सर्वांना नमस्कार। तुम्हा सर्वांना गुड मॉर्निंग. हा विनीत
गौतम आहे, तुझा प्रशिक्षक आहे, तुझा ट्रेनर आहे.
आणि आज मी प्रत्येकासाठी काहीतरी खास बोलायला आलो आहे.
विशेषतः, प्रत्यक्षात मी व्यावसायिकांसाठी आणि विशेषत: विक्री
विपणन व्यावसायिक आणि एचआरसाठी देखील बोलत आहे.
त्यामुळे तुम्हा सर्वांना खरं तर मी नक्की काय करावं, काय
करावं, काही गुंतवणूक असेल तर ती गुंतवणूक तुमच्या पैशाची,
भावनांची किंवा वेळेची आहे का हे सांगू इच्छितो.
मग तुम्ही तुमचे पैसे, तुमच्या भावना किंवा तुमचा वेळ गुंतवू
इच्छिता.
तुम्हाला काही गुंतवणूक करायची असेल तर कुठे गुंतवणूक करायची?
वित्त विभागासाठी हा व्हिडिओ रेकॉर्ड केला जात आहे.
आम्ही वित्तीय उमेदवार, फायनान्सशी संबंधित उमेदवार,
व्यवस्थापक, लेखा व्यवस्थापक, महाव्यवस्थापक आणि लेखा यांना
प्रशिक्षण देणार आहोत.
तर, येथे आम्ही गुंतवणूक आणि परताव्याबद्दल बोलत आहोत.
त्यामुळे जर आपण गुंतवणूक आणि परताव्याबद्दल बोललो, तर
प्रत्यक्षात मी पैशाबद्दल बोलत नाही.
मी फक्त पैशांबद्दल बोलत नाही, मी भावनांबद्दल बोलत आहे, मी
आपल्या वेळेबद्दल देखील बोलत आहे.
तर, कॉर्पोरेट ट्रेनर म्हणून, माइंड कोच म्हणून आणि लाइफ कोच
म्हणून,
मला तुम्हाला एक ठोस आशय, एक खास गोष्ट सांगायची आहे.
होय, जिथे आपण आपले पैसे गुंतवले पाहिजेत.
जिथे परतावा मिळत नाही तिथे गुंतवणूक करावी.
होय, अनेकदा आपण तिथे पैसे गुंतवतो, कारण आपल्याला कल्पना
नसते, परतावा मिळतो की नाही हे कळत नाही.
अनेकदा आपण त्यांच्याशी भावनिक नाते जोडतो आणि त्यांच्या मागे
धावतो, ज्यांना आपल्या भावनांची पर्वा नसते, त्यांना महत्त्व
नसते.
आणि तुम्ही तुमच्या भावना त्यांच्यावर खर्च करत आहात, तुम्ही
तुमचा वेळ वाया घालवत आहात.
तर, येथे मी आपले पैसे, आपल्या भावना किंवा आपला वेळ
गुंतवण्यासाठी योग्य जागेबद्दल बोलत आहे.
योग्य जागा कोणती?
जिथे तुम्ही गुंतवणूक करणार आहात आणि तुम्हाला परतावा मिळत
आहे.
आणि नुसता परतावा च नव्हे, तर तुम्हाला मिळणारा लाभदायक
परतावा.
त्यामुळे जर तुम्ही तुमचा वेळ, तुमच्या भावना, तुमची ऊर्जा,
तुमची मेहनत गुंतवली तर.
मी तुमच्या मेहनतीबद्दल बोलत आहे.
तुम्ही मेहनत घेत आहात, व्यवस्थेत काम करत आहात, संस्थेत काम
करत आहात.
आपल्या भविष्याच्या, करिअरच्या दृष्टिकोनातून तुम्ही एकदा
त्याचा हिशोब करता.
मग तुमच्या मेहनतीच्या भविष्यात तुम्हाला काही मिळणार असेल
किंवा तुम्ही रोजंदारीप्रमाणे काम करत असाल.
वाटणे।
कारण प्रत्येक दिवस हा तुमच्या आयुष्यातील अत्यंत महत्त्वाचा
असतो.
जो दिवस जात आहे, जो काळ जात आहे, तो काळ परत येणार नाही.
तर, त्याच्या परतीच्या रूपात, आपण त्या दिवशी घालवलेला वेळ,
आपण केलेली मेहनत.
त्यासाठी तुमच्या करिअरमध्ये, आयुष्यात कोणता टॅग जोडला जाणार
आहे?
ही गोष्ट लक्षात ठेवा.
तरच तुम्ही तुमचं करिअर, तुमची संस्था, कुठलंही काम किंवा
कुणाचाही आधार देता.
तुम्ही तुमचा भावनिक टच कुणाला तरी देता, त्याच्याशी कनेक्ट
होतात.
त्यामुळे त्याला प्रतिसाद मिळणार आहे की सक्ती करायची आहे?
ज्या नात्यात तुम्हाला आदर नाही त्या नात्यात गुंतून पडू नका.
तुम्हाला त्याच्याशी जबरदस्तीने संपर्क साधायचा आहे.
समोरच्याला तुमची पर्वा नसते, तुमची किंमत नसते.
असे नाते सोडा.
ज्या व्यवस्थेत, संस्थेत तुम्ही काम करत आहात, ती व्यवस्था
तुमचा आदर करत नाही, तुमची किंमत देत नाही.
तुमचा वापर फक्त यंत्रासारखा केला जात आहे.
त्यामुळे ती संस्थाही सोडा.
स्वत:वर हिंमत असेल, कामावर विश्वास असेल तर,
आपल्याला एक चांगली जागा मिळू शकते जिथे आपल्या कामासह आपले
मूल्य आणि सन्मान केला जातो.
आपल्या भावनांनाही महत्त्व दिले जाते.
आयुष्य एक च आहे, त्याचा अधिक चांगल्या प्रकारे आनंद घ्यायला
तुम्हाला का आवडत नाही?
तुम्हाला चांगल्या पद्धतीने जगायला का आवडत नाही?
तुला नीट जगायचं का नाही? तुम्हाला हवं असेल तर तुम्ही नीट
जगू शकता.
तुम्हाला हवं असेल तर तुम्ही हे आयुष्य योग्य पद्धतीने जगू
शकता.
तुम्ही नक्कीच जगू शकता.
त्यामुळे मला एवढेच सांगायचे आहे की, तुम्ही तुमचा वेळ, पैसा
किंवा भावना तिथे गुंतवा.
जे मित्र आपल्या भावनांना महत्त्व देत नाहीत त्यांच्यावर आपला
वेळ वाया घालवू नका.
जेव्हा तुम्ही त्यांना भेटता तेव्हा त्यांना तुमचा चेहरा
वाचता येत नाही आणि तुम्ही सुखी आहात की दु:खी आहात हे
त्यांना कळत नाही.
अशा मैत्रीचा अर्थ काय?
जे लोक तुमच्या भावना समजून घेऊ शकत नाहीत, जेव्हा तुमच्या
दुबळ्या पॅचमध्ये त्यांची गरज पडेल, तेव्हा ते तुमच्या
कामावरही येणार नाहीत.
आपल्याकडे एखादी शोकांतिका असेल आणि आपल्याला त्यास सामोरे
जावे लागत असेल, परंतु त्याच वेळी आपल्याला त्यास किती सामोरे
जावे लागेल याचा हिशोब तो करीत आहे,
तो फक्त हिशोब करत आहे, तुमच्यात कोणतेही बंधन नाही.
तुम्ही फक्त तुमचं नातं दाखवत आहात.
मी आधीच म्हटले आहे की बरेच लोक आपल्याशी आपली मैत्री
दाखवतात, परंतु ते नेमके एकत्र नसतात.
अशा परिस्थितीत काय होते?
ते आपल्याला मदत करू शकतात, परंतु ते आपल्याला मदत करत नाहीत.
त्यांच्याकडे संसाधने आहेत ज्याद्वारे ते आपल्याला मदत करू
शकतात, परंतु ते आपल्याला मदत करत नाहीत कारण जर त्यांनी
आपल्याला मदत केली तर आपण देखील प्रगती करू शकता आणि पुढे जाऊ
शकता.
आणि तुम्ही पुढे जावं असं त्यांना वाटत नाही.
मग अशा लोकांचं काय करायचं? तुम्ही पुढे जाऊ नका, हे त्यांचे
ब्रीदवाक्य आहे.
होय, असे विचार अनेकांच्या मनात असतात.
जो माणूस असा दिसतो, त्याला देवाने काय निर्माण केले आहे ते
पाहता येते.
हात, पाय, नाक, तोंड हे सगळं त्याला दिसतं.
पण माणसाची खरी प्रतिमा त्याच्या हेतूवर, त्याच्या विचारांवर
आधारित असते.
त्याला कसं वाटतं?
होय, मी तुम्हाला सांगत आहे, कदाचित तुमचा विश्वास बसणार
नाही, की अनेक वर्षांपासून अल्पवयीन विवाहांवर कायदेशीर बंदी
आहे.
डोरिस पद्धतीवर अनेक वर्षांपासून बंदी आहे, कायदाही आहे.
पण मी तुम्हाला दोन वेगवेगळ्या गोष्टी सांगत आहे.
जोपर्यंत या गोष्टीवर सामाजिक बहिष्कार टाकला जात नाही,
तोपर्यंत आता मी तुम्हाला सांगेन, गावातील एखादी मुलगी कविता
लिहू लागली तर शेजाऱ्यांना काळजी वाटते की माझी मुलगी इतकी
शिकली आहे, पुढे शिकली तर ते आमच्यावर कायमचे दडपण आणतील.
की माझ्या मुलीने इतका अभ्यास केला आहे.
म्हणूनच ते आपल्या आई-वडिलांना अशा प्रकारे पटवून देतात,
जेणेकरून तिचे लवकरच लग्न होईल.
आणि ते कसे पटवतील?
तिला पुढे शिकवलं तर सुशिक्षित मुलगा शोधावा लागेल आणि मग
तुला जास्त हुंडा द्यावा लागेल.
हो।
प्रामुख्याने त्यांचा विचार आहे, की त्यांचा दर्जा
आपल्यापेक्षा वरचा नसावा.
मुलांसोबतही ते असे करतात, की जर ते जास्त शिकले तर त्यांचा
दर्जा, त्यांची पातळी आपल्यापेक्षा जास्त होईल.
त्यामुळे तिचे लवकर लग्न लावून द्या आणि तिला आयुष्यात अडकवा.
आणि मग लग्नानंतर ते मुलीच्या बाजूने समस्या निर्माण करण्याचा
प्रयत्न करतात, जेणेकरून तिला शांती मिळणार नाही.
आणि विशेषतः सुशिक्षित लोक, ते साधे असतात, त्यांचा जीवनात
अशा प्रकारे छळ केला जातो,
माणसाचा स्वभाव कसा असतो? त्याचं आयुष्य कसं असेल? त्याला
कोणतीही ओळख नसते.
त्याला बघायला, विचार करायला किंवा विचारायला कोणी नसतं.
तू खूप चांगला माणूस आहेस.
त्याची किंमत नाही.
तू चांगला माणूस आहेस.
त्याची किंमत नाही.
तू चांगला माणूस आहेस.
त्याची किंमत नाही.
तू चांगला माणूस आहेस.
तू खूप चांगला माणूस आहेस.
त्याची किंमत नाही.
हा एक व्यवसाय आहे.
मोठं घर आहे ना?
ही मोठी गाडी आहे, नाही का?
हा मोठा व्यवसाय आहे.
तो एका श्रीमंत बापाचा मुलगा आहे.
तो निरुपयोगी माणूस आहे.
पुढे ती मुलगी आयुष्यभर रडत राहते.
ती आयुष्यभर रडत राहते.
ती त्रस्त आहे.
पण सुरुवातीला या गोष्टीची काळजी घेतली जात नाही.
आणि हे काम ती मुलगी करते.
त्याचप्रमाणे मुलगा जेव्हा मुलीच्या दिशेने जात असतो, तेव्हा
मुलगी सुंदर असते.
पण त्याचवेळी तिच्याकडे जीवनकौशल्यआहे का?
तिला आयुष्य कसं जगायचं हे माहित आहे का?
कौटुंबिक जीवन कसे जुळवून घ्यावे?
तिला माहित आहे का? तिला माहित नाही का?
आजकाल मोठी समस्या निर्माण झाली आहे.
मुलींना शिकवण्याची कल्पना, मुलींना शिकवण्याची कल्पना, या
मुली शिक्षण घेत आहेत, पण आयुष्य जगण्यासाठी लागणारी
जीवनकौशल्ये, जीवन जगण्यासाठी लागणारी जीवनकौशल्ये हरवत चालली
आहेत.
