सर्वांना नमस्कार
तुम्हा सर्वांना गुड मॉर्निंग.
हा विनीत गौतम तुझा प्रशिक्षक आहे, तुझा ट्रेनर आहे आणि
आज मी एका अत्यंत महत्त्वाच्या विषयावर बोलणार आहे ज्याबद्दल
मी आधीच बोलत आहे
काही व्हिडिओंपासून
मी बोलणार आहे जे खूप महत्वाचे आहे आणि ते केवळ त्यासाठीच
महत्वाचे नाही
व्यावसायिक पण सामाजिक व्यक्तीसाठी ते महत्त्वाचे आहे.
हे यासाठी महत्वाचे आहे
वैयक्तिक आयुष्यही.
होय, मी भावनिक बुद्धिमत्तेबद्दल बोलत आहे
हो
वाचणे आणि समजणे अर्थपूर्ण आहे आणि ते खूप महत्वाचे आहे.
अनेकदा आपण स्वत:च्या भावना समजून घेत नाही.
जर मी आनंदी आहे, तर कशासाठी?
कधी कधी मला समजत नाही की मी दु:खी आहे, मग का?
मी दु:खी आहे, पण मी दु:खी का आहे?
जर तुम्हाला स्वतःच्या भावना माहित नसतील, तर तुम्ही
इतरांच्या भावनांचा न्याय कसा करू शकाल? तुम्ही ते करू शकणार
नाही.
भावनिक बुद्धिमत्ता कौशल्य म्हणजे काय?
स्वत:च्या भावना समजून घ्यायला हव्यात.
आपल्या भावनांवर नियंत्रण ठेवावे लागेल.
जेव्हा आपण आपल्या भावना समजून घ्याल तेव्हाच आपण आपल्या
भावनांचे व्यवस्थापन कराल.
आपल्या भावना समजून घ्या, आपल्या भावना ंचे व्यवस्थापन करा,
आपल्या भावनांचा पद्धतशीरपणे वापर करा, आपल्या भावनांचा
पद्धतशीरपणे वापर करा आणि मग आपण इतरलोकांच्या भावनांचा न्याय
करू शकाल.
जर तुम्ही कुटुंबात असाल तर तुमच्या आई-वडिलांच्या,
पत्नीच्या, मुलांच्या आणि भाऊ-बहिणींच्या भावना समजून
घेण्याचा प्रयत्न करा.
आपल्या शेजाऱ्याच्या भावनांना काही प्रॉब्लेम होत असेल, तो
बोलला तर उरलं तरी उरतं काय?
न बोलता समजून घेता येत असेल तर ती चांगली गोष्ट आहे.
न बोलता तुम्ही समजू शकता.
त्यामुळे ते महत्त्वाचे आहे.
या भावनिक बुद्धिमत्तेत,
इतरांच्या भावना समजून घेण्याचं एक छोटंसं उदाहरण मी तुम्हाला
देऊ इच्छितो.
एक दुकानदार आहे.
त्याचं स्वत:चं दुकान आहे.
तिथे २-४ मुलं काम करतात.
काम व्यवस्थित सुरू आहे.
एके दिवशी त्याचा एक जुना मित्र त्याच्या दुकानात येतो.
तो शाळेचा मित्र आहे.
त्यांची प्रकृती चांगली दिसत नाही.
त्याला आपल्या मोठ्या जिभेची काळजी वाटते.
तो येऊन आपल्या मित्राला नमस्कार करतो.
पण त्याचा मित्र त्याला ओळखू शकत नाही.
तो म्हणतो,
तू मला ओळखलं नाहीस का?
कारण तो शाळेत आहे आणि आता १५-२० वर्षांनंतर त्याला भेटला आहे.
आता तो परिपक्व माणूस आहे.
त्याची दाढी आहे.
त्याचे शरीर निरोगी आहे.
त्यामुळे त्याला ओळखणे अवघड आहे.
मग तो त्याला ओळखतो.
ते दोन मिनिटे बसतात.
तो चहा मागवतो.
ते चहा पितात.
ते बोलतात.
मग तो उठून निघून जातो.
ठीक आहे मित्रा, मी निघतोय.
तो गेल्यावर त्याचा दुकानदार मित्र काही पैसे काढून त्याला
देतो.
तो थोड्या संकोचाने ते घेतो.
तो तो ठेवतो.
तो त्याला नमस्कार करतो.
मग तो निघून जातो.
कारण हे सर्व काम दुकानदारांसमोर होत आहे.
त्यामुळे त्यांना कुतूहल आहे.
हे कुतूहल काय आहे?
एवढंच नाही तर दुकानदार मित्र दुकानातील एका सेल्सगर्लशी
बोलतो.
ती म्हणते,
भाऊ, तुझी हरकत नसेल तर मी तुला काही विचारू का?
तो म्हणतो, हो, पुढे जा.
तो म्हणतो, तुझ्या मित्राने तुझ्याकडे पैसे मागितले नाहीत.
तो नुकताच तुला भेटायला आला होता.
पण तू न विचारता त्याला इतके पैसे दिलेस.
का? दुकानदार म्हणतो, कारण तो माझा मित्र आहे.
त्याला पाहिल्यानंतर मला समजले की त्याची खूप गरज आहे.
तो सर्व बाजूंनी निराश आहे.
तो हताश झाला आहे.
शेवटची आशा म्हणून तो माझ्याकडे आला.
पण पुन्हा मुलगी म्हणते, तो काहीच बोलला नाही.
आम्ही लहानपणीचे मित्र आहोत.
शाळेत आम्ही एकमेकांच्या भावना नकळत जाणून घेत होतो.
मग आज मी हे विसरून जाऊ का?
मी त्याच्या बोलण्याची वाट पाहू का?
मी माझ्या मित्राला त्याच्याच डोळ्यात पडू देऊ का? मी त्याला
माझ्यासमोर भीक मागू देऊ का?
शाळेत आम्ही ७ वर्षे एकत्र असताना एकमेकांच्या भावना न बोलता
जाणून घेत होतो.
आम्ही एकमेकांना मनमोकळेपणाने मदत केली.
आजही मी तेच केले.
तुम्ही पाहिलं का? त्याची गरज नसती तर त्याने नकार दिला असता.
पण त्याने ते स्वीकारले.
म्हणजे त्याला त्याची गरज होती.
पण मी दिले नसते तर तो न विचारताच निघून गेला असता.
पण त्याने आपल्या मित्रासमोर भीक मागितली नसती.
तो महत्वाचा विषय नाही.
मैत्रीच्या लेबलबद्दल आहे.
त्याने विचारले असते तर माझा सन्मान वाढला नसता.
त्याचा सन्मान कमी झाला असता.
आजच्या तारखेला,
स्वत:च्या भावना ओळखू शकणारी माणसं कुठे आहेत?
मी त्याच इमोशनल इंटेलिजन्स स्किलबद्दल बोलत आहे ज्यात तुम्ही
स्वत:च्या भावना ओळखू शकलात तरच तुम्ही इतरांच्या भावना ओळखू
शकता.
आणि भावनिक व्यक्ती
सामाजिक जीवन असो, वैयक्तिक जीवन असो किंवा व्यावसायिक जीवन
असो, सर्व काही ठीक होईल.
कारण त्याला आधीच परिस्थितीची जाणीव असेल.
ही वेगळी गोष्ट आहे की आजच्या वातावरणात त्याला आपल्या
मित्राला सांगायला लावायचं आहे, तुम्हाला काही हवं असेल तर
फक्त सांगा.
जोपर्यंत तो म्हणत नाही, तोपर्यंत त्याला स्वत:ला मोठं आणि
स्वत:ला लहान दिसावं असं वाटतं.
कारण हे कालीचे युग आहे.
५६ च्या सवयी आल्या आहेत.
त्यामुळेच हे युग सुरू आहे.
प्रत्यक्षात तसे होता कामा नये.
