બધાને નમસ્તે, તમને બધાને ગુડ મોર્નિંગ.
હેલો દોસ્તો, મારો નામ વિનીત ગૌતમ છે અને હવે હું તમારી
કમ્યુનિકેશન વિશે બાત કરીશ. હવેથી શરૂ કરીએં છે.
હાય સભીને, તમારું કારપેટ ટ્રેનર વિનીત ગૌતમ છે અને આજે હું
સંદેશાવ્યવહાર વિશે બોલીશ.
મેં શેના વિશે વાત કરી અને પછી મેં બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહાર
વિશે વાત કરી અને પછીના વિડિઓમાં અમે વાત કરી તે બિન-મૌખિક
સંદેશાવ્યવહારનું મહત્વ શું છે.
અમે કેમ વાત કર્યા તેની મહત્ત્વની વિષય પર વાત કરીએ. તેથી,
અમે વાતચીત વિશે વાત કરી.
સંચાર માહિતી આપવાનું, પ્રાપ્ત કરવાનું અને વહેંચવાનું કાર્ય
છે.
સંચાર એ માહિતી આપવાનું, પ્રાપ્ત કરવાનું અને વહેંચવાનું
કાર્ય છે, જે વિવિધ રીતે કહી શકાય જેમાં વાત કરી શકાય, લખી
શકાય અને સાંભળી શકાય.
સંચાર એ વાત કરવાની, લખવાની અને સાંભળવાની પ્રક્રિયા છે.
પછી, અમે નાકાબંધી સંદેશાવ્યવહારનો ભાગ જોયો.
બિન-શબ્દ સંદેશાવ્યવહાર જ્યાં આપણે શબ્દોનો ઉપયોગ કરતા નથી
પરંતુ સંદેશ પહોંચાડીએ છીએ.
શબ્દ નથી, આંખોનો સંપર્ક, ચહેરાનો હાવભાવ, મોટી ભાષા,
ભાવનાત્મક હાવભાવ અને મુદ્રાનો ઉપયોગ કરીએ.
અમે આ વાપરીએ છીએ જેને સંદર્ભમાં બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહાર
કહેવામાં આવે છે.
નોન-વર્બલ સંદેશાવહારનું મહત્વ શું છે, અમે તેના વિશે બાત
કર્યા છીએ.
તેથી, અમે તે મહત્વ વિશે વાત કરી કે જો સાંભળનાર બિન-મૌખિક
સંદેશાવ્યવહારની અવગણના કરે છે,
પછી 60%, પરંતુ બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહારને સંપૂર્ણપણે
અવગણવાથી શ્રોતાઓ તેમના સંદેશાવ્યવહારના 60% સંદેશ ગુમ કરી
શકે છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહારની અવગણના કરે છે, તો
તે 60% સંદેશાવ્યવહાર ચૂકી શકે છે.
અને આ મહત્વની મહત્તા છે. વિશેષજ્ઞો આ વિષય પર વાત કરી રહ્યાં
છે.
આ જ મહત્ત્વ છે.
પછી, તમે જાણો છો કે પ્રથમ છાપ જીવનભરની છાપ છે.
અને પ્રથમ છાપ, જ્યારે તમે નવો ઉમેદવાર મળો છો, ત્યારે પ્રથમ
ચાર સેકંડમાં, મગજમાં જે છબી રચાય છે તે પ્રથમ છાપ બની જાય છે.
પ્રથમ છાપની છબી પ્રથમ ચાર સેકંડમાં બની જાય છે.
અને તે બિન-ભાષાવાડી સંવાદ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
કારણ કે પહેલી ચાર સેકન્ડમાં તમે કંઈ પણ કહ્યું નથી.
તમારી બોડી લેંગ્વેજ, આંખોનો સંપર્ક, હાવભાવ, તમે જે રીતે
દેખાય છો, તમે જે રીતે પ્રવેશ કરો છો, તમારી પોશાકનો સેન્સ
વ્યક્તિના મનમાં પ્રથમ છાપ બનાવે છે.