आणि विशेषम्हणजे ते सुशिक्षित झाले आहेत, असा विचार करत
असतात, मग याची काय गरज आहे?
मग याची काय गरज आहे?
मी तुम्हाला व्यावहारिकरित्या सांगत आहे.
ट्रेनमध्ये ती मुलगी असं बोलत आहे.
तर मी तिला विचारलं, मुलगी म्हणाली, हो, मी ग्रॅज्युएट होत
आहे.
मी पदवीधर आहे.
शेवटी त्यानंतर काय प्लॅन आहे?
मला पी.जी. करायचे आहे.
ती म्हणाली, चला रोटी बनवूया.
उत्तर ऐका.
मला भाकरी बनवायची असेल तर,
मी पी.जी. केले असते.
मी म्हणालो, जे पी.जी. करतात ते मला माहीत नव्हते.
भूक लागत नाही. जे पी.जी. करतात ते मला माहित नव्हते.
भूक लागत नाही.
मी आधीच पी.जी. केले आहे.
पण मला भूक लागली आहे.
मला भाकरी खायची आहे.
त्यामुळे सुशिक्षित असाल तर घरगुती जीवन समजू नये, भावना समजू
नयेत, घरची कामे करू नयेत, असा विचार मनात येतो.
तुम्ही पाहा, तुम्ही जे अन्न खाता आणि तुमचे शरीर आणि
खाण्याच्या पद्धतीवर तुमच्या शरीरावर परिणाम होणार आहे. असे
म्हटले जाते की 100 रोग
जर तुम्ही कमावत असाल तर तुम्हाला नीट स्वयंपाक कसा करायचा हे
कळत नाही.
नीट कसं खावं, हे कळत नाही.
जर तुम्ही त्या कामावर ३-६ महिने घालवले तर व्यवस्थित
स्वयंपाक करा, जेणेकरून कुटुंबाचे आरोग्य टिकून राहील,
औषधांवर खर्च होणार नाही, आजार तुम्हाला पुन्हा पुन्हा त्रास
देणार नाही, पण तिथे ठेवू नका.
ते काम अशा प्रकारे समजून घेतले आहे.
मी पी.जी., एम.ए.,
B.Tech.
मी हे भाकरी बनवण्यासाठी केले होते का?
आणि म्हणूनच मी तुम्हाला सांगत आहे, सर्व टॉप 5 स्टार हॉटेल
शेफ,
त्या पुरुष आहेत, स्त्रिया नाहीत.
जेंट्स चांगले स्वयंपाक करू शकतात.
ते उत्तम स्वयंपाक करू शकतात.
होय, प्रोफेशनल्स.
जे घरी बसलेआहेत, ते प्रोफेशनल नाहीत.
त्यांना काहीच नीट कळत नाही.
मी काही गोष्टी परंपरेने शिकलो आहे.
असं म्हटलं जातं की, जेंट्सची मनं जिंकायची असतील तर त्याची
सुरुवात पोटापासून होते.
मी म्हणत आहे की जर तुम्हाला तुमचं वैवाहिक जीवन यशस्वी
करायचं असेल तर एक लाइफ कोच म्हणून मी म्हणतोय की, व्यवस्थित
स्वयंपाक करायला शिका.
३ महिने स्वयंपाकावर, पार्ट टाईमवर घालवा.
तुम्ही पी.जी., एम.ए., B.Tech करू शकता.
तुला जे काही करायचं आहे, तुला कोणी अडवलं आहे?
पण ३ महिने घालवा.
आता तुम्ही म्हणताय,
मी तीन महिन्यांपासून स्वयंपाक शिकणार आहे.
तुला भूक लागली आहे ना?
भाकरी खायची आहे.
आणि ही गोष्ट मी फक्त मुलींना सांगत नाहीये. ही गोष्ट मी
मुलांनाही सांगत आहे.
होय, प्रत्येकाला भाकरी खायची आहे.
आणि अजून एक मोठी समस्या आहे.
कारण ज्या मुली शिकल्या जात आहेत, त्या अजूनसंपूर्ण कुटुंब
सांभाळू शकत नाहीत.
पण जेव्हा जेंट्स कमावतात, तेव्हा जेंट्स कमावतात, मग
सर्वप्रथम ते आपल्या बायको-मुलांचा विचार करतात.
त्यांच्यासाठी.
की मी हे करावे, ते.
मला मोठे छंद नाहीत.
माझी मुले योग्य कपडे घालतील.
माझी बायको योग्य कपडे घालेल.
तुम्ही कधी पाहिलं आहे का?
पार्टी बघा.
सामान्य लोकही तपासतात.
ती 5000 रुपयांची साडी परिधान करणार आहे.
मी ५००-७०० रुपयांच्या शर्टमध्ये माझा व्यवसाय चालवतो. तो
स्वत: विकत घेत नाही.
कधी कधी तो येतो.
आणि कधी कधी तो तुम्हाला टोमणे मारत नाही.
जर तो 1 लाख कमावत असेल, 20,000 कमावत असेल तर ती 20 लाखांनी
आपला व्यवसाय चालवेल. मी एकटाच आहे.
सर्व काही माझ्यामुळे च घडत आहे.
लोक म्हणतात की काही गोष्टी अशा आहेत ज्या पारंपारिक पद्धतीने
सुरू आहेत की स्त्रिया घर चालवतात.
नाही नाही।
जेंट्स घर चालवतात.
होय, ते आधीही होते.
मी सहमत आहे।
मी १००% चुकीचा आहे.
त्यामुळे तुम्ही तुमच्या भावना, वेळ आणि पैसा तिथे गुंतवावा,
या विषयावर मी आहे.
तुम्ही एक नातं बनवणार आहात.
तिथे आदर असो वा नसो, तिथे नातं बनवा.
ते तिथे घेऊन जा.
जबरदस्ती करू नका.
पण हल्ली भावनांना किंमत नसते.
मी तुम्हाला सांगितलं, भावनांवर आधारित हे कुठे घडतंय?
भावनांच्या आधारे गोष्टी घडत नाहीत.
नको तिथे सिस्टीममध्ये काही काम करायला भाग पाडलं जातं.
तुम्हाला माहित आहे की तिथे तुमच्या वेळेची किंमत नाही.
तुम्ही तिथे काम करत आहात.
एक-दोन वर्षांनंतर तुम्हाला काहीच मिळणार नाही.
तुम्ही तिथे दिसणार आहात.
तुम्ही तिकडे जा.
मी तुम्हाला उद्याबद्दल सांगत आहे.
मी अनेक पदवीधर उमेदवारांना भेटलो आहे.
काहींनी B.Com केले आहे, काहींनी एमबीए केले आहे, काहींनी
बीसीए केले आहे.
ते खाते उघडण्याचे काम करत आहेत.
ते काम करत आहेत.
ते उद्यानात गप्पा मारत आहेत.
या मॅनेजरने मला त्रास दिला आहे.
तो मला टार्गेट करत आहे.
आज मी हा विषय निवडला कारण
जे लोक आपला वेळ घालवत आहेत
कोणताही परतावा मिळणार नाही.
2 वर्षांनंतर, 5 वर्षांनंतरही त्यांची अशीच अवस्था होणार आहे.
आणि त्यांच्याकडे त्यांचे क्षेत्र नसल्यामुळे ते फक्त त्यात
उतरले.
हे एक आकर्षण वाटत आहे.
कारण जेव्हा एखाद्या नोकरीला मार्केटिंगबद्दल सांगितलं जातं
तेव्हा ते प्रोफेशनल नसतात.
एमबीएमध्ये त्यांनी काहीच केले नाही.
आणि आपल्या शिक्षणपद्धतीवरचा हा सर्वात मोठा प्रश्न आहे.
एमबीए केले तरी चालेल,
आमच्या शैक्षणिक अभ्यासक्रमांमध्ये,
काहीच सांगितले जात नाही
जे तुम्हाला पहिल्या दिवसापासून काम करायला लावेल.
हो।
हा मजकूर चांगला नाही.
शैक्षणिक अभ्यासक्रमाची अत्यंत वाईट अवस्था आहे.
आमचा शैक्षणिक आशय असा आहे की
तुम्ही अभ्यास करून पीजी बनता.
मी तुम्हाला सांगतोय.
मी इंग्रजी च्या प्राध्यापकांना संवाद कौशल्य शिकवले आहे.
आणि ते कचऱ्यासारखं नसतं.
आरक्षणासारखे नाही.
आरक्षणातून लेक्चरर झाला असाल तर,
मग सोडून द्या.
अशी निरुपयोगी माणसेच आहेत.
जे आरक्षणातून आले आहेत.
हे मी चांगल्या हेतूने सांगत आहे.
कारण यात त्यांचा दोष नाही.
ज्या यंत्रणेच्या माध्यमातून त्यांना शिकवले जात आहे,
आणि लेक्चरर सीटवर पोहोचणे,
याचे महत्त्व मोजले जात नाही.
समोरच्याव्यक्तीला असे वाटते की
मी टेक्निकल झालो आहे आणि सर्व काही पूर्ण झाले आहे.
पण गांभीर्याने दखल घेतली तर,
की तुम्ही तुमचा ३ वर्षांचा वेळ घालवत आहात,
त्यावरही मी प्रश्न उपस्थित करत आहे.
आज जर तुम्ही हा विषय घेतला असेल तर,
मग तिथे आपला वेळ, पैसा आणि भावना गुंतवा.
जिथून परतावा मिळतो.
मी कॉलेजच्या पदवीवर प्रश्न उपस्थित करत आहे.
तुम्ही तिथे घालवलेली ३ वर्षे,
बीए, एमए,
त्यातून काही मिळवायचे आहे की नाही?
त्या बदल्यात तुम्हाला काय मिळेल याचा आधी विचार करा.
काहीही नाही।
बारावी केली तर बरं.
काहीतरी तांत्रिक करा.
लोक फराळ बनवण्याची खिल्ली उडवतात.
मी तुम्हाला बारावी पास होण्यास सांगत आहे.
आणि एका वर्षासाठी, फ्रिटर मेकरसह फ्रिटर कसे बनवायचे ते शिका.
मोमोज कसे बनवायचे ते जाणून घ्या.
समोसे कसे बनवायचे ते जाणून घ्या.
आणि
३ वर्षे नाही,
१ वर्ष.
आणि त्यानंतर,
गुंतवणुकीची उर्वरित २ वर्षे,
की तू कॉलेजमध्ये गुंतवणूक करणार होतास,
ती गुंतवणूक कुठेतरी गुंतवा,
आणि त्रिज्या तयार करा.
नीट बनवा.
जर तुम्ही 50,000 किंवा 1 लाख रुपये खर्च करत असाल तर,
आपण काचेने त्रिज्या तयार करू शकता.
लाइटिंग आणि ओले पणा नीट करा.
तसेच एक छोटी म्युझिक सिस्टीम बसवावी.
आणि मग मी म्हणतोय,
जे तुम्ही सहज कमावू शकता
रोज १००० किंवा २००० रुपये.
मेहनत केली तर,
तुम्ही दररोज 5000 रुपये कमवू शकता.
बारावी उत्तीर्ण, वर्षभर अभ्यासक्रम केलेली व्यक्ती,
दरमहा १.५ लाख रुपये कमावू शकतात.
तुम्ही कल्पनाही करू शकत नाही.
पण आमची मानसिकता,
चुकीच्या मार्गावर जात आहे.
आणि जे B.Com पदवी घेतात,
त्यांना मूलभूत कामे माहीत नसतात.
पण ते कोणतेही छोटे-मोठे काम करणार नाहीत.
या कामाला विशेषतः लहान असे म्हणतात.
तुम्ही मोमोज खायला जा.
ते तुम्हाला १० तुकडे देतात,
५० रुपयांची थाळी.
त्याची किंमत १५ ते २० रुपये आहे.
पण तुम्हाला प्रति थाळी ३० रुपये मिळत आहेत.
30 रुपये.
तुम्ही १०० थाळ्या विकल्या आहेत,
3000 रुपये कमावले.
आणि मी मोठं बोलत नाहीये,
आपण सहजपणे 100 प्लेट ्स विकू शकता.
पण, तुम्हाला काय वाटतं?
जर तुम्ही वर्षभर मोमोज बनवायला शिकलात,
आपण या पातळीपर्यंत पोहोचू शकत नाही का?
तुम्ही हे करू शकता, करू शकता.
म्हणून मी छोट्याबद्दल बोलत नाही,
मी प्रत्येक स्तराबद्दल बोलत आहे.
तुम्ही जे काही काम करत आहात,
तुम्ही तुमचा वेळ आणि पैसा खर्च करत आहात.
मी बँकेत पैसे ठेवण्याबद्दल बोलत नाही.
तुम्ही जे प्रमाणपत्र घेणार आहात,
तुम्ही ते घेत आहात.
