नमस्कार, तुम्हा सर्वांना गुड इव्हनिंग.
हा विनीत गौतम तुझा ट्रेनर आहे.
तुमच्या कोर्सच्या बाबतीत आज मी अॅक्टिव्ह ऐकण्याबद्दल बोलणार
आहे.
मी व्हिडिओमध्ये संवादाबद्दल बोलत आहे
संवादात संवाद म्हणजे काय?
मौखिक अमौखिक संप्रेषण आणि लेखन कौशल्य
आता मी आज 'ऍक्टिव लिसेनिंग' बद्दल बोलणार आहे.
सक्रिय ऐकणे ज्याबद्दल मी बोलणार आहे
सक्रिय ऐकण्यासाठी आपल्याला वक्ता लक्षपूर्वक ऐकणे, ते काय
बोलत आहेत हे समजून घेणे आवश्यक आहे
एक्टिव सुनवणे म्हणजे आपण कोणत्याही वक्त्याच्या बोलण्याच्या
वेगळ्या आवाजावर लक्ष देऊन ऐकणे आणि त्यांच्याबद्दल समजून
घेण्याचा प्रयत्न करणे.
प्रतिक्रिया द्या आणि जे बोलले जात आहे त्यावर चिंतन करा
जे बोलत आहेत त्यावर उत्तर द्या आणि त्याच्यावर विचार करा आणि
नंतर त्याची माहिती ठेवा.
आणि ती माहिती ज्याला दिली जाते तो तीनंतर ठेवा आणि नंतर
वापरा.
यामुळे श्रोते आणि वक्ते दोघेही संभाषणात ध्यान लागणार असतात
आणि यामध्ये श्रोता आणि वक्ता दोघेही संभाषणात सक्रिय राहतात.
आणि हे एक आवश्यक नेतृत्वाचा बुनियादी भाग आहे.
आणि अशा प्रकारे तुम्ही नेतृत्वाकडे वाटचाल करता
हे नेतृत्वाचे बंधन बनते
येथे सहा महत्वाच्या ऐकण्याच्या कौशल्यांची आहेत, आपण पाहिला
आहात की सतर्क राहा.
तुमच्या मनात जे काही येत आहे त्याचा विचार करा
आपण जे ऐकत आहात त्याचा सारांश द्या, सामायिक करा
निर्णय टाळा
जे काही घडत आहे ते स्पष्ट करा
ये छह सक्रिय सुनने के कौशल हैं, जिन्हें मैंने चुनकर तुम्हें
समझाया है।
सक्रिय श्रवण हा ऐकण्याचा अभ्यास आहे.
सक्रिय ऐकणे हे ऐकण्याची एक अभ्यासाची पद्धत आहे, ज्यामध्ये
आपण तोंडीचे आणि अमौखिक संदेश पाठवलेले ज्ञात करून घेता
येतात. आपल्याला ते समजून घेण्याचा प्रयत्न करावा आणि नंतर
उचित प्रतिसाद द्यावा. त्याच्यापेक्षा फक्त समजून घेणे
नसल्यासही उचित प्रतिसाद देण्याचा प्रयत्न करावा.
अभिप्रतिसाद, जर तुम्ही म्हणता, तर तुम्हाला त्याचा प्रतिबिंब
देण्याची गरज असते, दिलेल्या संदेशाच्या वर्णनांच्या सोबतच
त्याचा प्रतिबिंब देण्याच्या गरजेने अभिप्रतिसाद देणे.
आपण ध्यानाने ऐकत आहात. सक्रिय ऐकणे म्हणजे उद्देशाने ऐकणे,
फक्त ऐकणे पुरेसे नाही, उद्देशाने ऐकणे, आपण का ऐकत आहात,
ऐकण्याचा आपला उद्देश काय आहे, जर आपण ध्यानाने ऐकत असाल तर
आपण वास्तविकपणे ऐकत आहात.
हेतूने ऐकणे अत्यंत महत्वाचे आहे, हेतूने ऐकत असताना तुम्ही
अत्यंत महत्वाचे ऐकत आहात. जर तुम्ही हेतूने ऐकत असताना
अत्यंत सावधानीने ऐकत आहात तर तुम्ही हेतूने ऐकत आहात.
