सर्वांना नमस्कार, तुम्हा सर्वांना गुड मॉर्निंग.
हा आहे विनीत गौतम
तुमचा ट्रेनर, तुमचा प्रशिक्षक
आणि आज मी एका विषयावर बोलणार आहे
जी तुम्हाला नक्की मदत करणार आहे
आपल्या समस्या सोडविण्यात किंवा
आपल्या व्यावसायिक जीवनात, वैयक्तिक आणि सामाजिक जीवनात
संघर्ष.
आपण गोष्टींकडे फक्त आपल्या दृष्टिकोनातून पाहतो.
आपण समोरच्या व्यक्तीचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न करत
नाही.
आणि ते कोणत्याही ठिकाणी असू शकते.
तुम्ही बॉस होऊ शकता.
कोणतेही काम वेळेत पूर्ण करता येत नसताना तुम्ही तुमच्या
कनिष्ठांचे म्हणणे ऐकले का?
तुम्ही त्यांचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न केला का?
की नाही? जर आपण ते केले नाही आणि आपल्याला असे वाटत असेल की
आपण कराल
काठीवर सगळं करून घ्या, मग तुमची टीम अंतर्गत
अंतःकरणाने आंतरिक अर्थ होऊ शकणार नाही
आपण असे म्हणू शकता की हे व्यावसायिक जीवन किंवा वैयक्तिक
अंतर्गत आहे आणि
अंतर्गत भावनिक.
प्रामुख्याने, सेल्फ मार्केटिंग कमी तार्किक आहे आणि केवळ
भावनिक आहे.
भावनेशिवाय आपण कोणालाही पटवून देऊ शकत नाही.
होय, जेव्हा आपण भावनिक परिस्थितीला सामोरे जाणार आहात
आपण इतके भावनिक होऊ शकत नाही की आपण भावनिकरित्या अडकता.
जसं कोणी तरी अॅक्टिव्ह अॅक्टिंग करत असतं,
इमोशनल सीन करणं, खेळणं.
त्यामुळे जर तो नेमका भावूक झाला तर,
मग तो स्वत:ला नीट मांडू शकणार नाही.
तो समोरच्या व्यक्तीला योग्य संदेश देऊ शकणार नाही.
त्याचा शब्दाचा उच्चार योग्य होणार नाही.
त्याचप्रमाणे सामाजिक जीवनातही संघर्ष निर्माण होतो.
संघर्ष का होतो?
कारण जेव्हा दोन व्यक्तींची विचार करण्याची पद्धत
आणि निर्णय घेण्याची पद्धत वेगळी आहे,
मग संघर्ष होतो.
मग ते वैयक्तिक आयुष्य असो, सामाजिक जीवन असो किंवा
व्यावसायिक जीवन.
म्हणून इथे मला सांगायचे आहे
इथे तुम्हाला एक काठी दिसते.
इथे काय लिहिलं आहे?
काही फरक पडत नाही।
महत्वाचे म्हणजे आपण येथे उभे आहात किंवा आपण तेथे उभे आहात.
हो।
महत्व तो तुम्हाला या बाजूला उभे असणं आहे किंवा तुम्ही त्या
बाजूला उभे आहात हे महत्त्वाचं आहे.
जर तुम्ही या बाजूला उभे असाल तर तुमच्यासाठी हे काय आहे? हा
एक षटकार आहे.
जर तुम्ही या बाजूला उभे असाल तर,
मग इथे काही बदल होत नाही, पण तो तुमच्यासाठी नऊ ठरतो.
हे आपल्यासाठी काय बनते? तो नऊ होतो.
फक्त तुमचं म्हणणं बरोबर आहे म्हणून,
याचा अर्थ असा नाही की मी चुकीचा आहे.
इथे काय विधान आहे?
तू बरोबर आहेस।
तुम्ही बरोबर नाही असं मी म्हणत नाही, पण
मी चुकीचा आहे असे नाही.
येथे उभा असलेला उमेदवार हा षटकार असल्याचे सांगत आहे.
तो त्याच्या जागी योग्य आहे.
पण इथे उभा असलेला उमेदवार जेव्हा म्हणत असतो की तो नऊ आहे,
मग तोही बरोबर आहे.
तो चुकीचा नाही.
तर फक्त तुमचं म्हणणं बरोबर आहे म्हणून,
याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही चुकीचे आहात.
तू माझं आयुष्य माझ्या बाजूने पाहिलं नाहीस.
जर ही व्यक्ती म्हणत असेल की हा षटकार आहे आणि तुम्ही म्हणत
असाल की तो नऊ आहे,
आणि तुम्ही तुमच्या जागी चुकीचे आहात असा दावा करता, तर
तुम्ही चुकीचे आहात.
