊन सर्वेक्षण केले तर ५०% सॉफ्टवेअर
इंजिनीअर हे भारतातील आहेत.
भारतातील अव्वल अभियंते तेथे कंपन्या चालवत आहेत.
असे अनेकवेळा घडते की भारतातील एक आर्किटेक्ट आहे आणि
सिंगापूरमध्ये इमारत बांधली जात आहे.
सिंगापूरमध्ये एक इमारत बांधली जात आहे.
त्यामुळे त्यांनी येथूनच सिंगापूरच्या इमारतीची वास्तू तयार
केली आहे.
एकदा तिथे जाऊन लोकेशन चेक केले.
प्लॉट किती मोठा आहे? हे काय आहे?
लोकेशन चेक करून परत इथे आलो.
मी इथून संगणकावर डिझाइन केले.
मी संपूर्ण नकाशासह ईमेल पाठवला.
मला नकाशा सरकारने पास करून दिला.
स्थावर मालमत्ता कोठे आहे?
किंवा ते कोठे ठेवायचे आहे?
सांगशील का?
भारतात की सिंगापूरमध्ये?
सर, सिंगापूरमध्ये.
सेवा कुठे दिल्या जात आहेत?
ते परदेशात दिले जात आहेत.
साहेब, अशावेळी काय करायचे?
भारताबाहेर स्थावर मालमत्तेचे स्थान काय आहे?
अशावेळी पुरवठ्याची जागा कोणती?
प्राप्तकर्त्याचे स्थान.
रिसीव्हर कुठेही असेल, ती जागा तुमची पुरवठ्याची जागा बनेल.
हा मुद्दा होता.
पुढे या.
इकडे ये.
रेस्टॉरंट आणि खानपान सेवा.
तुम्ही जेवणासाठी हॉटेलमध्ये जा.
ते तुम्हाला सेवा देखील देत आहेत.
रेस्टॉरंट सेवा.
वैयक्तिक ग्रूमिंग सेवा.
ग्रूमिंग क्लासेस आहेत.
सर, ग्रूमिंग क्लासेस काय आहेत?
सर, ग्रूमिंग क्लासेसमध्ये काहीच नाही.
ते तुम्हाला कसे चालायचे, चाकू कसा धरायचा, चाकू कसा धरायचा,
चाकू कसा धरायचा, चाकू कसा धरायचा, इंग्रजीत हाय किंवा हॅलो
कसे म्हणायचे ते सांगतात.
असे ग्रूमिंग क्लासेस आहेत.
मालिका आठवते का,
भाभी जी घर पे हैं?
त्या मालिकेत अनिता भाभी येते.
ती ग्रूमिंग क्लासेस देते.
तिला जाऊन विचारा.
फिटनेस आणि सौंदर्य.
जिम सेवा.
फिटनेस सेवा.
सौंदर्य आणि आरोग्य सेवा.
ब्युटी पार्लर सेवा.
स्पा सेवा.
आरोग्य सेवा.
आहारतज्ञ.
आजकाल मोठे उद्योग आहेत.
आहारतज्ञ.
आहार तज्ञ्.
ते तुम्हाला डाएट चार्ट देत आहेत.
VLCC.
तुम्हाला VLCC आठवते का?
VLCC कार्यक्रम.
त्यामुळे जाड लोक पातळ होतात.
असे म्हणतात की आम्ही तुमचे वजन नैसर्गिकरित्या कमी करतो.
VLCC कार्यक्रम.
त्यामुळे त्या सर्व गोष्टींचा येथे अंतर्भाव आहे.
त्या वस्तूंच्या पुरवठ्याचे ठिकाण तपासावे लागेल.
त्या वस्तू पुरवण्याचे ठिकाण काय असेल?
काय म्हणते?
त्यांच्या पुरवठ्याचे ठिकाण काय आहे?
सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात ते स्थान.
रेस्टॉरंटच्या सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात ते स्थान.
जिथे हॉटेल आहे.
ज्या ठिकाणी या सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात.
उदाहरणार्थ, जिथे जिम आहे.
जिम कुठे आहे.
ब्युटी पार्लर कुठे आहे.
VLCC च्या शाखा कुठे आहेत.
सर, पूर्वी तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती आणि नोंदणी नसलेली
व्यक्ती पाहावी लागेल, असे ओरडत होता.
जो सर्वसाधारण नियम आला, त्या सर्वसाधारण नियमात नोंदणीकृत
व्यक्तीच पाहावी लागेल, अशी ओरड केली होती.
नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा दिल्या जात असल्यास, नोंदणीकृत
व्यक्ती किंवा पुरवठादाराचे स्थान.
साहेब, तुम्ही इथे का बोलत नाही?
तुमचे ज्ञान कुठे गेले? सेवा पुरवठादार, रेस्टॉरंट सेवांचा
पुरवठादार, फिटनेस ग्रूमिंग सेवांचा पुरवठादार, तो मी
नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा देत आहे की नोंदणीकृत नसलेल्या
व्यक्तीला हे तपासणार नाही का?
तो तपासणार नाही का?
मित्रांनो, हा संपूर्ण अध्याय तुमच्या सामान्य ज्ञानावर आणि
तुमच्या IQ वर अवलंबून आहे.
हॉटेलमध्ये जेवायला गेला असेल.
तुम्ही हॉटेलमध्ये जेवायला जाता तेव्हा तुमचा सर्व्हिस
प्रोव्हायडर, हॉटेलचा मालक किंवा वेटर तुम्हाला विचारतो का की
तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती आहात की नोंदणीकृत व्यक्ती?
त्याला आजच उत्तर द्या.
