ગુડ મોર્નિંગ, ગુડ ઇવનિંગ, ગુડ બપોરનૂન, કેમ છો તમે બધા?
તમે મજા કરી રહ્યા છો?
બધું આના જેવું હોવું જોઈએ.
મેં તમને છેલ્લા લેક્ચરમાં કહ્યું હતું તેમ, અમારું છેલ્લું
લેક્ચર લેક્ચર નં.
અમારો વાસ્તવિક વર્ગ આજથી શરૂ થશે.
લેક્ચર નં. 1.
સર, હું તમારો GST માસ્ટર છું.
જોકે હું મારી જાતને આ વિષયમાં માસ્ટર માનતો નથી,
હું હજી પણ મારી જાતને આ વિષયનો વિદ્યાર્થી માનું છું.
કારણ કે જો તમે તમારી જાતને માસ્ટર, શિક્ષક, પ્રોફેસર
કહેવાનું શરૂ કરો છો, તો એવું લાગે છે કે તમારું ભણતર ત્યાં જ
સમાપ્ત થઈ જશે.
અને હું આટલું જલ્દી મારું શિક્ષણ સમાપ્ત કરવા માંગતો નથી.
જેમ તમે આ વિષયના વિદ્યાર્થી છો,
હું પણ આ વિષયનો વિદ્યાર્થી છું.
ચાલો એક નવી સફર શરૂ કરીએ, ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ, GST વિશે.
મિત્રો, તમે તમારા જીવનમાં GST નામ તો સાંભળ્યું જ હશે.
GST એટલે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ.
તેનો અર્થ શું છે? તે ક્યારે લાગુ પડે છે? તે શા માટે લાગુ
પડે છે? તે ક્યારે આવ્યો?
અત્યારે રોકો.
હું GST વિશે વાત કરવાનું શરૂ કરું તે પહેલાં,
હું GST ના પિતા વિશે વાત કરવા માંગુ છું.
સાહેબ, GST ના બાપ?
સાહેબ, શું કહો છો?
હા, મિત્રો.
સૌ પ્રથમ, ચાલો ચર્ચા કરીએ, આખરે GST શું છે?
તમે બધા જાણો છો કે તે કર છે.
તેથી, સૌ પ્રથમ, ચાલો ચર્ચા કરીએ કે ટેક્સ શું છે.
મને એક વિચાર છે, મને ખબર છે કે ટેક્સ શું છે.
પરંતુ તેમ છતાં, મારું કામ મૂળભૂત બાબતોમાંથી વસ્તુઓને સાફ
કરવાનું છે.
શું તમે સમજો છો કે ટેક્સ શું છે?
ટેક્સ એટલે લોન.
અથવા તમે તેને ટેક્સ કહી શકો છો.
લગાન ફિલ્મ જોઈ છે?
તેઓ ટેક્સ ભરતા હતા.
મૂળભૂત રીતે, કર શું છે?
દેશ ચલાવવા માટે સરકારને પૈસાની જરૂર હોય છે.
દેશ મફતમાં ચાલી શકતો નથી.
જ્યારે શ્રી.
મોદી આવે છે, તેઓ કહે છે, સૌનો સાથ, સૌનો વિકાસ, દેશમાં સારા
દિવસો આવશે, હું સારા દિવસો લાવીશ.
તેમના શબ્દો પર આપણે સૌ તાળીઓ પાડીએ છીએ અને ખુશ છીએ કે આપણો
દેશ, જેને સોનેરી પક્ષી કહેવામાં આવતું હતું, તે સોનેરી પક્ષી
ફરીથી વિકસિત થશે.
તે સોનેરી પક્ષી ફરીથી ખુલ્લા આકાશમાં ઉડશે.
પણ મિત્રો, એ સોનેરી પક્ષી બનાવવા માટે આપણને પૈસાની જરૂર છે.
તે મફતમાં આવશે નહીં.
છેવટે, તે પૈસા વિશે છે.