नाही, तुम्ही तुमच्या जागी बरोबर आहात आणि तुम्ही तुमच्या
जागी योग्य आहात.
तू माझं आयुष्य माझ्या बाजूने पाहिलं नाहीस.
खऱ्या आयुष्यातील परिस्थिती,
संघर्ष निराकरण समजून घेण्यासाठी
आणि दुसर् या व्यक्तीचा दृष्टिकोन समजून घेण्यासाठी,
त्याच्या व्यक्तिरेखेत जायला हवं.
त्याच्या भूमिकेत जायला हवं.
जोपर्यंत आपण त्याच्या भूमिकेत जात नाही, जोपर्यंत आपल्याला
त्याची परिस्थिती नेमकी समजत नाही,
तोपर्यंत तुम्हाला खऱ्या आयुष्यातील परिस्थिती समजू शकणार
नाही.
एखाद्याकडे बोट दाखवणे खूप सोपे आहे
आणि ते काम करत नाही.
यामुळे संपूर्ण परिस्थिती बिघडते.
परिस्थिती बिघडली तर टीमअप होणार नाही.
जेव्हा टीम-अप नसतो, तेव्हा यश मिळत नाही.
तुम्ही एकटे काय कराल?
तुम्ही एकटे सर्व काही करू शकत नाही, बॉस.
त्यामुळे संघ ाची गरज आहे.
मला एवढेच सांगायचे आहे,
तुम्ही कुठेही आहात, कुठेही आहात, सर्व मार्गाने, सगळीकडे,
प्रत्येक परिस्थितीत,
जेव्हा तुम्ही असाल, तेव्हा कुठल्याही स्थानावर, कुटुंबिक
जीवनाबद्दल बोलताना, पालक म्हणून, नवरा-बायको म्हणून, शायदा
लहान मुलांसंबंधी बोलताना, तुम्ही तुमच्या मुलांच्या भावना
समजू शकता का?
हे आहे तुमचे मूल.
तू इथे आहेस.
तो आपला मुद्दा समजावून सांगत आहे.
तो बरोबर असू शकतो.
तो त्याच्या किंवा तिच्या जागेवर च असू शकतो.
परंतु, तुम्ही त्यांना आपल्या पदावरून चुकीचे घोषित केले आहे.
तुम्ही त्यांचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न केलेला नाही.
पुन्हा मी फक्त तुमचे म्हणणे बरोबर आहे म्हणून विधानाबद्दल
बोलत आहे.
बर् याच वेळा, आपण समोरची व्यक्ती आहात आणि आपण चुकीचे आहात
असे आपल्याला सांगितले गेले नाही.
तुम्ही बरोबर असाल, पण तुमच्या हक्काचा अर्थ समोरची व्यक्ती
चुकीची आहे असा होत नाही.
तो बरोबरही असू शकतो.
त्यामुळे हे समजून घेणं अत्यंत गरजेचं आहे.
विरोध सोडण्याच्या प्रक्रियेत, ज्येष्ठ म्हणून, कोणत्याही
विरोधाभासी परिस्थितीत तुम्हाला दोन्ही पक्षांचे ऐकून घ्यायचे
आहे. तुमच्या दोन्ही पक्षांची स्थिती बरोबर आहे असं वाटतंय.
पण, तुमची भूमिका बरोबर आहे.
त्याचे पद बदलावे लागेल.
समोरच्या व्यक्तीची परिस्थिती समजून घेऊ शकाल.
जोपर्यंत तुम्ही स्वत:ला समोरच्या व्यक्तीच्या स्थितीत गृहीत
धरत नाही, तोपर्यंत तुम्ही समोरच्या व्यक्तीची परिस्थिती समजू
शकणार नाही.
तुम्हाला समजणार नाही.
विशेषतः वैवाहिक जीवनात, जीवन कौशल्य विभागात,
मला म्हणावेसे वाटते,
मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो.
आई आणि सून यांच्यात छोटेखानी भांडण झाले.
त्यानंतर दोघांचेही बीपी तपासण्यात आले.
सुनेचा बीपी नॉर्मल होता.
सासूबाईंचा बीपी थोडा जास्त होता.
त्यानंतर तेथे पत्नीचा पती आणि सासूच्या मुलाचा बीपी
तपासण्यात आला.
त्यामुळे त्याचा बीपी खूप जास्त होता.
मात्र तो या लढ्याचा भाग नव्हता.
मग अशा परिस्थितीत त्याचा बीपी वाढला असं तुम्हाला का वाटलं?
त्याच्या जागेवर तो आपल्या पत्नीच्या दिशेने एक पाऊल घेतला
तर, त्याची पत्नी म्हणते की मी इतके वर्षे तुमच्यावर आणखी एक
पाळीव प्राण्याच्या प्रमाणे वाढवले आहे.
