આ ક્લિપમાં, આપણે રસીદો અને ખર્ચનો અર્થ શીખીશું
ચાલો રસીદો અને ખર્ચનો અર્થ જોઈએ
રસીદો, તે માલ, સેવાઓ અથવા અસ્કયામતો વેચવા માટે પ્રાપ્ત અથવા
પ્રાપ્ત કરવા યોગ્ય રકમ છે.
આ રસીદો નીચે પ્રમાણે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે
રસીદનો અર્થ છે, જો તમે તેને અંગ્રેજી સાથે જોડો છો, તો તમે
વિચારશો કે જે પૈસા મળ્યા છે તે અમારી રસીદો છે.
પરંતુ તમારા ખાતાઓ કહે છે કે જે પૈસા આવ્યા છે તે મળ્યા છે,
પરંતુ જે પૈસા મળવાપાત્ર છે તે પણ તમારી રસીદ છે.
રસીદનો મૂળ અર્થ એ થાય છે કે શું આવી રહ્યું છે અને શું
આવવાનું છે અને શું આવ્યું છે
ઉદાહરણ તરીકે, તમે રૂ.માં રોકડ વેચી.
10,000 અને રૂ.
10,000 તમારી પાસે આવ્યા, કે રૂ.
10,000 તમારી રસીદો છે
ઉદાહરણ તરીકે, તમે રૂ.માં લોન વેચી.
10,000 અને બીજી પાર્ટી કહે છે કે હું તમને જલ્દી પૈસા આપીશ,
જેથી પૈસા આવ્યા નથી, પરંતુ તે મળવાપાત્ર છે, આવી રહ્યા છે.
તો તે શું છે, તે પણ તમારી રસીદો છે, તે પણ રસીદ બની જશે
અમારી સાથે શું થાય છે કે અમારે ક્રેડિટ બાજુ પર અમારા
ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટમાં રસીદો દર્શાવવી પડશે
અને ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટ ઉપાર્જનના આધારે બનાવવામાં આવે છે
ઉપાર્જિત આધાર એટલે કે લોનના વ્યવહારને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં
આવશે અને રોકડ વ્યવહારને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે
અમે લોનના વ્યવહારો પર પણ વિચાર કરીશું અને જો અમે લોન વેચી
છે, તો અમે તેને રસીદ તરીકે પણ ધ્યાનમાં લઈશું.
અમે એ વિચારીને ધંધો નથી કરતા કે જો આવ્યો નથી, તો આવશે નહીં
તે આવ્યો નથી, પરંતુ અમારી પાસે લેખિત દસ્તાવેજ છે, અમે
દેવાદાર પાસેથી મળવાપાત્ર બિલ લીધું છે, અમારી પાસે ચેક છે,
તેથી પૈસા આવશે.
આવ્યો નથી, પણ આવશે, એ પણ રસીદ છે
અમે ઉપાર્જનના આધારે એકાઉન્ટિંગ કરીએ છીએ
હવે અમારી પાસે બે પ્રકારની રસીદો છે
મહેસૂલ રસીદ અને મૂડી રસીદ
સાદા શબ્દોમાં કહીએ તો, નિયમિત રીતે આવતા પૈસા, જેમ કે વેચાણ,
દેવાદાર, જેમ કે આપણે ક્યાંક રોકાણ કર્યું છે
વ્યાજ ત્યાંથી આવતું રહે છે, જેમ કે આપણે કોઈ કંપનીના શેર
ખરીદ્યા છે, ડિવિડન્ડ નિયમિત આવતું રહે છે.