त्यावर तुम्ही तुमचा वेळ आणि पैसा खर्च करत आहात.
ते प्रमाणपत्र घेऊन तुम्हाला काय मिळणार?
एकदा विचार करा.
आज तुमचा वेळ आणि पैसा, याचा खूप काळजीपूर्वक विचार करा.
जर तुम्हाला वाटत असेल की मी बोलत आहे
गुंतवणुकीसाठी म्युच्युअल फंड,
नाही, मी नाही.
तो माझा विभाग नाही.
मी फायनान्सर नाही.
मी सीईओ नाही,
त्याबद्दल मी बोलणार आहे.
हा त्यांचा विभाग आहे.
मी जीवनातील गुंतवणुकीबद्दल बोलत आहे.
आपण आपला वेळ कसा घेत आहात
आणि तुम्ही तुमचा जीव कसा घेत आहात
कोणत्या कोनात.
तुमचा वेळ, तुमचा पैसा आणि तुमच्या भावना.
भावना कशाला?
जिथे तुम्ही तुमच्या भावना मांडत आहात,
हे आपले वर्तुळ बनवणार आहे.
आपल्या समाजाचा विकास होणार आहे.
त्यामुळे तुम्ही तुमच्या भावना खर्च करता
जिथे चांगल्या समाजाचा विकास होईल.
चांगले फ्रेंड सर्कल मिळेल.
चांगले संबंध निर्माण होतील.
मी त्या गोष्टीबद्दल बोलत आहे.
मी बोलत आहे.
मी तुला सांगतो.
लोक आपल्या मुलांना अॅडमिट करून घेतात
मोठ्या शाळांमध्ये.
आणि ते शाळेच्या पालकांच्या मुलाखती घेतात.
ते काय म्हणतात?
हो।
तुम्ही म्हणाल, सर, तुम्ही त्याबद्दल बोलत आहात.
मग का?
मी विषयावर येईन.
ते म्हणतात, तुम्ही मुलांना शिकवाल.
आम्ही त्यांना शिष्टाचार शिकवू.
आणि आपण किती शिष्टाचार शिकवत आहोत?
माझी स्वतःची आयआयटी आहे,
प्रशिक्षण संस्था।
आणि चांगल्या टॉप लेव्हलवर.
आम्ही त्या मुलांना शिकवतो
जे दरमहा १५०० रुपये देत आहेत.
दोघेही बसले आहेत
एकमेकांच्या शेजारच्या बेंचवर.
आणि कधी कधी १५०० रु.
25,000 रुपयांपेक्षा जास्त आहे.
हो।
तर आता,
करिअर समुपदेशक म्हणून,
शिक्षणतज्ज्ञ म्हणून,
कुठे गुंतवणूक करावी लागेल
शिक्षण क्षेत्रात तुमचा पैसा?
तर मी तुला सांगतो.
ते मुळात
शिक्षण क्षेत्रात गुंतवणूक करावी लागेल.
त्यात गुंतवणूक करू नका
शाळेचा मद्यधुंदपणा.
करू नका।
मी थेट प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहे.
तू
मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो.
तुम्ही तुमचे सर्वोत्तम काम केले आहे.
फी वसूल करण्यासाठी
मध्यमवर्गातून.
तुम्ही म्हणू शकता
की यामुळे बरेच लक्ष निर्माण होईल
उच्च पातळीवरून पण
त्यामुळे फक्त एक शाखा मोठी नाही, प्रत्येक शाखा मोठी होत
चालली आहे, बाकी ची फांदी तुम्ही साफ केलेली नाही.
तुम्ही रिक्षाने शाळा सोडता, ते कारने, मोठ्या गाड्यांनी येत
असतात, त्यांचा साठा मोठा असतो, त्यांची बॅच मोठी असते.
भाऊ, वडिलांच्या २५ लाख महिन्याच्या कमाईतून आणि तुमच्या एकूण
कमाईतून २५,००० येत आहेत.
उत्पन्न २५,००० आहे आणि आपण स्वतःचे बनवले आहे आणि २५,०००
तेथे आहेत.
तुमच्याकडे ५०,००० आहेत, मग जर तुम्ही मुलांना २५,००० दिले तर
२५,००० मध्ये आयुष्य कसे चालेल?
त्यामुळे तुम्ही मध्यम वर्गाच्या शाळेत बेसिक शिक्षण घ्या,
थोडी जास्त काळजी घ्या आणि प्रोफेशनल्सचं शिक्षण घ्या, मी
बीएबद्दल नाही तर प्रोफेशनल्सबद्दल बोलत आहे.
मला समजत नाही की ते आम्हाला बीए का करायला लावतात, सामग्री
इतकी वाईट आहे.
त्याचा अभ्यास करून काय होईल, ते का शिकवले जात आहे?
ए प्लस बी संपूर्ण चौरस ए स्क्वेअर प्लस 2 एबी प्लस बीए
स्क्वेअर इतका आहे.
तुम्ही गणिताचे फॅकल्टी झालात तर ठीक आहे, नाहीतर तुम्ही होऊन
काय उपयोग?
सीए की माझा इंग्लिश ट्रेनर, हे मला स्वत:ला समजत नव्हतं.
तुम्ही बळजबरी का करत आहात?
पाश्चिमात्य देश, चीन, शिक्षण धोरण यांच्याशी आपण स्वतःची
तुलना करतो.
बेसिक लेव्हलवर ब्रँड मॅपिंग आहे.
आज मी तुम्हाला एक नवी संकल्पना देत आहे, मी योग्य
गुंतवणुकीबद्दल बोलत आहे, नेमके त्या विषयावर, तुमचा वेळ,
तुमचा पैसा, तुम्हाला तुमच्या मुलांवर गुंतवणूक करायची आहे ना?
एक ब्रँड मॅपिंग आहे.
1983 मध्ये जेव्हा भारताने विश्वचषक जिंकला तेव्हा आम्ही
क्रिकेटवर खूप पैसा खर्च केला होता.
आम्ही बरेच मूलभूत पातळीवरील मूल्यांकन आणि कोचिंग सुरू केले
आणि आम्ही हळूहळू विकसित झालो.
त्याचवेळी चीनने ऑलिम्पिकमध्ये काही सुवर्णपदके जिंकली.
लोकसंख्येत, चीननंतर,
आमचा भारतीय संघ हॉकीमध्ये आशियाई चॅम्पियन म्हणून
ऑलिंपिकमध्ये गेला होता.
आणि पहिल्याच सामन्यात त्यांचा इतका दारुण पराभव झाला की, ते
आमच्यासोबत मुलांप्रमाणे खेळत असल्यासारखे वाटले.
जसे तुम्ही क्रिकेटचा मास्टर सचिन तेंडुलकर आहात आणि एक नवीन
मुलगा त्याच्याकडे जाऊन त्याला खाऊ घालत आहे, बरोबर?
मुलांसारखं आमच्याबरोबर खेळल्यासारखं वाटलं.
अशी परिस्थिती होती.
का? बाबा कशाला?
त्यानंतर मी टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये राहुल द्रविड हे नाव ऐकले.
जगात, क्रिकेटमध्ये तो एक चांगलं नाव आहे.
मी एक लेख वाचला, आणि ती व्यक्ती सांगत होती की आम्हाला
नर्सरी स्तरावरील प्रशिक्षणाची गरज आहे.
आता तुम्ही म्हणाल की हॉकीपटूंनी नर्सरी स्तरावर सराव करणे
आवश्यक आहे का?
त्यांना या मूलभूत गोष्टी माहित नाहीत का?
नाही।
मी काय म्हणतोय ते समजून घ्या.
आता मी विषयाकडे येतो.
१९८३ मध्ये काही पदके जिंकल्यानंतर चीनने या खेळात काय केले?
नर्सरी स्तरावरील मुलांच्या ब्रेन मॅपिंगद्वारे.
आता मी तुम्हाला ब्रेन मॅपिंग म्हणजे काय ते सांगेन.
ब्रेन मॅपिंग ही एक वैज्ञानिक पद्धत आहे ज्यामध्ये मेंदूचे
मॅपिंग केले जाते.
आता तुम्ही म्हणाल की आपल्या मेंदूत काही नकाशा आहे का?
हो।
हा मेंदूचा नकाशा आहे.
माझ्या हातावर तुला जे दिसतंय, या सगळ्या सुरकुत्या तुम्हाला
दिसतात, हा नकाशा आहे.
आपला उजवा हात आपला डावा मेंदू दर्शवितो.
मेंदूचे दोन भाग असतात.
आपला उजवा हात आपला डावा मेंदू दर्शवितो.
आणि डावा हात आपला उजवा मेंदू दर्शवितो.
म्हणजे आपल्या उजव्या हातावर जे काही लिहिलं आहे, ते आपल्या
डाव्या मेंदूचं द्योतक आहे.
आणि आपल्या डाव्या हातावर जे काही लिहिलं जातं, ते आपल्या
उजव्या मेंदूचं द्योतक असतं.
त्यामुळे ब्रेन मॅपिंगमध्ये आपण याचे मॅपिंग करतो.
ज्याला सामान्य पद्धतीने हस्तरेखाशास्त्र म्हणतात.
जर एखादी व्यक्ती खरोखरच प्रशिक्षित हस्तरेखाशास्त्रज्ञ असेल,
प्रशिक्षित असेल, व्यावसायिक असेल तर बघा, हस्तरेखाशास्त्र हे
शास्त्र आहे.
ज्योतिष शास्त्र हे शास्त्र आहे.
रस्त्यावर बसलेल्या या लोकांनी हा विनोद केला आहे.
ही खरी गोष्ट नाही.
उदाहरणार्थ, प्रत्येक गल्लीच्या कोपऱ्यात स्पोकन इंग्लिश हा
विनोद केला जातो.
येण्या-जाण्यासारखं काहीच नसतं.
आणि स्पोकन इंग्लिश, ९० च्या दशकात वेगवान इंग्रजी शिकले,
अस्खलित इंग्रजी शिकले, त्यातून विनोद केला.
आणि यात काय होते, स्पेशलाइज्ड ट्रेनर, कम्युनिकेशन स्किल
कोच, त्यांनाही प्रश्नचिन्ह उभे केले जाते.
त्याचप्रमाणे रस्त्यावर बसलेले ज्योतिषी, बसलेले हस्तरेखा,
हस्तरेखाशास्त्राकडे पाहत असतात, ये-जा काहीच होत नाही.
पण मी प्रशिक्षित हस्तरेखाशास्त्रज्ञांबद्दल बोलत आहे,
ज्यांनी हस्तरेखाशास्त्राचा काही प्रमाणात अभ्यास केला आहे.
त्यामुळे ते तुमच्या हाताचा, तुमच्या संपूर्ण कारकिर्दीचा,
गणितांचे पुस्तक तुम्हाला सांगू शकतील. आणि ब्रेन मॅपिंगमध्ये
वैज्ञानिकदृष्ट्या हेच घडत आहे.
आज ब्रेन मॅपिंगला बाह्य तंत्रज्ञान म्हटले जाते, त्यात काहीच
नाही.
हे आपलं तंत्रज्ञान आहे, हस्तरेखाशास्त्र आहे, त्यात काहीही
नाही.
पण आज बाहेरच्या जगाच्या नावाखाली आपण ते समजून घेतो. ती आयात
केली जाते, हे आपल्या मनात नाही, तर आपली मानसिकता आहे.
ती आयात केली जाते.
मी एक जागा, ट्रॉझर नावाची जागा बघत होतो, किंमत इतकी आहे,
मी विचारलं, का?
गुणवत्तेत काय फरक आहे?
ते म्हणाले, सर, ते आयात केलेले आहे.
मी म्हणालो, कुठून आलंय?
ते म्हणाले, ते बांगलादेशचे आहे.
आता भारतीयांची अवस्था अशी झाली आहे की, बांगलादेशातून आयात
होणारा माल आपल्यासाठी आयात केला जातो.
त्यांचा दर्जा आमच्यापेक्षा चांगला आहे.
हा गुण चांगला नाही, ही आपली मानसिकता आहे.
तृतीयपंथी मानसिकता.
ती आयात केली तर बरे.
आपल्या देशातील बहुतांश देश आपल्या देशातील कच्चा माल, माल
घेऊन त्यांच्यापर्यंत घेऊन जातात.
आणि त्यावर शिक्का मारतात आणि पाचपट किमतीत आम्हाला विकतात.
आणि आम्ही मूर्ख लोक आहोत जे आयातीच्या नावाखाली ते विकत
घेतात.
मी पुन्हा या विषयावर आहे.
मी या विषयावर आहे.
मी माझ्या पैशाच्या योग्य गुंतवणुकीबद्दल बोलत आहे.