मला वाटत नाही की त्याने कधी कोणाला विचारले असेल.
तुम्ही हॉटेलमध्ये जा, सीटवर बसा, वेटर येतो, मेनू कापतो, बिल
भरतो आणि बस्स.
मी कधीच कोणी हॉटेलमध्ये जाऊन रेस्टॉरंटमध्ये बसून म्हणताना
ऐकले नाही,
मी एक नोंदणीकृत व्यक्ती आहे, कृपया त्यानुसार माझे उपचार
वेगळे करा.
असे कधी होते का?
तू जिममध्ये जाऊन प्रवेश घे, तो म्हणतो, ठीक आहे,
रु. 1000 प्रति महिना, रु. 2000 प्रति महिना.
तो तुम्हाला कधी विचारतो की तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती आहात की
नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती?
मला सांग.
तो तुम्हाला कधी विचारतो का?
याचा कशाशी काय संबंध?
तुम्ही काही वैयक्तिक ग्रूमिंग क्लासला उपस्थित राहता.
महिनाभराच्या रजेवर असे वर्ग आहेत.
तो तुला कधी विचारत नाही का?
तो म्हणतो, ठीक आहे, रु.
300 प्रति महिना, विनामूल्य या.
सर, या काही सेवा आहेत ज्या सामान्यीकृत सेवा आहेत.
तुम्ही व्यावहारिक विचार का करत नाही? हल्दीराम, बिकानेर आहे.
त्याच्याकडे रोज हजारो लोक येतात.
तो कोणाला विचारणार?
तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती आहात की नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती?
तो कोणाला विचारणार? मला तुमचा GST क्रमांक द्या.
तो कोणाला विचारणार?
तुमचे नोंदणीकृत व्यवसायाचे ठिकाण कोणते आहे?
त्याप्रमाणे मी माझे पुरवठ्याचे ठिकाण ठेवावे का?
मी कोणाला विचारणार?
तासाभरात हजारो ग्राहक येतात.
स्विगी, झोमॅटो आहे.
त्यांच्याकडे किती ग्राहक आहेत?
तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती असाल तर मी त्या प्रत्येकाला
विचारावे का,
मी तुमचे उपचार वेगळे करीन.
तुम्ही नोंदणी नसलेली व्यक्ती असल्यास,
मी तुमचे उपचार वेगळे करीन.
असे घडते का?
सर, असे होत नाही.
ते व्यावहारिकदृष्ट्या शक्य नाही.
आमच्याकडे तेवढा वेळ नाही. जेव्हा तुम्ही सेवा देत असता
तेव्हा ग्राहकांची संख्या जास्त असते, या सेवांमध्ये भरपूर
प्रमाणात गर्दी असते.
माझी ग्राहक नोंदणीकृत व्यक्ती कोण आहे आणि माझी ग्राहक
नोंदणी नसलेली व्यक्ती कोण आहे याची गणना करणे
व्यावहारिकदृष्ट्या शक्य नाही.
तर, त्या बाबतीत, एक सामान्यीकृत नियम केला जातो की आपण या
सेवा देत आहात ज्या अतिशय सामान्य सेवा आहेत.
मग, अशावेळी आपले काय होणार?
ज्या ठिकाणी सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात.
हे आमचे पुरवठ्याचे ठिकाण मानले जाईल.
तरीही जर तुम्हाला माझ्या म्हणण्यावर विश्वास बसत नसेल तर
संध्याकाळी एखाद्या चांगल्या रेस्टॉरंटमध्ये जा आणि त्यांना
सांगा की मी नोंदणीकृत व्यक्ती आहे.
तुमच्या मर्यादेत राहून बोला.
मी नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती नाही.
साहेब, वेटर तुम्हाला शिव्या देईल.
तो म्हणेल, बेटा, तू नोंदणीकृत आहेस, तू नोंदणीकृत नाहीस.
मला काय फरक पडतो?
तुम्ही ऑर्डर केलेले अन्न आणणे हे माझे काम आहे.
बिल बनवणार्‍याला मी आधीच सांगितले आहे की, पुरवठ्याचे ठिकाण
काय आहे?
ज्या ठिकाणी सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात.
दिल्लीत हॉटेल असेल तर दिल्ली हे पुरवठ्याचे ठिकाण आहे.
आता तुम्ही नोंदणीकृत असाल की अननोंदणीकृत, माझ्या वडिलांचे
काय नुकसान?
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
चला पुढे जाऊया.
हे उदाहरण पहा.
तो पुण्याचा व्यापारी आहे.
तो मुंबईतील रेस्टॉरंटमध्ये जेवतो.
पुरवठ्याचे ठिकाण काय आहे?
ज्या ठिकाणी सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात.
म्हणजे मुंबई.
टिमी फरेरा ही कोलकाताची मेक-अप आर्टिस्ट आहे.
तो जयपूर, राजस्थानला जातो.
कोणासाठी?
सिमरन कपूर, मुंबईची बॉलिवूड अभिनेत्री.
सोनम कौरच्या जागी सिमरनची निवड करण्यात आली आहे.
मग मुंबईत काय चाललंय?
मेकअप केला जात आहे.
मेक-अप कुठे केला जातो?
जयपूरमध्ये.
जयपूरमध्ये शूटिंग सुरू आहे.
जयपूरमध्ये मेकअप केला जात आहे.
तर, पुरवठ्याचे ठिकाण काय आहे?
ज्या ठिकाणी सेवा प्रत्यक्षात केल्या जातात.
ते म्हणजे जयपूर.
ठीक आहे, सर?
चला पुढे जाऊया.
प्रशिक्षण आणि कामगिरी.
