सर्वांना नमस्कार, आपण दुसर्‍या वर्गात आहोत आणि आजचा विषय हा
व्यवसाय अस्तित्व संकल्पना आहे या क्लिपमध्ये आपण पाहणार आहोत
की व्यवसाय अस्तित्व संकल्पना काय आहे आणि त्याचा अकाउंटिंगवर
कसा परिणाम होतो ते आपण प्रथम समजून घेऊया आपण एक उदाहरण घेऊ
ज्याद्वारे आपण काही चर्चा करू. काही आकडे पहा आणि काही
आकडेमोड करा आणि जेव्हा आपल्याला सर्व काही हिंदीत समजेल
तेव्हा आपण परत येऊ आणि हे आकडे वाचून काढू आणि त्यात काय
लिहिले आहे ते आपण पाहू, त्यामुळे विलंब न करता आपण पॅडवर जाऊ
आणि म्हणून
मागील क्लिप
माझी एक विनंती आहे आणि वचन आहे की तुम्ही हे लिहिल्यास ते
तुम्हाला समजेल असे वचन द्या तुम्हाला समजेल काही हरकत नाही
हो सर, ठीक आहे उदाहरण लिहूया तुम्ही कोणाचे उदाहरण द्याल?
मी तुम्हाला एक उदाहरण देतो की टीव्हीवर एक मालिका आहे जर
प्रत्येकाने तिचे नाव ऐकले असेल तर माझ्या मते कोणाचे नाव आहे
तारक मेहता का उल्टा चष्मा ज्याला आपण प्रेमाने म्हणतो
TMKOC तारक मेहता का उल्टा चष्मा तुम्ही यूट्यूबवर सर्च कराल
तिथे बरेच एपिसोड्स आहेत आणि मीम्स पण चालू आहेत आम्ही हे
बघतो जेवताना आमचे जेवण खाली येत नाही तिथे एक जुना एपिसोड
असायचा आजकाल खूप मजा आली नाही पण ती होती. सुरुवातीच्या
एपिसोड्समधली मजा तुम्ही अगदी बरोबर आहात त्यामुळे त्यात एक
अतिशय महत्त्वाचं पात्र आहे ज्याचं नाव कोणाचं आहे
जेठालाल सर, या पात्राच्या नावावर लगेचच आणखी एक स्त्री पात्र
मनात येते मी काय करू शकतो याबद्दल चर्चा करण्याची गरज नाही
आम्ही आमच्या उदाहरणात जेठालालपुरते मर्यादित राहू आम्ही
त्याबद्दल चर्चा करण्याची गरज नाही. जेठालालपुरते मर्यादित
आम्ही जेठालालपुरते मर्यादित राहू तिथे जेठालालचे दुकान आहे
होय, गडा इलेक्ट्रॉनिक्सच्या नावावर जे सीरियल पाहतात त्यांना
सर्व काही समजते ज्यांना समजत नाही.
मी त्यांना सांगत आहे
जेठालाल यांचे पावडर गली येथे गडा इलेक्ट्रॉनिक्स या नावाने
दुकान आहे, तो तुमचा मोबाईल, तुमचा एलईडी टीव्ही, तुमचे
रेफ्रिजरेटर इत्यादी इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तू विकतो.
आणि कधी कधी बबिता जी दुकानात येतात तर दर अर्धे असतात पण ते
सामान्य ग्राहकांसाठी खूप चांगला व्यवसाय करतात आणि भरपूर नफा
कमावतात ते सामान्य ग्राहकांना विकतात काय झाले त्यांनी
वर्षभर व्यवसाय केला त्यांनी व्यवसाय केला वर्षभर तुम्ही
जेठालालला चांगले ओळखता त्याला हिशेबाचे ज्ञान नाही त्याने एक
वर्ष व्यवसाय केला आणि त्याला वाटले की मी नफा झाला की तोटा
किती नफा झाला की तोटा, म्हणून त्याने पेन आणि कागद उचलला आणि
काही आकडेमोड करू लागला. तो
माझ्या वर्षभरात जी विक्री झाली ती 12 लाख रुपयांची होती आता
तो सामान्य माणूस काय करेल ज्याला अकाउंटिंग डेबिट आणि
क्रेडिटची माहिती नाही तो काय करेल तो म्हणाला मला बघू द्या
की त्या नफ्यातून माझा खर्च वजा केला तर मी किती कमावले?