तोच माल तुम्ही १००० रुपयात बनवून परदेशात पाठवता.
आणि तेथून ते त्यावर शिक्का मारतात आणि ५००० रुपयांना आम्हाला
विकतात. आणि आपण ते आयातीच्या नावाखाली आनंदाने विकत घेतो.
आणि त्यांना आमचे पाचपट पैसे द्या.
ही आपल्या पैशांची योग्य गुंतवणूक नाही. दिखावा दाखवण्याच्या
नावाखाली.
मी ब्रेन मॅपिंगबद्दल बोलत होतो.
चीनने १९८३ मध्ये काही सुवर्णपदके जिंकली होती.
आणि त्यात त्यांनी आपल्या मुलांचे ब्रेन मॅपिंग नर्सरी
स्तरावर करण्याची प्रक्रिया सुरू केली.
आणि ब्रेन मॅपिंगमध्ये जेव्हा खरे मूल्यमापन होते, तेव्हा यात
सर्व काही ईश्वराने लिहून पाठवले आहे.
जर तो खरोखरच पामिस्ट असेल, ज्योतिषी असेल तर तो तुम्हाला
सांगेल.
आपली कुंडली भारतात बनलेली आहे.
जन्मकुंडली।
जन्माच्या वेळी जन्मकुंडली तयार केली जाते.
खरे तर तज्ञ ज्योतिषी असेल, पुरोहित असेल, तर आज त्या
पुजाऱ्याची गरज नाही.
आज इतर लोक काम करत आहेत.
ही आणखी एक नकारात्मक गोष्ट आहे. नाईच्या मुलाला नाई व्हायचे
नसते. पण इतर लोक प्रोफेशनल कोर्स करतात आणि सलून ओपन करतात.
आणि भक्कम कमाई करत आहेत.
आणि बार्बर बॉय दुसऱ्या ठिकाणी काम करत आहे. हो।
त्यामुळे प्रोफेशनली ज्योतिषी तज्ज्ञ असेल तर जन्मकुंडली
बनवताना तो ते काम करेल जे लोक ब्रेन मॅपिंग करत आहेत. मी
म्हणतो,
चीनने नर्सरी स्तरावर ब्रेन मॅपिंग सुरू केले. आणि कोणते मूल
कोणत्या क्षेत्राचे तज्ज्ञ बनेल, याचे मूल्यमापन ते करतात.
आणि जो स्पोर्टी स्वभावाचा माणूस येतो, त्या सगळ्यांना खास
पद्धतीने खेळात उतरवलं जातं.
शाळेतही खेळ असतातच.
ते विचारतात, तुम्ही खेळात जाणार का?
तू जाणार आहेस का?
त्याला स्वत:ला च कळत नाही.
तो काय सांगेल?
मी मोठ्या शिक्षण व्यवस्थेवर प्रश्न उपस्थित करत आहे.
मोठे प्रश्नचिन्ह स्पष्ट करा.
कोणताही पॅटर्न नाही.
काहीच नाही.
व्यवसाय आहे.
मी गेली अनेक वर्षे शिक्षण क्षेत्रात आहे.
मला माहित आहे।
मी पाहू शकतो.
बरंच काही आहे.
धंदा।
चीनने स्पोर्टी लोकांना पाठवायला सुरुवात केली.
तेथून त्यांचे बेसिक लेव्हलचे प्रशिक्षण सुरू झाले.
इथे आजही दहावीपर्यंत मुलांना वाचावं लागतं
हिंदी, संस्कृत, सगळं.
ते घेणे हे विज्ञान आहे. पाचवीपासून त्याला शिकवले तर आपले
मूलभूत मूल्य शिकवले जात नाही. आम्ही हिंदू आहोत.
आपल्या ग्रंथांमध्ये हिंदू धर्माविषयी काय आहे की नाही, हे
शिकवले जात नाही.
ती गोष्ट सांगितली जात नाही.
भारतातही हिंदी बोलण्यावर शाळेने बंदी घातली आहे.
आणि त्या शाळांना आपण मोठ्या शाळा समजतो.
आणि तिथे ते आपल्या मुलांना ठेवतात आणि खूप आनंदी असतात.
पाहणे
जे झाड मुळापासून हलते, अगदी छोटा सा वाराही त्याला फेकून
देतो.
आणि जो मुळापासून गोळा होतो, त्याला वादळही हलवू शकत नाही.
जो दगड जमिनीत गोळा होतो, तो हलविणे सोपे नसते.
पण एकदा स्वत: हलवलं तर मुलंही त्यावर चढून नाचतात.
आणि म्हणा, बघा कसं चाललंय ते.
त्याचप्रमाणे आपण मुळापासून हलत असलेल्या झाडाला हलवत आहोत.
आज मोदी जी जिथे जातात तिथे हिंदीत भाषणे देतात.
इतर लोक, त्यांच्या अनुवादकांच्या माध्यमातून त्यांना जे काही
समजते, ते हल्ली तंत्रज्ञानही आले आहे.
आपण थेट आपल्याच भाषेत समजू शकाल अशी प्रणालीही आपल्याकडे आहे.
पण ती व्यक्ती त्याच्याच भाषेत बोलते.
मी आयआयटीयनबद्दल बोलत आहे.
M.Tech करत असलेल्या B.Tech आयआयटीयन्स, त्यांच्या वर्गात
लेक्चर इंग्रजीत असताना अनेक विद्यार्थी काहीच विचारत नाहीत.
काही प्रश्न नाही.
पण तेच व्याख्यान जेव्हा हिंदीत, मूळ भाषेत केलं जातं, तेव्हा
अनेक सर्जनशील प्रश्न यायला लागतात.
कारण ज्या पद्धतीने प्रश्न विचारला जातो, त्यावरून आयआयटी
ट्रेनरला विद्यार्थ्याची पातळी समजते.
पण भाषा बदलल्यामुळे खरी प्रतिभा समोर येत नाही. होय, खरी
क्षमता समोर येत नाही.
तो अडकला आहे.
तो गोंधळलेला असल्याने त्याने काय विचारावे, कसे विचारावे.
त्यामुळे चीनने ब्रँड मॅपिंग करून तेथून स्पोर्टी लोकांना
बाहेर काढण्यास सुरुवात केली आहे.
त्यांनी बेसिक ट्रेनिंग द्यायला सुरुवात केली.
काही दिवस त्यांना खेळाच्या दृष्टिकोनातून प्राथमिक प्रशिक्षण
दिले जाते.
मग कोण कोणत्या खेळात जाणार, याचे वर्गीकरण केले जाते.
आणि वर्गीकरण करून त्यांना त्या त्या क्षेत्रात पाठवून
प्रशिक्षण दिले जाते.
आणि मग हा परकीय देश ते करत आहे.
आपण स्वत:ला खूप सुशिक्षित समजतो.
तेथे होते।
शेकडो वर्षांपूर्वी,
जगाला मार्ग दाखवणारे विद्यापीठ असलेले नालंदा विद्यापीठ,
शिक्षण देणारे विद्यापीठ.
नालंदा विद्यापीठ असताना बिहार राज्यही आघाडीचे राज्य होते.
आणि त्याच्या आघाडीमुळे,
भारतही आघाडीवर होता.
भारत, भारत, भारत, भारत सोडा, वर्षाबद्दल बोला.
शिक्षणात भारत हा सोनेरी पक्षी होता.
आज आपल्या देशाप्रमाणे अमेरिका, इंग्लंड, जर्मनी, जपानला जाऊन
शिकायला जाणे, इच्छा या गोष्टींना आपण ड्रीम जॉब म्हणतो.
अशी इच्छा, लोभ नालंदा विद्यापीठाच्या काळात परकीयांची होती.
तो काळ आपण पाहिला आहे.
आम्ही ते पाहिलं आहे.
आज जगात जिथे नालंदा विद्यापीठ होते, त्याशिवाय भारताची जी
अवस्था होती, तीच अवस्था आज भारतातील बिहारची आहे.
कोणतीही कमतरता नाही.
आजही आयएएस, आयपीएस अधिकारी, बहुतेक ६० ते ७० टक्के एकट्या
त्या राज्यातून येतात.
राष्ट्रीय पातळीवरही आयएटीएन, दुसरा क्रमांक तिथूनच येतो.
पहिल्यांदा जर ते दिल्लीचे असेल, पण इथेही आतून संशोधन केले
तर तिथून लोक खूप येतील.
संपूर्णपणे।
टॅलेंटची कमतरता नाही, पण ही दरी खूप मोठी झाली आहे.
योग्यप्रकारे आपल्यातील गुलामगिरीचे बीज असलेल्या पोषणाची गरज
अजून संपलेली नाही.
आम्हाला गुलाम राहायचे आहे.
मी म्हणतो, सगळा खेळ मानसिकतेचा आहे.
जंगलातील सिंह हा ना सर्वात बलवान प्राणी आहे, ना सर्वात मोठा
प्राणी आहे, असं म्हटलं जातं.
सिंह हा जंगलातील सर्वांत बलवान, बलवान किंवा सर्वात मोठा
प्राणी नाही.
पण, तो जंगलाचा राजा आहे, कारण त्याची मानसिकता अशी आहे.
मीच राजा आहे, अशी त्यांची वृत्ती आहे.
त्यामुळे आपण गुलाम आहोत, अशी आमची मानसिकता आहे.
आणि हेच आम्हाला शिकवले जात आहे.
हे फक्त.
आपल्या पुस्तकांमध्ये आपला इतिहास असा रचला गेला आहे.
ज्यांनी आपल्यावर राज्य केले आहे, विशेषत: कॉंग्रेस घराण्याला
आपण हिंदू आहोत याची जाणीव अजून झालेली नाही,
मुस्लीम, ख्रिश्चन, पारशी.
ते काय आहेत?
आणि तिथले भारतातील हिंदू बहुसंख्य लोक त्यांच्याच बरोबर
दुटप्पी पणा दाखवतील.
आपण आपल्या धर्माबद्दल बोललो तर कोणीही म्हणू शकेल,
सगळीकडे नाही, जिथे बहुमत आहे, तिथे कोणीही त्याविरोधात बोलू
नये.
इथे सर्व काही बहुमताच्या विरोधात केले जाते.
आणि त्यांच्यासोबत न्याय नव्हे, तर अन्याय नेहमीच असतो.
त्यामुळे हे कुठे होणार, ही मानसिकता दिसून येत आहे.
त्यामुळे आपली सध्याची मानसिकता, आज नाव बदलून,
भारत ाला भारत बनवले जात आहे, तर ते खूप चांगले आहे.
तुम्ही एखादा सिनेमा पाहिला असेल,
आब लोट चलें।
हो।
आब लोट चलें के दिन आगे है.
आप कहेंगे,
सर, आप खुद इंग्लिश के ट्रेनर हूं.
नाही.
मैं इंग्लिश का नाही, मेन कम्युनिकेशन स्किल का कोच हूं.
आणि कम्युनिकेशन स्किल का किसी लैंग्वेज से लेना देना नहीं है.
संवाद हे एक कौशल्य आहे.
आपके अंदर एक कौशल है.
मुख्य भिन्न कौशल्ये की बात कर दौं.
संवाद कौशल्य, सार्वजनिक कौशल्य, सादरीकरण कौशल्य, प्रेरणा
कौशल्य, आत्मविश्वास, समस्या सोडविण्याचे कौशल्य.
स्किल की मैं बात कर रहा हूं।
मेन स्किल्स का ट्रेनर हूं।
किसी इंग्लिश का नाही.
आपको क्या लगता है?
आपको हिंदी में धंग से बात करने नहीं आती.
धांग से बोल रहा हूं मैं.
धांग से.
जो आप बोल लेते हैं, उसको आप अगर धंग से बोल कहते हैं, तो ये
गलत बात है।
कहते है, किसी भी लैंग्वेज को सीखने के लिए 6 मेहने बोहोट है.
कोणतीही भाषा शिकण्यासाठी ६ महिने पुरेसे असतात.
पण, उसका सही यूज सीखना.
योग्य वापर.
काय बोलावं?
कधी बोलायचं?
कसं बोलावं?
कोणाशी बोलायचं?
आणि किती बोलायचं?
क्या बोलना है?
कब क्या बोलना है?
किस से क्या बोलना है?
काय बोलना है?
और कितना बोलना है?
इस्का जो बॅलन्स बना गया, वो हुआ रियल कम्युनिकेटर.
लेकीन इसका बॅलन्स केळी सीखना, उसके लिए तो 60 साल की उमर भी
कम हू.
काय लोग 60 साल मे भी मैच्युअर नहीं हो पाते हैं, इज सेक्शन
में.
हो।
हमारे राहुल गांधी जी ने क्या किया? ये मोदी चोर है, वो मोदी
चोर है, वो मोदी चोर है, बोलते बोलते, बोलते बोलते, अंतम की
लाइन क्या बोल गए?