आणि आज त्याची बायको येताच तो त्याचा गुलाम झाला.
जर तो आपल्या आईच्या दिशेने एक पाऊल टाकतो तर, त्याची पत्नी
म्हणते की मी तुमच्या सहार्याने आलो आहे आणि आयुष्यभर सोडून
आलो आहे.
तुम्ही उपकार करायला आला आहात का?
तुम्हाला सर्व सुविधा मिळत आहेत, तुम्ही तुमच्या आयुष्याचा
आनंद घेत आहात.
तुम्ही तुमच्या आई-वडिलांसोबत राहता, जी स्वप्नं पूर्ण होत
नाहीत.
मी तिथे जाईन, मी तिथे राज्य करीन, ही सगळी स्वप्नं तू त्याला
बघत रहा.
लढाई करण्यासाठी तोंडात जाणार कुणाच्या स्वप्नांच्या? तो
आजूबाजूला मरत आहे आणि त्याच्या वडीलांच्या घरात।
आणि वडील मेल्यावर तुम्ही अधिक मारायला सुरुवात करता.
तुम्ही त्याला अनोळखी म्हणून आपल्या घरात सोडून द्या.
त्याचं घर आहे की नाही हेही त्याला माहीत नसतं.
आजपर्यंत ते त्यांचेच घर होते.
ते त्याचे स्वतःचे आई-वडील होते.
वास्तविकता अशी आहे की, दोन्ही दृष्टिकोनातून,
बघा, सासूबाई भांडल्या आहेत.
सुनेला बीपी नाही.
ही तिची दिनचर्या आहे.
तिला काही फरक पडत नाही.
आणि आता अधिकारही देण्यात आला आहे.
असे अनेक अधिकार सरकारने दिले आहेत.
म्हणजे बरं असतं की दहा लाख दहेजाच्या खोट्या केस दाखल केल्या
जातात आणि मुलाच्या भागावर अत्याचार होतो. बेकायदेशीर फायदे
मिळतात.
तिला काही फरक पडत नाही.
ती खूप बेचैन आहे.
सासूबाईंनाही काही फरक पडत नाही.
कारण ती तिचे इमोशनल कार्डही खेळणार आहे.
पण दोघेही आपापले भावनिक पत्ते खेळत आहेत.
त्याची कुणालाच चिंता नाही.
कोणीच नाही.
हा विचार करण्याजोगा विषय आहे.
दोन जणांमध्ये हाणामारी झाली.
आणि त्यांचा बीपी नॉर्मल असतो.
काळजी करू नका।
पण मधल्या काळात कोणाचा बीपी वाढला?
बघा, तो भाग नाही.
ही कसली सक्ती आहे?
यालाच जीवन म्हणतात का?
हेच जीवन असेल तर नरकात जा.
हे जीवन घेऊन नरकात जा.
मी या विषयाची स्पष्टीकरण करत आहे कारण नवर्याच्या जागी ठेवून
ती स्वतःच्या स्थितीची समज करण्याची आवश्यकता आहे.
पण एवढं सगळं करूनही तू काहीच करत नाहीस, असं तिला सांगितलं
जातं.
आणि आईनेही तिची परिस्थिती समजून घ्यायला हवी.
हा वैयक्तिक आयुष्याचा प्रश्न आहे.
जीवन कौशल्य विभागात हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे.
अत्यंत महत्त्वाचे.
लग्नानंतर येणारी मुलगी तुमच्याशी लग्न करून माझं आयुष्य
बरबाद झालं, हे म्हणण्यासाठी ती एका सेकंदात वेळ नाही घेते.
तो नरक बनला आहे.
मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो.
तुम्ही काहीही टीका करता,
तुझ्याशी लग्न करून माझं आयुष्य बरबाद झालंय असं तू
म्हणतोआहेस.
तुम्ही टीका करत आहात.
तुम्ही जी काही टीका करता, ती तुमच्यापासून दूर जाते.
दोघांचाही बीपी वाढत आहे, तो त्या दोघांची समजूत काढणार आहे.
आणि दोघेही आपापल्या जागी आहेत.
आणि दोघंही त्याला दोष देतील.
त्यात त्याचीच चूक असेल.
असं म्हणतात की सासू म्हणते की माझ्या सुनेने माझं आयुष्य
बरबाद केलं आहे.
मला काळजी वाटते.
सून म्हणते की मला काळजी वाटते.
तुम्ही कधी एखाद्या मुलाला किंवा नवऱ्याला असं म्हणताना ऐकलं
आहे का?
कोण खरोखर चिंतेत आहे.
पण तो सांगू शकत नाही.