जर तुम्ही उद्देशाने ऐकत आहात तर तुम्ही उद्देशाने ऐकत आहात.
आता आम्ही श्रवणाच्या चार प्रकारांबद्दल बोलणार आहोत,
आतापर्यंत आम्ही काय आहोत आणि श्रवणाचे महत्त्व काय आहे हे
बोललो आहोत, आता मी श्रवणाच्या चार प्रकारांबद्दल बोलणार आहे.
बघा, मी फक्त कम्युनिकेशनवर गांभीर्याने बोलत आहे, सखोल
ऐकण्याचे कौशल्य विकसित केले जाऊ शकते परंतु त्यासाठी सराव
ऐकणे ही चांगल्या कम्युनिकेटरची पहिली पायरी आहे जर आपल्याला
एक चांगला कम्युनिकेटर बनायचे असेल तर प्रथम आपण केले पाहिजे
एक चांगला श्रोता व्हा अन्यथा आपण करू शकत नाही
चांगल्या ऐकण्याचे कौशल्य आपल्याला समाजात चांगले बनण्यास मदत
करू शकतात. आपण ज्या क्षेत्रात असता त्यात चांगला काम
करण्यासाठी आपल्याला एक चांगला श्रोता होण्याची गरज आहे.
त्यासाठी आपण इतरांच्या बोलण्याच्या बाजूला ध्यान देणे आणि
त्यांच्या विचारांच्या शोधांसाठी तयार राहणे आवश्यक आहे.
एक मोठी समस्या म्हणून खाली फक्त काही प्रभावी श्रवण शैली
आहेत आम्ही वेगवेगळ्या श्रवण शैलींबद्दल बोलत आहोत आपण एक
चांगले श्रोते कसे होऊ शकता प्रथम म्हणजे सखोल ऐकणे जेव्हा
आपण स्पीकरचा दृष्टीकोन समजून घेण्यास वचनबद्ध असता तेव्हा
सखोल श्रवण होते
गहन श्रवण होतो जेव्हा आपण बोलणाऱ्याच्या दृष्टिकोणाची समज
करण्यासाठी लक्ष देता त्यांच्या शब्दांचा, त्यांच्या
शरीरभाषेचा आणि त्यांच्या आवाजाचा लक्ष घेण्याचा अर्थ असतो.
अशा श्रोत्यांचे ध्यान वर्बल आणि नॉन-वर्बल संकेतांकडे
देण्यात येते, जसे की वापरलेले शब्द, श्रोत्याच्या शरीरभाषा
आणि त्यांचा तोंडाचा ढळणे.
केवळ शब्दांशी संबंधित नाही तर देहबोली आणि स्वराशीही संबंधित
आहे कारण जेव्हा वक्ता बोलत असतो तेव्हा शब्द ही एकमेव गोष्ट
नसते देहबोलीदेखील महत्वाची असते
आणि शब्दांचा उच्चार कसा असतो ते पण महत्वाचं आहे कारण
शब्दांचा उच्चार शब्दांचे अर्थ बदलू शकतात, त्यामुळे श्रोते
वक्त्याच्या शब्दांच्या उच्चारावर लक्ष देतात.
या प्रकारचे ऐकणे विश्वास आणि संबंध तयार करण्यास मदत करते
आणि इतरांना त्यांचे विचार आणि मते आरामदायक वाटतात, यामुळे
त्यांना आणखी संबंधाची आणि विश्वासाची भावना वाढते.
If you listen carefully while I am speaking, the person in
front of you will not cause any disturbance and you will
feel comfortable expressing your thoughts and opinions. It
is important to remember that your audience reflects your
own behavior.