हा पहिला स्तर आहे.
दुसरी पातळी म्हणजे मी वरून खाली येत आहे.
दुकानदाराने सांगितलेली ही वरची पातळी आहे.
तिसरी पातळी म्हणजे समोरच्या व्यक्तीला तुमच्या गरजा, भावना,
दारिद्र्य, लाचारी कळते.
तो तुमच्या मागे हसत आहे.
जेव्हा तुम्ही म्हणता, मला एवढ्या पैशांची गरज होती, तेव्हा
तो तुमच्या एन्ट्रीने टाकलेले पैसे मोजत असतो.
पण तो काय म्हणतो?
अरे यार, तुला सांगायला थोडा उशीर झालाय.
मी नुकतेच कुणाला तरी पैसे दिले आहेत.
तू मला दोन दिवसांपूर्वी सांगितलं असतंस तर मी तुला एक लाख
दिले असते.
हा तिसरा स्तर आहे, जो बहुमताचा आहे.
त्यामुळे तुम्ही जे काही कराल ते तुमच्यासोबत होईल, हे वास्तव
आहे.
तो आपल्या मित्राची अशी खिल्ली उडवत आहे असे नाही.
काळाचे चाक फिरत राहते मित्रा.
आणि काळाच्या ओघात तुम्ही जे काही केलंत, ती गोष्ट तुमच्याकडे
परत येणार आहे.
आज तू दुसर् या कुणाबरोबर केलेस.
उद्या दुसरं कोणीतरी तुमच्याबरोबर हे करेल.
तो नक्कीच करेल.
हीच वेळ आहे.
तो आपले खाते नक्कीच निकाली काढेल.
लोक म्हणतात की चांगल्यासाठी वेळ नाही.
होय, आहे.
चांगल्यासाठी वेळ नसता, सर्व काही चांगलं-वाईट असतं तर जग
उलटं झालं असतं.
मोक्ष असेल तर वाईट लोकांबरोबरच चांगली माणसे आणि चांगली
माणसेही असतात.
त्यामुळे समतोल साधला जातो.
अन्यथा परिस्थिती उलटी झाली असती.
तर मित्रांनो,
मला एवढेच म्हणायचे आहे की हे कौशल्य आहे, भावनिक बुद्धिमत्ता
आहे, भावनिक कोशंट आहे.
बहुतेक व्यवहार, मग ते वैयक्तिक असोत, सामाजिक असोत किंवा
व्यावसायिक असोत.
मी इथे प्रोफेशनल डीलबद्दलही बोलत आहे.
मी तुम्हाला व्हिडिओत आधीच सांगितलं आहे.
तुम्ही जाहिरात पाहा.
प्रेस्टीज कुकर.
त्यातून सर्व गुण दिसून येतात.
लॉजिक चालत नाहीये.
शेवटची टॅगलाईन.
भावनिक.
जे आपल्या पत्नीवर प्रेम करतात, ते प्रतिष्ठा कशी नाकारू
शकतात?
हे तार्किक विधान आहे का?
नाही।
ते भावनिक आहे.
तुम्ही गुणवत्ता राखली आहे.
तू सर्वस्व दिलेआहेस.
तुम्ही त्याची किंमत ठरवली आहे.
तुम्ही ते तार्किक केले आहे.
तरीही शेवटी भावनिक टॅगलाईन लावण्याची काय गरज पडली?
तुम्हाला समजले का?
बासमती इंडिया गेट राईसची जाहिरात बघा.
महिला खुलेआम बासमती तांदूळ घेत आहेत.
अभिनेता विचारतो,
मॅडम, बासमती तांदूळ कशाला उघडायचा?
तुम्ही बासमती तांदूळ घेत आहात का?
होय, सासूबाई आल्या आहेत.
अरे, तुझी सासू आता तुझ्याकडे येऊ नये अशी तुझी इच्छा आहे का?
ती म्हणाली, नाही.
माझं माझ्या सासूबाईंवर खूप प्रेम आहे.
मग बासमती तांदूळ कशाला उघडायचा?
बासमती तांदूळ, कोणतीही तडजोड नाही.
जर तुम्ही तुमच्या सासूवर प्रेम करत असाल तर भारताला बासमती
तांदूळ मिळण्यास का नकार देता?
पुन्हा, भावनिक करार.
त्यामुळे तो अभिनेता खूप लोकप्रिय होणार आहे. तो खूप लोकप्रिय
होत आहे.
दुधाच्या बिक्की तुम्ही पाहिल्या असतील.
तो आपल्या मुलाला शाळेत सोडायला आला आहे.
एका महिलेचा मुलगा नॉर्मल बिस्किटे खात आहे.
तो म्हणतो,
मॅडम, श्री.
टिंकूची शाळा आंतरराष्ट्रीय आहे.
रॅकेट.
काय प्रकरण आहे?
सर्व काही इतके प्रगत आहे.
ही बिस्किटे सामान्य का आहेत?
पुन्हा, भावनिक करार.
हे बिस्किटही आंतरराष्ट्रीय आहे.
ब्रिटानिया मिल्क बिस्किट आंतरराष्ट्रीय आहे.
याचा अर्थ असा की, जिथे तुम्हाला जिंकायचे आहे, तिथे तुमची
काय गरज आहे?
भावनिक करार करा.
आपल्या भावनांवर नियंत्रण ठेवा.
समोरच्या व्यक्तीच्या भावना समजून घ्या.
किती? आपण इतरांच्या भावनांवर प्रभाव टाकू शकता.
भारताचे आपले पंतप्रधान मोदीजी जेव्हा जनतेशी व्यवहार करू
लागतात,
आणि जेव्हा तो म्हणतो,
माझे कुटुंब, तुला समजले का? या एका शब्दात काय भावनिक
स्पर्श, ही स्पंदने चालू आहेत.
तुम्हाला माहित आहे, जर मी मनाचा प्रशिक्षक म्हणून म्हणालो तर
तुम्ही जे काही म्हणाल, तुमची प्रतिज्ञा, त्याची स्पंदने
समोरच्या व्यक्तीकडे, विश्वाकडे जात आहेत. आणि ज्या पद्धतीने
लाटा जात आहेत, तुम्ही त्याला खेचत आहात.
जेव्हा तुम्ही भावनिक लहरी पाठवाल, तेव्हा लोकांच्या भावनाही
तुमच्याकडे येतील.
हो।
मग तुम्ही किती विधाने पाहिली आहेत?
तू स्तुती करतोस,
अभियंते,
अभियंते, शास्त्रज्ञ, कंत्राटदार, प्रत्येकजण हे करतो.
पण मजूर, सफाई कामगार हे कोणीच करत नाही.
त्यांना कोणी विचारत नाही.
मोदीजी, ते त्यांच्यासोबत बसतात.
तो त्यांना बसवत नाही, पाय धुतो.
तो त्यांच्याबरोबर बसून जेवतो.
तो खुर्ची सोडून त्यांच्याबरोबर बसतो.
हे आहे
काही महिन्यांपूर्वी एव्हीएमबद्दल न बोलणाऱ्या एका राज्यात
भाजपने विजय मिळवला आहे.
पाच वर्षांपूर्वी या तीन राज्यांमध्ये काँग्रेसने अगदी
नाममात्र फरकाने विजय मिळवला होता.
एका राज्यात भाजपला जास्त मते मिळाली पण काँग्रेसला जास्त
जागा मिळाल्या.
एका राज्यात भाजपने एव्हीएमबाबत बोलले नाही.
पण आता या तीन राज्यांमध्ये भाजपचा पराभव होत असताना त्यांनी
घोषणेपूर्वीच एव्हीएमवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यास सुरुवात
केली आहे.
खरे तर ही मतभिन्नता आहे.
आपण भावनिक खेळ खेळत आहोत, असेही त्यांना वाटते.
ते आपल्या कार्यकर्त्यांना योग्य तो संदेश देत आहेत.