काळजी वाटत असल्याचे सांगितल्यास त्याला मारहाण केली जाईल.
आजच्या मुली मूर्ख आहेत.
तू आत्तापर्यंत खूप आनंदी होतास हे सांगायला ते एक सेकंदही
घेत नाहीत.
मी येताच तुला काळजी वाटू लागली.
म्हणजे मी तुझा प्रॉब्लेम आहे.
या मूर्ख मुली.
ते अभ्यास करत आहेत.
जीवन कौशल्ये शिका.
शाळा-कॉलेजमध्ये शिकत असलेली पुस्तकं आहेत.
बाहेर जा.
काही जीवन कौशल्ये शिका.
मी फक्त माझ्या विषयावर आहे.
मी दृष्टीकोनाबद्दल बोलत आहे.
जोपर्यंत तुम्ही स्वत:ला तिच्या शूजमध्ये घालत नाही तोपर्यंत
तुम्हाला त्या मुलीची समस्या समजू शकत नाही.
मी वैयक्तिक आयुष्यावर बोलत आहे.
तुझ्या मनातलं भूत मी बीए, एमए केलं आहे.
बाहेर जा.
शिक्षणपद्धती निरुपयोगी आहे.
ते तुम्हाला काहीच शिकवत नाही.
अकबर बाबरच्या कथा वाचून तुम्ही काय शिकता?
तुम्ही काय शिकलात?
अख्खा चौक अ प्लस ब वाचून तुम्ही काय शिकलात?
तुम्ही आयुष्यात काय शिकलात?
तू काहीच शिकला नाहीस.
आपण काहीतरी शिकले पाहिजे.
आज तू बीए, एमए करत आहेस.
पोळी कशी बनवायची हे मुलीला माहित आहे का ते विचारा.
जर तिला पोळी बनवायला येत असेल तर ती एमए का करते?
एमए करणाऱ्या व्यक्तीला भूक लागत नाही का?
ज्याला भूक लागते त्याला पोळी कशी बनवायची हे माहित असायला
हवं.
मग ती मुलगी असो वा मुलगा.
मी दोघांबद्दल बोलत आहे.
हे कशा प्रकारचे शिक्षण आहे?
दुसरं काही तरी मिळवण्यासाठी एक गोष्ट सोडा.
एखादी गोष्ट मिळवायची असेल तर काहीतरी गमावावं लागतं.
आपल्याला काहीही गमावण्याची गरज नाही.
एखादी गोष्ट मिळवण्यासाठी मेहनत करावी लागते.
तुम्हाला काहीतरी करावं लागेल.
तर, मी ज्या विधानाबद्दल बोलत आहे त्याबद्दल मी येथे उभा आहे
तर मला 6 दिसू शकते.
मी इथे आलो तर मला ९ दिसतात.
अशा परिस्थितीत मी माझ्या वैयक्तिक आयुष्यात म्हणत आहे,
जर फक्त तुम्ही बरोबर आहात म्हणून वाटत असेल तर मला चुकीचा
आहे हे अर्थ नाही.
याचा अर्थ असा की आपण चुकीचे आहात असे समजू नये.
तुमचं म्हणणं बरोबर असू शकतं.
याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही चुकीचे आहात.
पण ते एका मान्यतेच्या मुळाकडे हे गोष्टी घेऊन येतात की
माझ्याकडे बरोबर आहे म्हणून मी चुकीचा आहे, हे असं म्हणतात.
आणि तुम्ही हुशार असाल किंवा नसाल तरी प्रत्येकजण पंचायत बनतो.
इतरांच्या लढाईत अनेक पंचायती असतात.
मग ते सामाजिक असो, वैयक्तिक असो वा अधिकृत.
तुम्ही हुशार असाल किंवा नसाल.
आणि ते म्हणतील, हो, हे बरोबर आहे.
हे सिद्ध झाले आहे.
ते बरोबर आहे हे सिद्ध झाले आहे असे समजा.
पण ते बरोबर आहे हे सिद्ध करून सर्वसाधारणपणे काय मानलं जातं?
की दोन पक्ष आहेत, त्यामुळे एक बरोबर असेल तर दुसरा चुकीचा
असेल.
नाही।
तसे नाही.
एक पक्ष बरोबर असेल तर त्याचा अर्थ दुसरा पक्ष चुकीचा आहे असा
होत नाही.
त्याकडे दुसऱ्या पक्षाच्या दृष्टिकोनातून बघा.
त्यांच्या दृष्टिकोनातून बघा.
आणि तुम्ही त्यांच्या जुत्यांमध्ये आपल्यावर ठेवल्यापर्यंत
तुम्ही त्यांचा दृष्टिकोन समजू शकत नाहीत त्यांच्या शूजांच्या
शैलीतून पहा.
