शुभ सकाळ, शुभ संध्याकाळ, शुभ दुपार, जो कोणी मला आत्ता पाहत
आहे, त्या व्यक्तीचे मनापासून स्वागत आहे.
मित्रांनो, माझे नाव C.A आहे. श्रेयगुप्ता आणि मी तुझा मित्र,
तुझा सोबती, तुझा सोबती.
या GST चर्चेत मी तुमचा चाहता आहे.
मित्रांनो कसे आहात सगळे?
छान, मजा, बाहेर, चांगले?
घरी सगळं ठीक आहे ना सर?
हे नेहमी असेच असावे.
साहेब या.
आम्ही जीएसटी परिचयाचे विषय समाविष्ट केले होते.
आम्ही 4-5 व्याख्यानांमध्ये काय अभ्यास केला आहे याची उजळणी
करण्यासाठी मी 2-3 मिनिटे घेईन.
मित्रांनो, सर्वप्रथम GST म्हणजे काय?
वस्तू आणि सेवा कर.
सर्व प्रथम, तो अप्रत्यक्ष कर होता.
अप्रत्यक्ष कर म्हणजे पैसा, जो कर तुम्हाला सरकारकडे जमा
करावा लागतो.
पण तो कर तुम्ही तुमच्या खिशातून जमा करत नाही.
तुम्ही ते पैसे ग्राहकाकडून गोळा करून सरकारकडे जमा करा.
मग आपण अभ्यास केला की त्याची सर्वात मोठी शाखा कोणती आहे?
वस्तू आणि सेवा कर.
एक कर जो तुम्ही वस्तू विकता तेव्हा लादला जातो.
ही सामान्यज्ञानाची बाब आहे.
वस्तू आणि सेवा कर.
एक कर जो तुम्ही वस्तूंची विक्री करता किंवा तुम्ही सेवा
पुरवता तेव्हा लादला जातो.
तुम्ही वस्तू विकता, तुम्ही वस्तू विकता किंवा तुम्ही सेवा
देता.
त्यामुळे, तुम्ही कोणतेही बिल वाढवाल, तुम्ही स्वतंत्रपणे
जीएसटी जोडाल.
तुम्ही ग्राहकाकडून जीएसटी गोळा कराल.
पण ते पैसे तुमच्याकडे ठेवावेत का?
ते पैसे तुम्हाला सरकारकडे जमा करावे लागतील.
नक्कीच.
मग पाहिलं जीएसटी आणायची काय गरज होती?
सर, अडचण अशी होती की अप्रत्यक्ष कराचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य
हे होते की जेव्हाही तुम्ही वस्तू खरेदी करता, खरेदीच्या वेळी
तुम्ही विक्रेत्याला जो कर भरता, तुम्ही ग्राहक आहात, तुम्ही
वस्तू खरेदी करता, तुम्ही विक्रेत्याला जो कर भरता. त्या
वेळी, तुम्हाला त्या कराचे क्रेडिट मिळायचे.
जेव्हा तुम्ही तो माल भविष्यात विकायचा, तेव्हा तुम्ही
भविष्यात पुरवठा कराल, जेव्हा तुम्ही भविष्यात पुरवठा कराल,
तेव्हा तुम्ही ग्राहकाकडून काही कर देखील वसूल कराल जो
तुम्हाला सरकारकडे जमा करावा लागेल.
जेव्हा तुम्ही विक्रीच्या वेळी ग्राहकाकडून तो कर वसूल करता
तेव्हा तो कर त्या करातून कापला जाईल जो तुम्ही आधीच सरकारला
भरला आहे.
मी आधीच सरकारला भरलेला कर मी कापून घेईन.
दुहेरी पेमेंट होणार नाही का?
मी यापूर्वी एकदाच कर भरला आहे.
मी ते पुन्हा भरत आहे.
म्हणूनच सरकारने सांगितले की, तुम्ही जे काही गोळा केले आहे,
त्यातून तुम्ही जो कर भरला आहे त्यातून वजा करा.
हे अप्रत्यक्ष करांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य होते.
पण पूर्वीच्या जुन्या कररचनेत, जेव्हा आपण सेवा कर, व्हॅट
सारखे बरेच कर चालवत होतो, तेव्हा एक समस्या असायची की काही
कर केंद्र सरकार ठेवत आणि काही कर राज्य सरकार ठेवत.
येथे समस्या उद्भवायची की तुम्ही एखादी वस्तू खरेदी करत असाल
किंवा तुम्हाला काही सेवा मिळत असतील, ज्यावर सेवा कर आकारला
जातो, जो केंद्र सरकारचा कर असायचा, जर तुम्ही काही जमा करत
असाल तर त्याचे श्रेय तुम्हाला मिळणार नाही. भविष्यात विक्री
कर किंवा राज्य सरकार कर.
तुम्ही राज्य सरकारचा कर गोळा केला, तुम्ही विक्री केली आणि
तुम्ही विक्रीकर वसूल केला.
पण तुम्ही बनवत असलेल्या वस्तूंसाठी तुम्हाला काही सेवा
द्याव्या लागल्या.
त्यासाठी तुम्हाला सर्व्हिस टॅक्स भरावा लागला.
त्याचे श्रेय तुम्हाला इथे मिळाले नाही.
त्यामुळे जेव्हा तुम्हाला कोणत्याही कराचे श्रेय मिळत नाही,
तेव्हा तो व्यावसायिकासाठी खर्च होतो.
जर मी आज पेमेंट केले आणि मला माहित आहे की मी भविष्यात हे
पेमेंट वसूल करेन, तर तो माझ्यासाठी खर्च नाही.
त्यात मी खर्चाची भर घालणार नाही.
खर्च कुठून येणार?
मला माहीत आहे की, जर मी आज १०० रुपये कर भरत आहे, तर
भविष्यात जेव्हा मी माझा माल विकतो, तेव्हा ग्राहकाकडून जो कर
येईल, त्या करातून मी ही गोष्टही कमी करत आहे.
मग माझी किंमत कुठून येणार?
खर्च तेव्हा येईल जेव्हा मी ही गोष्ट कमी करू शकणार नाही.
पूर्वीच्या कररचनेत असे अनेक कर होते जे तुम्ही कमी करू शकले
नाहीत.
त्यामुळे तुमचा खर्च वाढायचा.
खर्च वाढला तर देशात मालाची किंमत वाढायची.
महागाई वाढायची.
मोदीजींना वाटले, असेच चांगले होणार नाही का?
त्यामुळे त्यांनी जीएसटीच्या दिशेने पाऊल टाकले.
जीएसटी एकच कर असेल.
तो एक राष्ट्र एक कर असेल.
यामुळे तुम्हा सर्वांना फायदा होईल.
एका राष्ट्रात एक कर, तुम्ही जी काही खरेदी करता, तुम्ही सेवा
घेत असाल, तुम्ही वस्तू खरेदी करता, तुम्ही ती सेवा म्हणून
विकता की नाही, तुम्ही ती वस्तू म्हणून विकता की नाही, तुम्ही
वस्तू किंवा सेवा विकता का, तुम्हाला सर्वांचे श्रेय मिळेल.
त्या गोष्टी.
वस्तूंच्या किमती हळूहळू कमी होऊ लागतील.
देशाचा जीडीपीही खूप वाढेल.
आम्ही आतापर्यंत जीएसटीमध्ये हे मुद्दे समाविष्ट केले होते.
जीएसटी आणण्याचा मुख्य उद्देश काय होता?
दुहेरी कर आकारणी होत होती.
मी 100 रुपये इनपुट घेत होतो.
मी 100 रुपये कर भरत होतो.
मला त्याचे इनपुट येथे मिळत नाही.
मी माझ्या खर्चात ते जोडेन.
जेव्हा ते माझ्या खर्चात जोडले जाईल, रु. 1000 किमतीच्या
वस्तू,
मी 100 रुपये कर भरत होतो.
येथे त्याची किंमत 1100 रुपये असेल.
1100 रुपयांच्या मूल्यावर जो कर लावला जाईल.
आता 1100 रुपयांवर कर लावला जात आहे.
समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
यावर आमची चर्चा झाली होती.