आपण का हरलो? कारण एव्हीएम.
आणि आम्ही का जिंकलो?
त्यावेळी आम्ही एव्हीएमबद्दल बोललो नव्हतो.
तर, ही भावनिक बुद्धिमत्ता आहे.
याचे महत्त्व समजून घेण्याची गरज आहे.
त्याचे महत्त्व समजून घेणे आपल्यासाठी खूप गरजेचे आहे.
ते समजून घेऊन त्याची अंमलबजावणी केल्यास त्याचा जास्तीत
जास्त फायदा घेता येईल.
भावनिक बुद्धिमत्ता, स्वतःच्या भावना समजून घेण्याची आणि
व्यवस्थापित करण्याची क्षमता.
तसेच आपल्या सभोवतालच्या लोकांच्या भावना ओळखणे आणि प्रभावित
करणे.
तसेच आपल्या सभोवतालच्या लोकांच्या भावना ओळखणे आणि प्रभावित
करणे.
हे मी तुम्हाला आधी सविस्तर सांगितलं आहे.
हे भावनिक बुद्धिमत्तेचे मुख्य घटक आहेत.
याचा जास्तीत जास्त वापर तुम्ही करू शकता.
आणि जेव्हा तुम्ही त्याचा वापर कराल तेव्हा तुम्ही तुमचे
जास्तीत जास्त काम करू शकाल.
निकाल तुमच्या बाजूने जाईल.
पाच मुख्य घटक कोणते आहेत?
सहानुभूती, सामाजिक कौशल्ये, आत्म-जागरूकता, आत्म-नियमन आणि
प्रेरणा.
हे पाच मुख्य घटक आहेत.
त्याबद्दल मी अनेकदा बोललो आहे.
आणि मी अजूनही ते करत आहे.
कारण मला माहित आहे की एकदा समजलं की तुम्ही तुमचं काम करू
शकणार नाही.
जोपर्यंत तुम्ही त्याची अंमलबजावणी सुरू करत नाही.
त्याची अंमलबजावणी सुरू केल्यावर तुमचे काम पूर्ण होण्यास
सुरुवात होईल.
तुमची कामे पूर्ण होऊ लागतील.
इमोशनल कार्ड खेळायला सुरुवात करा.
इमोशनल कार्ड.
आपल्या भावनांचा विचार करा.
त्याचा सकारात्मक पद्धतीने वापर करण्याची शक्ती विकसित करा.
समोरच्या व्यक्तीच्या भावना समजून घ्या.
ज्या दिवशी तुम्ही हे करायला सुरुवात कराल,
मी तुम्हाला एक वाक्य सांगतो.
एक व्यावहारिक उदाहरण.
मी कम्युनिकेशन स्किल सेशन घ्यायचे.
मी तुम्हाला एका वर्गाबद्दल सांगतो.
एक १६-१७ वर्षांची मुलगी होती.
मी तिला वर्गात बघायचो.
ती गप्प बसायची.
ती बसलेली आहे हे माझ्या लक्षात यायचे.
तिचे लक्ष इतरत्र होते.
क्लास संपल्यावर मी तिला विचारायचो, तुला काही बोलायचे आहे का?
ती नाही म्हणायची.
आणि ती बाकीच्या विद्यार्थ्यांसोबत निघून जायची.
पण मला असं वाटायचं की तिच्या मनात असं काहीतरी चाललंय जे
तिला कुणाशी तरी शेअर करायचं आहे. मी तिला रोज विचारायचो.
कारण मला असं वाटायचं की
तुला काही बोलायचे आहे का?
ती नाही म्हणायची.
ज्या दिवशी तुम्हाला वाटेल की तुम्हाला काही तरी शेअर करायचे
आहे आणि तुम्ही माझ्यावर विश्वास ठेवू शकता, त्या दिवशी
तुम्ही शेअर करू शकता.
मी तुम्हाला योग्य मार्गदर्शक तत्त्वे देण्याचा पूर्ण प्रयत्न
करेन.
आणि मी तुम्हाला खात्री देतो की तुम्ही माझ्यावर विश्वास ठेवू
शकता.
४-५ दिवसांनी तिने एके दिवशी मला विचारलं
सर, मला तुमच्याशी बोलायचे आहे.
मी म्हणालो हो, पुढे जा.
आपण ऑफिसमध्ये बसू या.
असं मला वाटायचं.
मग ती म्हणाली की जर कोणी जबरदस्तीने एखाद्याच्या घरावर घर
बांधले तर समजा तळमजला तुमचा आहे आणि तुमचा शेजारी तुमच्या
घरावर घर बांधू लागला तर तुम्ही काय करू शकता?
असा प्रश्न एका १६-१७ वर्षांच्या मुलीने विचारला असता,
तिच्या मनात एक मोठी समस्या आहे असा माझा विश्वास होता.
ते अधिकच बिघडले.
मी तिला वकिलाशी संपर्क साधण्यास सांगितले.
जरा थांबा.
माझ्या सत्रात वकील आहेत.
त्यातील एकाची ओळख मी तुम्हाला करून देईन.
तुम्ही मुक्काम करू शकता.
तिला रिलॅक्स वाटू लागलं.
मग ती निघून गेली.
मी तिला म्हणालो कि काही झालं तर तू न डगमगता मला सांगू शकतेस.
काही दिवसांनी क्लास संपल्यावर ती क्लासमध्ये एकटीच बसली.
मी तिला विचारले की तिला मला काही विचारायचे आहे का?
ती म्हणाली, सर, मला तुमच्याशी बोलायचे आहे.
तुम्ही मला थोडा वेळ द्याल तर.
मी होकार दिला.
आपण ऑफिसमध्ये बसू या.
मी ऑफिसमध्ये बसलो तेव्हा तिने मला तिची गोष्ट सांगितली.
मी तिला १०-१५ दिवस ही गोष्ट सांगितली.
हळूहळू तिचा विश्वास वाढत गेला.
खरं तर तिला आपल्या कथेची चर्चा जगातल्या कोणाशीही करायची
नव्हती. ती घाबरली होती.
ती सगळ्यांना घाबरत होती.
का? बाकी कथा ऐका.
आज मी माझ्या स्टेटसवर एक उद्गार टाकला आहे की अनेक आजार फक्त
औषधांनी च नव्हे तर तुम्ही कसे आहात हे विचारूनही बरे होऊ
शकतात.
खांद्यावर थाप मारल्यानेही खूप हिंमत मिळते आणि भावनिक
बुद्धिमत्तेचा एक प्रमुख भाग असलेल्या कृतज्ञतेचे हेच महत्त्व
आहे आणि त्याचे महत्त्व कोणीही नाकारू शकत नाही
मी त्याला म्हणालो कि तू तुझी गोष्ट सांगण्याआधी मला सांग तू
तुझी गोष्ट सांगायला का तयार झालास? १० दिवसांपूर्वी त्याचा
विश्वास नव्हता असे त्याने स्पष्ट पणे सांगितले
मी तुला ओळखत नव्हतो पण १० दिवस तू मला विचारत राहिलास आणि
फक्त तूच विचारत राहिलास.
माझ्या वर्गात इतरही लोक होते
मी इतरांसारखा बघत होतो आणि विचार करत होतो पण मला कोणीही
उदास पाहू शकले नाही
तू माझ्या डोळ्यात कसं पाहू शकलीस?
तू माझा चेहरा कसा वाचू शकलास?
