સુપ્રભાત, શુભ સાંજ, શુભ બપોર, જે પણ અત્યારે મને જોઈ રહ્યો
છે, તે વ્યક્તિનું હાર્દિક સ્વાગત છે.
મિત્રો, મારું નામ C.A. શ્રેયગુપ્તા અને હું તમારો મિત્ર,
તમારો સાથી, તમારો સાથી.
આ GST ચર્ચામાં હું તમારો પ્રશંસક છું.
મિત્રો, કેમ છો બધા?
મહાન, આનંદ, બહાર, સારું?
ઘરમાં બધું બરાબર છે ને સાહેબ?
તે હંમેશા આના જેવું હોવું જોઈએ.
આવો, સાહેબ.
અમે GST પરિચયના વિષયોને આવરી લીધા હતા.
અમે 4-5 વ્યાખ્યાનોમાં જે અભ્યાસ કર્યો છે તેને સુધારવા માટે
હું 2-3 મિનિટ લઈશ.
મિત્રો, સૌ પ્રથમ તો, GST શું હતું?
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ.
સૌ પ્રથમ, તે પરોક્ષ કર હતો.
પરોક્ષ કર એટલે પૈસા, જે ટેક્સ તમારે સરકારને જમા કરાવવાનો છે.
પરંતુ તમે તમારા ખિસ્સામાંથી તે ટેક્સ જમા કરાવતા નથી.
તમે તે પૈસા ગ્રાહક પાસેથી એકત્રિત કરો અને સરકારમાં જમા કરો.
પછી અમે અભ્યાસ કર્યો કે તેની સૌથી મોટી શાખા કઈ છે?
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ.
જ્યારે તમે માલ વેચો છો ત્યારે કર લાદવામાં આવે છે.
તે સામાન્ય જ્ઞાનની વાત છે.
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ.
જ્યારે તમે માલ વેચો છો અથવા સેવાઓ પૂરી પાડો છો ત્યારે કર
લાદવામાં આવે છે.
તમે માલ વેચો છો, તમે માલ વેચો છો અથવા તમે સેવાઓ પ્રદાન કરો
છો.
તેથી, તમે જે પણ બિલ વધારશો, તમે અલગથી GST ઉમેરશો.
તમે ગ્રાહક પાસેથી GST વસૂલ કરશો.
પણ શું તમારે એ પૈસા તમારી પાસે રાખવાના છે?
તમારે તે પૈસા સરકારમાં જમા કરાવવાના રહેશે.
ચોક્કસપણે.
પછી આપણે જોયું કે GST લાવવાની શું જરૂર હતી?
સાહેબ, સમસ્યા એ હતી કે પરોક્ષ કરની સૌથી મોટી વિશેષતા એ હતી
કે જ્યારે પણ તમે માલ ખરીદો છો, ત્યારે જે ટેક્સ તમે ખરીદતી
વખતે વેચનારને ચૂકવો છો, તમે ગ્રાહક છો, તમે માલ ખરીદો છો, જે
ટેક્સ તમે વેચનારને ચૂકવો છો. તે સમયે, તમને તે ટેક્સ માટે
ક્રેડિટ મળતી હતી.
જ્યારે તમે ભવિષ્યમાં તે માલ વેચતા હતા, જ્યારે તમે ભવિષ્યમાં
સપ્લાય કરતા હતા, જ્યારે તમે ભવિષ્યમાં સપ્લાય કરશો, ત્યારે
તમે ગ્રાહક પાસેથી થોડો ટેક્સ પણ વસૂલ કરશો જે તમારે સરકારને
જમા કરાવવો પડશે.
જ્યારે તમે વેચાણ સમયે ગ્રાહક પાસેથી તે ટેક્સ વસૂલ કરો છો,
ત્યારે તે ટેક્સ તે ટેક્સમાંથી કાપવામાં આવશે જે તમે પહેલાથી
જ સરકારને ચૂકવી દીધો છે.
જે ટેક્સ મેં સરકારને ચૂકવી દીધો છે તે હું કાપીશ.
શું તે ડબલ પેમેન્ટ નહીં હોય?
મેં એક વખત ટેક્સ ભર્યો છે.
હું તેને ફરીથી ચૂકવી રહ્યો છું.
એટલા માટે સરકારે કહ્યું કે તમે જે કંઈ પણ વસૂલ કરો છો,
તેમાંથી તમે જે ટેક્સ ભર્યો છે તેમાંથી કાપો.
આ પરોક્ષ કરની સૌથી મોટી વિશેષતા હતી.
પરંતુ અગાઉના જૂના કર માળખામાં, જ્યારે આપણે સર્વિસ ટેક્સ,
વેટ જેવા ઘણા બધા ટેક્સ ચલાવતા હતા, ત્યારે એક સમસ્યા હતી કે
કેટલાક ટેક્સ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાખવામાં આવતી હતી અને
કેટલાક ટેક્સ રાજ્ય સરકાર દ્વારા રાખવામાં આવતી હતી.
અહીં સમસ્યા ઉભી થાય છે કે જો તમે કોઈ વસ્તુ ખરીદી રહ્યા છો
અથવા તમને કેટલીક સેવાઓ મળી રહી છે, જેના પર સર્વિસ ટેક્સ
લાદવામાં આવ્યો છે, જે કેન્દ્ર સરકારનો ટેક્સ હતો, જો તમે
અમુક રકમ વસૂલ કરી રહ્યાં હોવ તો તમને તેનો શ્રેય નહીં મળે.
ભવિષ્યમાં વેચાણ વેરો અથવા રાજ્ય સરકારનો કર.
તમે રાજ્ય સરકારનો ટેક્સ વસૂલ્યો, તમે વેચાણ કર્યું અને તમે
સેલ્સ ટેક્સ વસૂલ્યો.
પરંતુ તમે જે સામાન બનાવી રહ્યા છો તેના માટે તમારે કેટલીક
સેવાઓ ચૂકવવી પડી હતી.
તેના માટે તમારે સર્વિસ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
તેનો શ્રેય તમને અહીં મળ્યો નથી.
તેથી જ્યારે તમને કોઈપણ ટેક્સની ક્રેડિટ મળતી નથી, તો તે
વેપારી માટે ખર્ચ બની જાય છે.
જો હું આજે ચૂકવણી કરું, અને હું જાણું છું કે હું ભવિષ્યમાં
આ ચુકવણી પુનઃપ્રાપ્ત કરીશ, તો તે મારા માટે ખર્ચ નથી.
હું તેમાં ખર્ચ ઉમેરીશ નહીં.
ખર્ચ ક્યાંથી આવશે?
હું જાણું છું કે જો હું આજે 100 રૂપિયા ટેક્સ ચૂકવી રહ્યો
છું, તો ભવિષ્યમાં જ્યારે હું મારો માલ વેચીશ ત્યારે ગ્રાહક
પાસેથી જે ટેક્સ આવશે, તે ટેક્સમાંથી હું આ વસ્તુને પણ ઘટાડી
રહ્યો છું.
તો મારી કિંમત ક્યાંથી આવશે?
ખર્ચ ત્યારે આવશે જ્યારે હું આ વસ્તુ ઘટાડી શકીશ નહીં.
અગાઉના કર માળખામાં આવા ઘણા કર હતા જેને તમે ઘટાડી શક્યા ન
હતા.
તેના કારણે તમારો ખર્ચ વધી જતો હતો.
જો ખર્ચ વધે તો દેશમાં માલના ભાવ મોંઘા થઈ જતા.
મોંઘવારી વધતી હતી.
મોદીજીએ વિચાર્યું, શું આવું સારું નહીં થાય?
તેથી તેણે જીએસટી તરફ એક પગલું ભર્યું.
GST એક જ ટેક્સ હશે.
તે એક રાષ્ટ્ર એક કર હશે.
તેનાથી તમને બધાને ફાયદો થશે.
એક રાષ્ટ્રમાં એક કર, તમે જે પણ ખરીદી કરો છો, ભલે તમે સેવાઓ
લો, તમે માલ ખરીદો, ભલે તમે તેને સેવા તરીકે વેચો, ભલે તમે
તેને માલ તરીકે વેચો, ભલે તમે માલ કે સેવાઓ વેચો, તમને બધા
માટે ક્રેડિટ મળશે. તે વસ્તુઓ.
વસ્તુઓના ભાવ ધીમે ધીમે ઘટવા લાગશે.
દેશની જીડીપીમાં પણ ઘણો વધારો થશે.
અમે અત્યાર સુધી આ મુદ્દાઓને GSTમાં આવરી લીધા હતા.
GST લાવવાનો મુખ્ય હેતુ શું હતો?
ડબલ ટેક્સેશન થઈ રહ્યું હતું.
હું 100 રૂપિયાનું ઇનપુટ લઈ રહ્યો હતો.
હું રૂ.100નો ટેક્સ ભરતો હતો.
મને તેનો ઇનપુટ અહીં મળી રહ્યો નથી.
હું તેને મારી કિંમતમાં ઉમેરીશ.
જ્યારે તે મારી કિંમતમાં ઉમેરવામાં આવશે, રૂ. 1000 ની વસ્તુઓ,
હું રૂ.100નો ટેક્સ ભરતો હતો.
અહીં તેની કિંમત 1100 રૂપિયા હશે.