જેમ આપણે કંપનીનું સાહસ ખરીદ્યું છે, વ્યાજ નિયમિતપણે આવતું
રહે છે
જેથી તે વસ્તુ અમારા માટે રેવન્યુ રસીદ બની જશે, નિયમિત
અને મૂડી રસીદ, જે આપણે ક્યારેક-ક્યારેક કમાઈએ છીએ, જે પૈસા
અમારી પાસે ક્યારેક-ક્યારેક આવે છે
જેમ કે આપણે અહીંથી અમુક ફર્નિચર ઉપાડીને વેચીએ છીએ, અમે તેને
દરરોજ વેચતા નથી, ક્યારેક વેચીએ છીએ
ત્યાંથી જે રસીદ આવશે તે મૂડી રસીદ હશે
આ રીતે, ઉદાહરણ તરીકે, અમે કંઈક એવું કર્યું જે અમે
વ્યવસાયમાં નિયમિતપણે કરતા નથી
અમે લોટરી રમી અને લોટરીમાં બે લાખ રૂપિયા જીત્યા
જેથી તે વસ્તુ મૂડી રસીદ બની જશે, નિયમિત આવક નહીં, તે
ત્યાંથી નિયમિત આવતી નથી
પણ ક્યારેક ત્યાંથી તો ક્યારેક ત્યાંથી પ્રાપ્ત થાય છે
આવકની રસીદ, તે રકમ કે જે વ્યવસાય દ્વારા તેના સામાન્ય
અભ્યાસક્રમમાં પ્રાપ્ત થઈ છે અથવા પ્રાપ્ત થઈ શકે છે
કાં તો માલના વેચાણથી અથવા સેવાઓ પ્રદાન કરીને
તેમાં વ્યાપારી સ્ત્રોતોના રોકાણમાંથી પ્રાપ્ત થતી રકમ,
રોકાણમાંથી વ્યાજનો પણ સમાવેશ થશે
વ્યવસાયના સામાન્ય અભ્યાસક્રમમાંથી આવી રકમ નફો અને નુકસાન
ખાતા અને આવક અને ખર્ચ ખાતામાં નોંધવામાં આવે છે
NPO ના કિસ્સામાં
તે શું કહે છે?
તે કહે છે કે અમારી આવકની આવક નફા-નુકશાનના ખાતામાં અમારી
આવકની બાજુમાં જાય છે
કારણ કે તે અમારી નિયમિત આવક છે, તેમાંથી આપણે ખર્ચમાં ઘટાડો
કરીને જોશું
આપણો નફો આવતો હોય કે ખોટ આવતો હોય
અને જો તમે એનપીઓ છો, જો તમે ચેરિટી સંસ્થા છો
ચેરિટી સંસ્થા P&L એકાઉન્ટ બનાવતી નથી
તો તેમના માટે આ આવકની રસીદ ક્યાં જશે?
આવક અને ખર્ચ ખાતું
ચેરિટી સંસ્થાઓ, NPO P&L ખાતાને બદલે બીજું ખાતું બનાવે છે
જેના નામે આવક અને ખર્ચ ખાતું છે
તેથી તેઓ તેને આવક અને ખર્ચ ખાતામાં મૂકે છે
ચાલો મૂડી રસીદ વાંચીએ
સંપત્તિનું વેચાણ, રોકાણ, વગેરે જેવી આવક ન હોય તેવા વ્યવહારો
સામે પ્રાપ્ત અથવા મેળવવાપાત્ર રકમ.
આવી રકમો બિઝનેસ એન્ટિટીની બેલેન્સ શીટમાં દર્શાવવામાં આવી છે
ઠીક છે, મેં તમને બતાવ્યું
મૂડી રસીદનો અર્થ એવી આવક છે જે પ્રકૃતિમાં નિયમિત આવકની નથી
અને તે અહીં લખ્યું છે
અમે આને બેલેન્સ શીટમાં બતાવીએ છીએ અને તેને કેપિટલાઇઝ કરીએ
છીએ
અમે બેલેન્સ શીટમાં મૂડી રસીદો ઉમેરીએ છીએ
તે આવક તરીકે P&L માં જતું નથી
શા માટે? કારણ કે P&Lમાં જે નફો પ્રતિબિંબિત થવો જોઈએ તે
વાસ્તવિક નફો હોવો જોઈએ
તે સાચો અને વાજબી નફો હોવો જોઈએ
તમે રૂ.
આ વર્ષે 2,00,000 લોટરી લાગી છે
અને તમે તેને તમારા ચોખ્ખા નફામાં લખો
બતાવો રૂ.