દેશમાં જે ફ્લાયઓવર બની રહ્યા છે, શાળાઓ, હોસ્પિટલો, ગરીબો
માટે નવી યોજનાઓ, લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ ચાલી રહ્યા છે, ખેડૂતો
માટે નવી નવી યોજનાઓ બની રહી છે, રાહત પેકેજનું વિતરણ થઈ
રહ્યું છે, પૂર છે, ત્યાં છે. સુનામી, સરકારે ત્યાં જે પૈસા
આપવાના છે, તે પૈસા ક્યાંથી આવશે?
તે પૈસા, તમે અને હું, અમારા જેવા શિષ્ટ લોકો, તે ટેક્સ તરીકે
આપીએ છીએ.
અમે અમારી કમાણીનો થોડો ભાગ સરકારને આપીએ છીએ.
હવે, આ એક નાનો ભાગ હોઈ શકે છે, તે ખૂબ મોટો ભાગ પણ હોઈ શકે
છે.
તે દરેક કેસ પર આધાર રાખે છે.
અમે અમારી કમાણીનો એક ભાગ સરકારને આપીએ છીએ.
આ હિસ્સો આપીને અમે દેશના વિકાસમાં અમારી ભાગીદારી સાબિત કરીએ
છીએ.
આ લો મોદીજી, આ મારો ટેક્સ છે.
હું સરકારને પૈસા આપવા માંગુ છું, જેથી સરકાર સારા દિવસો લાવે.
મોદીજી કહે છે, તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર, ઓલ ધ બેસ્ટ.
અમને આવા નાગરિકોની જરૂરિયાત છે.
તે કહે છે, ઠીક છે, તે સારી વાત છે.
તો મૂળભૂત રીતે મિત્રો, તમે શું શીખ્યા?
કર શું છે?
મૂળભૂત રીતે, તમે જે પણ તમારી કમાણીનો એક નાનો હિસ્સો સરકારને
આપો છો, જેનાથી દેશ ચાલે છે.
દેશ ચલાવવા માટે જરૂરી નાણાં, જે સામાન્ય નાગરિકો પાસેથી
લેવામાં આવે છે, હવે તમે તેને દેશમાં રહેવાની કિંમત પણ કહી
શકો છો.
તેને ટેક્સ કહેવાય છે.
ટેક્સની વસૂલાત, જે પૈસા ભેગા થાય છે, તેમાંથી જ આપણા દેશમાં
નવી નવી યોજનાઓ, નવી યોજનાઓ, નવા વિકાસ થાય છે.
મને લાગે છે કે દરેક આ મુદ્દાને જાણે છે.
દરેક વ્યક્તિ આ મુદ્દાને સમજશે.
કારણ કે બાળપણથી જ શાળા કક્ષાએ, કોલેજ કક્ષાએ આપણે આ બધી
બાબતોનો અભ્યાસ કર્યો છે.
પરંતુ તેમ છતાં, આ બધી બાબતોને સાફ કરવાની જવાબદારી મારી છે.
મિત્રો, ટેક્સનો મુદ્દો સ્પષ્ટ છે.
કર શું છે?
હવે મિત્રો, આ ટેક્સના બે ભાગ કરવામાં આવ્યા છે.
આ ટેક્સને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે.
એક છે ડાયરેક્ટ ટેક્સ.
ડાયરેક્ટ ટેક્સ.
અને બીજો એક પરોક્ષ કર છે.
જુઓ, તે સ્પષ્ટ છે.
શુ તમે જોઈ શકો છો?
એક છે ડાયરેક્ટ ટેક્સ.
અને બીજો એક પરોક્ષ કર છે.
ડાયરેક્ટ ટેક્સ.
નામ પરથી જ સ્પષ્ટ થાય છે કે તે પ્રત્યક્ષ છે.
પૈસા સીધા તમારી પાસેથી લેવામાં આવશે.
ડાયરેક્ટ ટેક્સ.
ડાયરેક્ટ ટેક્સનો અર્થ શું છે?
મિત્રો, ડાયરેક્ટ ટેક્સ એટલે કે જે વ્યક્તિ પૈસા કમાઈ રહી છે,
જે વ્યક્તિ પૈસા કમાઈ રહી છે,
તે વ્યક્તિ સીધો જશે અને તેના પૈસા, તેનો ટેક્સ સરકારમાં જમા
કરશે.
