सर्वांना नमस्कार, तुमच्या सर्वांना गुड मॉर्निंग. माझं नाव
विनीत गौतम आहे, तुमचा ट्रेनर, कॉर्पोरेट ट्रेनर आणि कोच.
आणि आज माझ्या कॉर्पोरेट ट्रेनिंगशी संबंधित विषयांबद्दल
बोलणार आहे.
आणि त्याचा उपयोग वेगळ्या परिस्थितीतही होऊ शकतो.
कारण कॉर्पोरेट ट्रेनिंगचा अर्थ असा नाही की केवळ ती व्यक्ती
तिथे जे काही शिकत आहे ते फक्त तिथेच वापरले जाईल.
तुम्ही कुठेही जात असाल तर समाजात कुठेही याचा वापर होऊ शकतो.
तर, आज माझ्या शिकवणीच्या विषयावर बोलणार आहे. हे एक खूप
महत्वाचे विषय आहे ज्यावर आपणाला अधिक माहिती आहे.
निरोप। संवाद म्हणजे नेमकं काय?
याचा महत्त्वाचा भाग आहे. इथे लिहिलं आहे की संवाद हा माहिती
देण्याचा, मिळवण्याचा आणि सामायिक करण्याचा कृती आहे.
बोलणे किंवा लिहिणे आणि ऐकणे.
Communication असं म्हणतात की माहिती देणे, प्राप्त करणे आणि
सामायिक करणे.
तर, प्रामुख्याने आपण पाहिले आहे की संवाद म्हणजे काय?
संवाद हे माहिती देण्याचा, प्राप्त करण्याचा आणि सामायिक
करण्याचा काम आहे.
कोणत्याही प्रकारे देणे, घेणे किंवा सामायिक करणे.
जे काहीतरी देण्याचे असेल ते किंवा प्राप्त करण्याचे असेल, ते
तोंडी किंवा लेखी मार्ग असू शकतात.
त्याबद्दल आपण नंतर सविस्तर बोलू.
तर, संवाद हा काहीतरी माहिती देण्याचा, प्राप्त करण्याचा आणि
सामायिक करण्याचा काम आहे.
संवाद हा माहिती देणे, प्राप्त करणे आणि सामायिक करणे असणारा
काम आहे.
दुसर् या शब्दांत, बोलणे किंवा लिहिणे आणि ऐकणे.
आपण बोलू शकतो, हे तोंडी आहे.
लिहिणे, लिहिणे आणि ऐकणे.
आपण जी प्रक्रिया करतो त्याला कम्युनिकेशन म्हणतात.
हे कम्युनिकेशन म्हणतात. आम्ही हे तपासलं आहे.
तर, आम्ही हे खाली पाहिले आहे.
आणि हे काय आहे?
ऐकणे, भावनात्मक, शारीरिक भाषा, व्यवसायी संचार.
या सर्व गोष्टी आपण पाहिल्या आहेत.
मुख्यपृष्ठावर आपण संवाद असलेलं काय आहे हे पाहिलं आहे.
आणणे, मिळवणे आणि सामायिक करणे हे संवादाचे काम आहे.
कम्युनिकेशन म्हणजे काय?
माहिती देणे, प्राप्त करणे आणि सामायिक करणे ही क्रिया आहे.
तुम्ही त्याचे बोलणे, लिहिणे आणि ऐकणे म्हणजे करणे असे समजू
शकता.
हे स्पष्ट आहे. हा संवाद आहे.
आणि आपण कुठेही असलो तरी सगळीकडे हीच गरज असते.
आपल्याला कुणाशी तरी बोलायचं आहे.
आपण कोणाचे तरी ऐकले पाहिजे.
जोपर्यंत आपण ऐकत नाही, समजत नाही, तोपर्यंत आपण उत्तर कसे
देणार?
आणि अनेकदा लेखी स्वरूपात आपल्याला मिळते.