बाहेर येईल तो म्हणाला माझी विक्री 12 लाख रुपयांची होती आणि
मी इतर काही इन्कम कमिशन, व्याज, लाभांश इ.
3 लाख रुपये म्हणून त्याने एकूण उत्पन्न एकूण उत्पन्न 15 लाख
रुपये असल्याचे सांगितले त्याने वस्तूंची विक्री केली आणि
काही गुंतवणूक गाडा इलेक्ट्रॉनिक्सच्या नावावर केली जिथून
त्याने 3 लाख रुपये इतर उत्पन्न मिळवले त्यामुळे गाडा
इलेक्ट्रॉनिक्समधून त्याचे एकूण उत्पन्न आता 15 लाख रुपये
आहे. हा 15 लाख नफा मानता येणार नाही असा प्रत्येक सामान्य
माणूस ज्याला हिशेबाचे ज्ञान नाही तो 15 लाख नफा होईल असे
म्हणणार नाही तो म्हणेल खर्च वजा करावा लागेल तेव्हाच कळेल हे
उत्पन्न नाही
आता हा भाऊ खर्च कपात करू लागला
त्याने खर्चाची यादी बनवली आणि सांगितले की मी यातून खर्च
कापून घेईन तो म्हणाला जो माल त्याने विकला तो त्याने विकत
घेतला म्हणून त्याने त्याच्या खरेदी खर्चाचा खर्च वजा केला 4
लाख रुपये मार्जिन खूप चांगली खरेदी आहे 4 लाख रुपयांची तो
यादी बनवत आहे 4 लाख रुपये खर्चाची खरेदी मग तो म्हणाला
दुकानाचे भाडे चला खरेदी वाढवूया म्हणू 8 लाख रुपये आता हे
ठीक आहे मार्जिन हा आकडा संबंधित ठेवण्यासाठी खूप होता
मी खरेदी वाढवली मग तो म्हणाला दुकानाचे भाडे २ लाख रुपये
कर्मचारी दुकानात काम करतात
नट्टू काका, बगा
गमन, रमण इ. जे गोडाऊनमध्ये राहत असत एकूण पगार ४ लाख रुपये
एकूण पगार ४ लाख रुपये एकूण पगार ४ लाख रुपये दुरुस्ती व
देखभाल खर्च १ लाख रुपये १ लाख रुपये १ लाख रुपये १ लाख रुपये
वीज विद्युत वीज वीज दुरुस्ती देखभाल आणि 20,000 रुपये आणि
20,000 रुपये आता मित्रांनो काळजीपूर्वक पहा नंतर SMC,
सोसायटी देखभाल चेक, त्याने सर्व खर्च जोडले आणि 1,80,000
रुपये लिहिले.
1,80,000 रु.
आणि तो म्हणाला माझा एकूण खर्च 8,00,000 रु.
अधिक 2,00,000 रु.
अधिक 4,00,000 रु.
अधिक 20,000 रु.
अधिक 180,000 रु.
16,00,000 रु.
तो म्हणाला माझा खर्च एकूण 16,00,000 रु.
माझे उत्पन्न 15,00,000 रुपये आहे.
आणि तो रडू लागला की माझे निव्वळ नुकसान 1,00,000 रुपये आहे.
जेठालालच्या डोळ्यातून अश्रू येऊ लागले.
बघा किती लांब अश्रू.
का? कारण तो म्हणतोय की दुकान बेकार आहे.
तो दुकानाला दोष देऊ लागला.
तो दुकानाला शिव्या देऊ लागला.
दुकानाने मला तोट्यात आणले असे तो म्हणत आहे.
हे खूप आहे.
मला असा व्यवसाय करायचा नाही.
मला असे दुकान उघडायचे नाही.
हे पूर्णपणे निरुपयोगी होते.
दुकानामुळे आज माझे 1,00,000 रुपयांचे नुकसान झाले आहे.
तुम्ही काय कमावता?
दुकानातून माझा खर्च भागत नाही.