જે વ્યક્તિ પૈસા કમાઈ રહી છે, જે વ્યક્તિ પર આ ટેક્સ લાદવામાં
આવ્યો છે, તે વ્યક્તિ સીધો જઈને તેને સરકારમાં જમા કરાવશે.
તેના વતી, તે અન્ય કોઈ ટેક્સ જમા કરશે નહીં.
તે આ ટેક્સ અન્ય કોઈ પાસેથી વસૂલ કરી શકશે નહીં.
આ ટેક્સનો બોજ છે.
તમે પૈસા કમાઓ છો.
તે પૈસા તમારે તમારા પરિવારને આપવા પડશે.
તે પૈસાથી તમારે તમારા બાળકની ફી ભરવાની રહેશે.
તમારે રોકાણ કરવું પડશે.
પણ હવે એ પૈસા થોડા ઓછા છે.
કારણ કે તમારે તે પૈસા માટે ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
એક રીતે, તે બોજ તમારા પર લાદવામાં આવી રહ્યો છે.
તમે માનો કે ના માનો, થોડો ભાર છે.
જો હું રૂ.
25,000 અને કાલે કોઈ મારી પાસે આવીને કહે કે તમારે રૂ.
દર મહિને 1,000 ટેક્સ.
દિલ પર થોડો બોજ છે.
હા, દેશની પ્રગતિમાં આપણે સહભાગી છીએ એ વાતની ખુશી મળે છે.
પણ જ્યારે આવકનો હિસ્સો ઘટે છે ત્યારે ખરાબ લાગે છે.
તે એક બોજ જેવું લાગે છે.
તેથી, કરનો આ ભાર,
જો તમે તેને અન્ય વ્યક્તિ પર શિફ્ટ કરી શકતા નથી, જો તમે તેને
શિફ્ટ કરી શકતા નથી,
પછી તેને ડાયરેક્ટ ટેક્સ કહેવામાં આવે છે.
જે વ્યક્તિ પૈસા કમાય છે તે ટેક્સ ચૂકવશે.
તે આ ટેક્સ અન્ય કોઈ પાસેથી વસૂલ કરી શકે નહીં.
ઉદાહરણ તરીકે, આવકવેરો.
આ લો, આવકવેરો.
જે વ્યક્તિ આવક મેળવે છે, તે જ વ્યક્તિ જશે અને તેની આવકનો એક
ભાગ ટેક્સ તરીકે સરકારમાં જમા કરશે.
શું તે તે ટેક્સ બીજા કોઈ પાસેથી વસૂલ કરી શકશે?
ઉદાહરણ તરીકે, તમે અખબારો અથવા ન્યૂઝ ચેનલોમાં સાંભળ્યું જ
હશે કે અક્ષય કુમારે કરોડોનો ટેક્સ ચૂકવ્યો અને ભારતમાં સૌથી
વધુ આવકવેરો ભરનાર બન્યો.
ફિલ્મ સ્ટાર અક્ષય કુમાર, આપણા ખિલાડી કુમાર, ભારતમાં સૌથી
વધુ આવકવેરો ભરનાર બન્યો.
હવે, તે જે આવકવેરો ચૂકવી રહ્યો છે, તે જે આવક કમાઈ રહ્યો છે,
તે આવકનો એક ભાગ સરકાર દ્વારા જમા કરવામાં આવી રહી છે.
તે જમા કરાવી રહ્યો છે.
તે સીધો જમા કરાવી રહ્યો છે.
તે તે પૈસા બીજા કોઈ પાસેથી વસૂલ કરી શકશે નહીં.
જો હું વર્ષમાં 100 કરોડ કમાઈ રહ્યો છું તો મારે 30 કરોડ
સરકારમાં જમા કરાવવા પડશે.
હું તે ટેક્સ અન્ય કોઈ પાસેથી વસૂલ કરી શકતો નથી.
આને ડાયરેક્ટ ટેક્સ કહેવામાં આવે છે.
સીધી રીતે, તમને પૈસા દ્વારા ફટકો પડી રહ્યો છે.
સીધો, તમને ફટકો પડી રહ્યો છે.