ऑपरेशनल सेवा.
सर, ह्याच सेवा आहेत का?
तेच लोक आले आहेत ज्यांचा मी तिरस्कार करतो.
जे फुकट पैसे घेतात.
ज्यांना काहीच कळत नाही.
व्यावहारिक जीवन पाहिले नाही.
आणि प्रेरणा शिकवण्यासाठी आले आहेत.
आणि तुमच्यासारखे लोक त्यांच्यापर्यंत पोहोचतात.
साहेब या, आम्हाला प्रोत्साहन द्या.
आमच्याकडे प्रेरणेचा अभाव आहे.
आपल्या आयुष्यात काहीच नाही.
आजपर्यंत आम्हाला प्रेरणा नव्हती.
आमचे पालक आमचे प्रेरणास्थान नव्हते.
आमची आर्थिक परिस्थिती आमची प्रेरणा नव्हती.
तू येशील.
तुम्ही बाह्य व्यक्ती आहात.
तू येशील.
आमच्यात काय कमतरता आहे ते तुम्ही सांगाल.
मग आपल्याला कळेल की होय, ही प्रेरणा आहे.
हेच ते.
म्हणूनच आपण मोटिव्हेशन सेमिनारला जातो.
तुमच्यात काय कमतरता आहे हे तुम्हाला माहीत नाही.
दुसरी व्यक्ती तुम्हाला सांगेल.
मग तुम्हाला कळेल की होय, आम्ही यात चांगले आहोत.
हीच आपल्यात कमतरता आहे.
हा प्रेरणेचा अर्थ आहे.
बाह्य प्रेरणा म्हणजे काय?
हे 6-7 तास चालते.
कुणीतरी तिथे येऊन म्हणेल.
या.
चला मित्रांनो.
तुमचे स्टार्ट-अप उघडा.
तुझी नोकरी सोड.
इथे लोक हेच करतात.
येथे चांगले लोक आहेत.
ते तुमचे मन बिघडवत नाहीत.
ते 100-500 लोकांना कॉल करतील.
त्यापैकी निम्मे त्यांचेच आहेत.
त्यातील निम्मे त्यांचेच आहेत.
तेथे ते म्हणतील.
झाड कधी मोठे झाले ते कळत नाही.
बाहेरच्या माणसाला झाड बघितल्यावर कळेल की ते झाड मोठे झाले
आहे.
असे त्यांचे म्हणणे आहे.
तुझी नोकरी सोड.
राजीनामा द्या.
व्यवसाय सुरू करा.
हा आणि तो चहा विक्रेता तिकडून तिकडे पोहोचला आहे.
त्यांनी हे केले आहे.
त्याने आपल्या स्टार्टअपचे मूल्यमापन केले आहे.
या सर्व गोष्टी चालू असतात.
आता जे लोक अभिनय करत आहेत.
त्या बाबतीत, प्रशिक्षण आणि कार्यप्रदर्शन मूल्यांकन सेवा
देखील येतात.
उदाहरणार्थ, कोणीतरी GST सेमिनार देत आहे.
मी ऑफिसमध्ये जीएसटी सेमिनार देतो.
अशावेळी माझे पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
कोणी मोटिव्हेशनल सेमिनार देत आहे.
तो लोकांना मूर्ख बनवत आहे.
त्याच्यासाठी पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
साहेब, हे आधी सांगा.
हे आधी सांग.
ही प्रशिक्षण आणि कार्यप्रदर्शन मूल्यमापन सेवा सानुकूलित
सेवा आहे की सामान्य सेवा?
फरक समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
मी हळद विक्रेत्याकडे गेल्यावर,
मी त्याला छोले भटुरेची थाळी द्यायला सांगतो.
तो माझ्यासाठी स्पेशल छोले भटुरे बनवेल का?
तो खास मसाला किंवा खास रेसिपी बनवेल.
जेव्हा तो दुसऱ्या ग्राहकाकडे जातो तेव्हा तो त्याच्यासाठी
काहीतरी खास बनवतो.
असे काही आहे का?
नाही.
ही प्रत्येकासाठी सामान्य गोष्ट आहे.
आता प्रशिक्षण आणि कामगिरी मूल्यांकनाकडे येऊ.
एक एक्सपोर्ट हाऊसची व्यक्ती येऊन म्हणते,
सर, मिस्टर गुप्ता, कृपया मला GST च्या तरतुदी सांगा.
आमच्या 10-15-20 लेखापालांच्या कर्मचार्‍यांना हे माहित असले
पाहिजे की आम्हाला जीएसटीमध्ये काय करायचे आहे.
निर्यात गृह या नात्याने आमच्यावर जीएसटी लादलेल्या दायित्वे
काय आहेत?
निर्यात गृह आहे, वस्त्रोद्योग आहे, निर्यात गृह आहे, मग
आमच्यावर काय दायित्वे लादली जातात?
त्याचवेळी दुसरा ग्राहक येतो.
दुसरा ग्राहक काय म्हणतो?
दुसरा ग्राहक म्हणतो,
माझ्याकडे निर्यातीचे कोणतेही काम नाही, पण मी एक निर्माता
आहे.
मी एक निर्माता आहे.
माझ्यावर जीएसटी लादलेल्या दायित्वे काय आहेत?
कृपया या आणि आमच्या कर्मचार्‍यांना मार्गदर्शन करा.
परिसंवाद द्या.
मी म्हणालो, ठीक आहे.
त्याचवेळी तिसरी व्यक्ती येते.
तिसरा माणूस म्हणतो,
मी निर्माता नाही,
मी एक व्यापारी आहे.