आणि मी तुम्हाला अजून एक गोष्ट सांगतो.
केवळ स्वत:ला त्यांच्या बुटात घालून चालणार नाही, तर
त्यांच्या मार्गाने विचार करावा लागतो.
त्याचा दृष्टिकोन समजून घेऊ शकाल.
मग गोष्टी सोडवणं सोपं जातं.
तुम्ही इतर व्यक्तीवर कसा असर होणार याचा विचार करण्यापूर्वी
बोलायला पाहिजे.
तुम्हाला वाटत नाही.
तू ऑफिसमध्ये बॉस झालाआहेस.
ज्युनिअर तुझा गुलाम आहे.
त्याला काहीही बोला.
चालणार नाही बॉस.
तुमचा बॉस मागे पडेल.
तो तुझा गुलाम नाही.
तो त्या संस्थेचा एक छोटासा भाग आहे.
तो लहान असला तरी तो तुमचा संस्थेचा भाग आहे.
तो तुझा गुलाम नाही.
आणि तुम्हाला टीम बिल्डिंग करावं लागतं.
आत्ताच्या पदानुसार तो एक महत्त्वाचा भाग मानला जाण्याची गरज
आहे. एक मोठ्या संगणकासाठी कधी कधी लहान नटबोल्ट खूप महत्वाचा
ठरू शकतो.
आणि तुला वाटतं की मी एक मोठं मशीन आहे.
त्या छोट्या नट बोल्टने काय फरक पडतो?
त्यामुळे बराच फरक पडतो.
जोपर्यंत आपण दुसर्‍या व्यक्तीचे महत्त्व समजत नाही तोपर्यंत
आपण त्याचा दृष्टिकोन समजू शकत नाही.
कारण तुला वाटतं, माझ्यासमोर काय बोलशील?
धाकटा।
अशी अनेक विधाने मी ऐकली आहेत.
मी वरिष्ठ व्यावसायिकांबद्दल बोलत आहे.
तुला एकटं रहायचंय का?
तुला तुझा जीव ओढायचा आहे का?
तुमचा जीव खेचायचा असेल तर ओढून घ्या.
पण लक्षात ठेवा, आज अदानी आणि अंबानींचे अनेक युनिट ्स आहेत.
अदानी गॅस, आम्हीही गॅसचा पुरवठा करत आहोत.
सीएनजीचा पुरवठा केला जात आहे.
अदानी येथे गॅस आणि सीएनजी पुरवण्यासाठी येतात का?
नाही।
त्यांची स्वतःची संघटना आहे.
त्यांची स्वतःची टीम आहे.
ते छोटे युनिट ्स आहेत.
जर त्यांनी या युनिट्समधील लोकांवर विश्वास ठेवणे बंद केले तर
त्यांना त्यांच्या दृष्टिकोनाची समज नसल्यास ते एकटे काय
करतील?
त्यामुळे आपल्या क्षेत्रात अगदी उच्च स्थान मिळविण्यासाठी,
आणि यशस्वी वैयक्तिक जीवन जगण्यासाठी, तुमच्या आणि त्यांच्या
दृष्टिकोनांची समज करणे महत्वाचे आहे.
बेसिक वैवाहिक जीवनात, मुलाची भूमिका नाकारली जाते, पण सर्वात
महत्वाची भूमिका आईची असते.
तुझी काळजी सोडा बेटा.
लोक म्हणतात की मुलगा होणे ही अभिमानाची आणि आनंदाची गोष्ट
आहे.
आई-वडील आपल्या मुलाचा जन्म साजरा करतात, कारण त्यांना वाटते
की त्यांना त्यांच्या वृद्धापणाच्या दिवसांची आशीर्वाद
मिळालेली आहे. म्हणूनच ते सेलिब्रेशन करतात.
तू तुझ्या मुलावर उपकार करत नाहीस.
त्याचा जन्म मरण्यासाठी झाला होता.
जबाबदारी लहानपणापासून शिकवली जाते.
मुलगा, मुलगा, मुलगा, मुलगा.
तू मुलगा आहेस.
तुमची जबाबदारी ही तुमची जबाबदारी आहे.
त्याला सुरुवातीपासूनच बैल बनवले जाते.
असे कोणतेही सेलिब्रेशन केले जात नाही.
हे जग स्वार्थाचे जग आहे.
भौतिक जग स्वार्थावर आधारलेले आहे.
त्याच्या विटा आणि सिमेंट स्वार्थाने बनवलेले असतात हे
तुम्हाला माहीत आहे का?
सर्व नाती स्वार्थाने बनलेली असतात.
तुला माहित आहे का?
जेव्हा कोणी कुणाचा मुलगा होतो, तेव्हा तो फक्त तेव्हाचा
मुलगा होतो जेव्हा त्याच्या आई-वडिलांशी काही संबंध असतो.