રૂ.1100ની કિંમત પર જે ટેક્સ લાગશે.
હવે રૂ.1100 પર ટેક્સ લાદવામાં આવી રહ્યો છે.
સમજવાનો પ્રયત્ન કરો.
અમે આ અંગે ચર્ચા કરી હતી.
રૂ. 1100 એટલે રૂ. 1000ની કિંમતની પ્રોડક્ટનું મૂલ્ય અને રૂ.
100 પરનો ટેક્સ.
હવે હું અહીં જે ટેક્સ લાદું છું તે રૂ.100થી ઉપર છે.
હું ટેક્સ ઉપર ટેક્સ લાદું છું.
આ ખોટું હતું.
આ એક મોટી ભૂલ હતી.
આ એક મોટી સમસ્યા હતી.
અમે આને GSTમાંથી હટાવી દીધું હતું.
સર, આ એવા કેટલાક મુદ્દા હતા જે અમે અત્યાર સુધી આવરી લીધા
હતા.
હું આશા રાખું છું કે તમે કેટલાક મુદ્દાઓ સાફ કરી શકશો.
તમે થોડું યાદ રાખી શકશો.
તમે ગજની બની ગયા?
શું 15 મિનિટની ટૂંકા ગાળાની મેમરી લોસ છે?
અને જો 15 મિનિટની ટૂંકા ગાળાની મેમરી લોસ હોય, તો પણ અમારા
લેક્ચર્સ 15 મિનિટથી ઓછા છે.
ચલ.
ચાલો નોંધો પર જઈએ.
ચાલો થોડું વાંચીએ.
તો ચાલો આ પ્રકરણને સમેટી લઈએ.
ચાલો આ પ્રકરણનો અર્થ પસંદ કરીએ.
ચલ.
ચાલો શરૂ કરીએ.
સૌ પ્રથમ, આ પ્રકરણ એ જ બાબતની ચર્ચા કરી રહ્યું છે જેની આપણે
ચર્ચા કરી હતી.
પ્રત્યક્ષ કર અને પરોક્ષ કર.
ડાયરેક્ટ ટેક્સ શું છે?
એક ટેક્સ જે સીધો લાદવામાં આવે છે.
જે સીધો કરદાતા પર લાદવામાં આવે છે.
અને સરકારને સીધી ચૂકવણી કરી હતી.
તમે સરકારને સીધી ચૂકવણી કરો છો.
તમે આ અન્ય કોઈ વ્યક્તિ પાસેથી એકત્રિત કરી શકતા નથી.
જો તમે જાતે પૈસા કમાવો છો, તો તમારે સરકાર પાસે જવું પડશે
અને તમારી આવકમાંથી આ ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે.
ચોક્કસપણે.
અને તેનું ઉદાહરણ આવકવેરાનું છે.
બીજું શું છે, સાહેબ?
પરોક્ષ કર.
પરોક્ષ કરમાં શું છે?
તે દરેક તબક્કે લાદવામાં આવે છે.
તે દરેક તબક્કે વસૂલવામાં આવે છે.
ટેક્સની ઘટનાઓ ત્યાં સુધી પસાર થાય છે જ્યાં સુધી તે આખરે
ગ્રાહક સુધી પહોંચે નહીં જે ખરેખર તેનો ભોગ બને છે.
આવો કર પરોક્ષ કર છે.
જેમ મેં તમને કહ્યું હતું તેમ, તેઓ રૂ.ની વસ્તુઓ બનાવતા હતા.
તેઓએ રૂ. 100 ટેક્સ.
રૂ. 1100.
આ પહેલો તબક્કો હતો.
બીજો તબક્કો શું છે?
જે વ્યક્તિ રૂ.ની કિંમતની વસ્તુઓ ખરીદે છે.
1000 ઉમેર્યા રૂ.
500 પોતાને.
રૂ. 1500.
તેણે ફરીથી રૂ. પર 10% ટેક્સ લાદ્યો. 1500.
દરેક તબક્કે કર લાદવામાં આવે છે.
પરોક્ષ કર શું છે?
તમે અન્ય પક્ષ પાસેથી ટેક્સ વસૂલ કરી રહ્યાં છો.
તમે તમારા ખિસ્સામાંથી ચૂકવણી કરતા નથી.
તમે અન્ય પક્ષ પાસેથી ટેક્સ વસૂલ કરી રહ્યાં છો.
તે દરેક તબક્કે લાદવામાં આવે છે.
ત્રીજો તબક્કો ધારો.
તેણે રૂ.માં કંઈક વેચ્યું. 2000.
તેણે તેને રૂ.માં વેચી. 1650.
અને રૂ.માં વેચનાર વ્યક્તિ શું છે?
1650 કરી રહ્યા છો?
તે તેને રૂ.માં વેચી રહ્યો છે. 2000.
તે 10% ટેક્સ વસૂલ કરે છે.
તે કેટલું છે?
શું તેણે રૂ.
200 ટેક્સ?
ડિરેક્ટર સાહેબ, મને બતાવો.
શું તેણે રૂ.
200 ટેક્સ?
શું તેણે રૂ.
200 ટેક્સ?
શું તેણે રૂ.
200 ટેક્સ?
અને અહીં કેટલો ટેક્સ ભરાયો?
રૂ. 150.
તે કપાત કરશે.
તે તેના ખિસ્સામાંથી કેટલું વસૂલ કરશે?
રૂ. 50.
દરેક તબક્કે કર લાદવામાં આવે છે.
આ પરોક્ષ કરની વિશેષતા છે.
દરેક તબક્કે કર લાદવામાં આવે છે.
અને છેલ્લે, ધારો કે તે ગ્રાહકને રૂ.માં વેચી રહ્યો છે. 2200.
આખરે તમામ ટેક્સ કોણ ભરે છે?
આ ગરીબ ગ્રાહક.
કારણ કે તેના નામમાં લખેલું છે કે તેણે દુઃખદાયક મૃત્યુ
પામવું જોઈએ.
ગ્રાહક એટલે એવી વ્યક્તિ જે દુઃખદાયક મૃત્યુ પામે છે.
આખરે તમામ ટેક્સ કોણ ભરે છે?
ગ્રાહક.
આ ત્રણ ઉદ્યોગપતિઓને શું ફાયદો?
તેમને એ લાભ મળે છે કે તેઓ તમારી પાસેથી જે ટેક્સ વસૂલ કરી
રહ્યા છે, તેમાંથી કાપવામાં આવશે.
જે ટેક્સ તેઓએ ખરીદતી વખતે ચૂકવ્યો છે.
આ પરોક્ષ કરની વિશેષતા છે.
ચાલો આગળ વધીએ.
આ વપરાશ કર છે.
તેને વપરાશ કર પણ કહેવામાં આવે છે.
તે રીગ્રેસિવ છે કારણ કે તેઓ ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતા પર આધારિત
નથી.
આવકવેરો એટલે...
હું કંઈક કડવું કહેવા જઈ રહ્યો છું.
હું દિલગીર છું.
તમારી ક્ષમતા અનુસાર આવકવેરો લાદવામાં આવે છે.
મેં શું કહ્યું?
તમારી ક્ષમતા અનુસાર આવકવેરો લાદવામાં આવે છે.
તમારી ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતા.
જો તમારી પાસે પૈસા કમાવવાની ક્ષમતા છે.
જો તમે ચોક્કસ મર્યાદા કરતાં વધુ કમાણી કરો છો, તો એવું
માનવામાં આવશે કે તમારી પાસે બજારમાં થોડી ક્ષમતા છે.
અને તમે આ ટેક્સ ચૂકવી શકો છો.
આવકવેરો એવા લોકો પર લાદવામાં આવે છે જેઓ રૂ.થી વધુ કમાય છે.
2.5 લાખ વાર્ષિક.
તેઓ વધુ આવક મેળવે છે.
પરંતુ શું GSTમાં આવી કોઈ જોગવાઈ છે?
તમે આજે માર્કેટમાં રૂ.ની કિંમતનો શર્ટ ખરીદવા જાવ તો.
500, જો તમે કોઈ પૈસા કમાતા નથી, તો પણ તમે શૂન્ય રૂપિયા કમાઓ
છો, તમે ફક્ત તમારા માતાપિતાના પોકેટ મની પર જીવી રહ્યા છો.
જો તમારી પાસે રૂ.ની કિંમતનો શર્ટ હોય.
500 અને GST રૂ.
તેના પર 90, તો તમારે રૂ.ની ચુકવણી કરવી પડશે.
તમારે રૂ.ની ચુકવણી કરવી પડશે.
બજારમાં તમારી સ્થિતિ શું છે, બજારમાં તમારી સ્થિતિ શું છે તે
ધ્યાનમાં લીધા વિના 90.
તમે પૈસા કમાઓ છો, તમે પૈસા કમાતા નથી, તમારી પાસે આવક છે,
તમારી પાસે આવક નથી, અમને કોઈ પરવા નથી.
અમે માત્ર એ હકીકતની કાળજી રાખીએ છીએ કે GST એ વપરાશ આધારિત
કર છે.
જે કોઈ માલ અને સેવાઓનો વપરાશ કરે છે, જે કોઈ માલ ખરીદે છે,
જે કોઈ સેવાઓ મેળવે છે તેણે GST ચૂકવવો પડશે, પછી ભલે તે પૈસા
કમાય કે ન હોય.