जर तुमचा प्रेक्षक वर्ग तुमच्या विचारांचे प्रतिबिंब असेल, तर
तुम्हीही तुमच्या प्रेक्षकांचे प्रतिबिंब आहात
जर तुमचे प्रेक्षक कम्फर्टेबल असतील, तर तुम्हीही कम्फर्टेबल
असाल तर ते कम्फर्टेबल आहेत त्यामुळे जर ते लक्षपूर्वक ऐकत
असतील तर तुम्हीही लक्ष केंद्रित करू शकाल आणि काळजीपूर्वक
बोलू शकाल म्हणून सखोल श्रोते ते आहेत जे फक्त ऐकत नाहीत
वक्त्याच्या शब्दांच्या बरोबर देहबोली, स्वर, वारंवारता यांचा
ध्यास संभाव्य बोलणाऱ्याच्या परिपेक्ष्याची समज करण्याचा
प्रयत्न करतात. बोलण्याचा अर्थ काय आहे, तो असे का बोलत आहे
हे समजण्याचा प्रयत्न करतात आणि त्या उमेदवारांना सखोल श्रोते
म्हणतात. दुसरे म्हणजे पूर्ण ऐकणे.
पूर्ण ऐकण्यामध्ये वक्ता काय व्यक्त करीत आहे याकडे बारकाईने
आणि काळजीपूर्वक लक्ष देणे समाविष्ट आहे, पूर्ण ऐकणे म्हणजे
वक्ता काय व्यक्त करीत आहे याकडे बारकाईने आणि काळजीपूर्वक
लक्ष देणे समाविष्ट आहे
एखादे काम कसे पूर्ण करावे आणि वरिष्ठांशी कामाच्या
प्रकल्पांवर चर्चा करताना
तर हे पूर्ण श्रवणाचा एक प्रकार आहे. सखोल श्रवणात आपण
एखाद्या विशिष्ट मुद्द्यावर सखोल पणे लक्ष केंद्रित करू शकता
पण वर्गात किंवा प्रकल्प प्रस्तुतीकरणात, पूर्ण ऐकणे खूप
महत्वाचे आहे.
टीकात्मक श्रवण
आम्ही क्रिटिकल स्पीकिंगबद्दल बोललो होतो, आता आपण
ऐकण्याबद्दल बोलूया
क्रिटिकल ऐकणे हे स्पीकरच्या संदेशाचे विश्लेषण करण्यासाठी
विचाराच्या विधानांचा वापर करण्याचा अर्थ आहे आणि ...
मतांपासून तथ्ये वेगळी करा
क्रिटिकल लिसनिंग हा काय आहे? जेव्हा तुम्ही ऐकत असता तेव्हा
तुमच्या समक्ष असलेल्या व्यक्तीने काय बरोबर आणि काय चुकीचे
आहे हे ओळखण्याची गरज असते.
The process of analysis is ongoing and you are evaluating
what exactly the truth is.
दुसर्‍या व्यक्‍तीच्‍या अभिप्राय आणि वास्‍तव्याची तत्‍वे
वेगळी असू शकतात.
याचे विश्लेषण करताना तुम्ही ऐकत आहात
त्यालाच क्रिटिकल लिसनिंग म्हणतात
संदेश आणि मतापासून वस्तुस्थिती वेगळी करा.
In situations like watching political debates or when a
salesperson is pitching a product or service, critical
listening becomes very useful. This is because the speaker
may have a certain agenda or goal.
टीकात्मक ऐकणे अधिक उपयुक्त आणि महत्वाचे असते जेव्हा वक्ता
आणि तुमच्याकडे असतोत.
आपल्याला त्याचा अजेंडा किंवा ध्येय सांगत आहे
जर नेते सार्वजनिक रूपात बोलत असतील तर त्यांच्या स्वतःच्या
ध्येयांचा विचार करावा लागतो. असे वेळी क्रिटिकल लिसनिंग
वापरायचे असते.
आणि तुमच्याकडे त्या अजेंडाशी कोणता संबंध आहे ते मूल्यमापन
करा.
तुमच्यासाठी काय चांगलं आणि काय वाईट? जेव्हा एक विक्रेता
आपले उत्पादन सादर करीत असतो
मग तो त्याच्या उत्पादनाबद्दल बोलेल
ते तुमच्यासाठी चांगलं आहे की नाही, हे तुम्ही ठरवायचं आहे
किंवा त्यासाठी तुम्ही क्रिटिकल व्हायचं आहे
त्या क्षणी श्रोता
आपण ते आंधळेपणाने ऐकू शकत नाही, अनुसरण करू शकत नाही.