की वो मोदी सर ने,
मोदी सर ने,
मोदी सर ने, मोदी सर ने,
मोदी सर ने,
मोदी सर ने, मोदी सर ने,
मोदी सर ने,
मोदी सर ने, कामकाजाची भाषा
त्यामुळे माझा वेळ पुन्हा शिक्षणाच्या पॅटर्नवर आहे
तुम्ही माझ्याकडे आलात तर तुम्ही आधी मूल्यमापन करा की तुम्ही
जी गरज घेत आहात ती तुम्हाला हवी आहे, तुम्ही तुमचे पैसे इथे
खर्च करता का, मग तुमची गरज पूर्ण होईल की नाही
त्याचप्रमाणे जेव्हा जेव्हा तुम्ही तुमचा वेळ किंवा पैसा
काहीही शिकण्यासाठी खर्च करणार असाल तेव्हा तुम्ही विचार
करायला हवा
हे विधान पहा एसआयपी इन्व्हेस्ट जिथे आपल्याला परतावा मिळतो
मग तो पैसा असो किंवा भावना किंवा वेळ
एसआयपी या पातळीवर नाही
आपण ते सर्वत्र वापरू शकता
जिथे तुम्ही तुमचा वेळ खर्च करणार आहात, तिथे तुमचे पैसे खर्च
करणार आहात
मी शाळेबद्दल बोलत आहे तुम्ही तुमच्या मुलांना प्रवेश देणार
आहात
तुम्ही न्याय करा
एसआयपी नावावर आहे
मी नावाच्या पानावर जात आहे
मी १५ वर्षांहून अधिक काळ शिक्षण क्षेत्रात असल्याने मी
नावाच्या पानावर आहे
याचा तपशील मला माहित आहे
येथे मोठमोठ्या इमारती पाहून लोक शाळेत जातात
मी तुम्हाला व्यावहारिकरित्या सांगत आहे
मी मोठी इमारत पाहिली आणि शाळेत प्रवेश घेण्यासाठी ते
फॉर्मच्या रांगेत आहेत आणि शाळा प्रशासन इतके मूर्ख आहे
लोक मोठ्या गाड्यांमधून उतरतात आणि त्यांच्या गेटवर रांगेत
उभे राहतात
मी तुम्हाला सेक्टर ९ मध्ये सांगत आहे
वीज बिल भरण्यासाठी गेट बंद असून पालक रांगेत आहेत आणि
लोकांना प्रवेश मिळत आहे
शैक्षणिक प्रमुख तेथे आहेत त्यांना चांगले माहित आहे मी
त्यांना विचारले की हे काय आहे
किती दिवस हे करणार आहात?
हे त्वरीत बदला येथे मोठ्या शाळा मोठ्या ड्रॉइंग रूम आणि
वेटिंग रूमसह पालकांचे स्वागत करीत आहेत आणि आपल्याला रांगेत
वीज बिल मिळत आहे
त्याने वेटिंग रूम विकसित केली आणि हे चांगले आहे
हे छान आहे
तर तुम्ही हे पाहा
ठीक आहे त्यांची शिक्षण व्यवस्था चांगली आहे
चांगलं असेल तर तुम्हीही बघा
कमी गुंतवणुकीत तुम्हाला योग्य ज्ञान मिळत आहे
पण काय घडतंय हे तुम्हाला माहीत आहे.
यात आणखी एक गंभीर बाब आहे
आरक्षण का सुरू आहे माहित आहे का?
आरक्षण आरक्षण सुरू आहे कारण या राजकीय व्यक्तींना 5 वर्षे
काम करायचे नाही
त्यांना मतदान करायचे आहे त्यांना मतदान करायचे आहे आणि ते
जेव्हा जातील तेव्हा ते आरक्षणाचा लॉलीपॉप पकडतील
यामुळे व्यवस्था बिघडत चालली आहे
ज्यांना शिक्षणात आरक्षण दिले जात आहे की तुमची कमी
गुणांमध्ये निवड होईल तुम्ही त्यांना निरुपयोगी बनवत आहात
मी व्यावहारिक उदाहरण देत आहे
अभियांत्रिकी महाविद्यालयात विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत
एक एससीचा, एक एसटीचा, एक ओबीसीचा एक सामान्य प्रवर्गाचा
ते एकाच वसतिगृहात एकाच महाविद्यालयात राहत ात
रात्री दोन वाजता सर्वसाधारण प्रवर्गातील एकाचा मृत्यू होऊन
अभ्यास होत असून एससी, एसटी झोपून मोबाईलवर निरुपयोगी गोष्टी
पाहत नियतकालिके वाचत आहेत
नसेल तर ते सामान्य प्रवर्गाची खिल्ली उडवतात
तुम्ही दुर्दैवी आहात की तुमचा जन्म सामान्य प्रवर्गात झाला.
तुम्ही ब्राह्मण, भूमियार, राजपूत आहात
तू दुर्दैवी आहेस
आम्ही एससी, एसटी
आम्ही नशीबवान आहोत
आम्ही नशीबवान आहोत कारण आम्हाला फायदा होत आहे आणि येथे ते
राजकारण करत आहेत आणि आमच्यावर खूप अन्याय होत आहे असे भावनिक
कार्ड खेळत आहेत
तुम्ही ज्या नावाचा लाभ घेत आहात त्या नावाने जर कोणी
तुम्हाला एससी, एसटी म्हणून हाक मारली तर तुम्हाला अटक होईल
आणि कोणताही प्रश्न विचारला जाणार नाही
सर्व लाभ तुम्ही फॉर्ममध्ये घ्याल.
साधारण प्रवर्ग ४-५ वर्षांपूर्वी ईपीएससीमध्ये १०५ उत्तीर्ण
होत आहे
आयएस टॉपर सामान्य प्रवर्गासाठी उत्तीर्णगुण १०५ होते आणि ९७
गुणांसह तो राष्ट्रीय टॉपर ठरला
तुम्ही कधीपर्यंत अन्याय करणार आहात? कधीपर्यंत?
आणि तुम्ही काय करताय?
शालीनतेला काही जागा आहे का?
की तुम्ही सामान्य प्रवर्गातील लोकांशी बोलू शकता पण काय होईल?
हा सामाजिक असमतोल आहे
आयआयटी सांगत आहे की मी सामान्य प्रवर्गासाठी ८७ ते ४५ कट ऑफ
आहे आणि एससी, एसटी ४५ म्हणजे ८५ घेतल्यास तुम्ही अनुत्तीर्ण
व्हाल आणि ४५ घेतल्यास तुम्ही पास व्हाल पण ज्याने ८५ घेतले
त्याची प्रतिभा ४५ वरून दुप्पट झाली आहे त्यामुळे दुहेरी
टॅलेंट असणारा
बाहेर फिरेल आणि ४५ असलेला माणूस सिस्टीमच्या आत बसेल मग काय
होईल
माओवादी आणि दहशतवादी जन्माला येत नाहीत का?
काय होणार?
म्हणून मी तुम्हाला पुन्हा सांगत आहे की तुम्ही जिथे खर्च करत
आहात ते योग्य ठिकाण आहे की नाही ते पहा आत्ताच तिथे मानवी
आरक्षण विधेयक मंजूर होत होते मी पाठिंबा देत आहे की महिलांनी
पुढे यावे पण तेथेही सर्व राजकीय पक्ष म्हणत आहेत की येथेही
मानवी आरक्षण विधेयक
एससी, एसटी
ओबीसी कोटा
का? मग तुम्हीही तेच कराल.
तुम्ही सर्व अशिक्षित लोकांना समान कोट्याने भरून टाकाल.
ते अजूनही तसेच आहे
असे अनेक मंत्री आहेत ज्यांना शपथ कशी घ्यावी हे देखील माहित
नाही, त्यांना बोलता येत नाही, त्यांना बोलता येत नाही
त्यांना 4 ओळी बोलता येत नाहीत आणि ते मंत्री होतात
काय होणार?
त्यामुळे ज्या मंत्रालयाला मंत्रिगटाची स्थापना केली जात आहे,
ती योग्य गुंतवणूक नाही
गुंतवणूक केली जात नाही
तसे होत नाही
त्याचा फायदा होणार नाही
आणि हे मी फक्त तुमच्या बाजूने म्हणत नाहीये
मी गुंतवणूकदाराच्या बाजूने असेही सांगत आहे की, जिथे
तुम्हाला परतावा मिळेल तेथे तुम्ही तुमचे पैसे गुंतवा
जर आपण एचआर मॅनेजर म्हणून कर्मचार् यांना कामावर ठेवत असाल
तर आपण प्रशिक्षणानंतर आपल्यासाठी उपयुक्त असलेल्या लोकांना
कामावर ठेवता
नाहीतर तुम्हाला वाईट मार्कही मिळणार आहे कारण कंपनीचा वेळ
आणि पैसा त्यांना प्रशिक्षित करण्यासाठी गुंतवला जाईल आणि
प्रशिक्षणानंतर ते उपयोगी पडू शकणार नाहीत
बरं काही कच्चा माल असेल तरच ते उपयोगी पडतील
एक चांगला गायक तोच बनतो ज्यात गायनाची काही मूलभूत क्षमता
असते कमीत कमी आपल्याला काही कच्चा माल हवा आहे म्हणून
सगळीकडे मी म्हणत आहे की मोठ्या शाळेत ब्रँडिंग करण्याऐवजी
तुम्ही मध्यम वर्गाच्या शाळेत गुंतवणूक करा
मूल जसजसे मोठे होते तसतसे
मी तुम्हाला एक व्यावहारिक उदाहरण सांगतो एक माणूस आहे
त्याचा मुलगा एका कॉलनीतील आहे
मी फरिदाबादबद्दल बोलत आहे
तो स्थानिक शाळेत शिकत होता
तो हुशार होता मी बन्सलचा प्रमुख होतो.
बन्सल, आयआयटी
एनआयटी अकादमी
त्याने त्याला फाऊंडेशनमध्ये नववीत प्रवेश मिळवून दिला. आम्ही
फाऊंडेशनचा अभ्यासक्रम नववी आणि दहावीत शिकवतो
तर तिथे
मी पाहिलं की मूल हुशार आहे
तो हुशार आहे
तो एका खासगी शाळेत काम करतो
त्याला खूप ज्ञान आहे.
तो अ ॅडमिनमध्ये काम करतो मी त्याला सांगितले की तो खूप हुशार
आहे.
फरिदाबादमधील एका मोठ्या शाळेकडून शिष्यवृत्ती परीक्षेबाबत
प्रश्न विचारण्यात आला होता.
मी पालकाला त्याला परीक्षेत लावायला सांगितलं.
तो ते करू शकत नाही.
मी तुम्हाला एक सत्य कथा सांगत आहे.
तो ते करू शकत नाही.
साहेब, तुम्ही काय म्हणता?
मी त्याला सांगितले की तो एका स्थानिक शाळेचा आहे आणि तू एका
मोठ्या शाळेबद्दल बोलत आहेस.
मी त्याला सांगितले की माझा त्याच्यावर विश्वास आहे आणि
त्याने ते केले पाहिजे.
लोक चाचणीचा मजकूर देतात.
विद्यार्थ्याला तयार करण्यासाठी मी फॅकल्टी दिली.
मी त्या विद्यार्थ्याला प्रेरित केले आणि त्याची परीक्षेत
निवड झाली.
गुणवंत उमेदवारांच्या मोफत कोट्यात त्यांची निवड झाली.
तेथे त्याला प्रवेश मिळाला.
दहावीत तो तिथे गेला.
पुढच्या वर्षी तो चांगल्या शाळेसाठी आला.
मी त्याला ते करायला सांगितलं.
तो तिथे गेला.
त्यांनी आयआयटीची तयारी केली.
बारावीत तो फरिदाबादच्या टॉप स्कूलमध्ये गेला.
बोर्डाच्या परीक्षेत प्रवेश च नाही असा विचार तुम्ही करत असाल.
हा कायदा नाही.
दहावी किंवा बारावीत प्रवेश होणार नाही, असा हा कायदा नाही.
ही शाळेची एकजूट आहे.
विद्यार्थ्यांनी एकमेकांकडे जाऊ नये, असा कोणताही कायदा नाही.
पण प्रत्येक गोष्ट टॅलेंटवर आधारित असते.
बारावीत त्याने चांगली कामगिरी केली.
त्यांनी आयआयटीची तयारी केली.
बेसिक लेव्हलमध्ये त्याने चांगली कामगिरी केली.
आज त्या मुलाची आयआयटीमध्ये निवड झाली आहे.
तो हैदराबादमधून आयआयटी करत आहे.
आज जेव्हा जेव्हा त्याचे वडील समोर उभे राहतात तेव्हा ते हात
जोडून उभे राहतात.