અમે ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતા પર ધ્યાન આપતા નથી.
તે વપરાશ આધારિત કર છે.
આર્થિક રીતે અશક્ત સહિત તમામ ગ્રાહકો સમાન રીતે પરોક્ષ કરનો
ભોગ બને છે.
મેં જેટલું વાંચ્યું છે એટલું તમારે વાંચવું પડશે.
તમે અહીં ચાર્ટ જોઈ શકો છો.
તે પ્રત્યક્ષ કર અને પરોક્ષ કર વચ્ચે વિભાજિત થયેલ છે.
આખરે, જડ શું છે?
પ્રત્યક્ષ કરની પ્રગતિશીલ પ્રકૃતિ શું છે?
ચૂકવણી કરવાની ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા લોકો માટે કરનો ઊંચો દર.
આ આવકવેરો છે.
જેમ જેમ તમારી આવક વધે છે તેમ ટેક્સનો દર પણ ઊંચા સ્તરે વધવા
લાગે છે.
5%, પછી 10%, પછી 20%, પછી 30%.
પરંતુ શું જીએસટીમાં આવું કંઈ છે?
જી.એસ.ટી.માં આવું કંઈ નથી સાહેબ.
GSTમાં આવું કંઈ નથી.
તમે ગમે તે પ્રકારની સેવાઓ મેળવો છો, તમે ગમે તે પ્રકારનો માલ
ખરીદો છો,
તમારે નિયત દર ચૂકવવો પડશે, પછી ભલે તમે પૈસા કમાતા હોવ કે ન
કરો, તમારી આવક હોય કે ન હોય.
આ જ ફરક છે સાહેબ.
કરનો બોજ.
ડાયરેક્ટ ટેક્સમાં, વ્યક્તિ પોતે જ વહન કરે છે, તમે ગ્રાહક પર
બોજ બદલી શકો છો.
પરોક્ષ કરની કેટલીક વિશેષતાઓ શું છે?
તે આવકનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે.
મેં અગાઉ ચર્ચા કરી છે તેમ, સરકારને દેશ ચલાવવા માટે, દેશમાં
સારા દિવસો લાવવા, દેશનો વિકાસ કરવા માટે જે પૈસાની જરૂર છે,
તે પૈસા ક્યાંથી આવશે?
કાં તો તે પ્રત્યક્ષ કરમાંથી આવશે અથવા તે પરોક્ષ કરમાંથી
આવશે.
તમે આપણા દેશની સ્થિતિ સારી રીતે જાણો છો.
આ દેશમાં લગભગ 150 કરોડ અથવા 140 કરોડની વસ્તી છે.
પરંતુ તેમાંથી કેટલા લોકો આવકવેરો ભરે છે?
ખૂબ થોડા.
કેટલા લોકો તેમના આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરે છે?
તમે જોઈ શકો છો.
લોકો ઘણા પૈસા કમાય છે, પરંતુ તે બતાવતા નથી.
તેઓ આવકવેરો ભરતા નથી.
જેના કારણે અમને પરોક્ષ ટેક્સ લેવાની ફરજ પડી છે, અમને GST
લાવવાની ફરજ પડી છે.
અને અમને એવો ટેક્સ બનાવવાની ફરજ પડી છે, જે તમામ પ્રકારના
લોકોને લાગુ પડે છે, પછી ભલે તેઓ પૈસા કમાતા હોય કે ન હોય.
તેથી જ પરોક્ષ કર, પરોક્ષ કર, GSTનું માળખું શક્ય તેટલા
લોકોને આવરી શકે છે.
તે તેની ક્ષમતા છે.
તમે આજે જઈને કંઈપણ ખરીદી શકો છો.
GST દરેક વસ્તુ પર લાગુ થાય છે.
જો તમે વિદ્યાર્થી હોવ તો પણ તમારે GST ભરવો પડશે.
શું તમે દુકાનદારને પૈસા આપશો?
તે દસ રૂપિયાની વસ્તુ છે.
બે રૂપિયાનો GST લાગુ થાય છે.
તેની કિંમત 12 રૂપિયા છે.
તમારે 12 રૂપિયા આપવા પડશે?
પછી ભલે તમે વિદ્યાર્થી હો કે વ્યાવસાયિક.
આ તેની ક્ષમતા છે.
તે શક્ય તેટલા લોકોને આવરી લે છે.
અને કારણ કે તે શક્ય તેટલા લોકોને આવરી લે છે, સરકાર શક્ય
તેટલી વધુ આવક મેળવે છે.
આગલા મુદ્દા પર આવો.
કોમોડિટીઝ અને સેવાઓ.
મેં કહ્યું તેમ, ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ તેના નામ પરથી જોઈ
શકાય છે.
તમારા માટે માલનો અર્થ શું છે?
પ્રોડક્ટ્સ, કોમ્પ્યુટર, કોમ્પ્યુટર સ્ક્રીન, પેન, તમે જે પણ
પ્રોડક્ટ ખરીદો, કપડાં, ઘોડો, ગધેડો, હાથી, તમે જે પણ
પ્રોડક્ટ ખરીદો, સેવાઓ, આર્કિટેકની સેવા, વકીલની સેવા, કોઈપણ
પ્રકારની સેવા, પ્લમ્બરની સેવા, કોઈપણ પ્રકારની સેવા, તે છે.
અહીં આવરી લેવામાં આવે છે.
બોજનું સ્થળાંતર, જેમ કે આપણે અગાઉ વાત કરી છે,
હું ગ્રાહક પર બોજ શિફ્ટ કરું છું.
કોઈ તેને પોતાના ખિસ્સામાંથી કાઢતું નથી.
હું ગ્રાહક પર બધો બોજ શિફ્ટ કરું છું.
આ 2-3 પોઈન્ટ છે.
તેને છોડી.
આ બહુ ઉપયોગી મુદ્દા નથી.
હું તમને જે કંઈ શીખવી રહ્યો છું, તે જ વાંચો.
કારણ કે ત્યાં ઘણી બધી સામગ્રી છે.
વ્યવહારિક જીવનમાં શું મહત્વનું છે તે હું તમને શીખવી રહ્યો
છું.
GST નો ખ્યાલ છોડો.
અહી આવો.
આ જ વાત છે.
જેમ મેં તમને પહેલા કહ્યું હતું.
GST શું છે?
મૂલ્ય આધારિત કર.
તમે જે મૂલ્ય-વર્ધન કરી રહ્યા હતા, મૂલ્ય-વર્ધિત, જેમ કે મેં
તમને ઉદાહરણ તરીકે કહ્યું, તમે રૂ. 100 ની કિંમતનું ઉત્પાદન
ખરીદ્યું.
અને તમે તેના પર રૂ.100 ટેક્સ જમા કરાવ્યો હતો.
હવે તમે શું કર્યું?
તમે રૂ.1000 ની કિંમતનું ઉત્પાદન ખરીદ્યું છે.
તમે તમારા નફામાં રૂ. 500 ઉમેર્યા છે.
રૂ.1500 તમારા ઉત્પાદનનું મૂલ્ય બની ગયું.
ધારો કે 10% ટેક્સ છે, તો રૂ.150 ટેક્સ બને છે.
રૂ.150 ટેક્સ થાય છે.
પરંતુ આ રૂ.150માં
હું રૂ. 100 કાપીશ, જે મેં ખરીદી દરમિયાન આપ્યા છે.
આખરે, રૂ.150માંથી રૂ.100 બાદ કરવામાં આવે છે.
કેટલું બાકી છે? રૂ.50 બાકી છે.
રૂ.50 શું હતા?
તે 10% હતો.
વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ, જે મેં ઉમેર્યો છે.
મેં રૂ. 500 પ્રોફિટ માર્જિન ઉમેર્યા હતા.
રૂ.500 પ્રોફિટ માર્જિન એટલે 10%.
જો તમે 10% ઉમેરો છો, તો તે રૂ. 50 થશે.
તમે આ મૂલ્ય ઉમેર્યું છે.
આ કારણે તમારે તમારા ખિસ્સામાંથી ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે.
ચાલો એક ઉદાહરણ જોઈએ.
આ ઉદાહરણ જુઓ.
આ એક ઉત્પાદક છે.
હું તમને એ જ ઉદાહરણ કહું છું.
કંઈ અલગ નથી.
કિંમત રૂ.100,000 છે.
ખર્ચ રૂ.100,000 છે.
આ તેણે બનાવેલી પ્રોડક્ટની કિંમત છે.
સરકારે કહ્યું છે કે તમે પ્રોડક્ટ બનાવી રહ્યા છો.
તમારા પર 18% GST લાગુ થશે.
આ સારું છે.
તેની પાસે ઇનપુટ ટેક્સ નથી કારણ કે તે ચેઇનમાં પ્રથમ વ્યક્તિ
છે.
તે લાઇનમાં પ્રથમ વ્યક્તિ છે.
તે વર્ગમાં પ્રથમ વિદ્યાર્થી છે જે આગળની હરોળમાં બેસે છે.
પરીક્ષા હોલમાં, તે ઉત્તરવહી મેળવનાર પ્રથમ વ્યક્તિ છે.