जेव्हा कोणी एखाद्याची पत्नी बनते, जसे ब्रह्माने सर्व काही
लिहिले आहे,
आई-वडिलांशी काही संबंध आहे म्हणून बायको बनवली जाते.
आणि तो दिवस,
कधी कधी बायको लवकर निघते असं तुम्ही ऐकलं असेलच.
कधी कधी तुम्ही ऐकलं असेल की मुलगा 6 वर्ष, 8 वर्ष, 10 वर्ष,
15 वर्षांनी येतो आणि निघून जातो.
जर तो निघून गेला तर याचा अर्थ तो मेला आहे.
असे काही च घडत नाही.
सर्व काही नियोजनबद्ध आहे.
या नात्यांमध्ये जेवढी दिवसं खाते साफ होणार नाही तेवढीच
तुम्ही दुकान चालवता, ज्या लोकांशी तुमचा संबंध आहे
त्यांच्याकडे पैसे मागण्यासाठी जातो.
तुम्ही पुढे जात राहा.
तुम्हाला रोज पैसे मिळत आहेत.
पण ज्या दिवशी तुझं कनेक्शन संपेल, त्या दिवशी तू त्याच्याकडे
जाणं बंद करशील.
या नात्यांचीही तीच अवस्था आहे.
ज्या दिवशी हिशेब स्पष्ट होईल, तो बाप असेल तर तो निघून जातो.
जर ती आई असेल तर ती निघून गेली आहे.
मुलगा असेल तर तो निघून जातो.
जर ती मुलगी असेल तर ती निघून गेली आहे.
हे स्वार्थाचे नाते आहे.
त्यामुळे तुमची भूमिका खऱ्या अर्थाने समजून घ्या.
समोरच्या व्यक्तीचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
ही बाहेरची सामान्य गोष्ट आहे.
दोन व्यक्तींमध्ये संघर्ष झाला तर सामान्यतः दोन
व्यक्तींमध्ये एक बरोबर आणि दुसरा चुकीचा असतो असे असते.
हे आवडले।
आणि एक व्यक्ती बरोबर सिद्ध होताच दुसरी व्यक्ती चुकीची समजली
जाते.
त्याचे म्हणणे ऐकून घेतले जात नाही.
दोनच परिस्थिती आहेत.
एक बरोबर आणि दुसरा चुकीचा.
एक व्यक्ती बरोबर सिद्ध होते, तर दुसरी व्यक्ती चुकीची असते.
नाही।
या परिस्थितीत काय करायचं ते तुम्हीच सांगा.
तो तिला त्याच्या जागेवरून ६ फोन करत आहे.
ती तिला तिच्या जागेवरून ९ म्हणत आहे.
विधान स्पष्ट आहे.
तुम्ही बरोबर आहात याचा अर्थ मी चुकीचा आहे असा होत नाही.
याचा अर्थ मी चुकीचा आहे असा होत नाही.
तू माझ्या बाजूने आयुष्य पाहिलं नाहीस.
तू तुझं आयुष्य, तुझी समस्या, तुझी परिस्थिती माझ्या
दृष्टीकोनातून पाहिली नाहीस.
तुम्ही याचा विचार केला नाही.
त्यामुळे मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो.
तुम्ही जे काही द्याल, चांगलं असो वा वाईट, ते तुम्हाला
परतावा म्हणून मिळणार च आहे.
ऑफिसमध्ये, जेव्हा तुम्ही बॉस म्हणून तुमच्या जुनियर्ससोबत
वागता तेव्हा तुम्हीही जुनियर असाल तरी तुमच्याशी त्याच
प्रमाणात वागण्याची शक्यता असते.
कारण जर ते तुमचे वरिष्ठ असतील तर त्यांना तुमचं वागणं माहित
असतं.
आणि दुसरं म्हणजे जेव्हा तुम्ही चांगलं वागता, जेव्हा
तुम्हाला फीडबॅक मिळतो, तेव्हा तुमची टीम तुम्हाला सपोर्ट
करते.
आणि ज्याची टीम आहे त्याला सर्वजण पाठिंबा देतात.
त्यामुळे आधार हवा असेल तर आधी चांगलं वागायला शिका.
आणि त्यासाठी इतर व्यक्तीच्या दृष्टिकोनाची समज घेणं महत्वाचं
आहे. आजच्या विषयावर,
मी केवळ व्यावसायिक व्यक्तींसाठीच नाही, सामाजिक व्यक्तींसाठी
आणि वैयक्तिक व्यक्तींसाठीही बोलत आहे.
तू आणि मी,
आम्ही एकच माणसं आहोत.