आणि 1,00,000 रुपयांचे निव्वळ नुकसान झाल्यामुळे त्याने दुकान
बंद करण्याचा निर्णय घेतला.
पण तो कुठे रडत होता, मी मार्गाबाहेर जात होतो.
मी बाहेर जात होतो.
मी जेठालालकडे बघत होतो.
आणि तो रडत होता.
म्हणून मी त्याच्याकडे गेलो आणि त्याला विचारले.
भाऊ, तू का रडतोस?
काय झालं?
म्हणून त्यांनी हा संपूर्ण पेपर मला सादर केला.
हे बघ माझ्या रडण्याचे कारण आहे.
एकूण उत्पन्न फक्त 1,50,000 रु.
खर्च 1,60,000 रु.
मी 1,00,000 रुपयांच्या निव्वळ तोट्यात आहे.
मी पावडर गलीतील माझे दुकान बंद करत आहे.
मी दुसरा काही व्यवसाय करत आहे.
आता मी अकाउंटंट आहे.
मला खात्यांच्या संकल्पनेबद्दल थोडी माहिती आहे.
मला डेबिट क्रेडिटबद्दल थोडी माहिती आहे.
नफा-तोटा कसा मोजायचा हे मला माहीत आहे.
मला हिशेबाच्या तत्त्वांबद्दल थोडी माहिती आहे.
म्हणून त्याची यादी इथे बघताच मी म्हणालो,
भाऊ, काय करतोयस?
मी म्हणालो, भाऊ, काय करताय?
तुम्ही विनाकारण काळजी करत आहात.
रडण्यासारखे काही नाही.
जीतलालला वाटले की त्याचे अश्रू एकदाचे थांबले.
माझ्या हिशोबात काही चूक नाही असे त्याला वाटले.
त्याने पुन्हा माझ्या हातातून पेपर घेतला आणि हिशोब केला.
नाही, गणना पूर्णपणे बरोबर आहे.
माझे 1,00,000 रुपयांचे नुकसान झाले आहे.
तो पुन्हा रडायला लागला.
मी म्हणालो, भाऊ, हिशोब नाही.
तुमची काही तत्वे चुकली आहेत.
नफा-तोटा करण्याचे काही नियम आहेत जे तुम्ही पाळले नाहीत.
तुम्ही दुकानाला फालतू दोष देत आहात.
मी त्याला म्हणालो,
भाऊ, तुमच्या दुकानाचा परफॉर्मन्स मिळवायचा असेल तर,
गडा इलेक्ट्रॉनिक्स,
तुम्ही काय कमावता आणि काय कमावत नाही?
तुम्हाला तुमच्या दुकानाचा परफॉर्मन्स मिळवायचा असेल तर,
तुम्हाला तुमच्या व्यवसायाची कामगिरी पहायची असल्यास,
व्यवसाय कसा चालला?
मग तुम्ही त्यातून व्यवसायाचे उत्पन्न घ्या.
1,50,000 आणि फक्त व्यावसायिक लोकांसाठी खर्च कमी करा.
हे 1,80,000 रु.
तुम्ही हे 1,50,000 रुपये का देत आहात?
दुकानात?
घराचा खर्च एकदाच काढला तर
मग तुमचा एकूण खर्च 14,20,000 रु.
14,20,000 रु.
त्यामुळे तुम्हाला 80,000 रुपये नफा आहे.
तू कुठे तोट्यात आहेस?
तुम्ही फायद्यात आहात.
80,000 रु.
आता जेठालाल म्हणाले,
असे घडते का?
दुकानाच्या उत्पन्नातून मी घरखर्च कमी करू नये का?
मी म्हणालो, असे करू नका.
गडा इलेक्ट्रॉनिक्सची कामगिरी जाणून घ्यायची असल्यास,
त्यानंतर गडा इलेक्ट्रॉनिक्सच्या एकूण उत्पन्नातून,
गाडा इलेक्ट्रॉनिक्सचा एकूण खर्च कमी करा.
त्याच्यासमोर येऊन मराल तर या गरीब मुलीचे नुकसान होईल.
हे भाऊ, व्यवसायात तुम्हाला 80,000 चा नफा मिळत आहे.