ટેક્સ જમા કરાવવાનો બોજ અન્ય કોઈના માથે નાખી શકાતો નથી.
તેને આવકવેરો કહેવામાં આવે છે.
ડાયરેક્ટ ટેક્સ.
આને ડાયરેક્ટ ટેક્સ કહેવામાં આવે છે.
હવે, બીજા મુદ્દા પર આવીએ, જે આપણો પરોક્ષ કર છે.
તે બરાબર વિપરીત છે.
તમારે ટેક્સ ભરવો પડશે, પણ તેનો બોજ, બોજ, બોજ, બોજ, જે તમે
અહીં શિફ્ટ કરી શકતા ન હતા, તમે અહીં શિફ્ટ કરી શકો છો.
આવકવેરાના કિસ્સામાં, પ્રત્યક્ષ વેરાના કિસ્સામાં, તમે જે
પૈસા કમાતા હતા, તે આવકમાંથી, તમારે ટેક્સના રૂપમાં સરકારને
પૈસા જમા કરવાના હતા, જે તમે કોઈ અન્ય પાસેથી વસૂલ કરી શકતા
નથી.
તમારી આવક ઘણી ઓછી થઈ ગઈ.
તમે 100 કરોડ કમાઈ રહ્યા છો.
તમે 30 કરોડનો ટેક્સ આપો તો પણ તમારી પાસે 70 કરોડ બચે છે.
પરંતુ આ કિસ્સામાં, હું જે પરોક્ષ કરની વાત કરી રહ્યો છું,
પરોક્ષ કરના કિસ્સામાં, તમારે ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે, પરંતુ
તમે તે કર અન્ય કોઈ પાસેથી વસૂલ કરી શકો છો.
સાહેબ, આ બહુ સારી વાત છે.
આ બહુ સારી વાત છે.
મારે ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે,
મારે ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે, અને હું તે પૈસા બીજા કોઈ પાસેથી
વસૂલ કરી શકું છું.
આ બહુ સારી વાત છે.
પરોક્ષ કર.
આને જ કહેવાય મિત્રો.
ટેક્સ જમા કરાવવાનો સીધો બોજ તમારા પર નહીં પડે.
તમે તે પૈસા અન્ય પક્ષ પાસેથી વસૂલ કરી શકો છો.
સાહેબ, મને એક વાત કહો, જ્યારે તમે આ કહો છો, કે અમે અન્ય
વ્યક્તિ પાસેથી વસૂલ કરી શકીએ, તો મને તે યોગ્ય વ્યક્તિનું
નામ જણાવો જે સ્વસ્થ થવા માટે તૈયાર હોય.
મારે ટેક્સ જમા કરાવવો પડશે.
જો હું તે પૈસા કોઈની પાસેથી વસૂલ કરી રહ્યો છું, તો તે
વ્યક્તિ કોણ છે?
તે યોગ્ય વ્યક્તિ કોણ છે જે મારા વતી ટેક્સ જમા કરાવે છે?
હું એ વ્યક્તિને નમન કરું છું.
મારા માટે એ વ્યક્તિ જ મારો ભગવાન છે. તેણે કહ્યું, હું ફૂલ
અર્પણ કરીશ, હું આવી વ્યક્તિને માથું નમાવીશ, સાહેબ, મને કહો
કે તે વ્યક્તિ કોણ છે? તેને ગ્રાહક તરીકે બોલાવો.� સાહેબ, તમે
શું કહ્યું?� �હું બિલકુલ સાચું કહું છું, સર.
તેણે કહ્યું, હું ફૂલ અર્પણ કરીશ, હું આવી વ્યક્તિને માથું
નમાવીશ, સાહેબ, મને કહો કે તે વ્યક્તિ કોણ છે? તેને ગ્રાહક
કહો. હું કરીશ
આવી વ્યક્તિને મારુ માથું નમાવજો.
તમે કાર ખરીદવા જાઓ છો? તમે સ્કૂટર ખરીદવા જાઓ છો?
તમે કહો છો કે તે 70,000 રૂપિયાનું સ્કૂટર છે અને તેના પર
10,000 રૂપિયાનો ટેક્સ છે, તો કુલ 80,000 છે.