मी जयपूरहून माल घेतो आणि मुंबईत माल विकतो.
माझ्यावर जीएसटी लादल्याचा काय परिणाम होतो?
कृपया माझ्या स्टाफला येऊन समजावून सांगा.
सर्व परतावे काय घेतले जातील?
सर्व काय केले जाईल?
कृपया त्या सर्व गोष्टी कर्मचाऱ्यांना सांगा.
आता मला सांगा, तिन्ही गोष्टी वेगळ्या आहेत की नाही?
मी हे करू शकतो का, की पहिल्या सेमिनारमध्ये मी जे काही बोलेन,
दुसऱ्या सेमिनारमध्ये मी तेच बोलेन आणि तिसऱ्या
सेमिनारमध्येही तेच म्हणेन.
हे शक्य आहे का?
हे शक्य नाही.
यासाठी, मला वेगळ्या सामग्रीची आवश्यकता आहे,
मला वेगवेगळ्या गोष्टींची गरज आहे.
यासाठी मला वेगवेगळ्या गोष्टींची गरज आहे आणि तिसऱ्यासाठी,
मला पूर्णपणे वेगळ्या गोष्टींची गरज आहे.
सर, या विशेष सेवा आहेत.
या सानुकूलित सेवा आहेत.
दोन तासांच्या क्लासमध्ये जे लोक येतात, काहीही बोलतात आणि
निघून जातात, असं मोटिव्हेशनल लोकं असं नाही.
हे प्रेरक लोकांसारखे नाहीत.
येथे, प्रत्येक गोष्टीची सामग्री वेगळी आहे.
आता, जेव्हा मी सानुकूलित सेवा देत आहे,
एक विशेष सेवा,
या सेवांसाठी माझ्याकडे येणारी व्यक्ती,
जो सेवा घेण्यासाठी येईल, आधी कंपनीतील एक व्यक्ती बोलायला
येईल.
तेव्हा मी त्याला विचारू शकतो.
त्याला विचारण्यासाठी माझ्याकडे पुरेसा वेळ आहे,
तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती असाल किंवा नोंदणीकृत नसलेली
व्यक्ती.
हे रेस्टॉरंट सर्व्हिस लोकांसारखे नाही, जिथे एका रांगेत 50
लोक आहेत.
ते नोंदणीकृत आहेत की नोंदणीकृत नाहीत हे मी त्यांना विचारत
राहीन.
इथे माझ्याकडे पुरेसा वेळ आहे.
माझ्याकडे सामग्री तयार करण्यासाठी पुरेसा वेळ आहे.
सामग्री वितरित करण्यापूर्वी,
मी ४ तास सराव करू शकतो.
त्यासाठी माझ्याकडे पुरेसा वेळ आहे.
मी त्याला विचारू शकतो, रिसीव्हरचे स्थान काय आहे?
जर तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती असाल तर तुम्ही नोंदणीकृत
व्यक्ती कोठून आहात?
मी विचारू शकतो.
माझ्याकडे पुरेसा वेळ आहे.
उत्तर होय आहे.
मी विचारू शकतो.
सर, हेच उत्तर आहे.
जिथे प्राप्तकर्ता नोंदणीकृत व्यक्ती आहे,
मग पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
व्यक्तीचे स्थान.
परंतु, प्राप्तकर्ता नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती असल्यास,
मग पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
ज्या सेवा तो प्रत्यक्षात करत आहे.
नोंदणी नसलेल्या बाबतीत, जिथे प्रत्यक्ष कामगिरी केली जात आहे.
आणि जर ती नोंदणीकृत व्यक्ती असेल,
मग त्या नोंदणीकृत व्यक्तीचे ठिकाण कोठे आहे, तो प्रत्यक्षात
कुठे नोंदणीकृत आहे,
ते माझे पुरवण्याचे ठिकाण असेल.
समजा, मी एक ग्राहक आहे.
समजा, मी रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेडमध्ये जातो
आणि GST सेमिनार द्या.
रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड ही नोंदणीकृत व्यक्ती आहे.
समजा, त्यांची मुंबईत नोंदणी आहे.
त्यामुळे पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
प्राप्तकर्त्याचे स्थान.
म्हणजे मुंबई.
पण, त्याच वेळी,
मी नोंदणी नसलेल्या प्राप्तकर्त्याला सेवा दिल्यास,
मग काय होईल?
अशावेळी ही सेवा दिली जात आहे
जेथे सेवा प्रत्यक्षात केली जात आहे.
समजा, मी मेरठमध्ये राहतो आणि मी मेरठमध्ये सेवा देत आहे.
मी मेरठमध्ये सेवा देत आहे.
तर, ही सेवा जिथे प्रत्यक्षात केली जात आहे,
ते माझ्या पुरवठ्याचे ठिकाण होते.
ते माझे पुरवण्याचे ठिकाण असेल.
समजा, मी छत्तीसगडला जातो
आणि नोंदणी नसलेल्या कंपनीला सेवा द्या.
समजा, मी छत्तीसगडला जाऊन एक सेमिनार देतो.
तर, छत्तीसगडमध्ये माझे पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
जा.
कार्यक्रमांच्या प्रवेशाच्या मार्गाने सेवा.
मनोरंजन पार्क, इतर ठिकाणे.
समजा, तुम्ही सर्कसला गेलात.
तुम्ही मनोरंजन उद्यानात जा.
आम्ही लहान असताना,
अप्पू घर नावाचे मनोरंजन उद्यान होते.
मला वाटते ते आता बंद झाले आहे.
त्याला अप्पू घर म्हणत.
खूप नवीन खेळ असायचे.
एक लांब स्विंग असायची,
एक ड्रॅगन स्विंग.