सर, आम्ही कल्पनाही करू शकत नव्हतो.
आम्ही कल्पनाही करू शकत नव्हतो.
माझा मुलगा पाचवी-सहावीत स्थानिक शाळेत शिकत असताना तो
आयआयटीत जाईल आणि तो तिथे चांगली कामगिरी करत आहे.
मी त्याला सांगितले की प्रवेश पुरेसा नाही.
तुम्हाला कामगिरी करावी लागेल.
सतत, दर सेमिस्टर, आपला प्रतिसाद आंतरराष्ट्रीय स्तरावर
तपासला जाईल.
आज त्याचं दुसरं वर्ष आहे.
पण तो एक कोटीच्या पॅकेजवर जाणार असल्याचे तेथील कॉलेजचे माजी
विद्यार्थी कर्मचारी सांगतात.
वडील अजूनही २०-२५ हजारांची नोकरी करणारा माणूस आहे.
पण गोष्टी एका प्रक्रियेत झाल्या.
त्यामुळे तो मुलगा एक कोटीच्या पॅकेजवर गेला.
कोणतीही गुंतवणूक झाली नाही.
योग्य वेळी योग्य ठिकाणी पैसे गुंतवले गेले.
आणि हा परतावा आहे.
या विधानाच्या विरोधात मी तुम्हाला हा किस्सा सांगत होतो.
कॉलनीत शिकणारा एक स्थानिक मुलगा, ज्याचा आत्मविश्वासही
ढासळला होता,
आणि आज तो आयआयटीला जातो.
हैदराबादमधील पैशांबद्दल बोलू शकाल का?
नाही बाबा.
मी ज्या प्रशिक्षणाबद्दल बोलत आहे, ज्या गुंतवणुकीबद्दल मी
बोलत आहे, माझा वेळ आणि पैसा कुठे गुंतवायचा याचे मूल्यमापन
तुम्ही करू शकलात, तर तुम्हाला जास्तीत जास्त परतावा मिळू
शकतो.
ज्याचे उदाहरण म्हणजे स्थानिक शाळेतून ५०० रुपये आकारणाऱ्या
शाळेतून २५ हजार रुपये आकारणाऱ्या शाळेत शिकलेला हा मुलगा.
विनामूल्य, टॅलेंट बेसवर.
आणि आज तो त्या पातळीवर आहे जिथे त्याची एक कोटीच्या
पॅकेजमध्ये निवड होईल.
त्याचं हे दुसरं वर्ष आहे असं लोक आधीच म्हणत आहेत.
तिसऱ्या वर्षात त्याची निवड होणार आहे.
त्यामुळे वेळ आणि पैशाचा हा योग्य वापर आहे.
मी या गोष्टीबद्दल बोलत आहे.
त्यामुळे आपला वेळ आणि पैसा वाया घालवू नका.
आज आपण या कामासाठी एक संधी घेत आहात.
उद्या तुम्ही त्या कामाची संधी घेणार आहात.
नाही बाबा.
संधी पत्करून आयुष्य जाईल.
आणि हे मी तुम्हाला सांगतो.
मी बेसिक लेव्हलचा विद्यार्थी आहे.
मी तुम्हाला सांगतो.
जे लोक आपल्या करिअरची सुरुवात करत आहेत, जर तुम्ही 5-7 वर्षे
संधी घेतली तर तुम्ही त्या परिस्थितीतून बाहेर पडू शकणार नाही.
कारण 7 वर्षांनंतर तुम्हाला एक प्रश्न विचारला जाईल, जो
तुम्ही 7 वर्षांपूर्वी B.Com होता.
तुम्ही आता काय करत आहात?
तू आत्तापर्यंत कुठे होतास?
तुम्ही जी खाती उघडत आहात, कॉलेज बँकर्सची ती खाती, तुम्हाला
कोणतेही प्रमाणपत्र मिळणार नाही.
कोणताही अनुभव मिळणार नाही.
तुम्हाला काहीच मिळणार नाही.
आणि ग्लॅमरमुळे, फसवणुकीमुळे तुम्ही पळून जाता.
एवढा पगार आहे.
पण त्यांनी त्यात प्रोत्साहन दिले.
तुम्हाला हे मिळेल, मिळेल.
आणि तुम्हाला कळेल की प्रोत्साहन खूप दूर आहे.
जर तुम्ही टार्गेट पूर्ण केले नाही, तर ते तुम्हाला पूर्ण
पगारही देत नाहीत.
म्हणूनच, काहीही करा, आपला वेळ आणि पैसा देण्यापूर्वी विचार
करा.
मी दोघांबद्दल बोलत आहे.
जर तुम्ही काही काम करणार असाल, काही शिकणार असाल, एखाद्याशी
मैत्री करणार असाल तर तुमच्या भावनांशी फसवणूक होत नाही.
हेही बघा.
मग जाऊन नातं बनवा.
तुम्ही नाही म्हणाल तर आम्ही ते सोडून देऊ.
तुम्हाला माहित आहे, जर तुमच्यासोबत असं वारंवार घडलं तर
तुमचं नातं आपला विश्वास गमावून बसतं. मग तुम्ही काय म्हणता?
मुलगी म्हणते, ही सगळी मुलं अशीच आहेत.
मुलगा म्हणतो, या सगळ्या मुली अशाच आहेत.
ज्यांचा घटस्फोट होतो, ते बहुधा याच कारणामुळे होते.
कारण, आम्ही यापूर्वी कोणतेही सर्वेक्षण केले नव्हते.
आणि मग जो मुलगा घटस्फोट घेतो, त्याचा मुलींकडे बघण्याचा
दृष्टिकोन पूर्णपणे नकारात्मक होतो.
आणि मुलींचा मुलांकडे बघण्याचा दृष्टिकोन.
का? तुमच्या भावनांशी काही खेळ आहे का?
संपूर्णपणे।
असं म्हटलं तर ते म्हणतील, जास्तीत जास्त संशोधन करा.
लाइफ कोच म्हणून,
मी म्हणतो, जर तुम्हाला सतत नातं हवं असेल तर लग्नानंतर
डस्टबिन बनवा, ज्यात तुम्ही समोरच्या व्यक्तीच्या बहुतांश
गोष्टी टाकू शकता.
काळजी घेऊ नका.
फक्त काळजी घ्या, पण, तोपर्यंत तुमच्या अस्तित्वाचा प्रश्नच
उद्भवत नाही. त्यामुळे एकतर तुम्ही तुमच्या मुलाच्या
शिक्षणासाठी जात आहात, मग ते शाळा प्रवेश असो, कॉलेज अॅडमिशन
असो, कोणत्या कंटेंटमध्ये, कोणत्या करिअरमध्ये टाकायचे आहे,
एकदा विचार करा,
ही योग्य गुंतवणूक आहे का?
पैसे गुंतवून तुमच्या मुलासाठी चांगलं होणार आहे का, तुम्ही
काही टेक्निकल कोर्स करणार आहात, तुम्ही काहीतरी शिकणार आहात,
तेथेही तुम्ही वेळ आणि पैसा गुंतवता, तुम्ही योग्य गुंतवणूक
करत आहात का, तुम्हाला योग्य परतावा मिळतोय का, तुम्ही काय
विचार करत आहात,
की तुमच्यासोबत हे घडणार आहे, हे घडणार आहे.
आता आम्ही सेल्स, मार्केटिंग, एचआर ट्रेनिंग देऊन म्हणालो, हा
बेसिक चार्ज आम्हाला तुमच्याकडून घ्यायचा आहे आणि त्यानंतर २,
३, ६ महिन्यांच्या ट्रेनिंगनंतर तुम्हाला ६ महिने गुंतवावे
लागतील, आणि एवढे पैसे बघायचे आहेत, गुंतवणूक करायची आहे,
तुम्ही करा.
त्याचा हिशोब करा, नंतर पश्चाताप करू नका आणि त्यानंतर जो
काही परतावा मिळतो आहे, तो ४ वर्षांची इंजिनीअरिंगची पदवी
घेतो, ८ लाख गुंतवतो, ४ लाख गुंतवतो आणि १५,००० ची नोकरी मिळत
नाही.
येथे, आम्ही आपल्याला 6 महिन्यांचे प्रशिक्षण देत आहोत, आणि
आम्ही म्हणालो, 50,000 गुंतवणूक करा, आम्ही आपल्याला 25,000
ची नोकरी देत आहोत, म्हणून आपण स्वत: ची गणना करा आणि पहा, हा
फायदेशीर सौदा आहे की नाही.
आमच्या अकादमीत, शुद्ध व्यावसायिकांमध्ये, आमच्या कंपनीत, या
अंतर्गत आम्ही तुम्हाला ज्या प्रकारचे प्रशिक्षण देणार आहोत,
तुम्हाला प्रोफेशनल बनवणार आहोत, तसे आम्ही करणार आहोत.
त्यामुळे वेळ आणि पैसा गुंतवण्याआधी इथेही तुम्हाला वाटतं,
तुम्ही योग्य हिशोब करा, की तुम्ही इंजिनीअरिंग कॉलेजमध्ये ४
लाख ांची गुंतवणूक करा, आणि ४ वर्षांनंतर,
४.५ वर्षे गुंतवणूक केल्यास १५ हजार रुपयांची नोकरी मिळणार
नाही.
6 महिने गुंतवणूक केल्यास 25,000 रुपयांची नोकरी मिळेल.
सर्वात मोठी गोष्ट म्हणजे रक्कम कमी आहे आणि वेळही कमी आहे.
शिवाय ६ महिन्यांनी नोकरी मिळेल.
त्यामुळे पुढील 4 वर्षात तुम्ही किती कमाई कराल?
तुम्ही १२ लाख रुपये कमावले आहेत.
तुम्ही साडेचार वर्षे पैसे देत राहिलात.
तुम्ही वेळ गुंतवत राहिलात.
इथे तुम्ही 6 महिन्यांचा अवधी गुंतवला.
तुम्ही सहा महिन्यांसाठी पैसे दिलेत.
आणि त्या तुलनेत तुम्ही दहावा भाग दिलात.
तिथे तुम्ही ५ लाख दिले आणि इथे ५० हजार दिले.
आणि सहा महिन्यांत तू नोकरी घेतलीस.
आणि पुढच्या 4 वर्षात तुम्हाला काय मिळालं?
तू १२ लाख रुपये कमावलेस.
ही रक्कम वाढेल कारण तुम्हाला दरवर्षी पगारवाढही मिळणार आहे.
त्यामुळे वेळ किंवा पैशाची ही योग्य गुंतवणूक आहे की नाही?
याचा विचार करायला हवा.
वेगवेगळ्या परिस्थितीत, जिथे आपण आपला वेळ देता,
जिथे तुम्ही तुमचे पैसे गुंतवता,
याचा विचार करायला हवा.
तुम्ही कामावर जात असाल तरी तुम्ही तुमचा वेळ गुंतवणार आहात.
आणि जेव्हा आपण एखाद्याला कर्मचारी म्हणून कामावर ठेवत असता,
आपण त्या व्यक्तीवर गुंतवणूक करणार आहात.
तुम्ही त्या व्यक्तीला काम करायला लावण्यासाठी पगार देणार
आहात.
पगार कसा ठरवला जातो?
जेव्हा प्रोफाइल तयार केले जाते,
वर्क प्रोफाइल काय आहे?
कोणतं काम करणार?
त्या पदासाठी एक वर्क प्रोफाइल तयार केले जाते.
मग एक व्यक्ती एक महिना या वर्क प्रोफाईलमध्ये काम करेल असे
दाखवले जाते.
त्यामुळे तो कंपनीसाठी किती काम करू शकतो?
आणि तो कंपनीसाठी जे काम करतो त्याच्या १०% पगार म्हणून दिला
जातो.
कारण त्या कामात इतरही अनेक गोष्टींचा समावेश असतो.
इतर लोकही मदत करतात.
आपल्या कंपनीच्या मालमत्तेचाही वापर केला जातो.
इमारतीचाही वापर केला जात आहे.
त्यामुळं त्या सगळ्या गोष्टी घडतात.
त्यामुळे आता प्रश्न असा आहे की, ते इतके काम करू शकतील की
नाही?
मी एचआर मॅनेजर्ससाठी स्पष्टपणे बोलत आहे.
जेव्हा तुम्ही एखाद्याला मुलाखतीसाठी कामावर घेणार आहात,
मूल्यमापनात तुम्ही काय करता?
तुम्ही ४ प्रश्न, ६ प्रश्न, १० प्रश्न विचारता.
विचारताना एवढंच मूल्यमापन करावं लागतं.
एचआर मॅनेजर म्हणून,
कंपनी त्याला जे पैसे देणार आहे,
ते देण्यायोग्य आहे की नाही?