रु. 1100 म्हणजे रु. 1000 किमतीच्या उत्पादनाचे मूल्य आणि रु.
100 वरील कर.
आता मी येथे जो कर लावत आहे तो रु. 100 च्या वर आहे.
मी कराच्या वर कर लादत आहे.
हे चुकीचे होते.
ही मोठी घोडचूक होती.
ही मोठी समस्या होती.
हे आम्ही जीएसटीमधून काढून टाकले होते.
सर, हे काही मुद्दे आम्ही आतापर्यंत कव्हर केले होते.
मला आशा आहे की तुम्ही काही मुद्दे स्पष्ट करण्यात सक्षम
व्हाल.
आपण थोडे लक्षात ठेवण्यास सक्षम असाल.
तू गजनी झालास का?
15 मिनिटांची अल्पकालीन स्मरणशक्ती कमी होते का?
आणि जरी 15 मिनिटांची शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस असेल, तर आमचे
लेक्चर 15 मिनिटांपेक्षा कमी आहे.
या.
चला नोट्सकडे जाऊया.
चला थोडे वाचन करूया.
चला तर मग हा अध्याय संपवूया.
चला या अध्यायाचा अर्थ घेऊया.
या.
आपण सुरु करू.
सर्वप्रथम, हा धडा त्याच गोष्टीची चर्चा करत आहे ज्याची आपण
चर्चा केली होती.
प्रत्यक्ष कर आणि अप्रत्यक्ष कर.
प्रत्यक्ष कर म्हणजे काय?
एक कर जो थेट लादला जातो.
जो थेट करदात्यावर लादला जातो.
आणि थेट सरकारला पैसे दिले.
तुम्ही थेट सरकारला पैसे द्या.
तुम्ही हे इतर कोणत्याही व्यक्तीकडून गोळा करू शकत नाही.
जर तुम्ही स्वतः पैसे कमावले तर तुम्हाला सरकारकडे जावे लागेल
आणि स्वतःच्या उत्पन्नातून हा कर जमा करावा लागेल.
नक्कीच.
आणि याचे उदाहरण म्हणजे आयकर.
दुसरा काय आहे सर?
अप्रत्यक्ष कर.
अप्रत्यक्ष करात काय आहे?
तो प्रत्येक टप्प्यावर लादला जातो.
तो प्रत्येक टप्प्यावर आकारला जातो.
ज्या ग्राहकाला त्याचा फटका खरोखरच सोसावा लागतो तोपर्यंत
टॅक्सची घटना पुढे जात असते.
असा कर अप्रत्यक्ष कर असतो.
मी तुम्हाला सांगितल्याप्रमाणे, ते रुपये किमतीच्या वस्तू
बनवत होते.
त्यांनी रु. 100 कर.
रु. 1100.
हा पहिला टप्पा होता.
दुसरा टप्पा काय आहे?
जी व्यक्ती रु.च्या वस्तू खरेदी करत आहे.
1000 जोडले रु.
500 स्वतःला.
रु. १५००.
त्यांनी पुन्हा रु.वर १०% कर लावला. १५००.
प्रत्येक टप्प्यावर कर लावला जातो.
अप्रत्यक्ष कर म्हणजे काय?
तुम्ही दुसऱ्या पक्षाकडून कर वसूल करत आहात.
तुम्ही तुमच्या खिशातून पैसे देत नाही.
तुम्ही दुसऱ्या पक्षाकडून कर वसूल करत आहात.
तो प्रत्येक टप्प्यावर लादला जातो.
तिसरा टप्पा गृहीत धरा.
त्याने काही रुपयांना विकले. 2000.
त्याने ती ५० रुपयांना विकली. १६५०.
आणि रु.ला विकणारी व्यक्ती काय आहे?
1650 करत आहे?
तो तो ५० रुपयांना विकत आहे. 2000.
तो 10% कर वसूल करतो.
ते किती आहे?
त्याने रुपये गोळा केले का?
200 कर?
डायरेक्टर साहेब, मला दाखवा.
त्याने रुपये गोळा केले का?
200 कर?
त्याने रुपये गोळा केले का?
200 कर?
त्याने रुपये गोळा केले का?
200 कर?
आणि इथे किती कर भरला?
रु. 150.
तो तो वजा करेल.
तो त्याच्या खिशातून किती जमा करणार?
रु. 50.
प्रत्येक टप्प्यावर कर लावला जातो.
हे अप्रत्यक्ष कराचे वैशिष्ट्य आहे.
प्रत्येक टप्प्यावर कर लावला जातो.
आणि शेवटी, गृहीत धरा की तो एका ग्राहकाला रु.ला विकत आहे.
2200.
शेवटी सगळा कर कोण भरतोय?
हा गरीब ग्राहक.
कारण त्याच्या नावावर लिहिले आहे की त्याला वेदनादायक मरण
द्यावे.
ग्राहक म्हणजे वेदनादायक मृत्यू होणारी व्यक्ती.
शेवटी सगळा कर कोण भरतोय?
ग्राहक.
या तीन उद्योगपतींना काय फायदा?
त्यांना असा फायदा मिळतो की ते तुमच्याकडून जो कर वसूल करत
आहेत, तो त्यातून कापला जाईल.
खरेदीच्या वेळी त्यांनी भरलेला कर.
हे अप्रत्यक्ष कराचे वैशिष्ट्य आहे.
चला पुढे जाऊया.
हा उपभोग कर आहे.
याला उपभोग कर असेही म्हणतात.
ते प्रतिगामी आहे कारण ते पैसे देण्याच्या क्षमतेवर आधारित
नाहीत.
आयकर म्हणजे...
मी काहीतरी कडू बोलणार आहे.
मला माफ करा.
तुमच्या क्षमतेनुसार आयकर लावला जातो.
मी काय म्हटलं?
तुमच्या क्षमतेनुसार आयकर लावला जातो.
पैसे देण्याची तुमची क्षमता.
पैसे कमवण्याची क्षमता असेल तर.
जर तुम्ही एका विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त कमाई केली तर
तुमच्याकडे बाजारात काही क्षमता आहे असे गृहीत धरले जाईल.
आणि तुम्ही हा कर भरू शकता.
ज्या लोकांची कमाई रु.पेक्षा जास्त आहे त्यांच्यावर आयकर
लावला जातो.
2.5 लाख वार्षिक.
त्यांना अधिक उत्पन्न मिळते.
पण जीएसटीमध्ये अशी काही तरतूद आहे का?
आज बाजारात गेलात तर १०० रुपये किमतीचा शर्ट घ्या.
500, तुम्ही पैसे कमावले नसले तरी तुम्ही शून्य रुपये कमावता,
तुम्ही फक्त तुमच्या पालकांच्या खिशातील पैशावर जगत आहात.
तुमच्याकडे रु.चा शर्ट असेल तर.
500 आणि जीएसटी रु.
त्यावर ९०, तर तुम्हाला रु.चे पेमेंट करावे लागेल.
तुम्हाला रु.चे पेमेंट करावे लागेल.
90 बाजारात तुमची स्थिती काय आहे, बाजारात तुमची स्थिती काय
आहे याची पर्वा न करता.
तुम्ही पैसे कमावता, तुम्ही पैसे कमवत नाही, तुमचे उत्पन्न
आहे, तुमचे उत्पन्न नाही, आम्हाला काळजी नाही.
जीएसटी हा उपभोगावर आधारित कर आहे याची आम्हाला काळजी आहे.
जो कोणी वस्तू आणि सेवांचा वापर करतो, जो कोणी वस्तू खरेदी
करतो, ज्याला सेवा मिळते त्यांना जीएसटी भरावा लागेल, मग ते
पैसे कमवतात की नाही याची पर्वा न करता.
आम्ही पैसे देण्याच्या क्षमतेकडे लक्ष देत नाही.
हा उपभोगावर आधारित कर आहे.
आर्थिकदृष्ट्या अपंगांसह सर्व ग्राहकांना अप्रत्यक्ष करांचा
समान फटका सहन करावा लागतो.
मी जेवढे वाचले आहे तेवढे तुम्हाला वाचावे लागेल.