त्या ड्रॅगन स्विंगमध्ये,
जर तुम्ही खाली पडाल तर तुमची अवस्था वाईट होईल.
समोरची व्यक्ती
असे वाटते की आपण खाली पडलो.
ते त्या वेळी असेच झुलायचे.
स्विंग आता खूप सामान्य झाले आहेत.
मी तुम्हाला 20 वर्षांपूर्वी सांगत आहे.
तेव्हा या गोष्टी सामान्य नव्हत्या.
करमणूक पार्क हे मौजमजेच्या आणि खाद्य गावांसारखे आहेत.
जर तुम्ही मनोरंजन उद्यानात प्रवेश घेतला तर,
तिकिटावर जीएसटी लावला जातो,
हा विभाग मी बोलत आहे.
तुम्ही सर्कसला जा.
सर्कसच्या तिकिटावर जीएसटी लावला जातो, त्याचा पुरवठा
करण्याचे ठिकाण काय?
ते कसे तपासले जाते?
हे मी बोलत आहे.
बघूया काय म्हणते ते.
तो एक शैक्षणिक कार्यक्रम आहे.
सर, शैक्षणिक कार्यक्रम म्हणजे काय? वैज्ञानिक घटना म्हणजे
काय?
भाऊ, मला आठवतं की मी लहान असताना शाळेतील सहली आम्हाला
राष्ट्रीय विज्ञान केंद्रात घेऊन जायच्या.
नॅशनल सायन्स सेंटरमध्ये नवीन प्रकारचे शोध लागले.
ते आम्हाला नवीन गोष्टी, वैज्ञानिक गोष्टी दाखवत असत.
मला स्पष्टपणे आठवते, आजही मला समजत नाही, की तिथे एक टॅप आणि
एक बादली असायची.
त्या नळाच्या मागे काहीही संबंध नाही.
हवेत फक्त एक टॅप आहे.
याच्या मागे ना तार आहे, ना त्याच्या मागे पाईप आहे.
आणि एक बादली आहे.
नळाच्या आतून कुठूनतरी त्या बादलीतून पाणी येत आहे.
टॅपच्या मागे कोणतेही कनेक्शन नाही. काही नाही.
कुठूनतरी नुसतं पाणी येतंय.
आणि गंमत म्हणजे संपूर्ण बादली भरली तरी पाणी ओव्हरफ्लो होत
नाही.
जेव्हा आम्हाला राष्ट्रीय विज्ञान केंद्रात नेण्यात आले
तेव्हा मी 9व्या वर्गात होतो.
मला अजूनही समजले नाही.
तेव्हाही मला काही समजले नाही.
मी नुसता पाठीमागे हात ठेवून उभा होतो, असा विचार करत होतो की
हे असेच होते.
कारण वैज्ञानिक गोष्टींमध्ये रस नव्हता.
मी म्हणालो, ठीक आहे सर, काही हरकत नाही.
तर, वैज्ञानिक घटना आहेत.
तर, जेव्हा तुम्हाला तिकीट मिळेल तेव्हा तिकीटावर सीजीएसटी
किंवा एसजीएसटी किंवा आयजीएसटी असेल का?
त्यासाठी पुरवठ्याची जागा पाहावी लागेल.
या घटनांना काय म्हणते?
बघा काय म्हणते ते.
मनोरंजन पार्क किंवा इतर कोणत्याही सेवेमध्ये प्रवेशाच्या
मार्गाने प्रदान केलेली सेवा.
तर, अशावेळी कार्यक्रम प्रत्यक्षात कुठे आयोजित केला आहे
किंवा उद्यान कुठे आहे.
प्रत्यक्षात कार्यक्रम कुठे आयोजित केला जातो.
मनोरंजन पार्क कुठे आहे.
जसे राष्ट्रीय विज्ञान केंद्र दिल्लीच्या प्रगती मैदानात होते.
तर, प्रत्यक्ष केंद्र कुठे आहे, तेच पुरवठ्याचे ठिकाण आहे.
अपोलो सर्कस असायची.
तिथे एक रशियन सर्कस असायची.
मी माझ्या लहानपणी अनेक सर्कस पाहिल्या आहेत.
तर, ती सर्कस प्रत्यक्षात कुठे होती, तेच पुरवठ्याचे ठिकाण
आहे.
अक्षय कुमार हा चित्रपट पाहिला आहे का?
त्या चित्रपटात शेवटी सर्कसचा सीन आहे.
सर्कसमध्ये ते पिशव्या आणि बनावट नोटा बदलतात.
तर, ती सर्कस, पुरवठ्याची जागा काय असेल?
तिकीट कशाच्या आधारावर कापले जाणार?
ज्या ठिकाणी प्रत्यक्ष कार्यक्रम आयोजित केला जातो.
ज्या ठिकाणी हा कार्यक्रम प्रत्यक्षात आयोजित केला जाईल, ते
स्थान पुरवठ्याचे ठिकाण मानले जाईल.
उदाहरण वाचा.
उदाहरण काय सांगते?
गाझियाबादचे रहिवासी असलेले श्री. ए यांनी सर्कसचे तिकीट
घेतले.
गुडगावमध्ये सर्कस सुरू आहे.
आणि सर्कसची कंपनी दिल्लीची आहे.
तर, पुरवठ्याचे ठिकाण काय आहे?
प्रत्यक्षात सर्कस ज्या ठिकाणी होते, ते म्हणजे गुडगाव.
नवी दिल्लीचे मिस्टर बी यांनी अॅम्युझमेंट पार्कचे तिकीट
घेतले.
नोएडा येथे मनोरंजन पार्क आहे.