P&L ખાતામાં 2,00,000
અને તમારો નફો વધશે અને લોકો વિચારશે કે તમે ઘણું કમાઈ રહ્યા
છો
તેઓ તમારામાં રોકાણ કરશે
આવતા વર્ષે તમને એટલો નફો નહીં થાય
કારણ કે આવતા વર્ષે તમે લોટરી નહીં રમો
આવતા વર્ષે તમે રમી શકો છો અને જીતી શકો છો
આવતા વર્ષે નફો ઓછો થાય તેવી શક્યતાઓ ઓછી છે
ત્યારે રોકાણકારો કહેશે કે અમે એ વિચારીને રોકાણ કર્યું હતું
કે તેમને ઘણો નફો છે
આ વખતે તેઓ કંઈ કમાયા નથી
આવા ઝઘડા ન થવા જોઈએ
એક વાત શરૂઆતથી જ સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ
તેથી જ પી એન્ડ એલ ખાતામાં નિયમિત આવક આવે છે
જેથી નફો શુદ્ધ અને સમૃદ્ધ દેખાય
જે નિયમિત ચાલુ છે
અમે બેલેન્સ શીટમાં મૂડી રસીદો ઉમેરીએ છીએ
અને તેને મૂડી બનાવો
તેથી રસીદો
બે ભાગ છે
મહેસૂલ રસીદ અને મૂડી રસીદ
તે પછી, ખર્ચ
રસીદ ખર્ચની વિરુદ્ધ છે
તે ખર્ચવામાં આવેલી રકમ અને જવાબદારી છે
ખર્ચ કરેલ રકમ અને જવાબદારી
મતલબ કે તમે પેમેન્ટ કર્યું છે
તમે ખર્ચ પરથી સમજી શકો છો કે તેનો અર્થ ખર્ચ છે
તેથી કાં તો તમે ચુકવણી કરી છે અથવા તમે લોન ખરીદી છે
તેને ખર્ચ કહેવામાં આવશે
કારણ કે એકાઉન્ટિંગ ઉપાર્જન પર આધારિત છે
અને તેઓ કહે છે કે જો લોન અથવા દેવું છે
અમે તમામ પ્રકારના વ્યવહારો પર વિચાર કરીશું
તેથી ખર્ચનો અર્થ માત્ર આ જ નથી
ઉદાહરણ તરીકે, મેં મારી સાથે સ્ટેશનરી ખરીદી
અને મેં તે ખરીદ્યું અને રૂ.
તો તમે કહેશો કે તમે રૂ.નું પેમેન્ટ કર્યું છે.
તમે રૂ.
આ તમારો ખર્ચ બની ગયો છે
ઉદાહરણ તરીકે, મેં આ લેખન પેડ ઉધાર લીધું છે
મેં આ રાઈટિંગ પેડ રૂ.માં ઉધાર લીધા છે.
તો આ મારો ખર્ચ પણ બની જશે
મેં આજે ચૂકવણી કરી નથી
પણ જો મારે કાલે પૈસા ચૂકવવા પડશે
તો પણ તે મારો ખર્ચ બની જશે
જેમ કે તે રસીદો વિશે હતું
તે આવ્યો નથી, પણ કાલે આવશે
તો પણ તે રસીદ જ કહેવાશે
પૈસા ગયા નથી, પણ જવાબદારી આવી છે
મારે કાલે પેમેન્ટ કરવું પડશે, પૈસા જશે
તો પણ તે તમારો ખર્ચ બની જશે
આપણે શા માટે ખર્ચ કરીશું?
ભલે આપણે પેમેન્ટ કરીએ
ભલે આપણે લોન કે ખર્ચ કરીએ
પણ ખર્ચ શા માટે કરીશું?
સંપત્તિ પ્રાપ્ત કરવા માટે
સંપત્તિ ખરીદવા માટે
માલ અને સેવાઓ ખરીદવા માટે
ઉદાહરણ તરીકે, મેં મશીનરી ખરીદી
મેં પૈસા ચૂકવ્યા, તે ખર્ચ છે
મેં મશીન લોન લીધી છે, તે પણ ખર્ચ છે
ઉદાહરણ તરીકે, મેં માલ ખરીદ્યો
માલનો અર્થ એ છે કે જેમાંથી તમે વેચવા જઈ રહ્યા છો
તેથી તે પણ એક સંપત્તિ છે
પછી તે લોન હોય કે ખર્ચ
અને સેવાઓ
જેમ કે ઓફિસમાં સફાઈ કર્મચારી છે
સફાઈ કરનારા લોકો આવે છે
તમે તેમને શું ચૂકવણી કરો છો?