શું તમને યાદ છે કે A નામના વિદ્યાર્થીઓ આગળની હરોળમાં બેસતા
હતા?
અમને યાદ છે કે A નામના વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષામાં આગળની હરોળમાં
બેસતા હતા.
તે આન્સરશીટ મેળવતો હતો.
S, T નામના વિદ્યાર્થીઓ,
U, V, Z છેડે બેસતા.
પાંચ મિનીટ માટે તેને એક્સ્ટ્રા મળતો.
પ્રથમ વ્યક્તિને હંમેશા નુકસાન થાય છે.
અંગત રીતે, તમને પહેલો પ્રેમ મળવાની બહુ ઓછી તક છે.
સાંકળમાં તે પ્રથમ વ્યક્તિ સાથે,
તેને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ નહીં મળે
તેથી, તેણે ક્યાંયથી સામાન ખરીદ્યો ન હતો. તેણે ક્યાંયથી
સામાન ખરીદ્યો ન હતો. તે પોતે બનાવે છે.
હવે, તેણે રૂ. 1,18,000 આ વ્યક્તિ, વિતરકને.
વિતરક કહેશે, મેં રૂ.નો માલ ખરીદ્યો. 1,18,000, હું થોડો નફો
માર્જિન ઉમેરીશ અને તેને આગળ વેચીશ.
શું વિતરક સાચું કહી રહ્યા છે? શું તે કહે છે કે તેની પાસે રૂ.
તે કહી રહ્યો છે કે તેની પાસે રૂ. 1,18,000 છે.
તેમની પાસે રૂ. 1,18,000 છે.
હવે, તમે મને કહો, શું વિતરક સાચું કહી રહ્યા છે?
શું તે સાચું કહી રહ્યો છે કે તેના ચહેરા પર થપ્પડ મારવી જોઈએ?
તે ખોટું બોલી રહ્યો છે.
તમે જઈને તેને આ વાત કેમ સમજાવતા નથી?
તું જઈને તેને કેમ કહેતો નથી કે તેં રૂ.નો સામાન ખરીદ્યો છે.
1,00,000 અને તે તમારી કિંમત છે.
તમને રૂ.ની ક્રેડિટ મળશે. 1,18,000 છે.
તમને રૂ. માટે ક્રેડિટ મળશે. 1,18,000 તમે અહીં ચૂકવ્યા છે.
તો, તમારી કિંમત કેવી છે?
વિતરક કહે, મિસ્ટર ગુપ્તા, તમે બિલકુલ સાચા છો.
મેં જે ટેક્સ ભર્યો છે તે રૂ. 1,18,000, હું તેને વધુ ઘટાડીશ.
તેનો લાભ મને મળશે.
તો, કિંમત શું છે?
વિતરક કહે છે, મિસ્ટર ગુપ્તા, કિંમત રૂ. 1,00,000.
તેણે રૂ.નો નફો ઉમેર્યો છે. 11,200 છે.
માલની કિંમત રૂ. 11,200 છે.
GST 18% છે.
રૂ.નો GST.
20,000 કોની પાસેથી લેવામાં આવશે?
તમારી પાસેથી નહીં, પરંતુ ગ્રાહક પાસેથી.
GSTનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તમારે ટેક્સ જાતે ભરવાની જરૂર
નથી.
તમે ગ્રાહક પાસેથી ટેક્સ વસૂલ કરી શકો છો.
જો તમે કુલ જોવા માંગતા હો, તો રૂ. 1,11,200 ની વેચાણ કિંમત
રૂ. 20,000 GST અલગથી.
તેથી, તે રૂ.નું બિલિંગ કરશે. 1,31,000 છે.
તે ગ્રાહક પાસેથી સામાન ખરીદવા આવશે.
તે રૂ.નું બિલિંગ કરશે. 1,31,000 છે.
તે કહેશે, રૂ. 1,11,000 છે રૂ. 20,000 GST.
રૂ.નો GST. ગ્રાહક પાસેથી 20,000 વસૂલવામાં આવશે.
સરકાર કહેશે, તમારા માલની કિંમત રૂ. 20,000 GST.
મને રૂ. 20,000 GST.
આ પણ સ્માર્ટ છે.
તેમણે શ્રી ગુપ્તા પાસેથી ક્લાસ પણ લીધો છે.
તે કહેશે, રૂ.નો GST. 20,000 વસૂલવામાં આવે છે.
પરંતુ મારે દરેક વસ્તુ માટે શા માટે ચૂકવણી કરવી જોઈએ?
હું રૂ.નો ખર્ચ પણ માઈનસ કરીશ. 18,000 છે.
જ્યારે મેં 18,000 રૂપિયામાં સામગ્રી ખરીદી ત્યારે મારા
ખિસ્સામાં 18,000 રૂપિયા હતા.
તે સમયે તમે 18,000 આપ્યા હતા અને હવે 20,000 લઈ રહ્યા છો.
ભાઈ, તમે 38,000 રૂપિયામાં કલેક્શન ખરીદશો?
આ ચેઇન મુજબ જીએસટી 20,000 રૂપિયામાં બને છે.
મને પૂછો કે કેવી રીતે? ફરી એકવાર સમજવાનો પ્રયત્ન કરો.
હું આ કરીશ, તમને પાયો આનંદ થશે.
હવે જો હું આ 20,000 રૂપિયાના GSTને વિભાજિત કરું તો જુઓ કે
તે કેવી રીતે થશે.
20,000 રૂપિયાનો આ GST આખરે મારે આ ચેઇનમાં જમા કરાવવાનો છે.
પરંતુ તેમાંથી 18,000 મેં જમા કરાવ્યા છે.
અને બાકીના 2,000, 16 રૂ.
આ શું અસર કરે છે?
આ બાબતને અસર કરી રહી છે કે મેં 11,200 નો નફો ઉમેર્યો છે.
આ 18% છે.
જો તમને વિશ્વાસ ન હોય તો કરો અને જુઓ.
કુલ મૂલ્ય 20,000 છે જે મારે સરકારમાં જમા કરાવવાના છે.
આ આખી સાંકળમાં, અત્યાર સુધી.
તેમાંથી મેં સરકારને કેટલું આપ્યું?
જ્યારે મેં સામગ્રી ખરીદી, ત્યારે મેં કેટલી ચૂકવણી કરી?
મેં આ કર્યું છે.
મેં આ અહીં કર્યું હતું.
મેં જીએસટી આપ્યા બાદ સામગ્રી ખરીદી હતી.
1,18,000 ચૂકવીને સામગ્રી ખરીદી હતી.
મેં સામગ્રી ખરીદી હતી.
હું સરકારને કહીશ,
મારે 20,000 ચૂકવવા પડશે.
તેઓ આ માટે સંમત થયા છે.
પરંતુ મેં 18,000 આપી દીધા છે.
માઈનસ ઈટ.
કરશો કે નહીં?
તમે તે કરશો, બરાબર?
મોદીજીએ કહ્યું, ઠીક છે, તમે મને કેમ ડરાવી રહ્યા છો?
તું મને કેમ ડરાવે છે?
તેથી 20,000 માંથી 18,000 નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
હવે આ 2,000, 16 રૂપિયા તમારે તમારા ખિસ્સામાંથી જમા કરાવવા
પડશે.
આ શું છે?
આ વેલ્યુ એડેડ પર ટેક્સ છે.
11,200 નું મૂલ્ય ઉમેર્યું,
SEAS માં ઉમેરાયેલ મૂલ્ય,
18% તેનાથી ઉપર છે,
જે તમે તમારા પોતાના ખિસ્સામાંથી જમા કરશો.
શું મુદ્દો સ્પષ્ટ છે?
આવો, આગળ.
18,000ની આ ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ, તેને અહીં મળી છે.
તેને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ કહેવામાં આવે છે.
અમે તેને માઈનસ કરવાનું કહીશું.
દેશી ભાષામાં, આખરે,
ભલે તે શ્યામ હોય કે રામ,
કૃષ્ણ હોય કે કર્ણિય,
આ ટેક્સ ક્રેડિટ છે.
આખરે, તેણે પોતાના ખિસ્સામાંથી સરકારને આપેલા પૈસા,
તેણે કેટલું આપ્યું?
2,000, 16 રૂ.
શું હું આગળ વધીશ?
શું તમે તેને થોડું નીચે ખસેડશો?
સ્ક્રીન થોડી.
થોડું નીચે.
બરાબર.
હવે આ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર રિટેલર પાસે જશે.
હવે છૂટક વેપારી,
શું છૂટક વેપારીએ તેની પાસેથી માલ ખરીદ્યો હતો?
1,31,200,
તે કેટલું હતું?
ગમે તે હતું.
છૂટક વેપારીએ 1,31,000 રૂપિયાનો માલ ખરીદ્યો હતો.
છૂટક વેપારી કહેશે,
મારી કિંમત 1,31,000 રૂપિયા છે.
શું રિટેલર સાચી વાત કહે છે?
શું રિટેલર સાચી વાત કહે છે
કે મારી કિંમત 1,31,000 રૂપિયા છે?
રિટેલરને કૉલ કરો,
અહી આવો.
રિટેલરે શું કહ્યું?
તમારી કિંમત શું છે?
1,31,000 રૂપિયા?