त्यामुळे पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
ज्या ठिकाणी हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला आहे, ते उद्यान
प्रत्यक्षात आहे ते ठिकाण म्हणजे नोएडा.
तुम्हाला अजूनही या अध्यायात काही समस्या आहे का?
लोक पुरवठ्याच्या जागेबाबत एवढा गदारोळ करतात की, हा एवढा
मोठा अध्याय आहे, कसा होणार?
सर, तुम्ही बघा, सर्वात मोठी गोष्ट एका वेळी शक्य आहे असे
दिसते, साध्य करता येईल असे दिसते, परंतु समस्या अशी आहे की
पहिले पाऊल उचलणे कठीण आहे.
आणि पहिले पाऊल उचलण्यात येणारी अडचण ही तुमच्या मनाची अडचण
आहे.
मनाचा ब्लॉक काय आहे?
ज्या लोकांनी तुम्हाला सांगितले की हे अवघड आहे, हे शक्य नाही.
तुम्ही व्यवसाय कराल.
तुमच्यात व्यवसाय करण्याची क्षमता आहे का?
तुमचे व्यवसाय करण्याचे वय आहे का?
तुला काय माहित आहे?
सर, हा मनाचा ब्लॉक आहे.
जर आपण वयाबद्दल बोललो तर एक 16 वर्षांचा मुलगा न्यूझीलंडला
जाऊन शतके खेळत आहे.
त्याने 22-23-24 वर्षे आपली कारकीर्द चालवली असून त्याने 100
शतके झळकावली आहेत.
मी सचिन तेंडुलकरबद्दल बोलतोय.
अशा गोष्टींचा विचार त्याच्या मनात आला तर
सर, 16 वर्षे वय किती आहे?
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळण्यासाठी 16 वर्षे वय किती आहे?
तरीही, आपल्याला खेळावे लागेल.
माइंड ब्लॉक.
असा विचार सचिन तेंडुलकरच्या मनात आला तर वयाच्या १६ व्या
वर्षी तो कसा खेळणार?
तो लहान आहे आणि त्याला वजन नाही.
त्याच्यासमोर अनेक महान खेळाडू आहेत.
सर, वसीम अक्रमसारखे लोक.
तो कसा खेळेल?
45 वर्षीय फोटोग्राफर 20 वर्षांपासून फोटोग्राफी करत आहे.
अभिनेता होण्याचे त्याचे स्वप्न होते.
तो मुंबईला गेला.
त्याने तिथे चान्स घेतला.
वयाच्या ४७-४८ व्या वर्षी त्यांनी चित्रपटांमध्ये काम करण्यास
सुरुवात केली.
आज तो एक उत्तम चरित्र कलाकार आहे.
मी बामन इनानी बद्दल बोलतोय.
3 इडियट्समध्ये त्याने व्हायरसची भूमिका साकारली होती.
मुन्ना भाई एमबीबीएस हा पहिला चित्रपट केला तेव्हा ते ४५-४७
वर्षांचे होते.
जर त्याला कोणी सांगितलं असतं की तू आधीच इतका उशीर झाला
आहेस, तू 45-47 वर्षांचा आहेस, तू या वयात हिरो बनू शकतोस का?
या वयात हिरो होऊ शकतो का?
या वयात तुम्ही तुमच्या मुलांची काळजी घेऊ शकता का?
तुम्ही तुमच्या घराची काळजी घेऊ शकता का?
हिरो बनण्याचे हे वय आहे का?
पण तू प्रयत्न केलास.
तू हिरो झालास.
सर, पहिले पाऊल उचलण्यात अडचण आहे.
प्लेस ऑफ सप्लाय मध्ये, जेव्हा तुम्ही चॅप्टर उघडला होता
तेव्हा तुम्हाला वाटले होते की हा इतका मोठा अध्याय आहे.
कसं होणार?
आता हा अध्याय ७५% संपला आहे.
पहिले पाऊल उचलण्यात अडचण आहे.
निदान पहिले पाऊल तरी टाका.
जास्तीत जास्त काय होईल?
तुम्ही नापास व्हाल.
अयशस्वी झाल्यास काय होईल?
निदान काही तरी शिकेल.
ते कसे करायचे ते तुम्ही पुढच्या वेळी शिकाल.
थॉमस एडिसन काय म्हणाले ते आठवते का?
जेव्हा त्याने शोध लावला तेव्हा तो 1000 वेळा अयशस्वी झाला.
जेव्हा 1000 वी वेळ होती, तेव्हा त्याचा शोध यशस्वी झाला.
कोणीतरी त्याला विचारले, तुला 1000 वेळा कसे जमते?
तुम्ही ते 1000 वेळा करू शकता.
आपण ते कसे करू शकता?
तुम्ही इथे कसे राहू शकता?
सर, काही फरक पडत नाही
मी ते 1000 वेळा करू शकतो.
त्यात काही फरक पडत नाही
मी ९९९ वेळा नापास झालो आहे.
हे महत्त्वाचे आहे की मला माहित आहे की जर मला अयशस्वी
व्हायचे असेल तर ते करण्याचे 999 मार्ग कोणते आहेत?
999 गोष्टी काय आहेत
अयशस्वी होण्यासाठी मला काय करावे लागेल?
मला माहित आहे की ही त्या गोष्टींची यादी आहे.
जर मी हे केले तर मी अयशस्वी होईल.
जेव्हा मला यादी कळते,
मला पास होण्यासाठी काय करावे लागेल ते पहावे लागेल.
हा सगळा मानसिकतेचा खेळ आहे.
बाकी काही नाही.
मानसिकता. चला मित्रांनो.