त्यामुळे ही व्यक्ती खरी माणूस आहे असं मला वाटलं
तो एक समजूतदार माणूस आहे, तो मला समजून घेतो आणि मला
त्याच्यासारख्या व्यक्तीची गरज होती कारण माझ्या आत जे चालले
होते ते थांबविणे आता अशक्य आहे
कथा ऐका
त्याला तीन बहिणी आहेत
त्याला एक लहान बहीण आहे
त्याला तीन बहिणी आहेत
त्याला तीन मुले आहेत
त्याच्याकडे भरपूर संपत्ती असल्याने त्याच्या काकांनी
पैशांसाठी वडिलांची हत्या केली
ही गोष्ट मी तुम्हाला १५ वर्षांपूर्वीची सांगत आहे आणि
त्यावेळी त्यांच्याकडे भरपूर संपत्ती होती
आज आपण याची मोजणी कोट्यवधींमध्ये करू शकतो
त्याच्याच भावाने वडिलांची हत्या केली आणि त्या दु:खात
त्याच्या आईचाही मृत्यू झाला
त्यांचा जन्म झाला आणि आई-वडिलांचे निधन झाले
त्याच्या मावशीने त्याला वाढवले पण लोकांनी त्याच्यावर वाईट
व्यक्ती असल्याचा आरोप केला
त्याचा जन्म होताच त्याच्या आई-वडिलांचे निधन झाले
जसा आपला समाज करतो
त्यात त्याचा काय दोष?
पण त्याला थप्पड मारण्यात आली
तो अनोळखी लोकांना घाबरत होता कारण जेव्हा तो मोठा झाला
तेव्हा त्याला समजले की त्याच्या काकांनी पैशांसाठी वडिलांची
हत्या केली
जरा विचार करा की एका निष्पाप मुलाने काय भोगले असेल आणि तो
या जगात कोणावर विश्वास कसा ठेवू शकतो.
त्यांच्या नावावर ५० एकर जमीन खरेदी केली
तो ज्या इमारतीबद्दल बोलत होता
डेहराडून : मुख्य शहरात त्याच्या शेजारी ५०० एकरचे घर होते
त्याच्या शेजारी त्याच्या काकांचे घर होते जे पहिला मजला आणि
त्यांचे घर दोन्ही व्यापलेले होते
त्यावेळी त्याच्या खात्यात दीड ते दोन कोटी रुपये बोलत होते
आजपासून 15 ते 20 वर्षांपूर्वी तुम्ही म्हणू शकता की ते दीड
ते दोन कोटी रुपये आहे
एवढी संपत्ती त्याच्याकडे होती
पण तो सगळ्यांना घाबरत होता
त्याला वाटायचे की जेव्हा आपल्याच भावाने वडिलांना मारले आणि
भावाने आपल्या भावाला मारले तेव्हा त्याचे काका मला ठार मारतील
त्याला वाटायचे की माझ्या आयुष्याच्या मागे असलेल्या कोणालाही
तो घाबरत असे
या परिस्थितीत त्याने माझ्यावर विश्वास ठेवला कारण 10 ते 15
दिवस
मी त्याला कृतज्ञता देत राहिलो
मी त्याला भावनिक स्पर्श देत राहिलो
मी त्याला कृतज्ञता देत राहिलो
त्यामुळेच ही व्यक्ती विश्वासू आहे असा त्यांचा आत्मविश्वास
निर्माण झाला आणि त्यांनी मला संपूर्ण गोष्ट सांगितली
मी त्याला विचारले की तू कोणाशी लग्न का करत नाहीस, कारण
तुझ्या बहिणींचे लग्न झाले आणि त्याच्या सासरच्या लोकांनी
त्याच्या वाट्याची संपत्ती दिली
तो अविवाहित होता आणि बहुतेक लोकांनी त्याची ५० एकर जमीन
घेतली होती
तो बंगल्यात राहत नव्हता आणि त्याच्या काकांनी तो घेतला होता
बँकेत त्याचे बॅलन्स होते आणि त्याला भीती वाटत होती की
त्याला कोणी मारणार नाही
त्याला वाटायचे की त्याला खूप लोक लग्न करून देतील पण ते
माझ्या मालमत्तेशी लग्न करतील आणि मला त्यांची संपत्ती
दिल्यानंतर ते मला ठार मारतील
तो खूप घाबरला होता
पण एवढी भीती असूनही त्याने माझ्याशी लग्न केलं कारण त्याला
खात्री होती
भावनिक स्पर्श, हावभाव, मी त्याला दाखवलेली कृतज्ञता यामुळे
त्याला खात्री होती
भावनिक बुद्धिमत्तेचे महत्त्व सांगण्यासाठी मी तुम्हाला ही
गोष्ट सांगत आहे
हा भावनिक स्पर्श एखाद्याचा जीव वाचवू शकतो मी तुम्हाला नंतर
एक गोष्ट सांगतो. ती डेहराडूनहून इथे आली होती.
ती तिच्या काकांबरोबर राहत होती तिच्या मावशीची तब्येत चांगली
नसल्यामुळे तिच्या मावशीला तिचा हेवा वाटायचा
तिची तब्येत चांगली नव्हती
ती निम्न मध्यमवर्गीय कुटुंबातील होती
तिच्याकडे इतकी संपत्ती होती
तिला तिचा हेवा वाटत होता
ती तिला टोमणे मारत असे
तिचं लवकर लग्न व्हावं अशी तिची इच्छा होती
ती नेहमी तिच्यावर चिडत असे
ती तिला टोमणे मारत असे जसे जग तिला टोमणे मारत असे की ती
जन्माला येताच आई-वडिलांना खाऊन टाकते
तर मग मला तुझी आठवण झाली आणि मग मला वाटलं की एक माणूस आहे
जो मला समजून घेतो, माझ्या वेदना समजून घेतो.
देवाने अशाच एका व्यक्तीला माझ्या संपर्कात पाठवले आहे.
हे मत मी एकदा तरी मांडेन आणि मग मी असे पाऊल उचलेन किंवा तो
जे सांगेल ते मी करीन.
नेमके हेच महत्त्व आहे.
ती आता माझ्या संपर्कात नाहीये.
ती काही दिवस माझ्या संपर्कात राहिली.
मी तिला समजावून सांगण्याचा प्रयत्न केला.
ती म्हणायची, सर, मला इथे नोकरी मिळवून द्या.
मी म्हणालो, मी तुला नोकरी मिळवून देईन, जगण्याची काय अवस्था
असेल?
ती म्हणाली, सर, काहीही करा.
पण काहीच करता आले नाही.
तिला जावं लागलं.
ती अनियंत्रितपणे रडत होती.
ती जायला तयार नव्हती.
ती म्हणाली, मला एक अशी व्यक्ती मिळाली आहे ज्यावर मी विश्वास
ठेवू शकते.
माझा निर्णय चुकीचा होता असे मला वाटते.
त्यावेळी मी त्याच्यासाठी काहीतरी करायला हवं होतं.
मला आता माहित नाही.
मी त्याला एक डायरी पाठवली होती.
आत्महत्या केल्यासारखी भावना आल्यावर ती लिहून ठेवा, लिहून
ठेवा.
जेव्हा आपण फोनवर बोलतो तेव्हा ते शेअर करा.
पण अशी उलटी कारवाई करू नका.
तो आता कुठे आहे हे मला माहित नाही.
तो कोणत्या अवस्थेत आहे.
मी त्याच्या काकांच्या घरच्यांना अनेकदा जाणून घेण्याचा
प्रयत्न केला.
पण तुम्हाला माहित आहे, या समाजात मुला-मुलींचं नातं कुणालाच
मान्य नसतं.
त्यावर कुणाचाच विश्वास बसत नाही.
तुमच्यात सहानुभूती आहे, पण त्यावर कोणीविश्वास ठेवत नाही.
ते तुम्ही स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहू शकता.
त्याच्या काकांच्या घरच्यांनी मला त्याच्याबद्दल सांगितलं.
पण त्यांनी मला त्याच्याबद्दल काहीच सांगितलं नाही.
मला अजूनही तो आठवतो.
मला त्याची खूप आठवण येते.
आजही मी देवाकडे त्याच्यासाठी प्रार्थना करतो.
मी माझ्या गुरुजींना प्रार्थना करतो की, ते कुठेही असले तरी
त्यांना आनंदी ठेवा, त्यांना सुरक्षित ठेवा. मी स्वत:चं कौतुक
करत नाहीये.