तुम्ही चार्ट येथे पाहू शकता.
हे प्रत्यक्ष कर आणि अप्रत्यक्ष कर यांच्यात विभागले गेले आहे.
शेवटी, क्रक्स म्हणजे काय?
प्रत्यक्ष कराचे प्रगतीशील स्वरूप काय आहे?
भरण्याची उच्च क्षमता असलेल्या लोकांसाठी कराचा उच्च दर.
हा आयकर आहे.
जसजसे तुमचे उत्पन्न वाढते तसतसे कराचा दरही उच्च पातळीवर
वाढू लागतो.
5%, नंतर 10%, नंतर 20%, नंतर 30%.
पण जीएसटीमध्ये असे काही आहे का?
जीएसटीमध्ये असे काही नाही साहेब.
जीएसटीमध्ये असे काहीही नाही.
तुम्हाला कोणत्याही प्रकारच्या सेवा मिळतात, तुम्ही कोणत्याही
प्रकारची वस्तू खरेदी करता,
तुम्‍हाला निश्चित दर द्यावा लागेल, तुम्‍ही पैसे कमावले की
नाही, तुमच्‍याकडे उत्पन्न असले किंवा नसले तरीही.
हा फरक आहे सर.
कराचा बोजा.
डायरेक्ट टॅक्समध्ये, व्यक्ती स्वत: उचलतो, तुम्ही
ग्राहकावरचा भार हलवू शकता.
अप्रत्यक्ष करांची काही वैशिष्ट्ये काय आहेत?
तो महसुलाचा एक महत्त्वाचा स्रोत आहे.
मी आधी चर्चा केली आहे की, सरकारला देश चालवण्यासाठी, देशात
अच्छे दिन आणण्यासाठी, देशाचा विकास करण्यासाठी जो पैसा
लागतो, तो पैसा कुठून येणार?
एकतर तो प्रत्यक्ष करातून येईल किंवा तो अप्रत्यक्ष करातून
येईल.
आपल्या देशाची परिस्थिती तुम्हाला चांगलीच माहिती आहे.
या देशात सुमारे 150 कोटी किंवा 140 कोटी लोकसंख्या आहे.
पण त्यातून किती लोक आयकर भरतात?
खूप कमी.
किती लोक आयकर रिटर्न भरतात?
आपण पाहू शकता.
लोक भरपूर पैसे कमावतात, पण ते दाखवत नाहीत.
ते आयकर भरत नाहीत.
यामुळे आम्हाला अप्रत्यक्ष कर घ्यावा लागत आहे, आम्हाला
जीएसटी आणण्यास भाग पाडले जात आहे.
आणि आम्हाला असा कर लावला जातो, जो सर्व प्रकारच्या लोकांना
लागू होतो, मग ते पैसे कमवतात की नाही याची पर्वा न करता.
म्हणूनच अप्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर, जीएसटीची रचना जास्तीत
जास्त लोकांना कव्हर करू शकते.
ती त्याची क्षमता आहे.
तुम्ही आज जाऊन काहीही खरेदी करू शकता.
जीएसटी प्रत्येक गोष्टीवर लागू आहे.
तुम्ही विद्यार्थी असलात तरी तुम्हाला जीएसटी भरावा लागेल.
दुकानदाराला पैसे देणार का?
ती दहा रुपयांची वस्तू आहे.
दोन रुपयांचा जीएसटी लागू होतो.
त्याची किंमत 12 रुपये आहे.
तुम्हाला 12 रुपये द्यावे लागतील का?
तुम्ही विद्यार्थी असाल किंवा व्यावसायिक.
ही त्याची क्षमता आहे.
हे शक्य तितक्या लोकांना समाविष्ट करते.
आणि त्यात शक्य तितक्या लोकांचा समावेश असल्याने, सरकारला
शक्य तितका महसूल मिळतो.
पुढच्या मुद्द्यावर येऊ.
वस्तू आणि सेवा.
मी म्हटल्याप्रमाणे वस्तू आणि सेवा कर त्याच्या नावावरून
दिसतो.
वस्तूंचा तुमच्यासाठी काय अर्थ आहे?
उत्पादने, संगणक, संगणक स्क्रीन, पेन, तुम्ही जे काही उत्पादन
खरेदी करता, कपडे, घोडा, गाढव, हत्ती, जे काही उत्पादन तुम्ही
खरेदी करता, सेवा, वास्तुविशारदाची सेवा, वकील सेवा,
कोणत्याही प्रकारची सेवा, प्लंबरची सेवा, कोणत्याही प्रकारची
सेवा, ती आहे. येथे झाकलेले.
ओझे हलवणे, जसे आपण आधी बोललो आहोत,
मी ग्राहकावर ओझे हलवतो.
ते कोणी खिशातून काढत नाही.
मी सर्व भार ग्राहकांवर टाकतो.
हे 2-3 गुण आहेत.
ते सोडा.
हे फारसे उपयुक्त मुद्दे नाहीत.
मी तुम्हाला जे काही शिकवत आहे तेच वाचा.
कारण त्यात भरपूर आशय आहे.
मी तुम्हाला व्यावहारिक जीवनात काय महत्वाचे आहे ते शिकवत आहे.
जीएसटीची संकल्पना सोडा.
इकडे ये.
हीच गोष्ट आहे.
मी तुम्हाला आधी सांगितल्याप्रमाणे.
जीएसटी म्हणजे काय?
मुल्यावर्धित कर.
तुम्ही करत असलेले मूल्यवर्धन, मूल्यवर्धित, मी तुम्हाला
उदाहरण सांगितल्याप्रमाणे, तुम्ही रु. 100 किमतीचे उत्पादन
विकत घेतले.
आणि त्यावर तुम्ही 100 रुपये कर जमा केला होता.
आता तुम्ही काय केले?
तुम्ही 1000 रुपयांचे उत्पादन घेतले.
तुम्ही तुमच्या नफ्यात रु. 500 जोडले.
रु.1500 हे तुमच्या उत्पादनाचे मूल्य बनले.
समजा 10% कर असेल तर रु. 150 कर होतो.
150 रुपये कर लावला जातो.
मात्र या 150 रुपयांमध्ये
मी खरेदी करताना दिलेले 100 रुपये कापून घेईन.
शेवटी, रु.150 मधून रु.100 वजा केले जातात.
किती बाकी आहे? 50 रुपये शिल्लक आहेत.
50 रुपये काय होते?
ते 10% होते.
मूल्यवर्धित कर, जो मी जोडला आहे.
मी रु. 500 नफा मार्जिन जोडला होता.
रु. 500 नफा मार्जिन म्हणजे 10%.
तुम्ही 10% जोडल्यास ते रु.50 होईल.
तुम्ही हे मूल्य जोडले आहे.
त्यामुळे तुमच्या खिशातून कर जमा करावा लागतो.
एक उदाहरण पाहू.
हे उदाहरण पहा.
हा निर्माता आहे.
मी तुम्हाला तेच उदाहरण सांगत आहे.
वेगळे काही नाही.
किंमत रु.100,000 आहे.
खर्च रु.100,000 आहे.
त्याने बनवलेल्या उत्पादनाची ही किंमत आहे.
तुम्ही उत्पादन बनवत असल्याचे सरकारने म्हटले आहे.
तुमच्यावर 18% GST लागू होईल.
हे ठीक आहे.
त्याच्याकडे इनपुट टॅक्स नाही कारण तो साखळीतील पहिला व्यक्ती
आहे.
तो पंक्तीतला पहिला माणूस आहे.
तो वर्गातील पहिला विद्यार्थी आहे जो समोरच्या रांगेत बसतो.
परीक्षा हॉलमध्ये उत्तरपत्रिका मिळवणारा तो पहिला आहे.
A नावाचे विद्यार्थी पुढच्या रांगेत बसायचे आठवते का?
आम्हाला आठवते की A नावाचे विद्यार्थी परीक्षेत पुढच्या
रांगेत बसायचे.
त्याला उत्तरपत्रिका मिळायची.
एस, टी नावाचे विद्यार्थी,
U, V, Z शेवटी बसायचे.