ફેરવો અને આને પકડી રાખો.
રિટેલરને 1,31,000 રૂપિયા નહીં મળે.
તેને કેમ નહીં મળે?
કારણ કે છૂટક વેપારીએ જે ટેક્સ આપ્યો છે,
છૂટક વેપારીએ 20,000 રૂપિયાનો ટેક્સ આપ્યો છે, ખરું ને?
જ્યારે છૂટક વેપારીએ માલ ખરીદ્યો હતો,
તેણે વિતરકને 20,000 રૂપિયાનો ટેક્સ જમા કરાવ્યો હતો.
તેણે વિતરકને 20,000 રૂપિયાનો ટેક્સ આપ્યો હતો.
પરંતુ જે ટેક્સ આપવામાં આવ્યો હતો,
તેનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવશે,
જ્યારે તે આગલી સાંકળ પર જાય છે.
ભવિષ્યમાં ટેક્સ માઈનસ થશે ને?
તો પછી સમસ્યા શું છે?
1,11,200નો ખર્ચ છે.
પ્રોફિટ માર્જિન ઉમેરવામાં આવશે.
24,000 રૂ.
વેચાણ કિંમત 1,35,000 હશે.
અને તેની ઉપર GST લાગુ થશે.
24,451 નો અર્થ શું છે?
આ જીએસટી છે જે ગ્રાહક પાસેથી વસૂલ કરશે.
GST 24,451 છે.
હવે મારે જે GST ભરવાનો છે,
24,451 રૂપિયાની GST ચુકવણી,
મારે સરકાર પાસે જવું છે
અને તેને જમા કરો.
મારે સરકાર પાસે જવું છે
અને 24,451 નો GST જમા કરો.
પણ હું શું કહીશ?
મેં પહેલેથી કેટલો GST આપ્યો છે?
મેં પહેલેથી જ 20,000નો GST આપી દીધો છે.
20,016 નો GST.
માઈનસ કે.
આખરે, બાકી રહેલું સંતુલન,
4,000 રૂપિયા,
4,400 કંઈક
મારે તે મારા ખિસ્સામાંથી જમા કરાવવું પડશે.
જલદી મને આ 24,000 મળશે,
હું આમાંથી શું ઓછા કરીશ?
20,000 જે મેં પહેલેથી ચૂકવી દીધા છે.
અને બાકીના 4,400 રૂપિયા,
મારે તેને મારા પોતાના ખિસ્સામાંથી ઉમેરવું પડશે.
હું મારી જાતને આ 4,400 રૂપિયા કેમ આપી રહ્યો છું?
કારણ કે આ 4,400 રૂ
તે વસ્તુ છે,
તે કર,
કે હું તેના પર મૂલ્ય ઉમેરી રહ્યો છું.
મેં ઉમેરેલ નફાનું માર્જિન,
થોડું મૂલ્ય ઉમેર્યું, થોડું મૂલ્ય ઉમેર્યું,
તેના પર આ ટેક્સ ઉમેરવામાં આવી રહ્યો છે.
અને ચાલો અંતિમ ગ્રાહક પર આવીએ.
ગ્રાહકનું નામ લખેલું છે,
માર.
તો પછી,
તેની કિંમત 160 રૂપિયા હશે.
આ તે વ્યક્તિ છે,
આ તમે અને હું છીએ.
અમે સમગ્ર જીએસટી ખરીદીશું,
પરંતુ શું આપણે ભવિષ્યમાં આનો શ્રેય લઈ શકીશું?
અમે ભવિષ્યમાં આનો શ્રેય લઈ શકીએ નહીં,
કારણ કે અમે આ ખરીદી રહ્યા છીએ
આપણા પોતાના વપરાશ માટે.
અમે આ ખરીદી રહ્યા નથી
ભવિષ્યમાં તેને વેચવા માટે.
હા, જો મેં ભવિષ્યમાં વેચવા માટે આ ખરીદ્યું હોત,
પછી મેં મારા GSTમાં નોંધણી કરાવી હોત.
અને હું આનો ઇનપુટ લઈ શક્યો હોત,
હું આનો શ્રેય લઈ શક્યો હોત.
પણ શું હું અહીં આનો શ્રેય લઈ શકીશ?
હું અંતિમ ગ્રાહક છું.
હું આ મારા પોતાના ઉપયોગ માટે લઈ રહ્યો છું.
તે કિસ્સામાં,
હું આનો શ્રેય લઈ શકીશ નહીં.
તમામ ટેક્સ ગ્રાહક પાસેથી લેવામાં આવશે.
ગ્રાહક દ્વારા વહન કરવામાં આવેલ કર આ છે.
જુઓ, કુલ રકમ
ગ્રાહક દ્વારા આપવામાં આવશે.
શું તમે આ સાંકળ સમજો છો?
આ એકમાત્ર સાંકળ છે જે તમારે GSTમાં સમજવાની જરૂર છે.
બિજુ કશુ નહિ.
જો તમે GST માં આ સાંકળને સમજો છો,
પછી તમે ધારી શકો છો
કે તમારા ખ્યાલો સ્પષ્ટ થશે.
આગળના વિષય પર આવો.
તે કહે છે,
જૂની વેલ્યુ એડેડ સિસ્ટમમાં શું સમસ્યા હતી?
પ્રથમ સમસ્યા ડબલ ટેક્સેશનની છે.
ટેક્સ પર ટેક્સ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.
તમને ક્રેડિટ મળી રહી નથી.
આ કિસ્સામાં, આપણે જે ઉદાહરણ વાંચ્યું છે,
તે કિસ્સામાં,
તમને ખરીદી માટે ક્રેડિટ મળી રહી છે.
પરંતુ જૂની સિસ્ટમમાં,
તમને દરેક વસ્તુ માટે ક્રેડિટ મળી નથી.
કારણ કે સમગ્ર કરવેરા પ્રણાલીને વિભાજિત કરવામાં આવી હતી.
કેટલાક કેન્દ્ર સાથે હતા, કેટલાક રાજ્ય સાથે હતા.
કેન્દ્રમાં લોકો
કહેતો હતો,
જો તમને ક્રેડિટ ન મળી રહી હોય,
તો પછી અમે તમને શા માટે ક્રેડિટ આપવી જોઈએ?
રાજ્યના લોકો કહેતા હતા કે,
જો મને ટેક્સ ન મળતો હોય,
તો પછી હું કેન્દ્રના લોકોને શા માટે શ્રેય આપું?
આ લડાઈ અને ઝઘડો ચાલતો હતો.
ડબલ ટેક્સેશન ચાલતું હતું.
જે વ્યક્તિ ટેક્સ ભરે છે,
આવી રહ્યું છે,
ટેક્સ ભરીને કંઈક ખરીદે છે,
જૂના સમયમાં,
જો તેને ક્રેડિટ ન મળી રહી હોય,
પછી તે શું કરશે?
તે તેને તેની કિંમતમાં ઉમેરશે.
અલબત્ત,
અમે તે જાણતા હતા
અમને રૂ.18,000ની ક્રેડિટ મળશે.
પરંતુ જો અમને ક્રેડિટ ન મળી રહી હોય,
તો પછી હું શું કરીશ?
જો અમને ક્રેડિટ ન મળી રહી હોય,
પછી હું મારા માલની કિંમત બતાવીશ,
રૂ.1,18,000.
હું તેના પર મારો ટેક્સ લગાવીશ.
આ મુદ્દો હતો.
તેનાથી ખર્ચમાં વધારો થશે.
કેટલાક વ્યવહારો ડબલ ટેક્સેશનમાં હતા,
અને માલ અને સેવાઓ બંને તરીકે કર લાદવામાં આવ્યો હતો.
કારણ કે, અગાઉના શાસન હેઠળ,
ભેદ ઘણીવાર અસ્પષ્ટ હતો.
ચાલો હું તમને એક ખૂબ જ સારું ઉદાહરણ આપું.
જૂની સિસ્ટમમાં,
સરકારે કોઈ આપ્યું નથી
અમુક બાબતો વિશે સ્પષ્ટતા.
કે આ માલ છે,
અને આ સેવાઓ છે.
તે જ,
તેમના પર માલ તરીકે કર લાદવો જોઈએ,
અથવા તેમના પર સેવાઓ તરીકે કર લાદવો જોઈએ.
દાખ્લા તરીકે,
જ્યારે તમે હોટેલ કે રેસ્ટોરન્ટમાં જતા હતા
ખાવા માટે,
5-6-7 વર્ષ પહેલા,
જો તમે હોટેલમાં જમવા જતા હતા,
અથવા તમે હોમ ડિલિવરી કરતા હતા,
તમારા બિલનો સમાવેશ થતો હતો
તમારો VAT,
જે તમારો સેલ્સ ટેક્સ હતો,
અને તેમાં તમારો સર્વિસ ટેક્સ પણ સામેલ છે.
બંને બાબતોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
એવું હતું
ગ્રાહકને મારવું.
તે રૂ.1,000નું સામાન્ય બિલ ચૂકવી રહ્યો છે.
એની ઉપર,
તે વેટ ચૂકવતો હતો,
તેમજ સર્વિસ ટેક્સ.
મને પૂછો કેમ?