तुमच्या घराचा खर्च इतका जास्त आहे की तुमच्या घराचा खर्च
80,000 च्या नफ्यात चालत नाही.
तुमच्या घराचा खर्च 180,000 होणार आहे.
आणि तुमचा नफा फक्त 80,000 आहे जो दुकानातून येत आहे.
त्यामुळे तुमचे 100,000 नुकसान होणार आहे.
दुकानाने 80,000 चा नफा आपल्या हातात ठेवला.
180,000 बाहेर खर्च केले तर दुकान काय करायचे?
घराच्या खर्चावर नियंत्रण ठेवा.
टप्पूला हलक्या शाळेत शिकवा.
खाण्याच्या कपड्यांवर कमी खर्च करा.
जिलेबी आणि फाफडा कमी खा.
आणि कमी वीज आणि एसी वापरा.
घरखर्चावर नियंत्रण ठेवा.
हा निर्णय घेण्यात अर्थ नाही.
दुकान बंद करा.
दुकान चांगले चालले आहे.
हे तुम्हाला सरासरी नफा मिळवून देत आहे.
तिथंही थोडं वाढावं लागेल.
तिथे काम करा.
तो वेगळा मुद्दा आहे.
पण मित्रा, तुझ्या घराचा खर्च जास्त आहे.
तर बघ मित्रा, मला जेठालालचा मुद्दा समजला.
आणि मग तो म्हणाला, हो, हो, तुझं म्हणणं अगदी बरोबर आहे.
मी चुकीचे काम केले.
मी दुकान बंद करू नये.
त्याने दुसऱ्या दिवशी पुन्हा दुकान उघडण्याचा निर्णय घेतला.
आणि आता तो म्हणाला, मी घरखर्चाकडे लक्ष देईन.
माझा घरखर्च थोडा कमी असावा.
मी जेठालालला शिकवले तेच तत्व.
या तत्त्वाला खात्यांमध्ये म्हणतात.
व्यवसाय संस्था संकल्पना.
आम्ही लेखांकनासाठी पाळत असलेला नियम.
याला व्यवसाय अस्तित्व संकल्पना नियम म्हणतात.
व्यवसायाची कामगिरी बघायची असेल तर.
व्यवसायाच्या उत्पन्नातून व्यवसायाचा खर्च वजा करा.
घरगुती खर्च कमी करण्याची गरज नाही.
वैयक्तिक खर्चाचा विचार केला जाणार नाही.
व्यवसायाच्या हिशेबात.
वैयक्तिक उत्पन्नाचाही विचार केला जाणार नाही.
जेठालालने लांडग्याशी पैज लावली तर.
आणि त्याने लांडग्यासोबत पैज जिंकली.
आणि त्याने 10,000 रुपये जिंकले.
मग ते देखील व्यवसायाच्या एकूण उत्पन्नात समाविष्ट केले जाणार
नाही.
आणि जेठालालच्या घरखर्चाचा इथे विचार केला जाणार नाही.
दोन्ही सारखेच आहेत.
ठीक आहे, सर.
ठीक आहे, तुम्ही काय म्हणत आहात ते मला समजले.
या.
माझ्या प्रिय मित्रांनो.
तुम्ही इथून बघत आहात.
आम्हाला बिझनेस एंटिटी संकल्पनेतून चांगले निर्णय घेण्यासाठी
मदत मिळते.
व्यवसाय अस्तित्व संकल्पना देखील आम्हाला चांगले निर्णय
घेण्यास मदत करते.
बरोबर.
आता काय लिहिले आहे ते पाहू.
त्याने ठरवले होते की मी दुकान बंद करत आहे.
किती चुकीचा निर्णय.
कारण त्याला Business Entity Concept माहित नव्हती.
आता त्याला समजले आहे, तो शुद्धीवर आला आहे.
त्यामुळे ही संकल्पना खूप महत्त्वाची आहे.
तसेच व्यवसायात चांगले निर्णय घेण्यास मदत होते.
ही संकल्पना असे गृहीत धरते की संस्था आणि व्यवसाय मालक दोन
स्वतंत्र संस्था आहेत.
व्यवसाय अस्तित्व संकल्पना म्हणते की मालक आणि व्यवसाय भिन्न
आहेत.