शिक्षकांना उत्तरपत्रिका मिळेपर्यंत त्यांना ५ मिनिटे जादा
मिळत असत.
पहिल्या व्यक्तीला नेहमी नुकसानीचा सामना करावा लागतो.
प्रथम प्रेम...
मी थोडं वैयक्तिक बोलतोय पण तुम्हाला पहिलं प्रेम मिळण्याची
शक्यता फारच कमी आहे.
तुम्हाला तुमची पहिली पसंती थोड्या अडचणीने मिळते.
पहिली गोष्ट थोडी अवघड आहे.
त्याचप्रमाणे, साखळीतील प्रथम व्यक्ती
इनपुट टॅक्स क्रेडिट मिळणार नाही
त्याने कुठूनही माल घेतलेला नाही. त्याने कुठूनही माल घेतलेला
नाही.
तो स्वतः बनवत आहे.
आता त्यांनी ३ लाख रुपयांचा माल विकला आहे.
या व्यक्तीला 1,18,000,
रु. 1,18,000 खर्च आणि रु.
18,000 जीएसटी.
त्यांनी ५० लाख रुपयांचा माल विकला आहे.
या व्यक्तीला, वितरकाला 1,18,000 रु.
वितरक म्हणेल, मी ५० रुपयांचा माल घेतला आहे.
मी काही नफा मार्जिन जोडून ते पुढे विकेन.
हे वितरक खरे बोलत आहेत का?
तो म्हणतोय, रु. माझी किंमत 1,18,000 आहे? तो म्हणतोय, माझी
किंमत रु. 1,18,000.
ही माझी किंमत आहे, रु.
1,18,000. आता तुम्हीच सांगा हा वितरक खरं बोलतोय का?
तो खरं बोलतोय की त्याला थप्पड मारायची? तो चुकीचे बोलत आहे.
तू जाऊन त्याला हे का समजावत नाहीस? तू जाऊन त्याला का सांगत
नाहीस, तू ५० हजार रुपयांचा माल घेतला आहेस?
1,18,000, ही तुमची किंमत आहे.
तुम्हाला रु.चे क्रेडिट मिळेल.
1,18,000. तुम्ही रु.
येथे 1,18,000, तुम्हाला त्याचे क्रेडिट मिळेल.
तर, तुमची किंमत किती आहे?
वितरक म्हणेल, मिस्टर गुप्ता, तुमचे म्हणणे अगदी बरोबर आहे.
मी रु.साठी भरलेला कर मी कापून घेईन. 1,18,000. त्याचा फायदा
मला मिळेल.
तर, याची किंमत किती आहे? खर्च रु. 1,18,000.
त्यांनी रु. नफा म्हणून 11,200 रु.
मालाची किंमत रु. 11,200. जीएसटी 18% आहे.
जीएसटी रु. 20,000 कोणाकडून आकारणार? तुमच्याकडून नाही तर
ग्राहकाकडून.
जीएसटीचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे तुम्हाला कर स्वतः भरावा
लागणार नाही.
तुम्ही ग्राहकाकडून कर वसूल करू शकता.
एकूण बघायचे असेल तर रु.
1,11,200 विक्री किंमत असेल आणि रु.
20,000 जीएसटी असेल.
त्यामुळे त्याचे बिल रु.
तो वस्तू खरेदी करण्यासाठी ग्राहकाकडे येईल, त्याला १०० रुपये
बिल येईल. १,३१,०००.
तो म्हणेल, रु. 1,11,000 रु. 20,000 GST.
त्यांनी रु. ग्राहकाकडून 20,000 GST.
सरकार म्हणेल, तुमच्या मालाची किंमत रु. 20,000 GST.
मला रु. 20,000 GST.
तो हुशार आहे. त्यांनी मिस्टर गुप्ता यांच्याकडून क्लासही
घेतला आहे.
तो म्हणेल, रु.
20,000 जीएसटी केला आहे, पण मी प्रत्येक गोष्टीसाठी पैसे का
द्यावे?
मी देखील रु. वजा करीन. 18,000.
जेव्हा मी 18,000 रुपयांना साहित्य खरेदी केले तेव्हा माझ्या
खिशात 18,000 रुपये होते.
त्यावेळी तुम्ही 18,000 दिले आणि आता 20,000 घेत आहात.
भाऊ, तुम्ही ३८,००० रुपयांना कलेक्शन घ्याल का?
या साखळीनुसार जीएसटी 20,000 रुपयांना केला जातो.
मला विचारा कसे? पुन्हा एकदा समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
मी असे करीन, आपण पाया आनंद घ्याल.
आता मी या 20,000 रुपयांच्या जीएसटीचे विभाजन केले तर ते कसे
होईल ते पहा.
20,000 रुपयांचा हा जीएसटी मला शेवटी या साखळीत जमा करायचा
आहे.
पण यापैकी १८,००० मी आधीच जमा केले आहेत.
आणि उर्वरित 2,000, 16 रु.
याचा काय परिणाम होत आहे?
मी 11,200 चा नफा जोडलेल्या गोष्टीवर याचा परिणाम होत आहे.
हे 18% आहे.
विश्वास बसत नसेल तर करून बघा.
एकूण मूल्य 20,000 आहे जे मला सरकारकडे जमा करायचे आहे.
या साऱ्या साखळीत आत्तापर्यंत.
त्यापैकी मी सरकारला किती रक्कम दिली?
मी साहित्य खरेदी केल्यावर, मी किती पैसे दिले?
मी हे केले आहे.
मी हे इथे केले होते.
मी जीएसटी दिल्यानंतर साहित्य खरेदी केले होते.
1,18,000 भरून साहित्य खरेदी केले होते.
मी साहित्य विकत घेतले होते.
मी सरकारला सांगेन,
मला 20,000 भरावे लागतील.
त्यांनी हे मान्य केले आहे.
पण मी आधीच 18,000 दिले आहेत.
ते उणे.
करशील की नाही?
तू करशील ना?
मोदीजी म्हणाले, ठीक आहे, तुम्ही मला का घाबरता आहात?
तू मला का घाबरवत आहेस?
त्यामुळे 20,000 पैकी 18,000 वजा होतील.
आता हे 2,000, 16 रुपये तुम्हाला तुमच्या खिशातून जमा करावे
लागतील.
हे काय आहे?
हे मूल्यवर्धित कर आहे.
11,200 चे मूल्य जोडले,
SEAS मध्ये जोडलेले मूल्य,
18% त्यापेक्षा जास्त आहे,
जे तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या खिशातून जमा कराल.
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
या, पुढे.
18,000 चे हे इनपुट टॅक्स क्रेडिट, त्याला येथे मिळाले आहे.
याला इनपुट टॅक्स क्रेडिट म्हणतात.
आम्ही त्याला वजा करण्यास सांगू.
देसी भाषेत, शेवटी,
मग तो श्याम असो वा राम,
कृष्ण असो वा कर्णिया,
कर क्रेडिट पूर्ण झाले आहे.
आणि शेवटी त्यांनी स्वतःच्या खिशातून सरकारला दिलेले पैसे,
त्याने किती दिले?
2,000, 16 रु.
मी पुढे जाऊ का?
आपण ते थोडे खाली हलवाल?
स्क्रीन थोडा.
थोडे खाली.
तेच, ठीक आहे.
आता हा वितरक किरकोळ विक्रेत्याकडे जाईल.
आता किरकोळ विक्रेता,
किरकोळ विक्रेत्याने त्याच्याकडून वस्तू खरेदी केल्या का?
१,३१,२००,
ते किती होते?
जे होते ते.
किरकोळ विक्रेत्याने 1,31,000 रुपयांचा माल खरेदी केला होता.
किरकोळ विक्रेता म्हणेल,
माझी किंमत 1,31,000 रुपये आहे.
किरकोळ विक्रेता हे बरोबर म्हणत आहे का?
किरकोळ विक्रेता बरोबर म्हणत आहे
की माझी किंमत १,३१,००० रुपये आहे?
किरकोळ विक्रेत्याला कॉल करा,
इकडे ये.
किरकोळ विक्रेता काय म्हणाला?
तुमची किंमत किती आहे?
1,31,000 रुपये?
