भांडवलाचा अर्थ काय? प्रोप्रायटरशिप व्यवसायाच्या बाबतीत
मालकाने आणि भागीदारी व्यवसायाच्या बाबतीत भागीदारांनी
व्यवसायात गुंतवलेली रक्कम आहे.
व्यवसायाने नफा कमावल्यास किंवा मालक भागीदारांनी अतिरिक्त
रक्कम गुंतवल्यास, व्यवसायात भांडवलाचे प्रमाण वाढते.
दुसरीकडे, जर व्यवसायाचे नुकसान झाले किंवा रक्कम काढली गेली,
तर भांडवलाची रक्कम कमी होते.
भांडवल हे मालकाची इक्विटी किंवा निव्वळ संपत्ती म्हणून देखील
ओळखले जाते ज्याची गणना खालीलप्रमाणे दायित्वांपेक्षा जास्त
मालमत्ता म्हणून केली जाते.
3 प्रकारचे व्यवसाय असू शकतात.
1. वैयक्तिक व्यवसाय ज्याला एकमेव मालकी व्यवसाय म्हणून देखील
ओळखले जाते.
2. भागीदारी व्यवसाय ज्यामध्ये 2 पेक्षा जास्त लोक एकत्र
व्यवसाय करतात.
3. कॉर्पोरेट फर्म किंवा कंपनी. HUF, व्यक्तींची संघटना
इत्यादी सारखे बरेच काही आहेत.
पण मला त्यांची काळजी नाही. चला त्यांच्याबद्दल बोलूया.
वैयक्तिक, एकमेव मालक, भागीदारी आणि कॉर्पोरेट.
वैयक्तिक व्यवसायात फक्त एकच मालक असतो जो एकमेव मालक म्हणून
ओळखला जातो.
भागीदारी व्यवसायात 2 पेक्षा जास्त मालक आहेत जे भागीदार
म्हणून ओळखले जातात.
कॉर्पोरेट फर्म किंवा कंपनी भागधारक म्हणून ओळखली जाते.
आम्ही त्यांना भागधारक म्हणतो.
तर मित्रांनो, जर एकट्या मालकीचा व्यवसाय असेल तर भांडवल
म्हणजे एकमेव मालकाने गुंतवलेले पैसे.
जर भागीदारी व्यवसाय असेल तर भांडवल म्हणजे 2 पेक्षा जास्त
भागीदारांनी गुंतवलेले पैसे.
आणि जर कॉर्पोरेट असेल तर भांडवल म्हणजे भागधारकांनी
गुंतवलेले पैसे.
सर, तिथे अजून एक ओळ लिहिली आहे.
उत्तरदायित्वांपेक्षा जास्त मालमत्ता म्हणून त्याची गणना केली
जाते.
याचा अर्थ काय?
याचा अर्थ ताळेबंद आहे ज्याची आपण आर्थिक विवरण विषयामध्ये
तपशीलवार चर्चा करू.
येथे सर्व मालमत्ता लिहिलेल्या आहेत.
आणि इथे मालकाचे पैसे लिहिलेले आहेत.
आणि कर्ज, दायित्वे.
ही बाजू मालमत्ता आहे आणि ही बाजू एकूण भांडवल अधिक
दायित्वांची आहे.
एक बाजू म्हणजे मालमत्ता आणि दुसरी बाजू म्हणजे भांडवल अधिक
दायित्वे.
समीकरण काय आहे माहीत आहे का?
समीकरण भांडवल आहे आणि दायित्वे मालमत्ता समान आहेत.
मी हे समीकरण सार्थ ठरवण्याचा प्रयत्न करेन.
मी हे समीकरण सामान्य शब्दात मांडण्याचा प्रयत्न करेन.
भांडवल अधिक दायित्वे मालमत्तेच्या समान आहेत.
बघा मित्रांनो, व्यवसायात काय काम आहे?
पैसा येतो.
लेखनात काही कट आहे.
व्यवसायात पैसा येतो कुठून?
प्रथम, पैसा भांडवलामधून येतो.
मालकाने पैसे गुंतवले आणि नंतर पैसे उसने घेतले.
पैसा दोन प्रकारे येऊ शकतो.
भांडवल अधिक दायित्वे.
आणि त्या पैशातून इमारत, फर्निचर, वस्तू, कर्जदार, रोख रक्कम
आणि बँक बॅलन्स तयार होतात.
त्या पैशातून सर्व मालमत्ता तयार केल्या जातात.
तर, भांडवल अधिक दायित्वांसह मालमत्ता तयार केली जाते.
तुम्ही जितकी गुंतवणूक कराल तितकीच मालमत्ता तुमच्याकडे असेल.
एखादी वस्तू घ्यायची असेल तर पैसे कुठून आणणार?
एकतर तुम्ही तुमच्या खिशातून गुंतवणूक कराल किंवा पैसे उधार
घ्याल.
त्यामुळे जेवढे पैसे तुम्ही तुमच्या खिशातून उधार घ्याल,
तेवढ्याच रकमेचा माल तुम्हाला मिळेल.
बरोबर? बरोबर सर.
तर, भांडवल अधिक दायित्वे मालमत्तेच्या समान आहेत.
आता मित्रांनो, मी उत्तरदायित्व दुसऱ्या बाजूला घेतले तर काय
समीकरण होईल?
भांडवल हे मालमत्ता वजा दायित्वांच्या बरोबरीचे असते.
भांडवल कसे बाहेर आले?
मालमत्ता वजा दायित्वे.
दायित्वांपेक्षा जास्त मालमत्ता.
मालमत्ता दायित्वांच्या समान आहेत.
मालमत्ता वजा दायित्वे भांडवलाच्या समान आहेत.
हे समीकरण आहे.
लक्षात ठेवा, भांडवलाची इतर नावे कोणती आहेत?
निव्वळ वर्थ.
N-E-T-W-O-R-T-H.
भांडवलाची इतर नावे काय आहेत?
इक्विटी.
भांडवलाची नावे नेट वर्थ आणि इक्विटी आहेत.
बरोबर सर.
आमच्या नोट्समध्येही ते लिहिले होते.
तर, आता तुम्हाला भांडवलाचा अर्थ माहित आहे.
हा भांडवलाचा अर्थ होता, जो तुम्ही लहानपणापासून पाहत आला
आहात.
बरोबर सर.