તેથી, આ બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહારનું મહત્વ તમે અસ્વીકાર કરી
શકતા નથી.
આગળે, નવો વિષય વિશે બોલશે અને તે સાંભળવા વિષે વાત કરીશું.
આ વીડિયોમાં સાંભળવાની વાત કરીશું.
તો, સાંભળવું એટલે શું?
સાંભળવું એ અવાજ અથવા ક્રિયા પર ધ્યાન આપવું છે.
હવે તમે સમજો, કેવી રીતે સાંભળવું એ માત્ર અવાજ સાંભળવા માટે
જ નથી.
ના, સાંભળવું ક્રિયા છે, જ્યાં આપણે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી
રહ્યા છીએ.
સાંભળવું અવાજ અથવા ક્રિયા પર ધ્યાન આપવાનો ક્રિયા છે.
જેમ કે આવાજ અથવા ક્રિયા પર ધ્યાન આપવાની પ્રક્રિયાને અમે
શ્રવણ કહીએ છીએ.
સાંભળવાની વખતે, વ્યક્તિ જે અન્યો કહે છે તેને સાંભળે છે અને
તેનો અર્થ સમજવાની કોશિશ કરે.
હમ સાંભળતા હોવા માંથી સાંભળવું એક થોડું ફરક હોય છે.
સાંભળવું એ અર્થ રાખે છે કે આપણા કાનો ખુલ્લો છે અને કેપ નથી.
સાંભળવું અને સમજવું માટે જ્યારે તમે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો છો
ત્યારે તે સાંભળવું કહેવામાં આવે છે. સાંભળવું સ્લાઇટ અંતર છે
જ્યારે સાંભળી રહ્યા છીએ અને સમજવાની કોશિશ કરી રહ્યા છીએ.
કાનમાં આવી રહેલા કોઈ પણ અવાજ હેરણી છે.
સાંભળવાની વખતે, વ્યક્તિ જે અન્યો કહે છે તેને સાંભળે છે અને
તેનો અર્થ સમજવાનો પ્રયાસ કરે છે.
સાંભળવાની ક્રિયા જટિલ પ્રક્રિયા છે જેમાં ભાવાત્મક, સંયોજક
અને વર્તણૂકીય પ્રક્રિયાઓ સમાવેશ થાય છે.
સાંભળવાની પ્રક્રિયામાં ઘણી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.
સાંભળવું કાનો દ્વારા ભાષા પ્રાપ્ત કરવું છે.
સાંભળવું એ વાણીના ધ્વનિઓનું ઓળખવું જ છે.
સાંભળવાથી, અમે વિવિધ લોકોના અવાજોને સમજી શકીએ.
હું શા માટે આ વિગતવાર કહી રહ્યો છું?
કારણ કે તમે તેની મહત્તા સમજવી જોઈએ.
અને તેમને શબ્દો અને વાક્યોમાં પ્રક્રિયા કરે છે.
તમે બીજી વ્યક્તિની વાણીને સમજો છો અને તમે તેને શબ્દોમાં
રૂપાંતરિત કરી શકો છો.
દાખલા તરીકે, આપણે બાળકોને ડિક્ટેશન કરાવતા કરાવીએ છીએ.
જો બીજી વ્યક્તિ બોલી રહી હોય અને બાળક સાંભળી રહ્યો હોય, તો
તે તેને શબ્દોમાં લખી શકે છે.
સાંભળવું મતલબ નથી ફક્ત વાર્તા પર ધ્યાન આપવું, પરંતુ કેવી
રીતે વાર્તા કહેવામાં આવે છે તેના પર ધ્યાન આપવું.
ભાષાનો ઉપયોગ.
ફક્ત સાંભળનાર જ તમારા શબ્દોને પરવા નથી.
તે સંદેશને પ્રસ્તુત કરવાની તમારી રીતની કાળજી લે.
વાણીનો અવાજ.