तुम्ही 20-22 वर्षांचे आहात.
तू पडून आहेस.
कोणीतरी झोपत आहे.
कोणीतरी मित्रांचे ऐकत आहे.
कोणीतरी इंस्टाग्रामवर रिले पाहत आहे.
असे जीवन चालते का?
असे काहीही काम करत नाही.
उद्या पहायला शिका.
भविष्यात पहा.
धीरूभाई मणी यांनी भविष्य पाहिले.
महात्मा गांधींनी भविष्य पाहिले.
भविष्यात काय होईल?
काय चालेल?
यावर मानसिकता.
बाकी सर्व बकवास आहे.
मला काय बोलावे कळत नाही.
कार्यक्रमांचे आयोजन.
मागे फोटो पहा.
प्रथम नायिका पहा.
मॅडमचे नाव आहे
अनुष्का शर्मा कोहली.
शर्मा नाही.
तिला कोहली असेही म्हणतात.
मला तिच्या नावाचा अभिमान आहे.
आणि हा मुलगा रणवीर चिचोरा सिंग आहे.
कधी कधी तो जरा जास्तच करतो.
ही कोणती सेवा आहे?
कार्यक्रम आयोजित करण्याची सेवा.
तुम्ही ते ऐकले असेलच.
तुम्ही वेडिंग प्लॅनर्सबद्दल ऐकले आहे का?
तो वेडिंग प्लॅनर आहे.
तो विवाहसोहळ्यांचे आयोजन करतो.
तो वेडिंग प्लॅनर आहे.
तो विवाहसोहळ्यांचे आयोजन करतो.
की तो कार्यक्रम आयोजक आहे?
ही सामान्यीकृत सेवा आहे का?
किंवा ही एक सानुकूलित सेवा आहे?
ही एक विशेष सेवा आहे का?
प्रत्येकाचे काम त्यांच्या बजेटनुसार चालते का?
त्यांच्या बजेटनुसार आहे का?
ते त्यांच्या स्थितीनुसार आहे का?
जर धीरूभाई मणी लग्नात त्यांच्या कुटुंबाच्या पुढे असतील.
जसे आपण रोज पाहतो.
माफ करा, मुकेश अंबानी.
जर तो लग्नात त्याच्या कुटुंबाच्या पुढे असेल.
मग तो सर्व फिल्म स्टार्स आणि क्रिकेटर्सना बोलावतो.
जर तो सामान्य व्यापारी असेल.
मग कदाचित तो त्या पातळीवर करणार नाही.
ही एक सानुकूलित सेवा आहे.
वेडिंग प्लॅनर सानुकूलित सेवा देत आहे.
जी सेवा तो मुकेश अंबानींना देत आहे.
समान दर्जाची सेवा.
तो सामान्य माणसाला देऊ शकत नाही.
मुकेश अंबानींच्या मुलांच्या लग्नात तर
सलमान आणि शाहरुख सर्व चित्रपट तारे आणि राजकारणी येत आहेत.
मी सर्व कलाकारांना सामान्य बजेटच्या लग्नात बोलावू शकतो का?
ही एक सानुकूलित सेवा आहे का?
ही एक विशेष सेवा आहे का?
होय.
या सेवा प्रत्येकाच्या बजेटनुसार तयार केल्या जातील का?
होय.
मी नोंदणीकृत व्यक्ती आहे की नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती आहे हे
विचारण्याची मला वेळ मिळेल का?
तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती असल्यास, उत्तर होय आहे.
जिथे नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा प्रदान केली जाते, तेथे
पुरवठ्याचे ठिकाण हे प्राप्तकर्त्याचे स्थान असते.
तुम्‍ही नोंदणीकृत नसल्‍याचे व्‍यक्‍ती असल्‍यास, पुरवठा
करण्‍याचे ठिकाण असे आहे जेथे कार्यक्रम प्रत्यक्षात आयोजित
केला जातो.
जर लग्न देशाबाहेर आयोजित केले जात असेल.
हे लग्न देशाबाहेर आयोजित केले जात आहे.
रधवीर सिंगचे लग्न झाल्यावर त्यांनी देशाबाहेर लग्न केले.
जर लग्न देशाबाहेर आयोजित केले जात असेल तर, पुरवठ्याचे ठिकाण
रिसीव्हरचे स्थान आहे.
ती कोणती घटना असू शकते?
फक्त लग्नाचा कार्यक्रम?
नाही सर.
सांस्कृतिक कार्यक्रम.
नुकतेच नीता अंबानी यांनी त्यांचे सांस्कृतिक केंद्र उघडले.
तो सांस्कृतिक कार्यक्रम होता.
त्यामुळे तो सांस्कृतिक कार्यक्रम झाला.
हा कलात्मक कार्यक्रम, क्रीडा, वैज्ञानिक, शैक्षणिक, मनोरंजन
कार्यक्रम असू शकतो.
हे संमेलन, जत्रा, उत्सव असू शकते.
साहेब, लग्नाच्या उत्सवात हे येणार का?
लग्नसंस्था, वेडिंग प्लॅनर हे तुम्ही काय म्हणताय ते
सेलिब्रेशनमध्ये येईल का?
सर, माझ्या मते ते उत्सवात येणार नाही.
सर, माझ्या मते ते शैक्षणिक कार्यक्रमात येईल.
सर, ही एक शैक्षणिक घटना आहे.
लग्न हा एक मोठा शैक्षणिक कार्यक्रम आहे.
त्यावरून आमच्यासारख्या अविवाहितांना कळते की आम्हाला हे काम
करायचे नाही.
आणि ज्यांनी ते केले आहे, ते त्यांचे ज्ञान देत आहेत की आम्ही
ते का केले.