આનું કારણ હતું
કે કેટલાક લોકો દલીલ કરી રહ્યા હતા
કે જો તમે ખાવા જઈ રહ્યા છો,
ખોરાક એક ઉત્પાદન છે.
વ્યક્તિ જે ખોરાક રાંધે છે
ઉત્પાદન છે.
મેકડોનાલ્ડ્સ
ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ અને બર્ગર વેચવા માટેનું ઉત્પાદન છે.
તેથી, જો તે ઉત્પાદન છે, તો તે સારું છે.
અને જો તે સારું છે,
પછી તેના પર વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ તરીકે ટેક્સ લગાવવો જોઈએ.
અથવા તમે તેને સેલ્સ ટેક્સ કહી શકો છો.
તેના પર સેલ્સ ટેક્સ તરીકે ટેક્સ લગાવવો જોઈએ.
ઠીક છે, સારું.
હું આ બિંદુ સુધી દલીલ સમજું છું.
ભોજન એ રેસ્ટોરન્ટ માટેનું ઉત્પાદન છે.
એટલા માટે તે તમારી પાસેથી સેલ્સ ટેક્સ વસૂલ કરે છે.
કેટલાક લોકોએ દલીલ કરી
કે જ્યારે તમે હોટેલમાં રેસ્ટોરન્ટમાં પ્રવેશ કરો છો,
ત્યાં એક રક્ષક છે જે તમને શુભેચ્છા પાઠવે છે.
તમને એક વેઈટર ફાળવવામાં આવ્યો છે.
તે વેઈટર તમારું ટેબલ સાફ રાખે છે.
તમે વારંવાર તેને આ અને તે લેવા માટે બોલાવો છો.
જ્યારે તમે હોટેલમાં પ્રવેશ કરો છો,
હાઇ-ફાઇ હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટમાં,
વ્યક્તિ વાયોલિન વગાડતો હોવો જોઈએ.
ત્યાં એક નાનો ઓર્કેસ્ટ્રા હોવો જોઈએ.
તે સ્થાનની આભા હોવી જોઈએ.
તે એક સુઘડ અને સ્વચ્છ સ્થળ હોવું જોઈએ.
હું તમને તે આપતો નથી.
શું તે ઓરકેસ્ટ્રાની સેવા નથી?
શું તે વેઈટરની સેવા નથી જે તમારું ટેબલ સાફ કરે છે?
શું અમારી પાસે સારી લાઇટ છે?
શું આપણી પાસે સારું વાતાવરણ છે?
ક્યારેક સારી હોટેલમાં સ્ક્રીન હોય છે.
તમે ક્રિકેટ મેચ લાઈવ જોઈ શકો છો.
શું તે સેવા નથી?
આ પણ યોગ્ય છે.
તે ખોરાક વેચે છે.
તે તેનું ઉત્પાદન છે.
આ પણ સેલ્સ ટેક્સ છે.
પરંતુ તમે સેવાઓને નકારી શકતા નથી.
તમે જાઓ અને વેઈટરની સેવા લો.
તમે ત્યાં બેસીને આરામ આપો છો.
એ પણ એક સેવા છે.
ઓર્કેસ્ટ્રા ગીતો વગાડે છે.
એ પણ એક સેવા છે.
તેના પર પણ સર્વિસ ટેક્સ લાગવો જોઈએ.
સાહેબ, બે દલીલો થઈ.
કોર્ટમાં આ અંગેના ઘણા કેસો હતા.
મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો.
અને હાર્યા બાદ બંને બાબતો લાગુ પડતી હતી.
કારણ કે વાજબી નિષ્કર્ષ પર આવવું અશક્ય લાગતું હતું.
ખર્ચમાં સેલ્સ ટેક્સ ઉમેરવામાં આવી રહ્યો હતો.
રેસ્ટોરન્ટ સેવામાં પણ સર્વિસ ટેક્સ ઉમેરવામાં આવી રહ્યો છે.
માલ અને સેવાઓ વચ્ચે કોઈ સ્પષ્ટ ભેદ ન હતો.
હવે ગરીબ ગ્રાહક બંને પૈસા ચૂકવતો હતો.
તેનો શું વાંક હતો?
પરંતુ હવે, જ્યારથી GST આવ્યો છે, તેણે સ્પષ્ટ સ્પષ્ટીકરણ
કર્યું છે કે આ વસ્તુઓ છે અને આ સેવાઓ છે.
આ શું છે?
આ આપણે હવે પછીના પ્રકરણમાં વાંચીશું.
જ્યારથી GST આવ્યો છે ત્યારથી ઘણી બાબતો સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે.
હવે ટેક્સનો એક જ દર છે.
અગાઉ બે દર હતા.
હવે રેસ્ટોરન્ટ સેવાઓ માટે માત્ર એક જ દર છે.
તમે જાઓ અને જુઓ.
તમને એક જ દર મળશે.
આ તમારું હોમવર્ક છે.
કારણ કે GST એવી વસ્તુ છે કે તેનો અભ્યાસ વર્ગમાં પૂર્ણ થઈ
શકતો નથી.
તમારે આ અહીં અને ત્યાં વ્યવહારિક જીવનમાં જોવું પડશે.
આ વખતે, તમે Swiggy Zomato પરથી ફૂડ ઓર્ડર કરશો.
અથવા તમે રેસ્ટોરન્ટમાં જઈને ખાશો.
તમે જોશો કે તમે CGST અને SGST ના સમાન દર ચૂકવી રહ્યા છો.
વેટ અને સર્વિસ ટેક્સ વચ્ચે કોઈ તફાવત નથી.
આ પહેલા થતું હતું.
અહી આવો.
આ તે મુદ્દા છે જે અમે આવરી લીધા છે.
અગાઉ રાજ્યોમાં ઘણા ટેક્સ હતા.
લક્ઝરી ટેક્સની જેમ મનોરંજન કર, જે વેટમાં સમાવિષ્ટ ન હતા.
તેથી, એકલ વ્યવહાર માટે, વિવિધ કર લાદવામાં આવ્યા હતા.
મને સારી રીતે યાદ છે કે અમે હોલમાં મૂવી જોવા જતા.
અગાઉ અમે નહોતા ગયા.
અમે હજુ પણ જઈએ છીએ.
હું તમને કહું છું કે, જૂની સિસ્ટમમાં જ્યારે અમે કાઉન્ટર પર
ટિકિટ ખરીદતા હતા ત્યારે તેઓ વેટ લગાવતા હતા.
તેઓએ મનોરંજન કર પણ લાદ્યો.
તેઓ કહેતા હતા કે, તમારા પર પણ મનોરંજન કર લાદવામાં આવે છે.
તમે અહીં મનોરંજન માટે છો.
અમે તમારા પર ટેક્સ લાદીશું.
એક જ વ્યવહાર પર બે ટેક્સ.
નકામું, આખરે.
છેવટે, તે એક જ વસ્તુ છે.
તે ગ્રાહકને મારવા જેવું છે.
પરંતુ હવે આ બાબતો સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે.
માલ પર વેટ,
માલ પર વેટ, સેવાઓ સાથે સંકલિત કરવામાં આવ્યો ન હતો.
માલ પર સેલ્સ ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો હતો.
સેવાઓ પર સર્વિસ ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો હતો.
બંનેની ચૂકવણી અલગ-અલગ હતી.
બંનેને એકબીજા પાસેથી ક્રેડિટ મળી ન હતી.
તેથી, વપરાતી ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓની કિંમતમાં વધારો થાય છે.
પરંતુ જ્યારથી GST આવ્યો ત્યારથી તેણે બંનેને એકીકૃત કરી દીધા
છે.
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ.
અગાઉ મને ક્રેડિટ મળતી નહોતી.
જો મને ક્રેડિટ નહીં મળે તો માલ અને સેવાઓની કિંમત વધી જશે.
હું ટેક્સ ભરી રહ્યો છું.
મને ક્રેડિટ મળી રહી નથી.
હું તેને મારી કિંમતમાં ઉમેરીશ.
આ સમસ્યાઓ હતી.
આગળ.
પહેલા સેન્ટ્રલ સેલ્સ ટેક્સ હતો.
કેન્દ્રીય વેચાણ વેરો આંતરરાજ્ય હતો.
આંતરરાજ્ય વેચાણ.
દિલ્હીનો એક વ્યક્તિ પંજાબમાં વેચાણ કરે છે.
તે કિસ્સામાં, કેન્દ્રીય વેચાણ વેરો લાદવામાં આવ્યો હતો.
તમને ક્રેડિટ મળી નથી.
પરંતુ અહીં, તેને IGST કહેવામાં આવે છે.
મેં તમને છેલ્લા લેક્ચરમાં કહ્યું તેમ, જો સપ્લાયરનું સ્થાન
અને સપ્લાયનું સ્થળ અલગ-અલગ રાજ્યોમાં હોય, તો તે કિસ્સામાં,
IGST લાદવામાં આવે છે.
તમને IGST માટે ક્રેડિટ મળે છે.
માલસામાનની કિંમત કુદરતી રીતે ઘટી છે.
એટલા માટે લાવવામાં આવ્યો હતો.
ચાલો જોઈએ તેના ફાયદા.
તે ક્યાં ગયો?
GST ના ફાયદા.
જુઓ.