અને પ્રોસેસિંગ, શ્રવણનો અર્થ એ છે કે માત્ર વાર્તા પર જ નહીં
પરંતુ તે કેવી રીતે કહેવામાં આવે છે તેના પર પણ ધ્યાન આપવું.
ભાષા અને અવાજનો ઉપયોગ અને બીજી વ્યક્તિ તેના શરીરનો ઉપયોગ
કેવી રીતે કરે છે.
બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહારનું મહત્વ.
અનક જ મહત્વપૂર્ણ છે કે બિન-મૌખિક સંદેશાવ્યવહાર.
તો, હું તમને તે સમયે કહ્યું હતું કે જો સાંભળનાર માટે તે
મહત્વનું હોય તો તમારે વાતચીત કરતાં તેનો ઉપયોગ કરવો
મહત્વપૂર્ણ છે.
તેથી, અહીં હું તે વિશે વાત કરી રહ્યો છું કે સાંભળવાનો અર્થ
એ છે કે ફક્ત વાર્તા પર જ ધ્યાન આપવું નહીં.
વાર્તા કહેવાની રીત, બોડી લેંગ્વેજ, અભિવ્યક્તિ, આંખનો સંપર્ક.
જે રીતે તે થાય છે, તેને મહત્વની વસ્તુઓ મહત્વપૂર્ણ બને છે.
વાક્યાંશના અનુક્રમમાં મૌખિક અને બિન-મૌખિક સંદેશોને સમજવું.
સાંભળવામાં તમને માત્ર મૌખિક નહીં, પણ બિન-મૌખિક સંદેશો પણ
મહત્વના બને છે.
તે સંદેશાવ્યવહારની સંપૂર્ણ રીત છે.
તેથી, તમે શું સાંભળવાનું મહત્વ છે એ સમજી શકો છો.
આ સંચારનો મુખ્ય ભાગ છે.
હવે અમે જાણીશું કે સાંભળવું એક કૌશલ્ય છે.
આપણે સાંભળવાનું કૌશલ્ય કેવો છે? તેની ખાસગીતા શું છે કે અમે
તેને કૌશળી કહીએ છીએ?
આજે હું આ વિષય વિશે વધુ વિસ્તારમાં બોલી રહ્યો છું.
એક તો તમે ખાવાનું ખાઓ છો.
ભોજનમાં કંઈ નથી.
તે વાંધો નથી.
તમારે તમારું પેટ ભરવું પડશે.
અને એક તો તમે ખાસ ખોરાક વિશે વાત કરી રહ્યાં છો.
એક જ કે તમે બોલવા અને સાંભળવા શીખ્યા છે.
પરંતુ જે થાય છે તે એ છે કે તમે મહત્વ સમજતા નથી.
તેથી, ઘણી વખત તમે મહત્વની વાતો સાંભળવાનું ચૂકી.
તેથી હું મહત્વની વિષયો પર વાત કરી રહ્યો છું.
સંચાર, તમારો સાંભળવું એક કુશળતા છે.
સાંભળવું એ શા માટે આવડત છે?
સાંભળવું મૂળભૂત કુશળતાઓમાંથી એક છે.
સોફ્ટ સ્કિલ ટ્રેનર તરીકે, હું તમને એક વાત કહું છું.
સાંભળવું એ નરમ કુશળતામાં મુખ્ય ભાગ ભજવે છે.
સાંભળવું એક મહત્વની સોફ્ટ સ્કિલ છે.
તે સંચાર પ્રક્રિયામાં માહિતી પ્રાપ્ત કરવાની અને તેનું
અર્થઘટન કરવાની વ્યક્તિની ક્ષમતા સૂચવે છે.
કોઈની ક્ષમતા સાંભળીને તેનું અર્થઘટન કરવું.
જ્યાં સુધી તમે સામેની વ્યક્તિની વાત સાંભળશો નહીં.
જ્યાં સુધી તમે સમજી શકતા નથી.