वळा,
आणि हे धरा.
किरकोळ विक्रेत्याला १,३१,००० रुपये मिळणार नाहीत.
त्याला ते का मिळणार नाही?
कारण किरकोळ विक्रेत्याने जो कर दिला आहे,
किरकोळ विक्रेत्याने 20,000 रुपये कर दिला आहे, बरोबर?
किरकोळ विक्रेत्याने वस्तू खरेदी केल्यावर,
त्याने वितरकाकडे 20,000 रुपये कर जमा केला होता.
त्यांनी वितरकाला 20 हजार रुपयांचा कर दिला होता.
पण जो कर दिला होता,
त्याचाही उपयोग होईल,
पुढील साखळीवर जाऊन.
मग अडचण काय आहे?
त्याची किंमत 1,11,200 रुपये आहे.
नफा मार्जिन जोडला जाईल,
24,000 रु.
विक्री किंमत 1,35,000 असेल.
आणि या वर,
जीएसटी लागू होईल.
24,451 म्हणजे काय?
हा जीएसटी ग्राहकांकडून वसूल होणार आहे.
जीएसटी 24,451 आहे.
आता मला जीएसटी भरावा लागेल,
24,451 रुपये GST भरणे,
मला सरकारकडे जावे लागेल
आणि जमा करा.
मला सरकारकडे जावे लागेल
आणि 24,451 रुपये GST जमा करा.
पण मी काय बोलणार?
मी आधीच किती GST दिला आहे?
मी आधीच 20,000 रुपयांचा जीएसटी दिला आहे.
20,016 चा GST.
वजा ते.
शेवटी, शिल्लक राहणार आहे,
4,000 रुपये,
4,400 काहीतरी,
ते मला माझ्या खिशातून जमा करावे लागेल.
माझ्याकडे २४,४५१ रुपये होताच,
मला सरकारकडे जावे लागेल
आणि जमा करा.
माझ्याकडे २४,४५१ रुपये होताच,
मी यातून काय कमी करू?
मी आधीच दिलेले 20,000 रुपये.
आणि उर्वरित 4,400 रुपये,
मला ते माझ्या स्वतःच्या खिशातून जोडावे लागेल.
मी हे 4,400 रुपये स्वतःला का देत आहे?
कारण हे 4,400 रु
ती गोष्ट आहे का,
तो कर
की मी मूल्य जोडत आहे
त्या वर.
मी जोडलेले नफा मार्जिन,
काही मूल्य जोडले,
त्यावर हा कर जोडला जात आहे.
आणि अंतिम ग्राहकाकडे येऊ.
ते ग्राहकाच्या नावाने लिहिलेले असते.
मरतात.
तर, त्याची किंमत 160 असेल.
ती व्यक्ती आहे,
तो तू आणि मी आहे.
आम्ही संपूर्ण जीएसटी खरेदी करू,
पण आम्ही सक्षम होऊ
भविष्यात त्याचे श्रेय घेण्यासाठी?
त्याचे श्रेय आपण भविष्यात घेऊ शकत नाही.
कारण आम्ही हे विकत घेत आहोत
आमच्या स्वतःच्या वापरासाठी.
आम्ही हे विकत घेत नाही
भविष्यात विक्री करण्यासाठी.
होय, जर मी हे विकत घेत असे
भविष्यात विकण्यासाठी,
तर मला माझा जीएसटी मिळाला असता
नोंदणीकृत
आणि मी त्याचे इनपुट घेऊ शकलो असतो,
त्याचे श्रेय मी घेऊ शकलो असतो.
पण मी घेऊ शकेन का
त्याचे श्रेय इथे?
मी अंतिम ग्राहक आहे.
मी हे माझ्या स्वतःच्या वापरासाठी घेत आहे.
त्या बाबतीत,
त्याचे श्रेय मी घेऊ शकणार नाही.
सर्व कर वसूल केला जाईल
ग्राहकाकडून.
हा कर ग्राहकाने भरावा.
आपण पाहू शकता,
एकूण जे काही आहे,
ग्राहकाकडून दिले जातील.
तुम्हाला ही साखळी समजते का?
ही एकमेव साखळी आहे जी तुम्हाला समजून घेणे आवश्यक आहे
GST मध्ये आणि दुसरे काही नाही.
जीएसटीमधील ही साखळी तुम्हाला समजली तर,
मग आपण गृहीत धरू शकता
जेणेकरून तुमच्या संकल्पना स्पष्ट होतील.
आता पुढच्या विषयावर येऊ.
तो विचारतोय,
जुन्या मूल्यवर्धित प्रणालीमध्ये काय समस्या होती?
पहिली समस्या दुहेरी कर आकारणीची आहे.
करावर कर लादला जात आहे.
तुम्हाला क्रेडिट मिळत नाही.
या प्रकरणात,
आपण वाचलेले उदाहरण,
तुम्हाला खरेदीसाठी क्रेडिट मिळत आहे.
पण जुन्या व्यवस्थेत,
तुम्हाला प्रत्येक गोष्टीचे श्रेय मिळत नव्हते.
कारण संपूर्ण करप्रणाली
विभागले होते.
काही केंद्रासोबत होते,
काही राज्यासोबत होते.
ते म्हणायचे,
जर आम्हाला कर मिळत नसेल तर
मग राज्याला श्रेय का द्यायचे?
राज्य म्हणायचे,
जर मला कर मिळत नसेल तर
मग मी केंद्राला श्रेय का देऊ?
हा लढा चालू होता.
दुहेरी कर आकारणी सुरू होती.
कर भरल्यानंतर येणारी व्यक्ती,
कर भरल्यानंतर काहीतरी खरेदी करत आहे,
जुन्या काळात,
जर त्याला क्रेडिट मिळत नसेल तर
मग तो काय करेल?
तो त्याच्या खर्चात जोडेल.
अर्थात,
त्याला 18,000 चे क्रेडिट मिळत होते.
ते आम्हाला माहीत होतं
त्याला 18,000 चे क्रेडिट मिळेल.
पण तो मिळत नसेल तर,
मग मी काय करू?
जर त्याला ते मिळत नसेल,
मग मी त्याला माझ्या मालाची किंमत दाखवतो.
रु. 1,18,000.
त्यावर मी माझा कर लावेन.
हा मुद्दा होता.
यामुळे वस्तूंची किंमत वाढेल.
काही व्यवहार झाल्याचे तो सांगत होता
दुहेरी कर आकारणीत,
आणि वस्तू आणि सेवा दोन्ही म्हणून कर आकारले गेले.
पूर्वीच्या राजवटीत,
मी तुम्हाला खूप चांगले उदाहरण देईन.
पूर्वीच्या राजवटीत,
सरकारने काहीही दिले नाही
काही गोष्टींबद्दल स्पष्टीकरण.
की या वस्तू आहेत,
आणि या सेवा आहेत.
अर्थ,
त्यांना वस्तू म्हणून कर लावला पाहिजे,
किंवा त्यांच्यावर सेवा म्हणून कर आकारला जावा.
उदाहरणार्थ,
जेव्हा तुम्ही हॉटेल किंवा रेस्टॉरंटमध्ये जात असाल
खाणे,
५-६-७ वर्षांपूर्वी,
जर तुम्ही हॉटेलमध्ये जेवायला जात असाल तर
किंवा तुम्ही होम डिलिव्हरी करायचो,
तुमचे बिल समाविष्ट करायचे
तुमचा व्हॅट,
तुमचा विक्री कर कोणता होता,
आणि त्यात तुमचा सेवा कर देखील समाविष्ट आहे.
दोन्ही गोष्टींचा समावेश होता.
अर्थ,
ग्राहकाला मारणे ही काही मोठी गोष्ट नाही.
त्याला साधारण ५० रुपये बिल येत आहे. 1,000.
त्या वर,
तो व्हॅट द्यायचा,
आणि तो सेवा करही देत ​​असे.
मला विचारा का?
त्याचं कारण होतं ते
असे काही लोक वाद घालत होते
तुम्ही जेवायला जात असाल तर
अन्न एक उत्पादन आहे.
एखादी व्यक्ती जे अन्न शिजवत आहे,
एक उत्पादन आहे.