मला फक्त ही गोष्ट सांगायची आहे की विश्वास कसा निर्माण होतो.
जगात कुणाचाही त्यावर विश्वास नाही.
पण १०-१५ दिवसांचा हावभाव.
आम्ही काय करू?
आम्ही १-२ दिवस करतो, मग विचारतो आणि मग मागे हटतो.
मी कोणत्याही प्रकारच्या यशाबद्दल बोलत आहे.
मी तुम्हाला आकर्षणाचा नियम सांगितला.
आम्ही १-२ दिवस काम करतो, मग मागे हटतो आणि हे काम झाले नाही
हे मान्य करतो.
मी म्हटल्याप्रमाणे तुम्ही थर्मामीटर 1 मिनिटासाठी सेट करा,
मग ते तुमचं तापमान दाखवतं.
आपण ते 30 सेकंद सेट करा आणि बाहेर काढा.
असे तुम्ही १० वेळा करा.
हे आपले तापमान दर्शवू शकत नाही.
आणि हे तापमान दिसत नाही असं तुम्ही म्हणता.
अनेकदा लोक म्हणतात की ते यशस्वी होत नाही, माझं नशीब वाईट
आहे, हा थर्मामीटर वाईट आहे,
देवाने माझं नशीब अशा प्रकारे घडवलं आहे, अशा जातीत, अशा
ठिकाणी, अशा समाजात, मला जन्म देऊन त्याने माझा जन्मसिद्ध
हक्क घडवला.
आपण अनेक गोष्टींचा विचार करत राहतो.
पण थर्मामीटर १ मिनिट ठेवावे लागते, याकडे आम्ही कधीच लक्ष
दिले नाही.
मी १ मिनिटाबद्दल बोलत नाही.
मी जर कुठलंही काम करायला १-२ दिवस मागणं बंद केलं असतं तर ती
म्हणतेय त्याप्रमाणे जर मी १-२ दिवस विचारणं बंद केलं असतं तर
हेही इतरांसारखंच आहे असं मी म्हणालो असतो.
पण कारण मी सलग १० दिवस विचारत राहिलो आणि मी तिला हेही सांगत
आहे की तू संपूर्ण वर्गात फक्त मलाच विचारत होतीस, इतर कुणाला
नाही.
आणि दुसरं कुणी मला विचारत नव्हतं.
त्यामुळे दोन्ही गोष्टी अनोख्या आहेत.
म्हणजे तू माझ्या भावना समजून घेत आहेस, म्हणूनच
मी तुझ्यावर विश्वास ठेवू शकलो.
तर, मला एवढेच म्हणायचे आहे की आपण वास्तविक परिस्थिती समजून
घ्या, आपल्या भावना समजून घ्या, त्यांचे व्यवस्थापन करण्यास
शिका, तसेच इतरलोकांच्या भावना समजून घ्या आणि त्यांच्यावर
प्रभाव टाका.
इतरांच्या भावनांवर होणारा प्रभाव तणाव-सहिष्णू कौशल्यांतर्गत
येतो.
मी नाल्यात उडी मारून मरून जाईन, असा नकारात्मक निर्णय तिने
घेतला होता, पण तिच्या या निर्णयामुळे आणि भावनांमुळे माझ्या
बोलण्यावर प्रभाव पडला ज्यामुळे जेव्हा तिने माझ्या संस्थेचे
बोर्ड पाहिले तेव्हा तिला वाटले की मी यावर कारवाई करणार नाही
निर्णय आणि मी आत्महत्या करणार नाही.
मी माझ्या बॉसशी बोलून त्यांच्याशी हे शेअर करेन.
तो म्हणेल तसे मी करीन.
तर, ही अशी गोष्ट आहे जी आपण आपल्या भावना समजून घेता कारण
जोपर्यंत आपण आपल्या भावना समजून घेत नाही आणि त्यांचे
व्यवस्थापन करण्यास शिकत नाही तोपर्यंत आपण इतर लोकांच्या
भावना समजून घेऊ शकणार नाही, त्यांचे व्यवस्थापन करू शकणार
नाही आणि त्यांच्यावर प्रभाव टाकू शकणार नाही. आणि इथे तुमची
भावनिक बुद्धिमत्ता
कौशल्याची कमतरता राहील.
म्हणजेच, आपण भावनिक बुद्धिमत्ता कौशल्यांमध्ये परिपूर्ण नाही
जे खूप महत्वाचे आहे.
आणि मी तुम्हाला सांगत आहे की मी माझ्या चुका मान्य करतो आणि
मी तिला मदत करायला हवी होती.
कधी कधी देव अशी परिस्थिती आपल्यासमोर ठेवतो.
तुम्ही सक्षम असाल तर तिला नक्कीच मदत करा.
त्या समस्येमध्ये तुम्हाला संधी मिळाली हे देवाला ठाऊक आहे.
मी एक गोष्ट जोडली तर ती रडत होती आणि माझ्याशी लग्न करायला
सांगत होती. त्यावेळी माझं लग्न झालं नव्हतं.
ती म्हणत होती, तुला संपत्तीत रस नसेल तर मी सर्वस्व दान करीन
पण प्लीज माझ्याशी लग्न कर.
या जगात एकमेव व्यक्ती ज्यावर मी विश्वास ठेवू शकतो.
ती मला मिठी मारून रडायची आणि वेड्यासारखी ओरडायची पण तरीही
समाजाच्या चालीरीतींमुळे मी ते स्वीकारले नाही.
याबद्दल मला खूप खेद आहे. अशी परिस्थिती असावी अशी शिफारस मी
कधीच कुणाला करणार नाही.
त्या समस्येमध्ये ते माझ्यासाठीही होते.
जर मी कोट्यधीश झालो असतो आणि तिचा जीव सुरक्षित राहिला असता
तर खूप छान झाले असते.
ती आता कुठे आहे आणि कोणत्या परिस्थितीत आहे हे मला माहित
नाही.
मला अजूनही तिचं दु:ख वाटतं.
मला तिचं वाईट वाटतं.
अनेकवेळा देव तुम्हाला अशा संधी देतो की तुम्ही त्यांची आठवण
काढता.
आपण संधीचा फायदा घेऊ शकत नाही.
मग वर्षानुवर्षे पश्चाताप करावा लागतो.
फक्त पश्चाताप करावा लागतो.
योग्य तो निर्णय घ्या.
मी आंतरजातीय विवाह किंवा इतर कोणत्याही गोष्टीची शिफारस करत
नाही.
माझा याच्याशी काहीही संबंध नाही.
पण जर तुम्हाला बरं वाटत असेल तर असं करायला काहीच हरकत नाही.
हा समाज तुम्हाला लवकरच स्वीकारेल.
तुम्हाला कारवाई करण्याची गरज आहे.
आपण कारवाई केली पाहिजे.
इथे मी या मुद्द्यांबद्दल बोलत आहे.
सहानुभूती म्हणजे काय?
मी मुद्द्यावर येत आहे.
मी तुमच्याशी अनेक मुद्द्यांवर चर्चा केली आहे.
व्यत्यय न आणता इतरांचे अधिक ऐकण्यास सुरवात करा.
भावनिक बुद्धिमत्तेचा हा अत्यंत महत्त्वाचा बिंदू आहे.
बहुतेक आपण बोलत राहतो पण इतरांचे ऐकत नाही.
जेव्हा जेव्हा मतभेदाची परिस्थिती उद्भवते तेव्हा स्वतःला
दुसऱ्याच्या जागी ठेवण्याचा आणि त्याचा दृष्टिकोन समजून
घेण्याचा प्रयत्न करा.
मग तुम्ही परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवू शकाल.
आपल्या कार्यसंघाच्या सदस्यांबद्दल आपले कौतुक ओळखा आणि
दर्शवा.
जेथे योग्य असेल तेथे आपल्या भावना सामायिक करण्यास मोकळे
व्हा.