શું તમે ક્યારેય કહ્યું છે કે ના, હું તમને 70,000 આપીશ,
10,000 નહીં?
સાહેબ, તે સમયે તમે આ રીતે લડશો નહીં.
તમે તે વ્યક્તિને ટેક્સના તમામ પૈસા આપો.
તમે એક કામ કરો, આજે પરચુનની દુકાનમાંથી કંઈપણ ખરીદો.
નકલ કરો, પેન કરો, રજીસ્ટર કરો, દૂધ લો, એવરેસ્ટ મસાલા અથવા
કંઈપણ લાવો.
તેના પર લખેલું છે, મહત્તમ છૂટક કિંમત, તમામ કર સહિત MRP.
તેની પાછળ લખેલું છે, MRP તમામ કર સહિત.
તમામ કર સમાવિષ્ટ એટલે કે, તમામ કર આમાં સામેલ છે.
તે વ્યક્તિ, દુકાનદાર, જાણ્યે-અજાણ્યે, તે તમને જે માલ વેચી
રહ્યો છે, તમારી પાસેથી પૈસા લઈ રહ્યો છે, તે પૈસામાં એક
ટેક્સ ઘટક છે, તે ટેક્સ ઘટક, સરકાર દ્વારા જમા કરવામાં આવે
છે, અને તમે, ભોલેરામ, તમે શાંતિથી જાઓ અને આપો. તેને પૈસા.
આ જ છે, સાહેબ.
આને પરોક્ષ કર કહે છે.
તે સીધો જમા નથી કરી રહ્યો, દુકાનદાર.
તે પોતાના ખિસ્સામાંથી સીધો ટેક્સ જમા કરાવતો નથી.
તે ટેક્સ જમા કરાવતો નથી.
તે તમારી પાસેથી પરોક્ષ રીતે પૈસા લઈ રહ્યો છે.
તમારી પાસેથી પૈસા લઈને તે સરકારમાં જમા કરાવી રહ્યો છે.
અને તમે કંઈ કરી શકતા નથી, સાહેબ.
સાહેબ, આનો કોઈ ઉકેલ છે?
કોઈ ઉકેલ નથી, મિત્ર.
કોઈ ઉકેલ નથી.
તેથી જ તેને પરોક્ષ કર કહેવામાં આવે છે.
ભારતમાં પરોક્ષ કરનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ, ભારતમાં સૌથી મોટું
ઉદાહરણ GST છે.
તેનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ GST છે.
મને લાગે છે કે તે બંધ છે.
વાંધો નથી.
GST એ પરોક્ષ કરનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ છે.
તમે કંઈપણ ખરીદવા જાઓ છો, તમે GST ભરો છો, તમને ખબર પણ નથી.
અને તે GST, મૂળભૂત રીતે, દુકાનદાર, સપ્લાયર, વિક્રેતા, તમે
તેને જે પણ કહો, ટેક્સ, જવાબદારી તેની છે, તે તમારી પાસેથી
પૈસા લે છે અને સરકારમાં જમા કરે છે.
સાહેબ, આ ડાયરેક્ટ ટેક્સ અને ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સ વચ્ચેનો તફાવત
હતો.
પહેલા અમે ટેક્સનો અભ્યાસ કર્યો, પછી અમે ડાયરેક્ટ ટેક્સ અને
ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સ વચ્ચેનો તફાવત જોયો.
હવે, અમે શું કરી રહ્યા છીએ, આગામી કેટલાક લેક્ચર્સમાં, અમે
પરોક્ષ કરની સૌથી મોટી શાખા વિશે ચર્ચા કરવા જઈ રહ્યા છીએ,
GST.
GST શું છે?
GST ક્યારે લાદવામાં આવે છે?
કોના પર GST લાદવામાં આવે છે?
કોના પર GST લાદવામાં આવતો નથી?
અમે આ બધી બાબતોની ચર્ચા કરવા જઈ રહ્યા છીએ.
દોસ્ત, હું આ લેક્ચર અહીં જ બંધ કરીશ.
હું તમને આગામી લેક્ચરમાં મળીશ.
ખુબ ખુબ આભાર.