त्याचे थोडे विश्लेषण करावे लागेल
आणि जेथे आपण विश्लेषणात्मक मोड ठेवला आहे, तेथे क्रिटिकल
लिसेनिंग आहे.
आणि पुढच्या अध्यायात आम्ही उपचारात्मक श्रवण असलेले
सहानुभूतीपूर्ण श्रवणही म्हणतो.
उपचारात्मक ऐकणे म्हणजे मित्र, सहकारी किंवा कुटुंबातील
सदस्याला त्यांच्या समस्यांबद्दल बोलण्यास मदत करणे.
यात समाविष्ट आहे
समर्थन ावर जोर देणे आणि लागू करणे
गैरभाषिक संकेत देण्यासाठी नोड करणे आणि डोळ्यांचा संपर्क
ठेवणे यांचे वापर करणे आवश्यक आहे.
त्यांच्या अनुभवांबद्दल सहानुभूती व्यक्त करणे
याबद्दल मी आधीही बोललो आहे
सहानुभूतीपूर्वक ऐकणे
आपण आपले मित्र आणि कुटुंबातील सदस्यांची मते ऐकून घ्या
आणि त्यांच्या कथा ऐका आणि
त्यांच्या अनुभवांच्या आधारावर
तुम्ही त्यांना सहानुभूती देता, डोळ्यांचा संपर्क ठेवता आणि
त्यांच्याशी संवाद साधता.
त्यामुळे हा ऐकण्याचा प्रकार वेगळा आहे, एक अलग प्रकारचा ऐकणे
आहे.
आकलन मोडात असताना सहानुभूतीने ऐकणे अत्यंत महत्वाचे आहे.
सहानुभूतीपूर्वक ऐकणे आपल्या नातेवाईकांसह वापरले जाते.
आता प्रश्न असा आहे की आम्ही या सर्व गोष्टींचा तपशील का करतो?
जर आपण एक चांगला व्यक्ती, एक चांगला सामाजिक व्यक्ती, एक
चांगला वैयक्तिक व्यक्ती व्हायचं असेल तर श्रोते होणं
महत्वाचं आहे.
शायद आपण वैयक्तिक जीवनात, सामाजिक जीवनात किंवा व्यावसायिक
जीवनात चांगले व्हायच्यात असावे असे असू शकते.
तुम्हाला एक चांगला श्रोता बनण्याची गरज आहे
आपण एक चांगला श्रोता असणे आवश्यक आहे
त्यासाठी सखोल श्रवणाची गरज आहे
याबद्दल मी आधीही बोललो आहे
तुम्हाला इतर व्यक्तीच्या बोलण्यावर लक्ष देणे गरजेचे आहे.
समोरच्याव्यक्तीचे म्हणणे लक्षपूर्वक ऐकावे लागते
जब आप गहरी तरह से सुनते हैं तो आप समझने की कोशिश कर रहे हो
कि दूसरे व्यक्ति का मकसद क्या है।
पूर्ण ऐकण्यात आपण वर्गात आहात आणि कदाचित
तुम्ही एक प्रोजेक्टचे प्रस्तुतीकरण करत आहात, त्याच्या
संपूर्ण गोष्टी ऐकणे आवश्यक आहे.
आणि आम्ही पुढे बोललो
क्रिटिकल लिसनिंग, जेव्हा तुम्ही ऐकत असता
तुम्ही क्रिटिकल राहा, तुमच्यासाठी काय ठरवत आहे की ते चांगले
किंवा वाईट आहे हे विश्लेषण करत राहा.
तुमच्यासाठी काय चांगलं आहे आणि काय नाही, तुम्ही ऐकणे आणि
विश्लेषण करणे गरजेचे आहे.
आणि थेरेप्युटिक ऐकणे किंवा सहानुभूतीपूर्वक ऐकणे
Empathetic listening means sitting with your loved ones,
friends, and family members and listening to their past
experiences with compassion.
त्यासाठी
तुम्ही त्यांना डोळ्यांशी संपर्क साधून त्यांच्याशी सहानुभूती
व्यक्त करू शकता.