व्यवसायाच्या उत्पन्नातून व्यवसायाचा खर्च वजा करा.
नफा मिळवताना मालकाच्या वैयक्तिक उत्पन्नाचा व्यवसायाच्या
एकूण उत्पन्नात समावेश केला जाणार नाही.
तसेच व्यवसायाच्या खर्चामध्ये मालकाच्या वैयक्तिक खर्चाचा
विचार केला जाणार नाही.
दोन्हीचा स्वतंत्रपणे विचार केला जाईल.
त्यामुळे त्याच्या मालकाचा व्यावसायिक व्यवहार आणि वैयक्तिक
व्यवहार वेगळे आहेत.
उदाहरणार्थ, जेव्हा व्यवसाय मालक आपले पैसे व्यवसायात
गुंतवतो, तेव्हा ते मालकावर व्यवसायाचे दायित्व म्हणून
नोंदवले जाते.
ही ओळ सांगते की जेव्हा आपण व्यवसाय आणि मालक या दोन्ही
गोष्टी स्वतंत्रपणे स्वीकारल्या आहेत, तेव्हा मालकाने
व्यवसायात गुंतवलेले पैसे हे व्यवसायासाठी दायित्व मानले जाते.
कारण आम्ही ते स्वतंत्रपणे स्वीकारले आहे.
त्याचप्रमाणे, जेव्हा मालक त्याच्या किंवा तिच्या वैयक्तिक
वापरासाठी व्यवसायातून रोख किंवा वस्तू काढून घेतो तेव्हा तो
व्यवसाय खर्च म्हणून मानला जात नाही.
अशा प्रकारे, लेखा व्यवहारांची नोंद संस्थेच्या दृष्टिकोनातून
खात्यांच्या पुस्तकांमध्ये केली जाते आणि व्यवसायाची मालकी
असलेल्या व्यक्तीच्या नाही.
जेव्हाही आम्ही लेखांकन किंवा सामान्य प्रवेश करतो तेव्हा
आम्ही स्वतःला व्यवसायाच्या स्थितीत ठेवतो.
व्यवसायाचे काय होत आहे?
आम्ही त्या कोनातून सर्वसाधारण नोंद करतो, मालकाच्या कोनातून
नाही.
उदाहरणार्थ, मालकाने त्याच्या मुलाच्या शाळेची फी भरली आहे.
आम्ही व्यवसायात प्रवेश करणार नाही.
कारण व्यवसायाबाबत काहीही झालेले नाही.
मालकाने मुलाच्या शाळेची फी भरली आहे.
तो वैयक्तिक व्यवहार आहे.
त्याचा व्यवसायात प्रवेश होणार नाही.
कर्मचार्‍यांना व्यवसायातून पगार दिला तर तो व्यवसायाशी
संबंधित व्यवहार आहे.
व्यवसायात त्याचा विचार केला जाईल.
आम्ही त्याचा व्यवसाय लेखा मध्ये विचार करू.
आम्ही येथे एक फोटो देखील टाकला आहे.
व्यवसाय आणि मालक वेगळे मानले जातील.
मित्रांनो, सर्व संकल्पना जाणून घेण्याचा हा मार्ग आहे.
मला आशा आहे की मी तुम्हाला जे काही सांगितले ते तुम्हाला
समजले असेल.
मित्रांनो, हे सर्व लक्षात ठेवण्याची गरज नाही.
मी हिंदीत काय स्पष्ट केले आहे ते समजून घ्या.
उदाहरण लक्षात ठेवा.
आयुष्यासाठी उदाहरण देण्यामागचा उद्देश हा आहे की इंग्रजीत
लिहिलेल्या गोष्टी तुम्ही विसराल.
पण जर तुम्ही तुमच्या मनातील उदाहरणाची काळजी घेतली तर
तुम्हाला ही संकल्पना आयुष्यभर लक्षात राहील.
म्हणून उदाहरणाद्वारे गोष्टी लक्षात ठेवा.
हिंदीत बोला.
तुम्हाला कोणताही पेपर द्यायचा नाही.
ठीक आहे.
भेटू पुढच्या क्लिपमध्ये.
धन्यवाद आणि बाय बाय.