सर्वांना नमस्कार, तुम्हा सर्वांना गुड मॉर्निंग.
हा विनीत गौतम आहे, तुमच्या कार्पेटच्या ट्रेनर आणि आज
वास्तविकपणे मी संवादाबद्दल बोलणार आहे.
विषय चालू आहे आणि शेवटच्या व्हिडिओमध्ये मी संवादाबद्दल
बोललो होतो.
मी आधी संप्रेषण याबद्दल बोललो आणि नंतर मी नॉन-वर्बल
कम्युनिकेशन बद्दल बोललो आणि नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनची
महत्त्वाची गंमती आम्ही पुढील व्हिडिओत बोलणार आहोत.
महत्त्व आम्ही बोललो. आम्ही संवाद च्या बारेत म्हणजे काय आहे
हे बोललो.
संवाद हा माहिती देण्याचा, प्राप्त करण्याचा आणि सामायिक
करण्याचा काम आहे.
संवाद हा माहिती देण्याचा, प्राप्त करण्याचा आणि सामायिक
करण्याचा काम आहे जो वेगळ्या पद्धतीने सांगण्यायोग्य आहे, जसे
की बोलणे, लिहिणे आणि ऐकणे.
संवाद हा बोलणे, लिहिणे आणि ऐकणे या प्रक्रियेचा असतो.
पुढे, आम्ही अशब्दी संवादाच्या भागाचा दिसलो.
नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन हे आहे जेथे आम्ही संदेश पोहोचवतो पण
आम्ही शब्द वापरत नाही.
आम्ही शब्द वापरत नाही, पण डोळ्यांचा संपर्क, चेहऱ्यावरील
हावभाव, मोठी भाषा, भावनिक हावभाव, मुद्रा वापरतो.
आम्ही हे वापरून संवाद साधतो आणि हे मार्ग नॉन-वर्बल
कम्युनिकेशन म्हणतो.
अमौखिक संवादाचा महत्त्व काय आहे, ह्यावर आम्ही चर्चा केली
होती.
आता, आम्ही अमौखिक संवादाचे महत्त्व बोललो होते जेणेकरून
श्रोत्याने ते दुर्लक्ष केल्यास.
तरीही ६०%, पण अमौखिक संवाद एकटाच तडफ घेण्यासाठी श्रोत्याला
६०% संवाद गमावायला लागतो.
जर कोणी नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनचा ध्यान देत नसेल तर तो
त्याच्या संवादाच्या 60% गमावू शकतो.
आणि हे महत्त्वाचे आहे. तज्ज्ञांनी हे म्हणत आहेत.
हेच महत्त्व आहे.
आणखी, आपण जाणून घेतो की पहिली अंदाज हा शेवटचा अंदाज आहे.
आणि पहिला इम्प्रेशन, जेव्हा तुम्ही नवीन उमेदवाराशी भेट देता
तेव्हा पहिल्या चार सेकंदात मनात त्यांची प्रतिमा तयार होते.
तो पहिला इम्प्रेशन आहे जो तुमच्या मनात बसतो.
पहिल्या चार सेकंदात पहिल्या छापाची प्रतिमा तयार होते.
आणि ते अनौपचारिक संवादात्मक तरीके द्वारे तयार होते.
कारण पहिल्या चार सेकंदात तू काहीच बोलला नाहीस.
So, तुमची देहबोली, डोळ्यांचा संपर्क, हावभाव, दिसण्याची
पद्धत, प्रवेश करण्याची पद्धत, बसण्याची पद्धत, तुमचा
ड्रेससेन्स हे सर्व गोष्टी तुमच्या पहिल्या तसेच ठसेच
व्यक्तीच्या मनावर उमटतात.
त्यामुळे या अमौखिक संवादाचे महत्त्व नाकारता येणार नाही.
नंतर, आम्ही नवीन विषयाबद्दल बोलणार आणि तो हा ऐकण्याबद्दल
आहे.
आपण या व्हिडिओमध्ये ऐकण्याबद्दल बोलणार आहोत.
मग ऐकणं म्हणजे काय?
ऐकणे म्हणजे ध्वनी किंवा कृतीकडे लक्ष देणे होय.
आता तुम्ही पाहत असाल, तुम्ही विचार करत असाल की ऐकणं म्हणजे
केवळ आवाज ऐकणं नाही.
नाही, ऐकणे ही काहीतरी गोष्ट आहे, कृती, ऐकणे ही अशी क्रिया
आहे जिथे आपण लक्ष्यांतरात असतो.
ऐकणे म्हणजे ध्वनी किंवा कृतीच्या दिशेने लक्ष देणे आहे.
श्रवण हा ध्वनी किंवा कृतीकडे लक्ष देण्याचा प्रक्रिया म्हणतो.