जेव्हा आपण घरी असतो तेव्हा ती वैयक्तिक बाब असते.
जेव्हा आपण समाजात असतो, तेव्हा ती सामाजिक बाब असते.
पात्रही तेच आहे.
ऑफिसला गेल्यावर तुम्ही प्रोफेशनल बनता.
समस्या तशीच आहे.
आणि जेव्हा तुमचा दृष्टिकोन, तुमचे विचार बदलतील तेव्हा
सगळ्यांच्या जीवनात ते बदलतील.
त्यामुळे सगळीकडे सर्व काही सुरळीत होईल.
आणि जर तुम्ही बदलले नाहीत तर समस्या सगळीकडेच राहील.
हो।
आपण काय विचार करत आहात? जर आपण आपल्या वैयक्तिक जीवनात खूप
छान असाल तर कार्यालयात आपण छान नसल्याची शक्यता नाही. जर आपण
त्या गोष्टींचा त्यांच्या कामात वापर करत असाल तर त्यांच्यावर
आपण छान व्हाल.
आणि जर तुम्ही इथे वाईट असाल तर तिथेही वाईट व्हाल.
यशस्वी झाल्याबद्दल
मुलाखत समजून घेणे खूप महत्वाचे आहे
आणि या साध्या प्रश्नाचं उत्तर द्यायला इच्छुकाला वेळ लागला.
इंटरव्यूअर म्हणाला, एवढ्या सोप्या प्रश्नासाठी तुम्ही इतका
वेळ का घेत आहात? 2 प्लस 2 4 च्या बरोबरीने आहे, नाही का
तुम्हाला माहित?
उमेदवार म्हणाला, मी मुलाखतीत आयएएससाठी आलो आहे.
मला वाटलं, नर्सरी स्तरावर मला हा प्रश्न का विचारला जात आहे?
मला वाटलं, यात काहीतरी विशेष असावं.
उमेदवार म्हणाला, नाही.
जेव्हा तुम्ही एखाद्या जिल्ह्यात आयएएस अधिकारी व्हाल तेव्हा
सर्व प्रकारचे लोक तुमच्याशी संपर्क साधण्यासाठी येतील.
तुमच्याकडे आयएएस स्तराच्या शिक्षित उमेदवारांपेक्षा कमी
शिक्षित, मध्यम, अर्धशिक्षित आणि निरक्षर गावकरी येऊ शकतात.
जर तुम्ही मुलाखतीचे समजूत आपल्या स्तरावर ठेवून घेत असाल तर
गरीब, निरक्षर व्यक्तीच्या समस्या समजून घेण्यात तुम्हाला
समर्थ नसेल.
होय, मी छोट्या छोट्या गोष्टींबद्दल बोलत नाही.
मी प्रॅक्टिकल प्रश्नांबद्दल बोलत आहे.
मी एका मोठ्या फॅकल्टीबद्दल बोलत आहे.
मेडिकल कॉलेज।
आपण म्हणता की, जेव्हा आपण एक सत्रात प्रशिक्षण देत असाल
तेव्हा आपण आपल्या अभिप्रायाचा वापर न करता त्याची जाणीव
घ्यावी.
ते बाहेर ठेवा.
ट्रेनर, फॅकल्टी चा दृष्टिकोन घ्या.
आणि प्राध्यापक आणि प्रशिक्षकाची वृत्ती काय असते?
प्रशिक्षकाची वृत्ती ही समोरच्या व्यक्तीला त्याच्या
स्तरानुसार प्रशिक्षण देण्याची असते.
हे अगदी स्पष्ट आहे.
माझ्या मते, तुम्ही इतर व्यक्तीच्या स्तरानुसार तुमच्या
स्तरावर जाऊन त्याला शिकवता येता,
त्याचा दृष्टिकोन, त्याची समस्या तुम्हाला समजू शकणार नाही.
तुम्हाला समजणार नाही.
मी तुम्हाला टॉप लेबलची दोन उदाहरणे दिली.
मी आता मुलांबद्दल बोलत आहे.
मी आतापर्यंत मुलींबद्दल बोललो आहे.
पण मुलींना खूश ठेवणं हे इतकं धकाधकीचं काम नाही.
ते नाही।
त्यांना बाहेर काढा आणि मिठाई खाऊ घाला.
ते आनंदी होतात.
संध्याकाळी त्यांना बाहेर काढून आईस्क्रीम खायला द्या.
ते त्यांचे आवडते आहे.
ते आनंदी होतात.
तुम्ही 8 तास, 10 तास, 12 तास बाहेर जात आहात.
तुम्ही घरी वाट पाहत आहात.
तुम्ही घरात फिरत आहात.
तुम्ही चॉकलेटसोबत घेऊन जा.
ते आनंदी होतात.