त्यामुळे शिक्षण सुरू आहे.
उत्सव ही तर दूरची गोष्ट आहे.
पण ही एक शैक्षणिक घटना अधिक आहे.
इथे शिक्षण चांगले आहे की बेटा, हे कर, बेटा, हे करू नका.
ठीक आहे? इकडे ये.
ठीक आहे, बिंदू.
या सर्व गोष्टींचे आयोजन करणारी व्यक्ती, आयोजक, विवाह
नियोजक, त्यांच्या संदर्भात, त्यांच्या पुरवठ्याचे ठिकाण काय
असेल?
त्यांच्या सेवा पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
ते आपण पाहिले आहे.
सानुकूलित सेवा आहेत.
माझ्याकडे पुरेसा वेळ आहे.
तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती आहात की नोंदणीकृत व्यक्ती आहात हे
जाणून घेण्यासाठी माझ्याकडे पुरेसा वेळ आहे.
अशावेळी तुम्ही नोंदणीकृत असाल तर काय होईल आणि नोंदणी न
केल्यास काय होईल?
या, साहेब आले.
माल वाहतुकीची सेवा आहे.
मेल किंवा कुरिअरसह मालाची वाहतूक.
जर तुम्ही वाहतुकीची सेवा देत असाल तर त्या बाबतीत काय होईल?
मी नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा देत आहे.
व्यक्तीचे स्थान.
आणि जर मी नोंदणीकृत नसलेल्या व्यक्तीला सेवा पुरवत असेल, तर
पुरवठ्याचे ठिकाण म्हणजे ज्या ठिकाणी माल त्यांच्या
वाहतुकीसाठी सुपूर्द केला जातो.
सर, साधी गोष्ट आहे.
मी माल वाहतुकीचे काम करतो.
मी ट्रक चालवतो.
मी इकडून तिकडे माल नेतो.
मी कंपनीच्या कारखान्यातून ट्रकमध्ये माल भरतो.
आणि मी कंपनीच्या कारखान्यातून माल भरून कंपनीच्या शोरूममध्ये
नेतो.
मी ज्या कंपनीला सेवा देत आहे ती GST मध्ये नोंदणीकृत कंपनी
आहे.
मला हे माहीत आहे का?
उत्तर होय आहे.
मला हे कसे कळेल?
सर, मी जेव्हा माझा ट्रक कंपनीच्या बाहेर पार्क करतो तेव्हा
तिथे कंपनीचा बोर्ड लावला जातो आणि GST चा नोंदणी क्रमांक
खाली दिलेला असतो.
आता, जेव्हा मी एखाद्या कंपनीला सेवा देत असतो, जेव्हा मी
एखाद्या नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा देत असतो, तेव्हा त्या
व्यक्तीचे स्थान, कंपनीचे कार्यालय जेथे आहे, त्या कंपनीचे
स्थान, व्यवसायाचे ठिकाण, हे असेल. माझ्या सेवेच्या
पुरवठ्याचे ठिकाण.
माझी सेवा पुरवण्याचे ठिकाण असेल.
पण दुसरे उदाहरण घेऊ.
दुसरे उदाहरण काय आहे?
समजा एखाद्या व्यक्तीला त्याचे घर शिफ्ट करायचे आहे.
आज मी नोएडामध्ये राहतो.
मला माझे घर शिफ्ट करून आग्राला जायचे आहे.
मी या जगाला कंटाळलो आहे.
आग्रा विसरा, मी ऋषिकेशला जात आहे.
आता मी देवाच्या आश्रमात राहीन.
तेथे माझा स्वतःचा आश्रम असेल.
मी जंगलाच्या मध्यभागी कुठेतरी झोपडी बनवीन.
रात्रंदिवस मी भगवंताच्या भक्तीत तल्लीन राहीन.
या जगाशी माझा काहीही संबंध नाही.
मी माझा मोबाईल फोन सोडून जाईन.
गोष्ट अशी आहे की मी माझे डेबिट कार्ड सोबत घेईन.
वैयक्तिक खर्च देखील आहेत.
आता, समजा मी माझे सामान नोएडाहून हरिद्वारला, ऋषिकेशला हलवत
आहे.
मी ट्रक ड्रायव्हरला कॉल करेन.
ट्रक चालक मालाची वाहतूक करेल.
आता, समजा की मी नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती आहे.
मी जीएसटीमध्ये नोंदणी केलेली नाही.
आता, समजा मी पगार वर्गातील व्यक्ती आहे.
मी माझा पगार मिळवतो.
मी जीएसटीमध्ये नोंदणीकृत नसलेली व्यक्ती आहे.
मग, नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीला कोण सेवा देत आहे?
ट्रक चालक.
ट्रक चालकाचे पुरवठा करण्याचे ठिकाण काय असेल?
पुरवठ्याचे ठिकाण हे ठिकाण आहे जिथे माल वाहतुकीसाठी
हस्तांतरित केला जातो.
नोएडामध्ये माल कोठे दिला जात आहे?
वाहतूक कोठे केली जाते?
ऋषिकेश मध्ये.
तर, जिथे मी वस्तू सुपूर्द करत आहे, जिथे नोंदणी नसलेली
व्यक्ती वस्तू सुपूर्द करत आहे,
ट्रक चालकाला, त्या बाबतीत, पुरवठ्याचे ठिकाण काय असेल?
ते पुरवठ्याचे ठिकाण असेल.
भारताबाहेर मालाची वाहतूक केली, तर पुरवठा करण्याचे ठिकाण हे
गंतव्यस्थान असेल.
ते पहा.