मॅकडोनाल्ड
फ्रेंच फ्राईज आणि बर्गर विकण्याचे उत्पादन आहे.
तर, जर ते उत्पादन असेल तर ते चांगले आहे.
आणि जर ते चांगले असेल तर,
मग त्यावर मूल्यवर्धित कर म्हणून कर आकारला जावा.
किंवा तुम्ही याला विक्रीकर म्हणू शकता.
त्यावर विक्रीकर म्हणून कर आकारला जावा.
ते म्हणाले, ठीक आहे,
आता मला वाद समजला.
रेस्टॉरंटसाठी अन्न हे उत्पादन आहे.
म्हणूनच तो तुमच्याकडून विक्रीकर वसूल करत आहे.
असा युक्तिवाद काही लोकांनी केला
जेव्हा तुम्ही हॉटेलमध्ये रेस्टॉरंटमध्ये प्रवेश करता,
एक रक्षक आहे जो तुम्हाला अभिवादन करतो.
तुम्हाला एक वेटर दिला आहे.
तो वेटर तुमचे टेबल स्वच्छ ठेवतो.
तू त्याला पुन्हा पुन्हा कॉल कर.
की मी हे घेतले, मी ते घेतले.
जेव्हा तुम्ही हॉटेलमध्ये प्रवेश करता,
हाय-फाय हॉटेल्स, हाय-फाय रेस्टॉरंट्स,
तिथे एक व्यक्ती व्हायोलिन वाजवत असेल.
तिथे एक छोटा ऑर्केस्ट्रा असावा.
त्या जागेची आभा असावी.
ते एक नीटनेटके आणि स्वच्छ ठिकाण असावे.
मी ते तुला देत नाही.
ही वाद्यवृंदाची सेवा नाही का?
तुमची टेबल साफ करणाऱ्या वेटरची सेवा नाही का?
आमच्याकडे चांगले दिवे आहेत का?
आमच्याकडे चांगले वातावरण आहे का?
कधी कधी चांगल्या हॉटेलमध्ये स्क्रीन असते.
तुम्ही क्रिकेट मॅच लाईव्ह पाहू शकता.
ही सेवा नाही का?
हे देखील योग्य आहे.
तो अन्न विकतो.
ते त्याचे उत्पादन आहे.
हा देखील विक्रीकर आहे.
परंतु आपण सेवा नाकारू शकत नाही.
तू जाऊन वेटरची सेवा घे.
तुम्ही तिथे बसून दिलासा देत आहात.
ती देखील एक सेवा आहे.
ऑर्केस्ट्रा गाणी वाजवत आहे.
ती देखील एक सेवा आहे.
त्यावरही सेवा कर असावा.
सर, दोन वाद झाले.
याबाबतची अनेक प्रकरणे न्यायालयात होती.
प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात पोहोचले.
आणि हरल्यावर दोन्ही गोष्टी लागू झाल्या.
कारण वाजवी निष्कर्षावर येणे अशक्य वाटत होते.
खर्चात विक्रीकर जोडला जात होता.
रेस्टॉरंटच्या सेवेतही सेवा कर जोडला जात होता.
वस्तू आणि सेवांमध्ये स्पष्ट भेद नव्हता.
आता गरीब ग्राहक दोन्ही पैसे देत होता.
त्याचा काय दोष होता?
मात्र आता जीएसटी आल्याने या वस्तू आहेत आणि या सेवा आहेत,
असे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
हे काय आहे?
हे आपण पुढच्या अध्यायात वाचू.
जीएसटी आल्यापासून अनेक गोष्टी स्पष्ट झाल्या आहेत.
आता कराचा एकच दर आहे.
यापूर्वी दोन दर होते.
आता रेस्टॉरंट सेवांसाठी एकच दर आहे.
तुम्ही जाऊन बघा.
तुम्हाला एकच दर मिळेल.
हा तुमचा गृहपाठ आहे.
कारण जीएसटी ही अशी गोष्ट आहे की त्याचा अभ्यास वर्गात पूर्ण
होऊ शकत नाही.
हे तुम्हाला व्यावहारिक जीवनात इकडे तिकडे पहावे लागेल.
यावेळी, तुम्ही स्विगी झोमॅटो वरून खाद्यपदार्थ ऑर्डर कराल.
किंवा रेस्टॉरंटमध्ये जाऊन खा.
तुम्हाला दिसेल की तुम्ही CGST आणि SGST समान दर देत आहात.
व्हॅट आणि सेवा करात फरक नाही.
हे पूर्वी व्हायचे.
इकडे ये.
हे मुद्दे आम्ही कव्हर केले आहेत.
यापूर्वी राज्यांमध्ये अनेक कर होते.
लक्झरी टॅक्स, करमणूक कर, जे व्हॅटमध्ये समाविष्ट केलेले
नाहीत.
त्यामुळे एकाच व्यवहारासाठी वेगवेगळे कर लावण्यात आले.
मला चांगलं आठवतंय की आम्ही हॉलमध्ये सिनेमा बघायला जायचो.
पूर्वी आम्ही गेलो नाही.
आम्ही अजूनही जातो.
मी तुम्हाला सांगतो की, जुन्या पद्धतीत आम्ही काउंटरवर तिकीट
खरेदी करायचो तेव्हा ते व्हॅट लावायचे.
त्यांनी करमणूक करही लावला.
ते म्हणायचे, तुमच्यावरही करमणूक कर लावला जातो.
तुम्ही इथे मनोरंजनासाठी आहात.
आम्ही तुमच्यावर कर लावू.
एकाच व्यवहारावर दोन कर.
निरुपयोगी, शेवटी.
शेवटी, तीच गोष्ट आहे.
हे एखाद्या ग्राहकाला मारल्यासारखे आहे.
मात्र, आता या गोष्टी स्पष्ट झाल्या आहेत.
वस्तूंवर व्हॅट,
वस्तूंवरील व्हॅट, सेवांसोबत समाकलित केलेला नाही.
मालावर विक्रीकर लावण्यात आला.
सेवांवर सेवाकर लावण्यात आला.
दोघांचे पेमेंट वेगळे होते.
दोघांनाही एकमेकांकडून श्रेय मिळाले नाही.
त्यामुळे वापरल्या जाणाऱ्या वस्तू आणि सेवांच्या किंमती
वाढल्या.
पण जीएसटी आल्यापासून ते दोन्ही एकत्र केले आहे.
वस्तू आणि सेवा कर.
यापूर्वी मला श्रेय मिळत नव्हते.
जर मला क्रेडिट मिळाले नाही तर वस्तू आणि सेवांची किंमत वाढेल.
मी कर भरत आहे.
मला श्रेय मिळत नाही.
मी माझ्या खर्चात ते जोडेन.
या समस्या होत्या.
पुढे.
पूर्वी केंद्रीय विक्रीकर होता.
केंद्रीय विक्रीकर आंतरराज्यीय असायचा.
आंतरराज्य विक्री.
दिल्लीतील एक व्यक्ती पंजाबमध्ये विक्री करत आहे.
त्यातच केंद्रीय विक्रीकर लागू करण्यात आला.
तुम्हाला श्रेय मिळाले नाही.
पण इथे त्याला IGST म्हणतात.
मी तुम्हाला गेल्या लेक्चरमध्ये सांगितल्याप्रमाणे, जर
पुरवठादाराचे स्थान आणि पुरवठा करण्याचे ठिकाण वेगवेगळ्या
राज्यांमध्ये असेल तर,
IGST लावला आहे.
तुम्हाला IGST चे श्रेय मिळते.
मालाची किंमत साहजिकच कमी झाली आहे.
म्हणूनच आणले होते.
त्याचे फायदे पाहूया.
ते कुठे गेले?
जीएसटीचे फायदे.
पहा.
त्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे तो एक एकीकृत राष्ट्रीय
बाजार बनला.
मी अनेकवेळा म्हटल्याप्रमाणे, एक राष्ट्र, एक कर.
तुम्ही दिल्ली, कलकत्ता किंवा आसामला जाऊ शकता.
तुम्हाला जीएसटी मिळेल.