जिथे आवश्यक वाटेल तिथे जरूर शेअर करा.
जिथे योग्य वेळ आणि योग्य व्यक्ती वाटेल तिथे जरूर शेअर करा.
हे त्याचं दुर्दैव होतं की मी त्याला साथ दिली नाही.
याचा मला पश्चाताप आहे.
अशा परिस्थितीत कुणालाही पाठिंबा देऊ नये, अशी शिफारस मी
करणार नाही.
तुम्ही त्याला पाठिंबा द्यायला हवा.
त्यामुळे त्याची परिस्थिती बदलेल.
आणि कदाचित तुमचे नशीबही बदलेल.
आज मी नॉर्मल ट्रेनर नाही.
कदाचित माझं मोठं व्यावसायिक व्यक्तिमत्त्व असेल.
आज मी लाखांमध्ये नाही.
कदाचित मी कोट्यवधींमध्ये खेळत आहे.
आणि सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे ज्याचा विश्वास मी जिंकला
होता, ती आज माझ्यासोबत आहे.
ती माझी स्वतःची आहे.
मला खूप शांती मिळायची.
जेव्हा मी तिला धीर द्यायचा, तेव्हा तिचे डोळे माझ्या आरामाने
चमकत असत.
तिला खूप आनंद व्हायचा.
तिला खूप सुरक्षित वाटायचं.
मी तुम्हा सर्वांना विनंती करतो की,
जर तुम्हाला अशी काही परिस्थिती येणार असेल तर,
आपण एखाद्याला मदत करण्यास सक्षम असावे.
आणि मी म्हटल्याप्रमाणे आणि खरं सांगायचं तर अशा टिपिकल
परिस्थितीत जर तुम्ही कुणाला मदत करू शकलात, तर देव नको,
तुमच्यासोबत अशी परिस्थिती निर्माण झाली तर कोणी ना कुणी
तुम्हाला मदत करू शकेल.
कारण त्या खात्यात तुमचे क्रेडिट प्रविष्ट होत असते.
बँक तुम्हाला कर्ज देऊ शकते, पण ते तसे करणार नाहीत.
ते तुम्हाला व्याजासह परत करतील.
एखाद्या योग्य कार्यात भूमिकेसाठी स्वयंस्फूर्तीने काम करा.
काही चांगली कर्मे.
मी म्हटल्याप्रमाणे हेही एक चांगलं काम ठरेल. जर कुणाला गरज
असेल आणि तुम्ही त्याला मदत करत असाल तर ते करा. प्रेमळता,
दया, ध्यान आणि मनःस्थितीचा सराव करा.
प्रेम आणि दया.
दया ही ती गोष्ट आहे, जी एक माणूस म्हणून इतरांवर दयाळू होणे
आपले कर्तव्य आहे.
जर तुमच्याकडे ही गोष्ट नसेल तर तुम्ही स्वत:ला माणूस म्हणवू
नये. अनेकवेळा विचार येतो की, मी त्याला कशाला मदत करू?
मी त्याच्यावर दया का करावी?
मग मी उत्तर देतो, तू त्याला मदत का करावी किंवा त्याच्यावर
दया का करावी?
कारण तुम्ही सध्या त्या स्थितीत आहात.
त्याने आपल्याला मदत करण्यास किंवा त्याच्यावर दया करण्यास
पुरेसे पात्र बनवले आहे. जर त्याने तुम्हाला या परिस्थितीत
ठेवले नसेल, की तुम्ही कुणाला मदत करू शकता किंवा दयाळू होऊ
शकता, तर तुम्ही काय कराल?
त्यासाठी ही धक्कादायक बाब आहे, की आज त्याने तुम्हाला मदत
करण्यास पात्र बनवले आहे, उद्या तो तुम्हाला अशा स्थितीत
टाकेल की तुम्ही मदत मागणार आहात.
आज आपण अशा परिस्थितीत आहात जिथे आपण एखाद्यावर दयाळू होऊ
शकता.
उद्या तुम्हाला कळेल की तुम्ही दयाळूपणाला पात्र असाल.
मग तुम्ही काय कराल?
त्यासाठी जेव्हा तुम्ही स्वत:ला विचाराल, तेव्हा मी कुणाला
मदत का करावी?
मी कोणावर दया का करावी?
मग उत्तर असे की, तुम्ही मदत करण्यास पात्र आहात.
आणि जर तुम्हाला वाटत असेल की तुम्ही स्वतःमुळे पुरेसे पात्र
आहात तर हा गैरसमज दूर करा.
कारण त्याने तुला आत्ता मदत करण्याइतपत लायक बनवले आहे.
आणि जर तुम्ही ते काम करत नसाल तर तो तुम्हाला कुणाला मदत
करण्याइतपत किंवा कुणावर दया करण्याइतपत लायक सोडणार नाही.
मग जेव्हा तुम्हाला मदतीची गरज असेल किंवा एखाद्याच्या कृपेची
गरज असेल, तेव्हा समोरची व्यक्ती तुमच्यावर दयाळू होणार नाही
आणि कोणीही तुम्हाला मदत करणार नाही.
कारण जेव्हा तुम्ही मदत करण्याच्या स्थितीत असता, तेव्हा
तुम्ही मदत केली नव्हती.
मित्रांनो, हा मुद्दा अतिशय काळजीपूर्वक समजून घ्या.
मी प्रोफेशनल लाईफबद्दल बोलत आहे.
तुम्ही वरिष्ठ असाल किंवा कनिष्ठ, जेव्हा जेव्हा तुम्ही
कुणाला मदत करण्याच्या स्थितीत असाल, मग ती थोडीशी मदत असली
तरी करा.
अशी परिस्थिती तुमच्यासमोर येत असेल तर तुम्ही समजून घ्यायला
हवं की
देव तुम्हाला कोणाचे तरी भले करण्याची संधी देत आहे.
ते चुकवू नका.
ते करा। तुमच्या खात्यात क्रेडिट एंट्री घ्या, कारण आज तुम्ही
या स्थितीत आहात.
आजच तुमची एन्ट्री करून घ्या.
आपण उद्या मदत करण्याच्या स्थितीत आहात की नाही हे आपल्याला
माहित नाही.
मग इच्छा असूनही तुम्ही ते करू शकणार नाही.
आणि जर परिस्थिती आणखी बिकट झाली, जेव्हा आपल्याला दुसर् या
कोणाच्या मदतीची आवश्यकता असेल आणि आपण आपल्या चांगल्या
दिवसात कोणालाही मदत केली नाही, तर कोणाकडूनही काही अपेक्षा
ठेवू नका.
मुख्यतः हा प्रश्न आजच्या परिस्थितीत येतो, आजच्या वातावरणात
हा प्रश्न नक्कीच येतो.
कुणाचं काही वाईट करण्यापूर्वी मी त्याचं वाईट का करावं याचा
विचार कोणी करत नाही.
पण एखाद्याचं भलं करण्यापूर्वी, कुणाचं भलं करण्यापूर्वी आपण
स्वत:ला दहा वेळा विचारतो, मी त्याचं भलं का करायचं?
तू चांगलं करण्याच्या स्थितीत आहेस म्हणून आणि त्याच्या
चांगुलपणामुळे मी चांगलं करावं का?
मग ते करा.
उद्या तो तुम्हाला या परिस्थितीतून बाहेर काढेल आणि तुम्ही
त्याला मदत करण्याच्या स्थितीत असाल.
जेव्हा तुम्ही दुसर् याकडे मदत मागत असाल, जेव्हा तुम्ही दया
दाखवण्याच्या स्थितीत असाल, तेव्हा तुम्ही काय कराल?
तसे होणार नाही याचा एवढा अभिमान असेल तर रावणालाही अभिमान
वाटला नाही.
त्रिलोक, विजय, रावण हे सगळे शेवटी धूळ खात पडले.
कुणालाच अभिमान वाटला नाही.