आम्ही मेल प्राप्त करतो आणि लेखी पद्धतीने उत्तर देतो.
त्यामुळे हे सर्व गोष्टी आमच्या दैनंदिन जीवनाच्या आवश्यकता
आहेत.
आपण आमच्या दैनंदिन जीवनात संवादाची महत्त्वाची महत्ता समजू
शकता.
आणि आणखी, वास्तविकपणे आम्ही तुम्हाला कोणत्या प्रकारचा संवाद
मिळत आहे हे बरोबर चर्चा करणार आहोत.
तर, सर्वप्रथम अमौखिक संवाद येत आहे.
गैर-मौखिक संप्रेषण।
संवादाविषयी तुम्हाला समजले आहे.
आता आपण नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनबद्दल बोलत आहोत.
नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन हा डोळ्यांच्या संपर्कासारख्या
नॉन-वर्बल प्लॅटफॉर्मद्वारे संदेश किंवा सिग्नलचे प्रसारण
असतो.
नॉन-व्हर्बल म्हणजे काय?
ज्यामध्ये आपण काही शब्द वापरत नाही, काही लिहिलेल्या गोष्टी
वापरत नाही.
त्याचा वापर आपण कसा करणार आहोत?
आम्ही म्हणालो, ते काय आहेत? जसे की नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन.
हे काय आहे?
सविस्तर पाहू शकाल का?
नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन हे संदेशाचे प्रसारण करण्याचा एक
माध्यम आहे.
सिग्नलच्या माध्यमातून संदेश प्रसारित केला जात आहे.
सिग्नलमध्ये डोळ्यांच्या संपर्कासारखे नॉन-वर्बल प्लॅटफॉर्म
असतात, याचा एक उदाहरण आहे.
डोळ्यांच्या संपर्कातून.
चेहऱ्यावरील भाव[संपादन]।
चेहऱ्यावरील हावभावातून.
हावभाव, मुद्रा आणि वस्तूंचा वापर आणि शरीरभाषेचा वापर.
त्यामुळे डोळ्यांचा संपर्क, चेहऱ्यावरचे भाव, हावभाव, मुद्रा,
देहभाषा हे आम्ही म्हणालो.
किंवा जेव्हा आपण काहीतरी संवाद साधता असताना वस्तूचा वापर
करून ते संवाद साधले जाऊ शकते.
तुम्ही म्हटल्याप्रमाणे, असं.
तुम्ही अर्थ समजून घेत आहात.
हे आवडले।
त्यामुळे हे संकेत समजतात.
आम्ही डोळ्यांनी म्हणतो.
चेहऱ्यावरील हावभावांसह.
आम्ही तोंडाने काही बोलत नाही.
तुम्ही पाहात आहात.
आम्ही वेगवेगळे भाव दिले आहेत.
आणि तुम्हाला अर्थ माहित आहे.
याला आपण अमौखिक संप्रेषण म्हणतो.
नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन हे माहिती देण्याचा एक अन्य तरीका आहे
ज्यामध्ये शब्दांचा वापर नाही.
मला आधी सांगितलं होतं, नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन म्हणजे काय?
नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशन म्हणजे आपण संदेश प्रसारित करत आहोत.
संदेश म्हणजे माहिती पोहोचविणे.
आम्ही माहिती देत आहोत.
पण आम्ही शब्द वापरत नाही.
तो तुमचा अमौखिक संवाद आहे.
हे चेहर्यावरील काही हावभाव वापरणे शक्य आहे.
यात आपण चेहऱ्यावरील काही हावभाव वापरू शकतो.
किंवा एखादा विशिष्ट मुद्दा मांडण्यासाठी हाताचे हावभाव.
किंवा आपण देहबोली वापरू शकतो.
आपण हावभाव वापरू शकतो.
विशेष अर्थासाठी.
किंवा त्यात वापर ाचा समावेश असू शकतो.