તેનો સૌથી મોટો ફાયદો એ હતો કે તે એકીકૃત રાષ્ટ્રીય બજાર બની
ગયું.
જેમ કે મેં ઘણી વાર કહ્યું છે, એક રાષ્ટ્ર, એક કર.
તમે દિલ્હી, કલકત્તા અથવા આસામ જઈ શકો છો.
તમને GST મળશે.
પરંતુ તમે જાણો છો કે જો તમે ક્યાંકથી સામાન ખરીદો છો, તો
તેનો શ્રેય તમને જ મળશે.
તમે તેને ગમે ત્યાં વેચી શકો છો.
આજના દરમાં વેપારી છે.
તે જોઈ શકે છે કે જો હું દિલ્હીમાં બેઠો છું.
હું દિલ્હીમાં બેસીને શોધી શકું છું કે મારે જે સામાન ખરીદવો
છે, જે સામાન મારે ખરીદવો છે, તે સૌથી ઓછી કિંમત ક્યાંથી મળશે?
સમગ્ર ભારતમાં.
મને આખા ભારતમાં સૌથી ઓછી કિંમત ક્યાં મળશે કે હું મારા
માણસને ત્યાં મોકલીશ અથવા ત્યાંથી ઓનલાઈન ઓર્ડર આપીશ.
દીકરા, જા અને ત્યાંથી સામાન લઈ આવ.
હું ત્યાંથી સામાન લઈ જઈશ.
હું આખરે જાણું છું કે હું જે પણ માલ અન્ય રાજ્યમાંથી ખરીદી
રહ્યો છું,
તેનો શ્રેય મને મળશે.
પરંતુ પહેલા સમસ્યા શું હતી?
પહેલા, હું વિચારતો હતો કે જો મને આસામમાં સૌથી ઓછી કિંમત મળે,
હું દિલ્હીમાં બેઠો છું, અને મને આસામમાં સૌથી ઓછી કિંમત મળે
છે, ત્યારે પણ મને આસામમાંથી માલ ખરીદવાનો ડર લાગતો હતો.
કારણ કે હું જાણતો હતો કે હું ત્યાં જે ટેક્સ ચૂકવીશ,
મને તેનો શ્રેય નહીં મળે.
મારી કિંમત બિનજરૂરી રીતે ઉમેરવામાં આવશે.
અને જ્યારે તમારી કિંમત ઉમેરવામાં આવે છે, ઉદાહરણ તરીકે, જો
તમે આસામમાંથી માલ ખરીદો છો, તો તમને ક્રેડિટ મળશે નહીં.
તમે તમારી કિંમતમાં ટેક્સ ઉમેરશો.
જો તમે ખર્ચમાં ટેક્સ ઉમેરો છો, તો તમારો માલ બજારમાં થોડો
મોંઘો વેચાશે.
બીજી બાજુ, એક અન્ય ગ્રાહક છે જે દિલ્હીથી માલ ખરીદે છે, તેને
ટેક્સ ક્રેડિટ મળે છે.
જ્યારે તેનો માલ બજારમાં પહોંચશે ત્યારે તે તમારા માલ કરતાં
થોડો સસ્તો હશે.
ગ્રાહક કયો સામાન ખરીદશે?
તે તે વ્યક્તિનો સામાન ખરીદશે.
તે તમારો માલ નહીં ખરીદે ને?
તમે તમારા વ્યવસાયમાં આટલું મોટું નુકસાન ઉઠાવ્યું છે.
તમે પહેલા આસામથી માલ મંગાવ્યો, તમને ક્રેડિટ ન મળી, તેથી
તમારી કિંમત વધી ગઈ છે.
જે વસ્તુ થોડી મોંઘી થઈ ગઈ છે, ગ્રાહક તેને ખરીદશે નહીં.
તે સસ્તું છે કારણ કે તેને ક્રેડિટ મળી રહી છે.
અને બીજું કોણ નુકસાનમાં છે?
આસામ પણ નુકસાનમાં છે.
હવે આસામમાંથી કોઈ સામાન ખરીદશે નહીં.
આસામમાંથી માત્ર આસામના લોકો જ માલ ખરીદશે.
પરંતુ હવે, GST આવ્યા પછી, તે એકીકૃત રાષ્ટ્રીય બજાર બની ગયું
છે.
જે રાજ્યમાંથી તમે ઇચ્છો ત્યાંથી માલ ખરીદો.
કારણ કે અમે જાણીએ છીએ કે અમને ક્રેડિટ મળશે.
અમારે અમારા ખર્ચમાં તે GST ઉમેરવાની જરૂર નથી.
જેના કારણે ઓનલાઈન વેચાણ અને ઓનલાઈન ખરીદીમાં વધારો થયો છે.
નાનામાં નાની વ્યક્તિ પણ સારી કમાણી કરી રહી છે.
આખરે, આ અર્થતંત્ર કર્મચારી આધારિત અર્થતંત્ર હતું.
હવે તે એમ્પ્લોયર આધારિત અર્થતંત્ર છે.
આજે, 18-20 વર્ષની વયના લોકો પણ તેમના વ્યવસાયને ઓનલાઈન
સૂચિબદ્ધ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે.
કોઈપણ વેચાણ, કોઈપણ ઉત્પાદન, કોઈપણ સેવા, તેઓ તેને ઓનલાઈન
લાવી રહ્યા છે.
કારણ કે આજે હું દિલ્હીમાં બેઠો છું તો દક્ષિણનો એક વ્યક્તિ
પણ મારી પાસેથી સામાન ખરીદશે.
કારણ કે તેને ક્રેડિટ મળશે.
અગાઉ તમને ક્રેડિટ મળતી ન હતી.
જ્યારે તમને ક્રેડિટ ન મળી, ત્યારે તમે તમારો માલ વેચી ન
શક્યા.
આ ફાયદા છે.
એટલા માટે હું તમને સલાહ આપી રહ્યો છું કે જો તમે ભવિષ્યમાં
કોઈ કામ કરવા માંગતા હોવ તો તેને ઓનલાઈન લાવવાનો પ્રયાસ કરો.
કારણ કે આખરે, તમારો ખરીદનાર જે તમારી પાસેથી માલ ખરીદે છે,
તે સંશોધન કરશે કે આ વસ્તુ કયા રાજ્યમાં સૌથી ઓછી કિંમતે
વેચાય છે.
તેને ક્રેડિટ મળશે.
આખરે, તમને ઓનલાઈનથી જાણવા મળે છે.
બાય ધ વે, તમને ક્યાંથી ખબર પડશે?
મેક ઇન ઇન્ડિયાની પહેલને વેગ મળ્યો.
નાનામાં નાના લોકોએ પણ પોતાના ઘરોમાં કારખાનાઓ લગાવી દીધા છે.
શું તમે જાણો છો, જે વ્યક્તિ તમારી પાસેથી સામાન ખરીદે છે,
તેને ચોક્કસપણે ક્રેડિટ મળશે.
રોકાણમાં વધારો થયો છે.
રોજગારી વધી છે.
નવી ફેક્ટરીઓ સ્થપાઈ છે.
નાના ઉદ્યોગો પણ વધી રહ્યા છે.
તે વ્યવસાયો ચલાવવા માટે, લોકોની પણ જરૂર છે.
દેશમાં રોજગારી વધી છે.
દેશમાં જીડીપી પણ વધ્યો છે.
અને મને પુરી આશા છે કે થોડાક સમયમાં GSTના કારણે આપણો દેશ
ફરી હવામાં ઉડશે.
અને તે એવી રીતે ઉડશે કે કોઈ તેને રોકી શકશે નહીં.
વેપાર કરવાની સરળતા થઈ છે.
વ્યવસાય કરવાની સરળતા કેવી છે?
વ્યવસાય કરવાની સરળતા એ છે કે એક સરળ પોર્ટલ ઓનલાઈન કરવામાં
આવ્યું છે.
GST માં.
તમે તે પોર્ટલ પર જાઓ.
તમે ત્યાં તમારું રિટર્ન ફાઇલ કરો.
તમારે તે પોર્ટલ પર ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે.
તે કોઈ મોટી વાત નથી.
જો તમે રજીસ્ટ્રેશન લેવા માંગતા હો, તો તમને તે થોડા દિવસોમાં
મળી જશે.
બધું ઓનલાઈન થાય છે.
GSTમાં પેપરવર્ક જરાય તુલનાત્મક નથી. બધું ઓનલાઈન મોડ પર ચાલે
છે.
અહીં વેપાર કરવાની સરળતા સુધરી છે.
માત્ર 4-5 ટેક્સના દર છે.
કોઈ અલગ ટેક્સ દરો નથી.
ત્યાં 3 કર દરો છે, CGST, SGST, IGST.
3-4 દર છે.
તેથી, આજના વ્યવસાયમાં, પ્રથમ ગણતરી એ છે કે 2-3 ટેક્સ
વસૂલવામાં આવશે, આ તે દર છે કે જેના પર ટેક્સ લેવામાં આવશે.
મારા માલનો આટલો ચાર્જ લેવામાં આવશે,
હું આટલું ખરીદીશ અને આટલું વેચીશ.
મનમાં ગણતરીઓ થઈ રહી છે.
કર દરો પણ સામાન્ય અને મર્યાદિત છે.
તેથી, ત્યાં કોઈ સમસ્યા નથી.