ही व्यक्ती त्यास पात्र आहे की नाही?
याचे मूल्यमापन करावे लागेल.
त्याचा काही उपयोग नाही हे नंतर कळले तर,
मग तुमचे पैसे निघून जातात.
१-३ महिने दिसेल असे लगेच सांगितले तर,
मग तुम्ही 3 महिन्यांचा पगार वाया घालवला आहे.
आणि जर तुम्ही प्रत्येकावर 3 महिने अनुभव घेत राहिलात तर,
मग तुम्हाला कंपनी गमवावी लागेल.
तर, एचआर मॅनेजर म्हणून, जेव्हा आपण भरती करत असता,
मग हा प्रश्न तुमच्यावरही उपस्थित होईल.
तुमच्या क्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होईल.
मग कंपनी म्हणेल की
या एचआर मॅनेजरची नेमणूक करून,
आम्ही त्याच्यावर गुंतवणूक करत आहोत,
हा अपव्यय आहे.
त्यांना त्यांच्या गुंतवणुकीचा योग्य परतावा मिळत नाही
कारण तुम्ही योग्य रिक्रूटमेंट करू शकत नाही.
याचा अर्थ तुम्ही कंपनीचा योग्य परतावा देत नाहीआहात.
आणि ही साखळी सगळीकडे सुरू च राहणार आहे, असं मी तुम्हाला
सांगतो.
सर्वत्र।
ज्या व्यक्तीवर गुंतवणूक केली जात आहे,
आणि जो माणूस आपला वेळ गुंतवत आहे,
त्यानेही विचार करायला हवा
इथून माझं करिअर कोणत्या दिशेला जाणार आहे.
जेव्हा तुम्ही मुलाखतीला जाता,
ते विचारतात की तुम्हाला इथे का सामील व्हायचे आहे?
कारण ती पुरोगामी संघटना आहे म्हणून तुम्ही असे म्हणता.
त्यामुळे येथे प्रगती होण्याची शक्यता आहे.
त्यामुळे तिथली नोकरी स्वीकारण्यापूर्वी,
तुम्हीही विचार करायला हवा
की प्रत्यक्षात,
तुमच्या करिअरमध्ये वाढ होणार आहे की नाही?
किंवा तू नुकताच इथे येत आहेस,
आणि २-४ वर्षांनंतर,
तुम्ही निरुपयोगी बनता.
तुम्हाला काय माहित आहे हे ही कळत नाही.
जसे सरकारी विभागात,
खूप हुशार लोक आहेत, ते जाऊन त्यांची परीक्षा निवडतात.
पण ५ वर्षांनंतर...
ते इतके निरुपयोगी होतात
की त्यांना काहीच कळत नाही.
त्यांना फक्त फाईल ओढायची आहे,
आणि फाईलमध्ये,
त्यांना फक्त वजन दिसतं, बाकी काही नाही.
तुम्ही म्हणाल की तुम्ही तुमच्या आयुष्यात खूप काही केलं आहे.
तू तुझ्या आयुष्यात खूप काही केलंआहेस,
पण प्रत्यक्षात हे फक्त देवालाच ठाऊक आहे.
फक्त देवालाच ठाऊक.
तुम्ही एक आधार निवडला आहे.
कोणाकडून तरी लाच घेऊन तुम्ही बरीच कामे करत आहात.
मग तुम्ही किती चांगलं काम करताय?
हा विचार करण्याजोगा विषय आहे.
म्हणून मी पुन्हा म्हणतोय,
एकतर तुम्ही तुमचा वेळ गुंतवणार आहात
किंवा मुलांच्या शिक्षणावर पैसे.
तुम्ही स्वत:वर गुंतवणूक करत आहात.
आजप्रमाणेच व्यावसायिकांसाठी स्वत:वर गुंतवणूक करा.
आज मी तुम्हाला मॅनेजर म्हणून सांगेन,
की टी अँड डी आपले प्रशिक्षण घेते,
कम्युनिकेशन ट्रेनिंग घेतो,
व्यावसायिक कौशल्ये विकसित करतात.
अनेक व्यावसायिक कौशल्ये आहेत, कारण त्यांच्यावर आपली कमांड
नाही.
त्यामुळे या सर्व गोष्टींचा परिणाम तुमच्या करिअरच्या वाढीवर
होत आहे.
त्यामुळे विचार करायला हवा,
तेथे गुंतवणूक करून,
तुम्हाला योग्य परतावा मिळणार आहे की नाही?
जर तुम्हाला ते मिळणार असेल तर तिथे नक्की गुंतवणूक करा.
मी तुम्हाला आणखी एक उदाहरण देईन.
केस कापण्यासाठी मी एका सलूनमध्ये गेलो होतो.
तिथले सलून कर्मचारी खूप हुशार आहेत.
साधारणपणे लोक म्हणतात की ते खूप हुशार आहेत.
त्यामुळे ते खुर्चीवर बसून विविध लोकांना भेटतात.
ती व्यक्ती सुशिक्षित आहे की नाही, याचे मूल्यमापन ते करतात.
त्यामुळे ते त्याला अनेक उपयुक्त प्रश्न विचारतात.
मी खुर्चीवर बसून विचारलं,
सर, मी तुम्हाला काही विचारू का?
तो म्हणाला, हो, पुढे जा.
मी म्हणालो, माझा भाऊ दुबईत काम करतो.
गेल्या ६ वर्षांपासून ते तेथे कार्यरत आहेत.
तो खूप हुशार आहे.
कंपनीचे लोक त्याच्या कामावर खूप खूश आहेत.
मी त्याला विचारले, तुला मला प्रश्न विचारायचा आहे की कथा
सांगायची आहे?
तो म्हणाला, नाही सर, मी तुम्हाला एक प्रश्न विचारतोय.
मी त्याला विचारलं, पुढे जा.
ते म्हणाले, सर, दुबई कंपनी,
दुबई कंपनी,
ऑस्ट्रेलियात एक शाखा आहे.
मी म्हणालो, हो, बरं झालं.
त्यामुळे दुबई कंपनीचे लोक माझ्या भावाच्या कामावर खूश आहेत.
त्यामुळे त्यांनी त्याची ऑस्ट्रेलियात बदली केली.
मी म्हणालो, बरं झालं.
दुबई एक चांगला देश आहे.
शिवाय चांगले पैसे मिळतील.
ते म्हणाले, हो सर, पगार दुप्पट झाला आहे.
लक्षपूर्वक ऐका.
पगार दुप्पट करण्यात आला आहे.
मी म्हणालो, बरं झालं. त्याने तिकडे जायला हवं.
तो तिथे गेला असावा.
तो म्हणाला, नाही सर, तो तिकडे गेलेला नाही.
मी विचारलं, तो तिथे का गेला नाही?
ते म्हणाले, सर, कंपनीने त्यांना गेल्या ६ महिन्यांपासून तिथे
जाण्यास सांगितले आहे.
परंतु, तो तेथे जाऊ शकत नाही.
जेव्हा तो दुबईला गेला होता,
तिथे जाण्यासाठी लागणारी सर्व कागदपत्रे,
ती सर्व कागदपत्रे त्याच्याकडे आहेत.
परंतु, ते दुसरे प्रमाणपत्र मागत आहेत.
आता कथा काय आहे हे मला समजलं.
अशा देशांमध्ये,
तिकडे जाण्यासाठी,
आपल्याला अल्स्टोम 12 वीचे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
निरोप।
आता त्यांच्याकडे हे प्रमाणपत्र नाही.
तो ४०,००० लोकसंख्येचा माणूस आहे.
गेल्या सहा महिन्यांपासून त्यांना ८० हजारांची नोकरी देण्यात
आली आहे.
पण
तो तिथे जाऊ शकत नाही.
कारण, त्याच्याकडे अल्स्टोम बारावीचे प्रमाणपत्र नाही.
ज्याला त्याने तिथे जाण्याची गरज आहे.
आता तुम्हीच सांगा,
मी तुला सांगितलं तर,
की अल्स्टोम 12 वी च्या प्रमाणपत्रासाठी,
तुम्ही १५ ते २० हजार रुपये गुंतवून प्रशिक्षण घ्या.
मग तुम्ही १५ ते २० हजार रुपयांत परीक्षा देता.
तुम्ही 40,000 रुपये खर्च करा.
आणि, ४०,००० रुपये म्हणजे पैशाचा अपव्यय आहे असे तुम्हाला
वाटते.
पण
एकदा ४०,००० रुपये गुंतवून,
त्यांना दरमहा ४० हजार रुपयांची वाढ मिळत आहे.
हा परतावा आहे.
त्यामुळे गुंतवणूक इथेच आहे.
विचार करावा लागेल,
अनेकवेळा काय घडते,
तुम्ही म्हणता १० हजार रुपयांत काम सुरू आहे.
परंतु, 10,000 रुपये गुंतवून तुम्हाला 2,000 रुपये मिळत आहेत.
किंवा, आपल्याला ते मिळत नाही.
आणि, 40,000 रुपये गुंतवून,
तुम्हाला मिळत आहे
दरमहा ४० हजार रुपये.
तर, ही च गोष्ट आहे.
ही च गोष्ट आहे.
मी स्वत:बद्दल बोलत आहे.
गेल्या वर्षभरात...
मी माझ्या प्रशिक्षणावर १५ ते २० हजार रुपयांपेक्षा जास्त
खर्च केला आहे.
मी गुंतवणूक केली आहे.
मनाचे प्रशिक्षक म्हणून, मनावर प्रभुत्व, प्रगत मनावर
प्रभुत्व,
ट्रेनर प्रोग्रामला प्रशिक्षण द्या,
कॉर्पोरेट प्रशिक्षण,
जीवन कौशल्य प्रशिक्षण,
सॉफ्ट स्किल ट्रेनिंग,
प्रशिक्षणाचे अनेक प्रकार. पुस्तकलेखन, हे सगळे तांत्रिक भाग
आहेत.
आता तुम्ही म्हणाल की तुम्ही स्वतःवर १५-२० लाख खर्च केले
आहेत.
याआधी वर्षभरात आयएसपी, इंडियन स्कूल ऑफ बिझनेस, हैदराबाद...
जे व्यवस्थापनाचा अभ्यासक्रम प्रदान करते,
वर्षाला ३५ लाख लागतात.
ते वर्षाला ३५ लाख घेतात.
तर, ते इतके मोठे वाटत होते की
वर्षाला ३५ लाख घेऊन ते काय शिकवतात?
ते महिन्याला सुमारे 3 लाखांची फी घेत आहेत.
त्यांच्या दिग्दर्शकाची मुलाखत पाहिली, ती मला आजही आठवते.
तो म्हणतो की आपल्याला काय करण्याची आवश्यकता आहे हे आम्ही
आपल्याला शिकवतो आणि आपण 35 वर्षांच्या अनुभवाच्या आधारे
शिकाल.
त्यामुळे आम्ही तुमच्यासाठी ३४ वर्षे वाचवली आहेत.
आणि तुम्ही जेवढा पैसा खर्च करता,
त्यातील किमान पॅकेज तुम्हाला मिळेल.
म्हणजे तुम्ही एका वर्षात ३५ लाख खर्च केले आहेत
आणि येत्या 34 वर्षात तुम्ही किमान 35 लाख कमवणार आहात.
पण आता, आमच्या प्रशिक्षण उद्योगात, आम्हाला वाटते की हे
त्यापेक्षा चांगले आहे.
8 दिवसात ते 5 लाख खर्च करतात.
ते ८ दिवसांचे प्रशिक्षण, ५ लाख घेत आहेत.
आता तुम्ही विचार कराल, त्यानुसार ४० दिवसांत काम केले जाते.
जर आपण 8 दिवसांची 8 पॅकेजेस घेतली तर,
मग ती ४० लाखांची गुंतवणूक आहे.
त्यामुळे ४० लाख ांची गुंतवणूक करून तुम्हाला काय मिळणार?
8 दिवसांसाठी 5 लाख ांची गुंतवणूक करून काय मिळेल?
८ दिवस, पण ते ८ दिवस नाही, तर ८ महिने इतके आहे, ही
वस्तुस्थिती आहे.
प्रशिक्षण खूप व्यस्त आहे, इतके कठीण आहे
की तुम्हाला पुढील 5 वर्षात जे मिळणार आहे ते मिळेल,
येत्या 1 वर्षात तुम्हाला ते मिळेल.
पुढील 5 वर्षात तुम्ही पुढील 25 वर्षे कमाई कराल.
येत्या पाच वर्षांत तुम्ही हे काम कराल.
आणि प्रशिक्षण असे च असते.
अशी मानसिकता दिली जात आहे.
आपण जे काही मिळवण्याचा विचार करीत आहात, ते आपल्या आगामी 25
वर्षात साध्य करा,
ते तुम्हाला पाच वर्षांत मिळवायचे आहे.