जर डोळ्यांचा संपर्क, शारीरिक जवळीक आणि इतर गैर-शाब्दिक
संकेत देऊन संदेश पोहोचतो तर.
तो डोळ्यांचा संपर्क असू शकतो.
येथे मेसेज फॉरवर्ड केला जात आहे.
आम्ही संदेश देत आहोत.
पण आम्ही शब्द वापरत नाही.
तो म्हणजे अमौखिक संवाद.
हे डोळ्यांच्या संपर्काद्वारे असू शकते.
हे देहबोलीद्वारे असू शकते.
हे चेहऱ्यावरील हावभावातून असू शकते.
या सर्व गोष्टींचा वापर करून.
अमौखिक संवाद हे जीवांनी शाब्दिक भाषेचा वापर केलेबिना आपल्या
भावना, गरजा, हेतू, दृष्टिकोन आणि विचारांबद्दल माहिती
पोहोचवण्याच्या विविध पद्धतींचा संदर्भ देतो.
या सर्व गोष्टी आम्ही सांगत आहोत.
आम्ही इथे काय केलं?
काय सगळं?
आपण भावना व्यक्त करत असतो.
आपण चेहऱ्यावरील भावना देतो.
आपण दु:खद भावना देत आहोत.
गरजांची माहिती.
तुम्ही पाणी मागत आहात.
आम्ही हे सर्व केले आहे.
समोरच्याला ते समजलं.
हेतू।
आम्ही आमचा हेतू सांगत आहोत.
आत येऊ शकते.
जागा।
हेतू।
किंवा तुम्हाला काहीतरी हवंय.
दृष्टिकोन[संपादन]।
आम्ही आमचा दृष्टिकोन दाखवत आहोत.
हो।
किंवा आम्ही अभिव्यक्ती दिली.
हे आवडले।
व्वा.
छान केले।
पण तू म्हणाली नाहीस.
दृष्टिकोन[संपादन]।
आणि शब्दांचा वापर न करता विचार.
तर, नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनमध्ये आपण डोळ्यांचा संपर्क,
देहबोली, चेहऱ्यावरील हावभाव किंवा शरीराची मुद्रा वापरत असतो.
पण आम्ही शब्द वापरत नाही.
आम्ही शाब्दिक भाषा वापरत नाही.
आणि आम्ही आमचे संदेश पोहोचवत आहोत.
हा संवादाचा भाग आहे.
आणि त्याला नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशन म्हणतात.
आम्ही संवाद पाहिला.
कम्युनिकेशन म्हणजे नेमकं काय?
मग आम्ही अमौखिक संवादाबद्दल बोललो.
तिसरे म्हणजे.
मी बोलत आहे.
शाब्दिक नसलेल्या संवादाचे महत्त्व काय आहे?
तर, येथे आपण पाहू शकता.
नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन आपल्याला योग्य शरीराच्या संकेतांसह
आवाजाने संदेश देऊ शकतो.
पाहणे।
एक संदेश दाखवला जात आहे, दिला जात आहे.
शरीराचे योग्य सिग्नल दिले जात आहेत.
देहबोलीच्या माध्यमातून.
तर, आपण व्यापक अर्थाने समजू शकता.
की तुम्हाला लेखी संदेश देण्याची गरज नाही.
त्यासाठी कोणतेही शब्द वापरण्याची गरज नाही.
आपल्याला तोंडी भाषा वापरण्याची आवश्यकता नाही.
पण तुम्हाला संदेश द्यायचा आहे.
शरीराचे योग्य संकेत, हावभाव.
शरीराच्या सिग्नलमध्ये शारीरिक वैशिष्ट्ये असतात.
चेतन आणि अचेतन हावभाव.
आणि संकेत आणि वैयक्तिक जागेची मध्यस्थी.
यापैकी कोणतीही गोष्ट तुम्ही वापरू शकता.
आम्ही सविस्तर बोलत आहोत.