અગાઉ, કોઈ સમસ્યા ન હતી.
ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશનમાં, વસ્તુઓ થોડી સરળ બની છે.
બરાબર.
અનુપાલન ખર્ચમાં વધારો થયો છે.
અગાઉ આટલા બધા કૃત્યો થયા હતા.
સર્વિસ ટેક્સ, વેટ, એક્સાઇઝ હતી.
જેમ કે મેં અગાઉ ચર્ચા કરી છે,
મેં પણ ચર્ચા કરી છે.
તે તમામ કૃત્યો માટે, વિવિધ વળતર તારીખો, અલગ ઓડિટ તારીખો, તે
માટે,
હું સી.એ.ની ભરતી કરતો હતો.
તે દરેક વસ્તુ માટે અલગ-અલગ દર લેતો હતો.
હવે, એક જ કાર્ય છે, એક જ વળતર છે.
કેટલું કામ, આટલું કામ બાકી છે.
વિવિધ કૃત્યો માટે જુદી જુદી તારીખો હતી.
તે બધા કામ હવે મર્યાદિત છે.
તેથી, એક રીતે,
હું ઘણા પૈસા બચાવી શક્યો જે હું મારા CA ને અનુપાલન માટે
આપતો હતો.
હું ઘણા પૈસા બચાવવા સક્ષમ હતો.
આ કેટલાક ફાયદા હતા જે મને GST થી મળ્યા હતા.
પરંતુ આપણે અગાઉ ચર્ચા કરી છે તેમ GSTમાં કેટલીક વસ્તુઓ
લાવવામાં આવી નથી.
કેટલીક બાબતો, સરકાર જૂના ટેક્સ માળખા પ્રમાણે ચાલુ રાખવા
માંગે છે.
તે વસ્તુઓ એવી છે કે તેઓ GST કરતાં વધુ ટેક્સ વસૂલ કરે છે અને
સરકારને આપે છે.
વસ્તુઓ એવી છે કે તેના વિના સામાન્ય જીવન જીવવું અશક્ય છે.
જેમ કે પેટ્રોલિયમ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ડીઝલ, ઉડ્ડયન,
વિમાનમાં વપરાતું બળતણ.
આ કેટલીક વસ્તુઓ છે જે હજુ પણ છે કારણ કે આ બધી વસ્તુઓ સમગ્ર
અર્થતંત્રને ચલાવે છે.
તમાકુ ઉત્પાદનો.
તમાકુ અને અન્ય વસ્તુઓ કર વસૂલ કરે છે.
આ તમામ વસ્તુઓ હજુ પણ GSTની બહાર રાખવામાં આવી છે.
આ જોવા.
માનવ વપરાશ માટે આલ્કોહોલિક દારૂ સિવાયના તમામ માલસામાન અને
સેવાઓ પર GST વસૂલવામાં આવે છે.
દારૂનું અદ્ભુત નામ જુઓ.
તમે કહો, ચાલો દારૂ પીએ.
તેઓ તેને દારૂ કહે છે.
પણ નામ જુઓ.
માનવ વપરાશ માટે આલ્કોહોલિક દારૂ.
ફેક્ટરી કામદારો માટે નથી.
હું કારખાનાઓમાં મૂકવા માટે દારૂ નથી લેતો.
હું કારખાનામાં કે મશીનો મૂકવા માટે આલ્કોહોલ નથી લેતો.
હું તેને માનવ વપરાશ માટે લઈ રહ્યો છું.
તેને હજુ પણ GSTની બહાર રાખવામાં આવ્યો છે.
શા માટે? કારણ કે જીએસટીના દર મર્યાદિત છે.
તમે ચોક્કસ દરથી વધુ GST વસૂલ કરી શકતા નથી.
પરંતુ આમાં,
હું હજુ પણ જૂની સિસ્ટમમાં છું.
મને ગમે તેટલો દર જોઈએ,
હું એક્ટમાં સુધારો કરીશ અને ટેક્સનો દર વસૂલ કરીશ.
આ જોવા.
આલ્કોહોલિક દારૂ.
તેની પાસે હજુ પણ જૂની કસરતની ફરજ છે.
કેન્દ્રીય વેચાણ વેરો.
પેટ્રોલિયમ.
પેટ્રોલિયમ ક્રૂડ.
ડીઝલ, પેટ્રોલ, એવિએશન ટર્બાઇન ઇંધણ અને કુદરતી ગેસ.
સીએનજી હજુ બહાર રાખવામાં આવ્યો છે.
તમાકુ.
તમાકુમાં શું છે?
તે GSTમાં છે.
GST GST ના દાયરામાં છે.
GST છે.
પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર પાસે હજુ પણ ડ્યુટીનો ઉપયોગ કરવાની અને
અલગ અલગ ટેક્સ વસૂલવાની સત્તા છે.
GST છે અને કેન્દ્રીય કસરત ડ્યુટી પણ છે.
નાર્કોટિક ડ્રગ્સ પણ છે.
GST છે અને રાજ્યની કસરત ડ્યુટી પણ છે.
અને રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરને GSTના દાયરામાં રાખવામાં આવ્યું છે.
કેટલીક શરતો છે જેના પર GST બહાર રાખવામાં આવ્યો છે.
અમે તેને આગામી પ્રકરણમાં વાંચીશું.
GSTમાં કયા કર મૂકવામાં આવ્યા છે?
આ જોવા.
અગાઉ GSTમાં કયા કર મૂકવામાં આવ્યા હતા?
હવે GST માં GST મૂકી છે.
કેન્દ્ર સરકારને જુઓ.
સર્વિસ ટેક્સ, એક્સરસાઇઝ ડ્યુટી.
તમે તેમના નામ તો સાંભળ્યા જ હશે.
હવે GSTને GSTમાં નાખવામાં આવશે.
સર્વિસ ટેક્સ.
કેન્દ્રીય વેચાણ વેરો.
આ તમામ વસ્તુઓને GSTમાં મૂકવામાં આવી છે.
આ બધી વસ્તુઓ અલગ અલગ હતી.
વિચારો કે અગાઉ કેટલું કામ હતું.
દરેકનું વળતર અલગ હતું.
દરેક વ્યક્તિની ટેક્સ ડિપોઝીટની નિયત તારીખ અલગ હતી.
દરેકના અનુપાલન અને મૂલ્યાંકન અલગ અલગ હતા.
હવે બધું પૂરું થઈ ગયું છે.
GSTનું પોતાનું મૂલ્યાંકન છે.
ટેક્સ જમા કરાવવાની GSTની પોતાની 2-3 તારીખો છે.
જો તમને વિવિધ કેટેગરીમાં અલગ-અલગ નોંધણીઓ મળે છે, તો ત્યાં
ઘણી તારીખો નથી.
થોડું કામ છે.
વ્યવસાય કરવામાં સરળતા છે.
અનુપાલન ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે.
રાજ્યનો ટેક્સ GSTમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.
મનોરંજન કર, વેટ, લક્ઝરી ટેક્સ.
જાહેરાતો પરનો ટેક્સ પણ GSTમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ કેટલાક મુદ્દા છે જે હું તમને બતાવવા માંગતો હતો.
આ જોવા.
મને લાગે છે કે અમે આ પ્રકરણ પૂર્ણ કર્યું છે.
GST શા માટે દાખલ કરવામાં આવ્યો તે અંગેના આ કેટલાક મુદ્દા
હતા.
GST દાખલ કરવાનો હેતુ શું હતો?
આખરે, તમે ઉદ્દેશ્ય સમજી ગયા છો.
તમને એ પણ ખબર પડી ગઈ છે કે જે ટેક્સ કેન્દ્ર સરકારના હાથમાં
હતો તે હવે GSTમાં સામેલ થઈ ગયો છે.
જે ટેક્સ રાજ્ય સરકારોના હાથમાં હતા તે હવે GSTમાં સમાવિષ્ટ
થઈ ગયા છે.
હવે પછીના પ્રકરણમાં, આપણે સપ્લાયના પ્રકરણની ચર્ચા કરીશું.
અમે હમણાં જ પત્રના પરબિડીયુંની સ્ટેપલર પિન ખોલી છે.
અમે ચર્ચા કરીશું કે GST કેવી રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે, તે
ક્યારે રજૂ કરવામાં આવે છે, ક્યારે રજૂ કરવામાં આવતું નથી,
દરો શું છે, CGST અને SGST ક્યારે રજૂ કરવામાં આવે છે, જ્યારે
IGST રજૂ કરવામાં આવે છે.
અમે આગામી લેક્ચરમાં ખૂબ જ જલ્દી મળીશું.
ત્યાં સુધી, તેમાં સુધારો કરો.
તમે જેટલું વધુ રિવાઇઝ કરશો, તેટલી વધુ મજા આવશે.
હું કહું છું કે જો તમે GST કરો છો તો ઉદ્યોગ ખુલી જશે.
તે એક નવી વાત છે, નવો વિષય છે.
4-5 વર્ષ થઈ ગયા.
તે કોઈ અઘરી વાત નથી.
જો તમે તેને શીખો છો, તો તમે તમારી કારકિર્દીમાં ઘણો વિકાસ
કરશો.
તમને આવી તકો વારંવાર મળતી નથી.
આભાર.