पण तुम्हाला माहीत आहे की तुम्ही कुठून तरी वस्तू खरेदी करत
असाल तर त्याचे श्रेय तुम्हालाच मिळेल.
तुम्ही ते कुठेही विकू शकता.
आजच्या दरात एक व्यापारी आहे.
तो पाहू शकतो की मी दिल्लीत बसलो तर.
मी दिल्लीत बसून शोधू शकतो की मला जो माल घ्यायचा आहे, मला जो
माल घ्यायचा आहे, मला सर्वात कमी किंमत कुठे मिळेल?
संपूर्ण भारतात.
मला संपूर्ण भारतात सर्वात कमी किंमत कुठे मिळेल, की मी माझा
माणूस तिथे पाठवीन किंवा मी तिथून ऑनलाइन ऑर्डर देईन.
बेटा, जा आणि तिथून सामान घे.
मी तिथून माल घेईन.
मला शेवटी माहित आहे की मी इतर कोणत्याही राज्यातून जी काही
वस्तू खरेदी करत आहे,
त्याचे श्रेय मला मिळेल.
पण आधी काय अडचण होती?
पूर्वी, मला वाटायचे की मला आसाममध्ये सर्वात कमी किंमत
मिळाली तर.
मी दिल्लीत बसलो आहे, आणि मला आसाममध्ये सर्वात कमी भाव
मिळतो, तेव्हाही मला आसाममधून वस्तू खरेदी करण्याची भीती
वाटायची.
कारण मला माहीत होते की मी तिथे जो कर भरणार आहे,
त्याचे श्रेय मला मिळणार नाही.
माझी किंमत अनावश्यकपणे जोडली जाईल.
आणि जेव्हा तुमची किंमत जोडली जाते, उदाहरणार्थ, तुम्ही
आसाममधून वस्तू खरेदी केल्यास, तुम्हाला क्रेडिट मिळणार नाही.
तुम्ही तुमच्या खर्चात कर जोडाल.
जर तुम्ही किमतीत कर जोडला तर तुमचा माल बाजारात थोडा महाग
विकला जाईल.
दुसरीकडे, आणखी एक ग्राहक आहे जो दिल्लीतून वस्तू खरेदी करतो,
त्याला टॅक्स क्रेडिट मिळते.
जेव्हा त्याचा माल बाजारात पोहोचेल तेव्हा तो तुमच्या
मालापेक्षा थोडा स्वस्त असेल.
ग्राहक कोणता माल खरेदी करेल?
तो त्या व्यक्तीचा माल विकत घेईल.
तो तुमचा माल तर घेणार नाही ना?
तुमच्या व्यवसायात तुमचे इतके मोठे नुकसान झाले आहे.
तुम्ही आधी आसाममधून माल मागवला, तुम्हाला क्रेडिट मिळाले
नाही, त्यामुळे तुमचा खर्च वाढला आहे.
जी वस्तू थोडी महाग झाली आहे, ती ग्राहक खरेदी करणार नाही.
ते स्वस्त आहे कारण त्याला क्रेडिट मिळत आहे.
आणि आणखी कोणाचे नुकसान आहे?
आसामही तोट्यात आहे.
आता आसाममधून कोणीही वस्तू खरेदी करणार नाही.
आसाममधून फक्त आसाममधील लोकच वस्तू खरेदी करतील.
पण आता जीएसटी आल्यापासून ते एकसंध राष्ट्रीय बाजारपेठ बनले
आहे.
तुम्हाला पाहिजे त्या राज्यातून माल घ्या.
कारण श्रेय आपल्याला मिळेल हे माहीत आहे.
आम्हाला आमच्या खर्चात तो GST जोडण्याची गरज नाही.
त्यामुळे ऑनलाइन विक्री आणि ऑनलाइन खरेदी वाढली आहे.
अगदी लहान व्यक्तीही चांगला पैसा कमावत आहे.
शेवटी, ही अर्थव्यवस्था कर्मचारी-आधारित अर्थव्यवस्था होती.
आता ती नियोक्ता-आधारित अर्थव्यवस्था आहे.
आज, जे लोक 18-20 वर्षे वयाचे आहेत ते देखील त्यांचा व्यवसाय
ऑनलाइन सूचीबद्ध करण्याचा विचार करत आहेत.
कोणतीही विक्री, कोणतेही उत्पादन, कोणतीही सेवा ते ऑनलाइन आणत
आहेत.
कारण आज मी दिल्लीत बसलो तर दक्षिणेकडील व्यक्तीही माझ्याकडून
वस्तू खरेदी करेल.
कारण त्याला श्रेय मिळेल.
यापूर्वी श्रेय मिळत नव्हते.
जेव्हा तुम्हाला क्रेडिट मिळाले नाही, तेव्हा तुम्हाला तुमचा
माल विकता आला नाही.
हे फायदे आहेत.
म्हणूनच मी तुम्हाला सल्ला देत आहे की तुम्हाला भविष्यात
कोणतेही काम करायचे असेल तर ते ऑनलाइन करण्याचा प्रयत्न करा.
कारण शेवटी, तुमचा खरेदीदार जो तुमच्याकडून वस्तू विकत घेतो,
तो कोणत्या राज्यात ही वस्तू सर्वात कमी किमतीत विकली जाते
याचे संशोधन करेल.
त्याचे श्रेय त्याला मिळेल.
शेवटी, तुम्हाला ऑनलाइनवरून कळते.
बाय द वे, कुठे कळणार?
मेक इन इंडियाच्या उपक्रमाला चालना मिळाली.
अगदी छोटय़ा माणसांनीही आपापल्या घरात कारखाने काढले आहेत.
तुम्हाला माहिती आहे का, जो व्यक्ती तुमच्याकडून वस्तू खरेदी
करत आहे, त्याला नक्कीच क्रेडिट मिळेल.
गुंतवणूक वाढली आहे.
रोजगार वाढला आहे.
नवीन कारखाने सुरू झाले आहेत.
छोटे उद्योगही वाढत आहेत.
ते धंदे चालवण्यासाठी माणसांचीही गरज असते.
देशात रोजगार वाढला आहे.
देशात जीडीपीही वाढला आहे.
आणि मला पूर्ण आशा आहे की काही काळात जीएसटीमुळे आपल्या देशात
सोन्याचा पक्षी पुन्हा हवेत उडेल.
आणि ते अशा प्रकारे उडेल की कोणीही त्याला रोखू शकणार नाही.
व्यवसाय करणे सुलभ झाले आहे.
व्यवसाय करणे सोपे कसे आहे?
व्यवसाय करणे सोपे आहे जसे की एक साधे पोर्टल ऑनलाइन केले आहे.
GST मध्ये.
तुम्ही त्या पोर्टलवर जा.
तुम्ही तिथे तुमचे रिटर्न फाइल करा.
त्या पोर्टलवर तुम्हाला कर जमा करावा लागेल.
ही फार मोठी गोष्ट नाही.
नोंदणी करायची असेल तर काही दिवसात मिळेल.
सर्व काही ऑनलाइन केले जाते.
जीएसटीमध्ये पेपरवर्कची तुलना अजिबात नाही. सर्व काही ऑनलाइन
मोडवर चालते.
येथे व्यवसाय करणे सुलभ झाले आहे.
फक्त 4-5 कर दर आहेत.
कोणतेही वेगळे कर दर नाहीत.
3 कर दर आहेत, CGST, SGST, IGST.
3-4 दर आहेत.
तर, आजच्या व्यवसायात, पहिला हिशोब आहे की 2-3 कर आकारले
जातील, या दराने कर आकारला जाईल.
माझ्या मालाला इतके शुल्क आकारले जाईल,
मी एवढे विकत घेईन आणि इतके विकेन.
हिशोब मनात चालू असतो.
कर दर देखील सामान्य आणि मर्यादित आहेत.
त्यामुळे, कोणतीही अडचण नाही.
पूर्वी कोणतीही अडचण नव्हती.
कर प्रशासनात गोष्टी थोड्या सोप्या झाल्या आहेत.
ठीक आहे.
अनुपालन खर्च वाढला आहे.
यापूर्वी अशी अनेक कृत्ये होती.