जर देहबोली शाब्दिक संदेशाशी जुळत नसेल तर चुकीचा संदेश
प्रस्थापित होऊ शकतो.
अनेकदा देहबोली नीट व्यक्त होत नसेल तर.
मग तो मेसेज चुकीचादेखील असू शकतो.
समोरची व्यक्ती तुम्हाला चुकीचे समजून घेईल.
ठीक आहे।
हे तू म्हणालीस.
हे मात्र सगळ्यांनाच समजतं.
तू हे केलंस.
निरोप।
आपण इच्छित असल्यास, शब्दांच्या आणि सामान्य संवादाच्या
दोन्हीच्या लक्षात असणे महत्वाचे आहे. जर आपण दोन्ही वेळा
विचार करत नसाल तर श्रोत्याला हरवल्याची भावना येऊ शकते.
However, completely disregarding non-verbal communication
can cause the listener to miss up to 60% of the message, as
experts suggest.
आपण बोलत असताना आपण शब्दांची काळजी घेतली आहे, पण जेव्हा आपण
कोणाशी बोलत असता, तेव्हा अमौखिक संवादाची महत्त्वाची गोष्ट
सांगत आहे.
आणि इथे मी बोलत असताना, तुम्ही माझ्या डोळ्यांचा संपर्क,
चेहऱ्याचा अभिव्यक्ती आणि शरीराचा भाषेचा महत्त्व पाहू शकता.
मी माझा चेहरा दाखवत आहे.
त्यामुळे जर तुम्हाला हे हावभाव समजता येत नसेल तर शोधात
म्हटलं आहे की, 60% कम्युनिकेशन ...
जेव्हा तुम्ही कोणाला ऐकत असता, तेव्हा त्यांच्या शरीरभाषेचा,
चेहऱ्यावरील हावभावाचा आणि डोळ्यांच्या संपर्काचा ध्यान
घ्यायचा आवश्यक आहे.
किंवा इथे मी एक गोष्ट सांगतोय, डोळ्यांचा संपर्क समजून घेणं
महत्त्वाचं असेल, चेहऱ्यावरचे हावभाव महत्त्वाचे असतील, तुमची
देहबोली महत्त्वाची असेल, तर तुम्ही इतर कुणाशीही संवाद
साधताना या सर्व गोष्टींचा वापर जरूर करावा कारण या सर्व
गोष्टी खूप आहेत
समोरच्या व्यक्तीला समजावून सांगणं खूप महत्त्वाचं आहे.
जर ती व्यक्ती नॉन-व्हर्बल एक्सप्रेशन्सचे अनुसरण करण्यास
सक्षम नसेल तर 60% समस्या आहे, याचा अर्थ असा आहे की
नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशन खूप महत्वाचे आहे.
इतरांशी संवाद साधताना, जेव्हा तुम्ही कुठेही असाल तेव्हा
तुम्हाला अमौखिक संवाद, तुमच्या डोळ्यांचा संपर्क आणि त्याचा
महत्त्व वापर करावा लागेल. डोळ्यांचा संपर्क नकारण्याची
शक्यता नाही कारण अमौखिक संवाद खूप महत्त्वाचा आहे.
चेहऱ्यावरील हावभावाचे महत्त्व आपण नाकारू शकत नाही.
आपल्या हावभावाचे, आपल्या पोस्चरचे, आपल्या भावनांचे, आपल्या
शरीरभाषेचे महत्त्व आपण नाकारू शकत नाहीत.
All of these things are extremely important, extremely
important.
तुम्ही संवाद साधत असताना, तुम्हाला हे गोष्टी ध्यानात
घ्यायचे आहे.
गैर-तोंडी संप्रेषण भागीदाराला आकर्षित करणे किंवा व्यावसायिक
मुलाखतीसारख्या सामान्य परिस्थितीत प्रथम प्रभाव मजबूत करते.