તે તમારા માટે સેવા ખર્ચ છે
બદલામાં, તમે સેવા લીધી છે
ખર્ચ પણ છે
જો તમે તેમને બે મહિનામાં પગાર આપો છો
તમે એક મહિના માટે તેમનો પગાર ઉધાર લઈ રહ્યા છો
જેથી એક મહિનાની લોન અને પગાર પણ ખર્ચ બની જશે
ઠીક છે સર
જેમ કે બે પ્રકારની રસીદો છે
મહેસૂલ આવક અને મૂડી રસીદો
એ જ રીતે, બે પ્રકારના ખર્ચ છે
મહેસૂલ ખર્ચ
અને મૂડી ખર્ચ
વિલંબિત મહેસૂલ ખર્ચ
તેને અવગણો
કારણ કે વિલંબિત મહેસૂલ ખર્ચ અગાઉ થતો હતો
અમારી પાસે હવે તે નથી
આ વસ્તુ બંધ છે
મહેસૂલ ખર્ચ, મૂડી ખર્ચ
સાહેબ, મહેસૂલ પ્રાપ્તિનો અર્થ શું હતો?
જે પૈસા નિયમિત આવતા હતા
તો મહેસૂલી ખર્ચનો અર્થ શું થશે?
જે લોકો અમારા નિયમિત ધોરણે ખર્ચ કરી રહ્યા છે
Wi-Fi ખર્ચ
ભાડા ખર્ચ
પગાર ખર્ચ
સફાઈ ખર્ચ
આ અમારા નિયમિત ખર્ચાઓ છે
તે આવક ખર્ચ છે
અને ખર્ચ અમે અમુક ગેપમાં કરીએ છીએ
ઘણા વર્ષોના અંતરાલમાં એકવાર
તે મૂડી ખર્ચ છે
આ બહુ સરળ નથી
ચાલો વાંચીએ
મહેસૂલ ખર્ચ
તે તે ખર્ચ છે, જેનો ફાયદો ઉઠાવવામાં આવે છે
અથવા એકાઉન્ટિંગ સમયગાળાની અંદર થાકી જાય છે
નિયમિત ખર્ચ કરવો
આ હેતુઓ માટે ખર્ચવામાં આવેલી રકમ છે
જે એન્ટિટીના બિઝનેસ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે
જેમ કે વેચાયેલ માલ, ભાડું, વીજળી, વગેરે.
જેનો સીધો સંબંધ બિઝનેસ સાથે છે
મતલબ કે તમારે તેને નિયમિતપણે કરવું પડશે
જેના વિના ધંધો ચાલી શકે નહીં
ભાડું, વીજળી, સફાઈ, જેના વિના ધંધો નહીં ચાલે
તેઓ ટ્રેડિંગ અથવા પ્રોફિટ એન્ડ લોસ એકાઉન્ટમાં દર્શાવવામાં
આવ્યા છે
નફાકારક સાહસોના કિસ્સામાં
અને આવક અને ખર્ચ ખાતામાં
એનપીઓના કિસ્સામાં
જો નફો કમાવવાનો વ્યવસાય છે
તો પછી મહેસૂલી ખર્ચ ક્યાં બતાવીશું?
અમે ડેબિટ બાજુ બતાવીશું
ટ્રેડિંગ P&L ખાતામાં
તેઓ ટ્રેડિંગ P&L બનાવતા નથી
તેઓ શું બનાવે છે? આવક ખર્ચ
અમે આવક ખર્ચ બાજુ બતાવીશું
ઠીક છે કેપિટલ ખર્ચ
તે મૂર્ત અથવા અમૂર્ત સંપત્તિ પ્રાપ્ત કરવા માટે ખર્ચવામાં
આવેલી રકમ છે
અથવા હાલની સંપત્તિમાં સુધારો કરવા માટે ખર્ચવામાં આવેલી રકમ
જે વ્યવસાયની કમાણી ક્ષમતામાં વધારો કરે છે
આ એક એન્ટિટીની બેલેન્સ શીટમાં બતાવવામાં આવે છે
એ જ વાત
જે તમે ક્યારેક કરો છો
મશીનરી ખરીદવા જેવી
વર્ષમાં એકવાર
મેં આ કેમેરા 2-3 વર્ષ પહેલા ખરીદ્યો હતો
તમે બીજું ક્યારે ખરીદશો?
જ્યારે તે સંપૂર્ણપણે બરબાદ થઈ જશે
એ જ ફર્નિચર
એ જ મકાન
અને અમે આ મૂડી ખર્ચ ક્યાં બતાવીએ છીએ?
સંપત્તિની બેલેન્સ શીટમાં
બેલેન્સ શીટમાં મૂડી રસીદો
બેલેન્સ શીટમાં મૂડી ખર્ચ
ઠીક ડેબિટ આવક ખર્ચ
આપણે જોવું પડશે
બરાબર