सेवा कर, व्हॅट, अबकारी होते.
मी आधी चर्चा केल्याप्रमाणे,
मी चर्चाही केली आहे.
त्या सर्व कृत्यांसाठी, वेगवेगळ्या परताव्याच्या तारखा,
वेगवेगळ्या ऑडिट तारखा, त्यासाठी,
मी CA ला ठेवायचे.
प्रत्येक गोष्टीसाठी वेगवेगळे दर आकारायचे.
आता एकच कृती आहे, एकच परतावा आहे.
किती काम, इतकं काम बाकी आहे.
वेगवेगळ्या कृतींसाठी वेगवेगळ्या तारखा होत्या.
ते सर्व काम आता मर्यादित झाले आहे.
तर, एक प्रकारे,
मी खूप पैसे वाचवू शकलो जे मी माझ्या CA ला अनुपालनासाठी देत
​​असे.
मी खूप पैसे वाचवू शकलो.
हे काही फायदे होते जे मला GST मधून मिळाले.
परंतु आपण आधी चर्चा केल्याप्रमाणे जीएसटीमध्ये काही गोष्टी
आणल्या गेल्या नाहीत.
काही गोष्टी, सरकारला जुन्या कररचनेनुसार चालू ठेवायचे आहे.
त्या गोष्टी अशा आहेत की त्या GST पेक्षा जास्त कर गोळा करून
सरकारला देतात.
गोष्टी अशा आहेत की त्यांच्याशिवाय सामान्य जीवन जगणे अशक्य
आहे.
पेट्रोलियम, पेट्रोलियम उत्पादने, डिझेल, विमान वाहतूक,
विमानात वापरले जाणारे इंधन.
या काही गोष्टी आहेत ज्या अजूनही आहेत कारण या सर्व गोष्टी
संपूर्ण अर्थव्यवस्था चालवतात.
तंबाखू उत्पादने.
तंबाखू आणि इतर गोष्टींवर कर जमा होतो.
या सर्व गोष्टी आजही जीएसटीच्या बाहेर ठेवण्यात आल्या आहेत.
हे पहा.
मानवी वापरासाठी अल्कोहोलयुक्त मद्य वगळता सर्व वस्तू आणि
सेवांवर जीएसटी आकारला जातो.
दारूचे अप्रतिम नाव पहा.
तुम्ही म्हणता, चल दारू पिऊ.
त्यांनी त्याला दारू म्हटले आहे.
पण नाव बघा.
मानवी वापरासाठी अल्कोहोलयुक्त मद्य.
कारखान्यातील कामगारांसाठी नाही.
मी कारखान्यांमध्ये टाकण्यासाठी दारू घेत नाही.
मी कारखाने किंवा मशिन टाकण्यासाठी दारू घेत नाही.
मी ते मानवी वापरासाठी घेत आहे.
तो अजूनही जीएसटीच्या बाहेर ठेवण्यात आला आहे.
का? कारण जीएसटीचे दर मर्यादित आहेत.
तुम्ही विशिष्ट दरापेक्षा जास्त GST आकारू शकत नाही.
पण यामध्ये,
मी अजूनही जुन्या व्यवस्थेत आहे.
मला कितीही दर हवा आहे,
मी कायद्यात सुधारणा करून कर दर आकारीन.
हे पहा.
अल्कोहोलयुक्त दारू.
त्यात अजूनही जुनी व्यायाम कर्तव्य आहे.
केंद्रीय विक्री कर.
पेट्रोलियम.
पेट्रोलियम क्रूड.
डिझेल, पेट्रोल, एव्हिएशन टर्बाइन इंधन आणि नैसर्गिक वायू.
सीएनजी अजूनही बंद ठेवण्यात आला आहे.
तंबाखू.
तंबाखूमध्ये काय आहे?
ते जीएसटीमध्ये आहे.
जीएसटी जीएसटीच्या कक्षेत आहे.
GST आहे.
मात्र केंद्र सरकारकडे कर्तव्य बजावण्याचे आणि वेगवेगळे कर
आकारण्याचे अधिकार अजूनही आहेत.
GST आहे आणि केंद्रीय व्यायाम शुल्क देखील आहे.
अंमली पदार्थही आहेत.
GST आहे आणि राज्य व्यायाम शुल्क देखील आहे.
आणि रिअल इस्टेट क्षेत्राला जीएसटीच्या कक्षेबाहेर ठेवले आहे.
काही अटी आहेत ज्यावर जीएसटी बाहेर ठेवला आहे.
ते आपण पुढच्या अध्यायात वाचू.
जीएसटीमध्ये कोणते कर टाकले आहेत?
हे पहा.
यापूर्वी जीएसटीमध्ये कोणते कर लावले जात होते?
आता जीएसटी जीएसटीमध्ये टाकला आहे.
केंद्र सरकारकडे बघा.
सेवा कर, व्यायाम शुल्क.
त्यांची नावे तुम्ही ऐकलीच असतील.
आता जीएसटी जीएसटीमध्ये टाकण्यात येणार आहे.
सेवा कर.
केंद्रीय विक्री कर.
या सर्व गोष्टी जीएसटीमध्ये टाकण्यात आल्या आहेत.
या सगळ्या गोष्टी वेगळ्या असायच्या.
आधी किती काम होते याचा विचार करा.
प्रत्येकाचा परतावा वेगळा होता.
प्रत्येकाची कर जमा करण्याची देय तारीख वेगळी होती.
प्रत्येकाचे अनुपालन आणि मूल्यांकन वेगवेगळे असायचे.
आता सर्व काही संपले आहे.
जीएसटीचे स्वतःचे मूल्यांकन आहे.
कर जमा करण्याच्या GST च्या स्वतःच्या २-३ तारखा आहेत.
जर तुम्हाला वेगवेगळ्या श्रेणींमध्ये वेगवेगळ्या नोंदणी
मिळाल्या, तर अनेक तारखा नाहीत.
थोडे काम आहे.
व्यवसाय करण्यास सुलभता आहे.
अनुपालन खर्च कमी झाला आहे.
राज्य कर जीएसटीमध्ये टाकण्यात आला आहे.
करमणूक कर, व्हॅट, लक्झरी कर.
जाहिरातींवरचा करही जीएसटीमध्ये टाकण्यात आला आहे.
हे काही मुद्दे आहेत जे मला तुम्हाला दाखवायचे होते.
हे पहा.
मला वाटते की आम्ही हा अध्याय पूर्ण केला आहे.
जीएसटी का लागू करण्यात आला याचे हे काही मुद्दे होते.
जीएसटी लागू करण्याचा उद्देश काय होता?
शेवटी, तुम्हाला उद्देश समजला आहे.
पूर्वी केंद्र सरकारच्या हातात असलेले कर आता जीएसटीमध्ये
सामील झाले आहेत, हेही तुम्हाला कळले आहे.
पूर्वी राज्य सरकारांच्या हातात असलेले कर आता जीएसटीमध्ये
समाविष्ट करण्यात आले आहेत.
पुढील प्रकरणात, आपण पुरवठ्याच्या प्रकरणावर चर्चा करू.
आम्ही पत्राच्या लिफाफ्याची स्टेपलर पिन नुकतीच उघडली आहे.
जीएसटी कसा लागू केला जातो, तो कधी लागू केला जातो, केव्हा
सुरू केला जात नाही, दर काय आहेत, सीजीएसटी आणि एसजीएसटी कधी
लागू केला जातो, आयजीएसटी कधी लागू केला जातो यावर चर्चा करू.
पुढच्या व्याख्यानात लवकरच भेटू.
तोपर्यंत त्याची उजळणी करा.
तुम्ही जितके उजळणी कराल तितकी मजा येईल.
मी म्हणतोय की जीएसटी लावला तर उद्योग खुले होतात.
ही एक नवीन गोष्ट आहे, नवीन विषय आहे.
4-5 वर्षे झाली.
ती काही अवघड गोष्ट नाही.
जर तुम्ही ते शिकलात तर तुम्ही तुमच्या करिअरमध्ये खूप प्रगती
कराल.
तुम्हाला अशा संधी वारंवार मिळत नाहीत.
धन्यवाद.