बिझनेस इंटरव्ह्यूमध्ये किंवा पर्सनल लेव्हलमध्ये पार्टनरला
आकर्षित करण्यासाठी तुमची नॉन व्हर्बल मुद्रा, पहिली छाप खूप
महत्त्वाची असते.
संपर्काच्या पहिल्या चार सेकंदात सरासरी इम्प्रेशन तयार होतात.
चला हा विषय सुरुवात करूया. माझ्या वर आधारित आहे की
अनुभवांनुसार, अमौखिक संचार विसरून देण्याचे ६०% समस्या आहेत.
श्रोत्याने पहाटे न करता, त्यांनी पूर्णपणे ६०% संवाद गमावू
शकतात.
एक्स्पर्ट्स म्हणतात की, जर तुम्ही नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनचा
दुर्लक्ष करता तर संवादाच्या ६०% गमावल्या जाऊ शकतात, हे
त्यांच्या मतानुसार.
आणि इथे मी तुम्हाला सांगत आहे की, पहिल्या वेळी जेव्हा
तुम्ही कोणाला भेटत असाल तेव्हा पहिल्या चार सेकंदांत तुमचा
अमौखिक संवाद तुमच्या संदेशापेक्षा जास्त अधिक महत्त्वाचा
असतो, जोपर्यंत तुम्ही कुठलाही शब्द वापरला नाही तो संदेश
लोकांच्या मदतीने पोहोचवला जातो असा भास होतो, हे
विशेषज्ञांनी म्हणतात.
गैर-मौखिक संप्रेषण
अभिव्यक्ती, स्मितहास्य, डोळ्यांचा संपर्क, देहबोली आणि तिथून
आपला पहिला ठसा तयार होतो आणि पहिला ठसा हा शेवटचा ठसा असतो,
हे तुम्हाला चांगले ठाऊक आहे, आणि आता तुम्हाला समजले असेल की
पहिला ठसा हा शेवटचा ठसा असतो आणि कसा?
आम्ही शब्दांच्या माध्यमातून नाही, अमौखिक संचाराच्या मदतीने
पहिला ठसा उत्पन्न करतो.
आणि इथे तुम्हाला नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनची महत्त्वता समजू
शकता, हे संवादाच्या एक महत्त्वाच्या भाग आहे, ज्याला
नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन म्हणतात, त्याची तपासणी त्याच्या
विस्तृत माहितीची आवश्यकता आहे.
तर, आता आम्ही संवाद बद्दल बोललो आहोत, संवाद म्हणजे काय आणि
अमौखिक संवाद काय आहे आणि त्याचे महत्त्व काय आहे याबद्दल
आम्ही बोललो आहोत आणि मला वाटते की आपल्याला ते अधिक चांगले
समजते, आपण एकदा करू या, संवाद म्हणजे काय?
कम्युनिकेशन हा माहिती देणे, प्राप्त करणे आणि सामायिक
करण्याचा काम आहे.
संचार हे माहिती देण्याचा, प्राप्त करण्याचा आणि सामायिक
करण्याचा काम आहे.
संवाद हा माहिती देणे, मिळवणे आणि सामायिक करणे या क्रियेचा
असतो.
बोलणे, लिहिणे आणि ऐकणे, हे संवादाचे तीन आधारभूत साधन आहेत.
आता आम्ही बोलणे, लिहिणे आणि ऐकणे याबद्दल चर्चा केली आहे.
आता, आम्ही गैर-भाषिक कम्युनिकेशनबद्दल बोललो आहोत.
तर, नॉन-वर्बल हे अर्थात काय, जेथे तुम्ही भाषा, शब्द वापरत
नाही, लिहीत नाही, पण तुम्ही तुमचा संदेश पोहोचवत आहात, आणि
ते तुम्ही डोळ्यांच्या संपर्काने, चेहऱ्याच्या हावभावाने
यांच्या सहाय्याने करत आहात.
हावभाव, मुद्रा, वस्तूचा वापर किंवा देहबोली.