तुम्ही त्यांच्याशी सहानुभूतीच्या गोष्टींचा समर्थन करता
त्यांच्या मतांसाठी आणि अनुभवांसाठी
आणि त्यालाच सहानुभूतीपूर्ण श्रवण म्हणतात
आम्ही काल याबद्दल बोललो होतो
शेवटच्या व्हिडिओमध्ये आम्ही ही गोष्ट बरोबर बोललो होतो.
तर हे आहेत श्रोत्यांचे चार मार्ग
हे आहेत श्रोत्यांचे चार मार्ग
आणि का?
कारण ऐकण्याचे कौशल्य विकसित केले जाऊ शकते पण ते अभ्यास केले
जाऊ शकत नाहीत.
का? कारण तुम्हाला हवं असेल तर
एक चांगला कुटुंबीय, सामाजिक किंवा व्यावसायिक व्यक्ती
बनण्यासाठी आपल्याला चांगला श्रोता होण्याची आवश्यकता आहे.
चांगला श्रोता चांगला शिकाऊ होऊ शकतो
तुम्ही एक चांगला शिकणार व्यक्ती बनू शकता आणि जर तुम्ही
शिकण्याची इच्छा तयार करता असाल तर
तुम्ही काहीही करू शकता.
आणि शिकण्याची वृत्ती कुठून येते?
त्याची सुरुवात ऐकण्यापासून होते
त्यामुळे जर तुम्हाला चांगला शिकाऊ व्हायचे असेल तर
कारण शिकण्याची वृत्ती हा अत्यंत आवश्यक भाग आहे
त्यामुळे तुम्हाला एक चांगला श्रोता बनण्याची गरज आहे
एक चांगला श्रोता एक चांगला शिकाऊ असू शकतो चांगला शिकणारा
काहीही मिळवू शकतो त्याला जे हवे आहे किंवा तिला साध्य करायचे
आहे ते मिळवू शकतो
Because if you want to learn, update your skills and
upskill yourself, then you can upgrade yourself.
त्यामुळे तुम्ही टप्प्याटप्प्याने गोष्टी साध्य कराल
असा आहे की मी अॅक्टिव्ह श्रवणाचे महत्त्व बोलत होतो.
मी सक्रिय ऐकण्याचे महत्त्व संबोधित होत असतो.
तुमची शिकण्याची प्रक्रिया सक्रिय ऐकण्यापासून सुरू होते.
तुम्ही चांगले शिकाऊ होऊ शकता
आपण स्वत: मध्ये शिकण्याची वृत्ती निर्माण करू शकता
नेहमी लर्निंग मोडमध्ये राहा
शिकण्याच्या मोडात असताना उशीर करण्याची वेळ व्यर्थ न करा.
आणि हे आपल्याला गंभीरपणे मदत करेल
एक चांगला उमेदवार होण्यासाठी
तुम्ही अधिक चांगले होऊ शकता, और बेहतर होऊ शकता है।
एक दिवस तुम्ही सर्वोत्तम व्हाल तुमच्या क्षेत्रात शीर्षावर
असाल.
तर इथे मी स्टेप बाय स्टेप बद्दल बोलत आहे
प्रत्येक गोष्ट खूप महत्त्वाची असते
या गोष्टीची खात्री करा
आणि पुढच्या भागात
जर आपण आपल्या मित्रांना चार्टर्ड अकाउंटंट फाऊंडेशन कोर्स
बद्दल सांगता आणि ते आपला रेफरल कोड वापरून साइन अप करतील तर
तुमच्या मित्रांना फायदा होईल.
तुम्हाला काही अप्रतिम बक्षिसे मिळतील
तर ते अतिशय आवडते, तुमच्या मित्रांना संदर्भित केल्यानंतर.
तुम्ही पॉइंट्स कमवू शकता ज्याची आपण सवलती किंवा कॅश
रिवॉर्ड्स मिळवू शकता. मला शामिल करा, मी माझ्या सर्व
सहकार्यांना हा संदेश पोहोचविण्याची खात्री घेतली आहे.