आजच्या व्यावहारिक आयुष्यावर नजर टाकली तर राजांपेक्षा अधिक
आलिशान आयुष्य जगणारा विजय मल्ल्या दिवाळी झाला, भगवा झाला,
अनिल अंबानी, अजून बरेच लोक आहेत,
मी आजच्या व्यावहारिक जीवनाबद्दल बोलत आहे.
आमचे आश्रमबापू, जर त्यांचा अनुयायी असेल तर त्यांना वाईट
वाटायला नको.
मला एवढेच सांगायचे आहे की, त्याला कोणते चांगले दिवस दिसले
नाहीत? इतकी लोकांची कृपा, श्रद्धा, सेवा, असे आलिशान जीवन.
पण आज काय आहे?
म्हणूनच, वेळ चांगला असेल तर,
देवाने चांगले दिवस दिले आहेत, मग त्या चांगल्या दिवसाचा
उपयोग करा.
त्या चांगल्या दिवसाचा वापर करा.
त्याचा गैरवापर करू नका.
तटस्थ राहू नका.
मी माझ्या परिस्थितीत तटस्थ राहिलो.
कदाचित त्यामुळंच,
मी खूप काही सहन केले आहे.
तेव्हापासून माझ्या आयुष्यात.
मी इतक्या चढ-उतारातून गेलो आहे, मी काय सांगू?
नंतर थोर ज्योतिषी म्हणाले, तो तुमचा पीक टाइम होता.
त्यावेळी तुझं लग्न झालं असतं तर मधल्या काळात आलेली वाईट वेळ
आली नसती.
कारण तुमचा पीक टाईम डाऊन होता, पण त्याचा पीक टाईम चढला होता.
त्याच्या नशिबामुळे तू वरून वर्चस्व गाजवत असशील.
विश्वास ठेवा वा न मानो, या गोष्टी घडतच असतात.
ते घडतातच.
ज्यांचा विश्वास बसत नाही, ते ही त्यांच्याबरोबर चांगले असतात.
मुकेश अंबानी यांच्याआधी...
अनिल अंबानी म्हणायचे, पण आज अनिल अंबानी कुठेच नाहीत आणि
मुकेश अंबानी सगळीकडे आहेत. अमिताभ बच्चन यांच्यासारखा कलाकार
एकेकाळी मोठ्या पडद्याचा सुपरस्टार असायचा.
एक वेळ आली, की त्याच्या घराचा लिलाव होणार होता. तो कर्जात
बुडत होता.
तो कसा बाहेर पडला?
जगातलं कटू सत्य, ग्रहाची परिस्थिती त्याला समजली म्हणून
त्याच्या हातात अजूनही निळा नीलम आहे.
हा प्रामाणिकपणा आहे, दुसरं काय आहे? अशा लोकांना काळाने
सोडले नाही.
आपल्या कथांकडे वळून पाहिलं तर रामचंद्र जंगलात अनवाणी पायाने
भटकत होते, ते दिवस होते.
पारंपारिक कथेबद्दल बोलायचे झाले तर,
राजा हरिश्चंद्र,
राजा हरिश्चंद्र स्मशानभूमीत दारमट म्हणून काम करत होता.
आणि वाईट परिस्थिती बघा, त्याचा मुलगा मृत ावस्थेत परत येतो,
त्याची बायको त्याला परत आणत आहे, तिला दफन करण्यासाठी
तिच्याकडे कपडेही नाहीत. पण डोरमॅटवर बंदी घालण्यात आली आहे.
तो डोरमॅट नाही, तो डोरमॅटचा नोकर आहे.
कफन नसताना त्यांनी स्मशानभूमीचा ताबा घेतला, त्यांना दफन होऊ
देणार नाही.
त्याला आपली साडी फाडण्यास भाग पाडले जाते.
अशी परिस्थिती काळाने दाखवून दिली आहे.
त्यामुळे जर कुणात हिंमत असेल, की मी कोणीही आहे, ते
माझ्यामुळेच आहे, मी कुणाला मदत का करावी, मी कुणावर दया का
दाखवावी, तर या अवस्थेत राहू नका.
आजचा दिवस चांगला आहे.
दिवसाच्या उजेडात काहीतरी चांगलं करा, काही श्रेय मिळवा.
कारण आज जर दिवस असेल तर उद्याची रात्रही असेल.
त्यामुळे रात्रीच्या अंधारासाठी बल्बची व्यवस्था करा.
बल्बची व्यवस्था करा.
प्रकाश, निदान तुला जीवन मिळेल, धर्माप्रमाणे नाही, पण
प्रकाशात रात्रीचा प्रकाशही निघेल.
रात्रीचा अंधार कमी करू शकाल.
नाहीतर अंधाराची वेदना खूप वेदनादायक असते.
परिस्थिती अतिशय वेदनादायी असेल.
त्यामुळे एखाद्याला मदत करण्यापूर्वी जेव्हा तुम्ही विचार
करता, की मी त्याला मदत का करावी, मी त्याच्यावर दया का
दाखवावी, मग फक्त विचार करा, की मी त्याला मदत करीन, कारण मी
दाराचा सेवक आहे.
मी त्याला मदत करीन, कारण मी त्याला मदत करण्यास सक्षम आहे.
मी त्याच्यावर दया करीन, कारण मी त्याच्यावर दया दाखवू शकेन.
आणि हे त्याच्या कृपेनेच आहे.
नाहीतर तुला मदतनीसाच्या अवस्थेतून काढून टाकायला त्याला एक
मिनिटही लागणार नाही,
आणि तुम्हाला मदतनीसाच्या रांगेत उभे करा.
तुम्हाला मदतनीसाच्या अवस्थेतून काढून टाका आणि त्याच्यासमोर
उभे करा आणि त्याच्यासमोर उभे करा.
आणि मग, कोणीही तुम्हाला मदत करणार नाही.
कारण तुम्ही इथे राहून ज्या प्रकारे विचार करत आहात, की मी
कशाला मदत करावी, ते लोकही तसाच विचार करतील, आणि नक्कीच
विचार करतील, कारण तुम्ही जसं केलं तसं तुम्हालाही मिळेल. हा
भावनिक बुद्धिमत्तेचा व्यावहारिक भाग आहे,
मी बोलत आहे.
मी आता या भावनिक बुद्धिमत्तेला आध्यात्मिक स्पर्श म्हणत आहे.
मी ते तुमच्याशी जोडत आहे, आणि स्पष्ट करत आहे.
केवळ भावनिक न राहता स्वत:ला भावनिकरित्या सांभाळणे, इतरांना
मदत करणे, इतरांना प्रभावित करणे, हावभाव दाखवणे, या सर्व
गोष्टी आवश्यक आहेत.
मी भावनांनी काम करण्याविषयी बोलत आहे.
भावूक होणं, अडकून पडणं, मी अडकण्याबद्दल बोलत नाहीये.
त्यामुळे तुम्ही कुठल्याही परिस्थितीत असाल, काही करण्याच्या
स्थितीत असाल तर ते करा.
हे नक्की करा.
नाहीतर तुम्हाला ही संधी मिळेल की नाही माहीत नाही.
आपल्या देहबोलीवर काम करा आणि इतरांची भाषा वाचा.
आपली देहबोली, सकारात्मक करा, समजून घ्या, हावभाव, मुद्रा,
देहबोली, डोळ्यांचा संपर्क, बसण्याची शैली, चालण्याची शैली
करा.
याचा अर्थ काय?
म्हणजे मुलीची मोठी भाषा, डोळ्यांचे हावभाव, चेहऱ्यावरील
हावभाव मी ठरवले, तिच्या मनात काहीतरी चालले आहे, तिला वेदना
होत आहेत, अशा परिस्थितीत मी स्वत:च्या भावनांचा विचार केला
तरच मी हे करू शकले.