तुम्ही या गोष्टी वापरल्या आणि वापरत आहात.
हे काय आहे?
डोळ्यांचा संपर्क, चेहऱ्यावरील हावभाव, मुद्रा, शरीराचा
स्थिती, वस्तूचा वापर.
तुम्ही वर्गातील शिक्षकांसारखे काठीने काहीतरी एखाद्याला
घाबरवले.
तू चाकू दाखवलास, कुणाला तरी घाबरवलेस.
मग काय झालं?
तुम्ही हा शब्द वापरला नाही, पण तुमच्या समोरच्या व्यक्तीला
भय लागला.
बॉडी लँग्वेज, छान झालं.
तू त्याला बोलावलंस, बस.
तर, ही देहबोली आहे.
मी काही बोलत नाही, पण तुम्हाला समजत येतंय ना.
असे असते, अमौखिक संवादाची महत्त्वाची गोष्ट आहे.
किंवा, आपण पुढे महत्त्वात वाचतो.
आपण पुढे महत्त्वात वाचतो.
त्याचे महत्त्व काय आहे?
त्यामुळे त्याचे महत्त्व आपण येथे स्पष्ट केल्यास वाचतो.
शाब्दिक संवादाच्या बाजूला उपेक्षा करणे श्रोत्याला ६०%
पर्यंत त्यांच्या संवादाची विसरणे झाले पाहिजेत.
जर आपण नॉन-वर्बल कम्युनिकेशन विसरला तर श्रोत्याला त्यांच्या
संवादाच्या 60% गमावायला लागू शकतो.
त्यांना समजत नाही.
कारण शब्द वेगवेगळे असतात.
पण, बोलताना जे भाव येत आहेत, ते तोंडी, तुमचा डोळ्यांचा
संपर्क, देहभाषा ह्यांच्या व्यतिरिक्त आम्ही जागतिक संकेत
दिले.
उभे रहा।
मी शब्द वापरतो आहे, उभे राहा.
तुमच्या समोरच्या व्यक्तीला शब्द समजत नाहीत असेल तर तो ऐकू
शकत नाही.
पण, त्याला देहबोली समजली.
मी बसू शकतो.
त्यामुळे हे समजून घेतले जाणार आहे.
मग त्याचे महत्त्व काय?
६०% श्रोते, जर ते अमौखिक संवादावर लक्ष न देत असतील तर
त्याची महत्त्वाची नक्कीच नक्की आहेच.
कारण त्यांचा ६० टक्के संवाद तो मिस करेल.
त्यांचा ६० टक्के संवाद तो गमावेल.
शिवाय, ऐकणाऱ्याला ६० टक्क्यांपर्यंत मिस करावे लागते.
श्रोते ६० टक्के मिस करतील.
म्हणजे, कोणत्याही संवादात ४०% तोंडीचे आणि ६०% नॉन-वर्बल
कम्युनिकेशन महत्वाचे आहेत हे अर्थपूर्ण आहे.
तू आतापर्यंत एकही शब्द वापरला नाहीस.
प्रथम इम्प्रेशन मूल्यांकन
फर्स्ट इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनच्या शक्तीवर
फोकस करते.
पहिला अनुभवाचा मूल्य नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनवर देण्यात येतो.
पहिला अंदाज नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनला ताकद देतो.
पहिला इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनला बळ देत
आहे पहिला इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनला बळ
देत आहे पहिला इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनला बळ
देत आहे पहिला इम्प्रेशन असेसमेंट देत आहे
नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनला ताकद देणारी पहिली इम्प्रेशन
असेसमेंट नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनला बळ देत आहे पहिली
इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनला बळ देत आहे
पहिली इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-व्हर्बल कम्युनिकेशनला बळ देत
आहे
फर्स्ट इम्प्रेशन असेसमेंट नॉन-वर्बल कम्युनिकेशनची ताकद
वाढवत आहे.