ત્યાં સુધી તમે તેને યોગ્ય રીતે રજૂ નહીં કરી શકો.
તેથી, બીજી વ્યક્તિની આ ક્ષમતા.
પહેલાં, તેણે એક સારો શ્રોતા બનવા જ જોઈએ.
હા, આ શ્રવણનું આ જ મહત્ત્વ છે.
સક્રિયપણે સાંભળવાની કુશળતા વિના, તમે સંદેશાને પ્રાપ્ત કરવા
અને તેનું અર્થઘટન કરવા માટે સમર્થ હશો નહીં.
જો તમારી પાસે સાંભળવાની સક્રિય આવડત ન હોય તો.
પછી તમે સંદેશને યોગ્ય રીતે મેળવી નહીં શકો.
અને તમે તેને સમજી શકશો નહીં.
તમે તેનું અર્થઘટન કરી શકશો નહીં.
કમ્યુનિકેશનમાં તેને કન્વર્ટ કરીને તમે તેને યોગ્ય રીતે
પ્રસ્તુત કરી શકશો નહીં.
અને તેથી જ હું કહું છું, સાંભળવું એ એક કુશળતા છે.
સાંભળની કળા શીખવાથી જ તમે વાતચીત કરનાર બની શકો છો.
સાંભળવું એ કુશળતાની આવશ્યકતાઓમાંની એક છે.
તમે સંદેશ પ્રાપ્ત કરી રહ્યા હોવ અને પછીની વ્યક્તિ સાથે
વાતચીત કરી રહ્યા હોવ ત્યારે તે સંદેશને સમજવા અને અગાઉના
વ્યક્તિને સંદેશ પ્રસાર કરવાની ક્ષમતા હોય તેને દર્શાવે છે.
સારી રીતે સાંભળનાર હોવા પહેલાં સારો શ્રોતા બનવો જરૂરી છે.
ક્યોંકી જબ તક આપ સામને વાલેની બાત સહી રીતે સમજતા નથી,
ત્યારે આપ સાચું જવાબ આપી શકશો નહીં.
તેથી શ્રોતાનું મહત્વ આવડતું છે, સારી સાંભળવાની કળા ખૂબ જ
મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
તો આગામી વિષય હતો શ્રોતાઓની વિવિધતા અને સાંભળવાની વિવિધ
કૌશલ્યો વિશે બોલવામાં આવશે.
શ્રોતાઓની ગુણવત્તા એ છે કે કેવી રીતે કોણ કોણના શ્રોતાઓ હોય
છે અને આપ કયા કેટેગરીના શ્રોતા છો તેને જોવાની જરૂર છે અને
મહત્વના પ્રકારના શ્રોતાઓ વિશે હું વાત કરીશ.
આપ પણ આપનો મૂલ્યાંકન કરી શકો છો અને પછી આપ કેટલા લેવલ પર
છોડશો તેની પણ ચર્ચા કરીશું જેમાં આપ બેહતર બની શકો છો. હું
મારી આગામી વિડિઓમાં આ વિષય પણ વાત કરીશું. ક્યારેય તમે પ્યુર
પ્રોફેશનલ પર રેફર અને કમાઓ પ્રોગ્રામ વિશે સાંભળ્યું છે?
ના, સાંભળ્યું નથી, તે વિશેની માહિતી આપો? જો તમે તમારા
મિત્રોને સીએમએ ફાઉન્ડેશન કોર્સનું સૂચના આપો છો અને તેઓ
તમારા રેફરલ કોડનો ઉપયોગ કરીને સાઇન અપ કરે છે, તમને કેટલાક
પુરસ્કારો મળશે.
આ વાત રસપ્રદ લાગે છે.
તમે જેવા જેવા તમારા મિત્રોને સૂચવો છો, તેવા પોઇંટ્સ મેળવો
છો જેને તમે રિડીમ કરી શકો છો.
મને અંદર ગણો.
હું મારા બધા ક્લાસમેટ્સને આ વિષયની માહિતી આપીશ.