आणि जे काही तुम्हाला 5 वर्षात मिळवायचे आहे, ते 1 वर्षात
मिळवायचे आहे.
होय, अर्थात, मी ते उद्दिष्टही साध्य केले.
गेल्या 1 वर्षात माझी 5 पट वाढ होत आहे.
माझ्या कारकिर्दीत.
आणि आता मी लेखकही आहे.
होय, एक टॅग आहे.
चार पुस्तके आहेत.
मी २ लिहिले आहे, २ प्रक्रियेत आहेत.
आणि आणखी १० प्रक्रिया सुरू आहेत.
कदाचित येत्या ३ महिन्यांत, ६ महिन्यांत,
मी १५ पुस्तकांचा लेखक होणार आहे.
आणि अजून ७ प्रक्रिया सुरू आहेत, कदाचित २४ पुस्तके.
होय, गोष्टी होत्या, क्षमता होती.
कधी कधी तुम्ही स्वत:वरच संशय घेता.
पण या क्षेत्रात क्षमता आहे.
सोनं हे सोनं आहे हे तुम्हाला कोण सांगणार?
ज्वेलर्स सांगतील.
कारण हा एक ट्रेंड आहे.
तर, या क्षेत्रात गोष्टी आहेत, सर्व काही आहे.
पण जेव्हा या क्षेत्रातील तज्ज्ञ,
आता मी बोलत आहे, मी यावर माझा वेळ आणि पैसा गुंतवत आहे.
कदाचित मी इतरत्र प्रवास करत आहे.
पण इथे मी गुंतवणूक करत आहे.
कारण मला माहित आहे की मला त्याचा परतावा मिळेल.
पुन्हा जिथे परतावा मिळेल तिथे गुंतवणूक करा.
मग तो पैसा असो, भावना असो किंवा वेळ असो.
त्यामुळे इथे परतावा येईलच.
याची खात्री आहे.
आणि म्हणूनच मी माझा वेळ आणि पैसा स्वतःवर गुंतवत आहे.
मी स्वत:वर गुंतवणूक करत आहे.
त्यामुळे कुठेही तुम्ही तुमचा वेळ किंवा पैसा गुंतवणार आहात.
कुठेही।
जेव्हा भावनांचा विचार केला जातो,
जेव्हा नातेसंबंधांचा प्रश्न येतो,
हे जीवन विभागाबद्दल आहे.
जेव्हा तुम्ही नातं विकसित करत असता,
मैत्री किंवा तसं काहीही.
तर, तिथेही तुम्हाला वाटतं,
काय निघणार आहे?
नातेसंबंधांचे मूल्यमापन अशा प्रकारे केले जाते.
पण सर्वसाधारणपणे बालशिक्षण असो,
कोणतेही प्रशिक्षण, स्व-प्रशिक्षण,
तू काही तरी काम करणार आहेस,
तुम्ही काही व्यवसाय करणार आहात,
तुम्ही दुकान उघडणार आहात,
दिवाळी येत आहे, फटाके विकायला सुरुवात करायची आहे.
तुम्हाला फटाके विकत घ्यायचे आहेत.
त्यामुळे तुम्ही तुमचा वेळ आणि पैसा त्यावर गुंतवणार आहात.
तुम्ही सुरुवातीपासूनच त्याचा हिशोब करा.
मी किती पैसे गुंतवणार, किती वेळ गुंतवणार,
त्यातून किती बाहेर पडणार आहे.
साधारणपणे आपण या गोष्टी समजून घेतो.
पण जेव्हा मोठ्या पातळीचा विचार केला जातो,
आपण गोंधळून जातो.
आम्हाला आपला मोठा मेंदू तिथे वापरायचा नाही.
तिथलं जग काय करतंय ते आपण पाळतो.
बहुतेकवेळा मुलं आपलं करिअर कसं ठरवतात?
मित्रांनी घेतले आहे,
त्यामुळे मीही ते घेतले आहे.
माझ्या मैत्रिणीने स्कॉलरशिप केली आहे,
मीही ते केलं आहे.
तुझा मित्र विहिरीत पडणार आहे,
तुम्हीही जाणार का?
तुझं आयुष्य तुझं आहे,
तुझं नाव तुझं आहे,
तुझ्या वडिलांचे नाव तुझे आहे.
तुमची स्वतःची प्रतिमा आहे.
तुला त्याची पर्वा का नाही?
स्वत:ची काळजी घ्या.
तुमच्याकडे नसेल तर,
वैयक्तिक पातळीवर विचार करायला सुरुवात करा.
मी खूप सामान्य माणसाबद्दल बोलत आहे,
अतिशय सामान्य माणूस.
तुला माहित असेलच,
तुम्ही इथे कशासाठी आहात?
हे खूप मौल्यवान आयुष्य आहे.
व्यर्थ करू नका.
मित्रांनी आज सांगितले आहे,
लोक आपलं करिअर कसं ठरवतात?
मी तुम्हाला व्यावहारिकरित्या सांगत आहे,
एका व्यक्तीने अभियांत्रिकी केली आहे,
त्यांनी अभियांत्रिकीचा एक वर्षाचा अभ्यासक्रम केला आहे,
B.Tech मध्ये.
आणि एक वर्षानंतर मला इंजिनीअरिंग करायचं नाही,
आता मला अकाऊंट्स क्षेत्रात जायचे आहे.
हे घे।
ते करा।
तर, हा निर्णय होता का?
पैसा आणि वेळेचा वापर?
नाही।
हा मूर्खपणा होता.
तर, इथे मी खरंच बोलत आहे,
अतिशय गांभीर्याने सांगायचे तर,
जेव्हा जेव्हा तुम्ही काहीही करायचं ठरवणार आहात,
मी एका सेल्स मार्केटिंग प्रोफेशनलबद्दल बोलत आहे,
प्रत्येक क्षेत्राची स्वतःची मागणी असते.
तुम्हाला एचआर प्रोफेशनल व्हायचे आहे.
इतरांचे मूल्यमापन करण्याची ताकद तुमच्यात आहे का?
तुमच्याकडे असेल तर तिथेच स्वत:ची गुंतवणूक करा.
आपला वेळ आणि पैसा खर्च करा.
त्या प्रशिक्षणासाठीच जा.
हा नैसर्गिक कच्चा माल असावा.
तुम्हाला अकाऊंट्स क्षेत्रात यायचे आहे,
मी तुम्हाला स्पष्ट पणे सांगतो,
अकाऊंट प्रोफेशनल व्हायचं असेल तर,
संयम खूप महत्वाचा आहे.
आणि मस्त राहणं खूप गरजेचं आहे.
कारण बहुधा तुम्हाला एकाच ठिकाणी बसून काम करावे लागेल.
आणि मोठमोठ्या गणितांना सामोरे जावे लागेल.
त्यासाठी अतिशय शांत मन असणं गरजेचं आहे.
तुमची प्रतिमा अशी आहे का?
तुझा स्वभाव असा आहे की नाही?
तसे नसेल तर,
मग त्यात गडबड करू नका.
तुम्हाला एखादा व्यवसाय चालवायचा असेल तर कराल.
पण तुम्ही टॉप प्रोफेशनल बनू शकणार नाही.
वकील व्हायचं असेल तर,
तुमच्याकडे खात्रीशीर शक्ती आहे का?
तुमच्याकडे ते नाही.
तार्किक युक्तिवाद कसा द्यायचा हे कळत नाही.
तुला बोलायला आवडत नाही.
तुम्ही शांत स्वभावाचे आहात.
आणि तुम्हाला वकील व्हायचे आहे.
आपण प्रतिज्ञापत्र बनवू शकता.
पण तुम्ही मोठे वकील बनू शकत नाही.
त्यामुळे असे करिअर निवडा जिथे तुमच्यात टॉप लेव्हलवर
जाण्याची क्षमता असेल.
स्वत:चे मूल्यमापन करा.
स्वतःवर वेळ आणि पैसा गुंतवण्यापूर्वी,
कुठल्याही प्रकल्पावर, कुठल्याही कामावर,
कुठेही गुंतवणूक करण्यापूर्वी,
त्या गोष्टीचे योग्य सर्वेक्षण करा आणि त्याचे मूल्यमापन करा.
उदाहरणार्थ
एका कंपनीने एका देशात कार निर्मिती कंपनी सुरू करण्याचा
निर्णय घेतला आहे.
पण मोठे प्रकल्प करण्यापूर्वी सर्वेक्षण केले जाते.
तशी यंत्रणा तयार करण्यात आलेली नाही.
जेव्हा देशाचे सर्वेक्षण करण्यात आले,
येथे अनेक कार उत्पादक कंपन्या असल्याचे निदर्शनास आले.
पण कार सर्व्हिस सेंटर नाही.
त्यामुळे जनता प्रचंड त्रस्त आहे.
सेवेसाठी.
त्यांनी आपला विचार बदलला.
आणि कार उत्पादक कंपनी लावण्याऐवजी,
त्यांनी अनेक सेवा केंद्रांची साखळी उघडली.
आणि त्यांनी कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करण्याची जी योजना आखली
होती,
कमी गुंतवणुकीत आणि कमी वेळेत,
परतावा अधिक येऊ लागला.
का?
एका कार कंपनीला साइट बनवण्यासाठी बराच वेळ लागतो.
त्यानंतर उत्पादन होणार आहे. किंवा महिनाभरात सर्व्हिस सेंटर
तयार आणि तयार होताच गाडी कारण लोकांना गाडी येणार आहे अशी
चिंता असते त्यामुळे महिन्याभरात छोट्या गुंतवणुकीचे काम, आता
तुम्ही म्हणाल की छोटे काम म्हणजे छोटे पैसे
मी तुम्हाला सांगितले आहे की कार सर्व्हिस सेंटर चेन पूर्णपणे
उघडली आहे एक कंपनी उघडणार आहे, महिन्याभरात 100 सर्व्हिस
सेंटर उघडले आहेत, कमी गुंतवणूक
वेळेचा योग्य वापर करा म्हणून हा योग्य निर्णय आहे येथे पहा
त्यांनी कार कंपनी बनवण्याचा पूर्ण प्लॅन बनवला पण रिअल
सर्व्हे ग्राऊंड लेव्हल सर्व्हेच्या आधारे त्यांनी हा विचार
बदलला की तुम्ही बीए घेतल्यास तुमचे करिअर ठरवा, मीही बीए करेन
मी त्या कॉलेजमध्ये जाईन तुम्ही मरू शकता, जर तो मेला तर
तुम्हीही मरणार हे किती दिवस चालेल प्रत्येकाची स्वतःची
क्षमता असते, स्वतःच्या निवडी तुमच्यासाठी, तुमच्या
आयुष्यासाठी, करिअरसाठी काय चांगले आहे हे तुमच्यानुसार
निवडतात त्यामुळे कोणताही निर्णय असो
आपण स्वत: बद्दल, आपल्या मुलांबद्दल, नोकरी मिळविण्याबद्दल,
नोकरीत रुजू होण्याबद्दल, भरतीपूर्वी कोणत्याही उमेदवाराबद्दल
घेणार आहात कारण कंपनी त्यावर पैसे गुंतवणार आहे म्हणून जिथे
आपण पैसे गुंतवण्याबद्दल बोलत आहात
वेळ म्हणजे तुमच्या पैशाची आणि वेळेची योग्य जागा याचा विचार
करा, हा तुमच्या संपूर्ण आयुष्याचा प्रश्न आहे हा तुमच्या
संपूर्ण आयुष्याचा प्रश्न आहे तो एका दिवसासाठी नाही तुम्हाला
तो पुन्हा पुन्हा मिळणार नाही म्हणून निर्णय घेण्यापूर्वी
विचार करा
हे आपल्यासाठी, आपल्या आयुष्यासाठी आणि आपल्या सभोवतालच्या
परिसरासाठी देखील चांगले असेल कारण आपले चांगले आणि वाईट केवळ
आपल्यावरच परिणाम करणार नाही तर एखादी व्यक्ती यशस्वी झाली तर
संपूर्ण कुटुंब आणि आजूबाजूचा परिसर यशस्वी होतो
अभ्यास, मग संपूर्ण कुटुंब शिक्षित होते म्हणून त्या
दृष्टिकोनातून विचार करा आणि मग आपला वेळ आणि पैसा कुठेही
गुंतवा जर आपण थोडे लक्ष केंद्रित केले तर थोडा संयम ठेवा
नियंत्रण ठेवा आणि विचार करा, योग्य योजना तयार करा जेणेकरून
आपण हे करू शकाल हो आपण करू शकता
माझी गणना करा
मी माझ्या सर्व मित्रांपर्यंत हा शब्द पोहोचवण्याची खात्री
करीन