त्यामुळे तुम्ही तुमच्या मोठ्या भाषेचे मूल्यमापन करता, तिचे
मूल्यमापन करता, अनेकदा तुम्ही तुमच्या मोठ्या भाषेचे ही
मूल्यमापन करता.
त्यामुळे तुम्ही तुमची मोठी भाषा जज करा, तिचे मूल्यमापन करा,
अनेकवेळा तुम्हीही अडचणीत असाल, त्यामुळे इतरांना तुमची मोठी
भाषा जज करून समजू शकेल.
आणि इतर लोकांची मोठी भाषा वाचण्याचा प्रयत्न करा जेणेकरून
त्यांना कसे वाटत आहे किंवा त्यांना कसे वाटत आहे हे आपण समजू
शकाल.
कदाचित तिला त्याची गरज असेल.
हे मी तुम्हाला तीन दिवसांपूर्वीपासून सांगत आहे, मी माझ्या
मुलाला शाळेत घेऊन जात होतो, माझ्या घरापासून काही अंतरावर
आहे.
माझ्या वाटेत एक तरुण मुलगी उभी होती.
मी तिथून निघालो होतो आणि ती माझ्याकडे खूप लक्षपूर्वक बघत
होती.
ती काय बघतेय ते मला कळत नव्हतं.
पण ती माझ्या खिशाकडे बघत होती.
तिला काहीतरी हवं असेल हे मला काही काळच समजलं.
मी काळजीपोटी तिला विचारले, मी विचारले, मी विचारले, मी
म्हणालो का?
तो म्हणाला, सर, मला मोबाईल हवा आहे, माझ्याकडे मोबाईल नाही
आणि माझी कॉलेजबस येणार आहे, पण उशीर होत आहे.
मला फोन करून तो येणार आहे की नाही याची खातरजमा करायची आहे.
होय, सोपी गोष्ट.
हजारो लोक त्या रस्त्यावरून जात आहेत, पण तुम्ही कुणावरही
विश्वास ठेवू शकता.
खरं तर दुर्दैव म्हणजे माझ्या घरी मोबाईल नव्हता.
जवळच माझी शाळकरी मुले आहेत.
त्यामुळे मी मोबाईल शिवाय निघालो.
दोन मिनिटांचा प्रवास आहे.
माझ्या समोर बिर्याणी विकणारा एक विक्रेता होता.
मी त्याला त्या बाजूने जाण्यास सांगितले.
तो जात नाही.
तो आधीच तिथे उभा आहे.
तो रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूला उभा आहे.
पण तो मोबाईल मागणार नाही.
बघा, विश्वास ठेवा.
प्रत्येकजण कोणावरही विश्वास ठेवू शकत नाही.
तो डोळ्यांनी पाहू शकतो.
याचा फायदा अनेक जण घेतात.
मी त्याला म्हणालो की मी इथेच उभा आहे.
तो मला ओळखतो.
तू जा।
मी त्याच्याशी बोलतो.
मग ती मागे वळून बघत जाते.
ती संकोचून म्हणाली, जा.
मी त्याच्याशी बोलतो.
ती तिथे गेली.
मी तिला मुलीला मोबाईल देण्यास सांगितले.
ती फोन करेल.
ती फोन करून मुलीला घेऊन जाते.
मी दोन मिनिटांत शाळा सोडणार आहे.
मी तिला विचारलं की तुला मोबाईल मिळाला का?
ती म्हणाली, हो सर.
ते जवळजवळ इथेच आहे.
धन्यवाद।
माझ्याकडे मोबाईल नव्हता.
पण मी एक मिनिट उभा राहिलो.
तिचे काम झाले.
माझ्याकडे मोबाईल नव्हता.
त्यामुळे यात काहीच होत नाही.
पण तू एवढं काही करत नाहीस.
मी काय करू?
मी कशाला करू?
असा विचार करत आहे.
त्याने तुला त्या स्थितीत ठेवले आहे.
त्याचे आभार माना.
आणि ते करा.
नाहीतर उद्या तुमचीही अशीच अवस्था होईल.
जे मदत मागतात.
तुम्ही नक्कीच असाल.
कारण दिवसाची रात्र ही दिवसाची रात्र असते.
कुणालाही एकसारखा वेळ नसतो.
मग, जर आपण आपल्या चांगल्या दिवसात ते केले नसेल तर.
मग वाईट दिवसात त्याची अपेक्षाही करता येत नाही.
त्यामुळे हावभाव दाखवा.
कृतज्ञता दाखवा.
भावनिक स्पर्श।
करुणा.
मदत केली.
दया।
शक्य तेवढं.
सर्व भावनिक बुद्धिमत्ता कौशल्य विसर्जित करा.
इमोशनल कोशंट.
तुम्हाला तुमच्या भावना माहित आहेत.
समजणे।
ते मॅनेज करा.
त्याचा सकारात्मक वापर करा.
त्याचा उत्पादक पद्धतीने वापर करा.
विध्वंसक होऊ नका.
समोरच्या व्यक्तीच्या भावना जाणून घ्या आणि समजून घ्या.
त्याला मदत करा.
त्याच्यावर प्रभाव टाका.
मी तुम्हाला सांगितले।
विचारांचा प्रभाव असा असतो की, समोरच्याव्यक्तीला आत्महत्या
करण्यापूर्वी तुमच्याशी चर्चा करायची असते.
पण जर कोणी तुमच्यावर एवढा विश्वास ठेवत असेल तर.
हा ट्रस्ट मोठ्या कष्टाने स्थापन केला जातो.
ती एका बंधनातून तयार होते.
मग तो पूर्वजन्माचा असो वा नसो.
जेव्हा कोणी इतका विश्वास ठेवू शकतो.
एक वेगळेपण नक्कीच आहे.
मग विश्वास मोडू नका.
आम्हाला माहित नाही।
पण तो बसलेला असतो.
शेवटची दोन माणसं वेगळी झाली.
तसे केले जाते.
आणि मग तुम्ही समाजातील छोट्या-छोट्या कर्मकांडांचा विचार
करता.
कर्मकांड[संपादन]।
जातीच्या बंधनात.
तुम्ही ते सोडा.
जाऊ नकोस.
अतिशय वेदनादायी आहे.
तोच तू सोडून जातोस.
आपल्याकडेही नंतर आहे.
तसे आजपर्यंत माझ्याकडे आहे.
माझ्याकडे आहे.
त्यामुळे जेव्हा जेव्हा तुम्हाला अशी परिस्थिती येत असते.
सर्वोत्तम प्रयत्न करा.
शक्य तितके शक्य आहे.
देवाला धन्यवाद.
कारण त्याने तुला लायक ठेवलं आहे.
की तुम्ही कुणाला तरी मदत करू शकता.
आपण एखाद्यावर दया करण्यास सक्षम आहात.
स्वत:मध्ये अहंकार ठेवू नका.
त्याचे आभार.
त्याने तुला लायक ठेवलं आहे.
त्याने तुला लायक बनवले आहे.
आपण प्योर प्रोफेशनलवरील रेफर अँड अर्न प्रोग्रामबद्दल ऐकले
आहे का?
नाही मी केले नाही।
हे कशाबद्दल आहे?
मुळात एचआर आणि अॅडमिनमधील सर्टिफिकेट कोर्स आपल्या
मित्रांकडे पाठवला तर.
आणि ते आपला रेफरल कोड वापरून साइन अप करतात.
तुम्हाला काही अप्रतिम बक्षिसे मिळतील.
हे मनोरंजक वाटते.
आपण उल्लेख केलेल्या प्रत्येक मित्रासाठी.
आपण असे गुण मिळवता जे आपण सूट किंवा रोख बक्षिसांसाठी रिडीम
करू शकता.
माझी गणना करा.
मी माझ्या सर्व मित्रांपर्यंत हा शब्द पोहोचवण्याची खात्री
करीन.
मी माझ्या सर्व मित्रांपर्यंत हा शब्द पोहोचवण्याची खात्री
करीन.