ऐकताना माणूस इतरांचे म्हणणे ऐकतो आणि त्याचा अर्थ समजून
घेण्याचा प्रयत्न करतो.
जेव्हा आपण ऐकत असतो, ऐकणे आणि ऐकणे यात थोडा फरक असतो हे
नमूद करते.
ऐकणे म्हणजे, आपले कान उघडलेले आहेत, त्यावर कोणतीही टोपी
नाही.
आयुष्यातील सर्वात मोठे आणि उत्तम विनंती आहे की तुम्ही
ऐकण्यासाठी लक्ष केंद्रित करा. ऐकणे म्हणजे इतरांच्या
बोलण्यावर लक्ष देणे आणि त्याचा अर्थ समजून घेणे. ऐकण्यात
थोडी फरक असते जेणेच ऐकणे आणि ऐकणे म्हणजे तुमच्या कानांचा
उघड असलेला असतो.
त्यामुळे ऐकताना माणूस इतरांचे म्हणणे ऐकतो आणि त्याचा अर्थ
समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो.
ऐकण्याची क्रिया भावनांच्या, मानसिक आणि व्यवहारात्मक
प्रक्रियांच्या एक जटिल समावेश आहे.
ऐकण्याच्या प्रक्रियेत अनेक गोष्टींचा समावेश असतो.
ऐकणे म्हणजे कानांद्वारे भाषा मिळवणे आहे.
ऐकणे म्हणजे भाषणाच्या आवाजांची ओळख करणे आहे.
ऐकण्याद्वारे आम्ही विविध लोकांच्या आवाजांची समज करू शकतो.
मी हे सविस्तर का म्हणतो आहे?
कारण त्याचं महत्त्व समजून घ्यायला हवं.
आणि त्यांना शब्द आणि वाक्यांमध्ये प्रक्रिया करतात.
तुम्ही इतर व्यक्तीच्या बोलण्याची समज करू शकता आणि त्याचे
शब्द आणि वाक्य बनवू शकता.
उदाहरणार्थ, आपण मुलांना डिक्टिंग करायला लावतो.
अशी असलेल्या स्थितीत, इतर व्यक्ती बोलत असताना आणि बालक ऐकत
असताना तो शब्दांमध्ये लिहू शकतो.
ऐकणे म्हणजे कथेच्या बद्दल अशी लक्ष देणे की ती कशी सांगितली
जाते.
भाषेचा वापर[संपादन]।
फक्त ऐकणार्‍याला तुमच्या शब्दांची परवा नाही.
तो तुमच्या संदेशाच्या प्रस्तुतीच्या तरीकेची काळजी घेतो.
बोलण्याचा आवाज.
आणि समजणे म्हणजे केवळ कथेकडेच नव्हे तर ती कशी सांगितली जाते
याकडे लक्ष देणे.
भाषेचा आणि आवाजाचा वापर आणि दुसर्‍या व्यक्तीचे शरीर कसे
वापरतात हे बघणे महत्वाचे आहे.
अमौखिक संवादाचे महत्त्व.
अनौपचारिक संवाद खूप महत्वाचा आहे.
So, मी तुम्हाला तेवढं सांगितलं होतं की, जेव्हा तुम्ही
संवादक असता, तेवढं महत्त्वाचं आहे की श्रोत्यांना ते समजता
येते.
तर, येथे मी त्याबद्दल बोलत आहे की ऐकणे म्हणजे केवळ कथेकडे
लक्ष न देणे.
कथा सांगण्याची पद्धत, देहबोली, अभिव्यक्ती, डोळ्यांचा संपर्क.
ज्या पद्धतीने केले जाते त्यामुळे सर्व गोष्टी महत्त्वाच्या
ठरतात.
इतर शब्दात, ते म्हणजे वर्बल आणि नॉन-वर्बल संदेशांची जागृती
असणे अनिवार्य आहे.
ऐकताना आपल्याला केवळ तोंडी च नव्हे तर तोंडी नसलेला संदेशही
मिळतो.
संवादाचा हा उत्तम मार्ग आहे.
तुम्ही इथे ऐकण्याची महत्त्वाची गंभीरता समजू शकता.
हा संवादाचा प्रमुख भाग आहे.
आता आपण ऐकणे हे कौशल्य का आहे याबद्दल बोलणार आहोत.
ऐकणे कौशल्य म्हणून का आम्ही हे नाव देतो? त्यामुळे ते कौशल्य
म्हणतो कारण त्याची महत्त्वाची भूमिका आहे.
येथे मला वास्तविकपणे हे गोष्टीबद्दल आढळणारं आहे.
एक म्हणजे तुम्ही अन्न खाता.
जेवणात काहीच नसते.
काही फरक पडत नाही।
पोट भरावे लागते.
And one thing is that you eat food.
One thing is that you have learned to speak and listen.
पण असं होतं की तुम्हाला महत्त्वाचं अर्थ समजता येत नाही.
तुम्ही अनेकदा महत्वाच्या गोष्टी ऐकण्यास विसरता येता.
म्हणून मी महत्त्व सांगतोय.
आपल्या संवादात, ऐकण्याचा भाग एक कौशल्य आहे.
ऐकणे हे कौशल्य का आहे?
ऐकणे हे महत्वाचे सॉफ्ट स्किल्सपैकी एक आहे.
आयटीच्या शिक्षक म्हणून मला तुम्हाला एक गोष्ट सांगायची आहे.
सॉफ्ट स्किल्समध्ये ऐकणे महत्त्वाची भूमिका बजावते.
ऐकणे हे सॉफ्ट स्किल्सपैकी एक महत्वाचे अंग आहे.
हे संवाद प्रक्रियेतील माहिती घेण्याची आणि त्याची व्याख्या
करण्याची क्षमता दर्शविते.
एखाद्याची क्षमता ऐकणे आणि त्याचा अर्थ लावणे.
जोपर्यंत तुम्ही समोरच्याव्यक्तीचे ऐकत नाही.
जोपर्यंत तुम्हाला समजत नाही.
तोपर्यंत तुम्ही ते नीट मांडू शकणार नाही.
तर, समोरच्या व्यक्तीची ही क्षमता.
त्यापूर्वी, तो एक चांगला श्रोता बनणे गरजेचे आहे.
अरे हां, हे श्रवणाचे महत्त्व आहे ना!
सक्रिय ऐकण्याच्या कौशल्यांचा अभाव असल्याने, आपण संदेश
प्राप्त करण्यात अक्षम राहील आणि तो चिंतन करण्यात अक्षम
राहील.
आपल्याकडे सक्रिय ऐकण्याचे कौशल्य नसल्यास.
तर तुम्ही संदेश योग्यपणे मिळवू शकत नाहीत.
आणि तुम्हाला ते समजणार नाही.
आपण त्याचा अर्थ लावू शकणार नाही.
तुम्ही संचारात त्याचे रूपांतर न करता, ते योग्यपणे प्रस्तुत
करण्यात नाही.
आणि त्यामुळे मी म्हणतोय, ऐकणे हे एक कौशल्य आहे.
आपण एक चांगला संवादक बनण्यापूर्वी एक चांगला श्रोता होणे
आवश्यक आहे.
ऐकणे ही कौशल्याची एक गरज आहे.
संदेश प्राप्त करत असताना आणि पुढच्या व्यक्तीने संवाद साधत
असताना संदेशाचा अर्थ समजण्याची क्षमता दर्शवते. जब तक आप एक
चांगला श्रोता नाही तो आपण संदेशाचा चांगला संवादक नाही बनू
शकता. श्रवण हे कौशल्यांपैकी एक आवश्यक कौशल्य आहे.
क्योंकि जब तक आप सामने वाले की बात को सही तरीके से समझ नहीं
पाते हो, तब तक आप सही तरीके से जवाब नहीं दे पाओगे।
त्यामुळे श्रोते अत्यंत महत्वाचे आहेत, चांगले ऐकण्याचे
कौशल्य खूप महत्त्वाचा अंग आहे.
त्यामुळे पुढच्या भागात आम्ही श्रोत्यांच्या विविध
प्रकारांबद्दल बोलणार आहोत, ऐकण्याच्या विविध कौशल्यांबद्दल.
श्रोतांची गुणवत्ता ही आहे की कसे-कसे प्रकारचे श्रोते असतात
आणि आपण कोणत्या श्रेणीचे श्रोते आहात हे पाहणे आवश्यक आहे
आणि मी महत्वाच्या प्रकारच्या श्रोत्यांबद्दल बोलणार आहे.
आप अपना अस्सेसमेंट भी करेंगे और फिर आप किस लेवल पर असेस
करेंगे और कैसे आप बेहतर बन सकते हैं, उस बारे में मैं अपने
अगले वीडियो में भी बात करूंगा। क्या आपने प्योर प्रोफेशनल पर
रेफर एंड अर्न प्रोग्राम के बारे में सुना है?
नाही, मला काही संदर्भ नाही. मूळात, जर आपण आपल्या मित्रांना
सीएमए फाउंडेशन कोर्सचे संदर्भ द्याल आणि ते आपल्या रेफरल
कोडचा वापर करून साइन अप करतील तर आपल्याला काही अद्भुत
रिवॉर्ड मिळतील.
हे मनोरंजक वाटते.
तुमच्या मित्रांना संदर्भित केल्यानंतर, तुम्ही गुण जमा करू
शकता ज्यांचा आपण छूट किंवा कॅश रिवॉर्ड्स मिळवू शकता.
माझी गणना करा.
मी माझ्या सर्व वर्गसोबत हा शब्द पोहोचविण्याची खात्री घेऊन
जाईल.