तुम्ही हे ही करता की नाही?
समजा तुम्हाला २-४ दिवस घरी ठेवले आहे.
तुमची अपेक्षा काय असेल?
या दृष्टिकोनातून विचार केला तर गोष्टी सोडवणे तितकेसे अवघड
नाही.
मी फक्त मुलांच्या समस्यांबद्दल बोललो.
पण याचा अर्थ असा होत नाही.
जर तुम्ही त्यांना चुकीचे सिद्ध केले तर तुम्ही बरोबर आहात.
हाही एक दृष्टिकोन आहे.
इथे मी सकारात्मक बोललो.
तुम्ही बरोबर आहात याचा अर्थ मी चुकीचा आहे असा होत नाही.
आता मी ते बदलून टाकेन.
तुम्ही चुकीचे आहात, तुम्ही चुकीचे आहात याचा अर्थ मी बरोबर
आहे असा होत नाही.
समोरच्या व्यक्तीला चुकीचे सिद्ध केल्यास,
याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही बरोबर आहात.
नाही, तू नाहीस.
छोट्या छोट्या गोष्टी समजून घेणं खूप गरजेचं आहे.
सुशिक्षित मुली घरी येतात.
गृहिणी म्हणून तुम्ही घरची कामे लिहिता.
तुम्ही ५०,०००, १,००,००० किंवा २,००,००० रुपये कमावता.
तुम्ही दरमहा पाच किंवा दहा हजार देता.
किंवा तिला १०० किंवा २०० रुपये हवे असतील तर तिला तुम्हाला
विचारावे लागेल.
हीदेखील एक समस्या आहे.
तिच्या कुटुंबातील आई, भाऊ, भाऊजी, भाच्या आणि भांडयांना
काहीतरी देण्याची इच्छा असल्यास, ती त्यांना काहीतरी देऊ
इच्छिते.
तर, ती प्रत्येक गोष्टीसाठी तुमच्याकडे येते.
ती तुम्हाला १०० किंवा २०० रुपये देण्यास सांगते.
आणि तिला असं सांगायला लावून तुम्ही खूश आहात.
मग तुम्ही चुकीचे आहात बॉस.
तू चुकीचा आहेस।
आम्ही सांगतो की घरच्या कामांसाठी पैसे देण्याच्या वेळी,
प्रत्येक घरकुलाची माणसं काहीतरी बचत करतात.
ते बचत करतात ही चांगली गोष्ट आहे.
हे त्यांचे तंत्र आहे.
पण तुम्ही त्यांना असं करायला का भाग पाडत आहात?
त्यांना काही अधिकार नाही का?
मी केवळ एका भागाबद्दल बोलत नाही.
मी त्यांना त्यांच्या वेदना समजून घेण्याचा सल्ला देत आहे.
जेणेकरून त्यांच्या वेदनाही समजतील.
तुम्ही बाहेरून भेटवस्तू घेऊन ये आणि त्यांना सांगा की मी
भेटवस्तू आणतो.
त्यांना तुमच्यासाठी अचानक एक उत्सवाचा गिफ्ट घ्यायचा वाटतो
असेल तर तुम्हाला कसं वाटेल जर ते पैसे मागतील?
तुला कसं वाटेल?
त्यांनाही आपल्या मुलासाठी किंवा मुलीसाठी काहीतरी मिळावेसे
वाटेल.
ते बाजारात जातात, मूल रडत आहे,
मला हे हवं आहे.
आणि ती तुम्हाला कन्फर्म करण्यासाठी फोन करत आहे.
मी तिच्यासाठी हे आणावे का?
नाही।
You know, a person's image, their weight, their family,
their spouse, their children, how they exist in society,
how they sit, talk, eat, drink, and dress, all of these
things are based on their image. Your wife is not capable.
नीट बोलता येत नाही, कपडे घालता येत नाहीत.
मी सिंह आहे.
जर तुम्ही सिंह असाल तर तुमचं मूलही सिंह च असावं.
You roar like a lion and if he roars like a female, his
appearance will be like a female, then your lion will lose
its strength.
हो।
त्यामुळे तुम्हालाही ते करावं लागेल.
आणि पुन्हा मी तुमच्या दृष्टिकोनातून बोलत होतो.
कर्तव्य म्हणून,
माझं कर्तव्य कसं पार पाडावं हे च कळत नाही.
मला कोणतेही कर्तव्य करायचे नाही.
मी फक्त माझ्या हक्काबद्दल बोलत आहे.
कुठल्याही स्तरावर संघर्ष होता कामा नये.
महागाई वाढत आहे.
आज मी तुम्हाला खरी परिस्थिती सांगत आहे.
महागाई वाढत आहे.
कोरोनामुळे गेल्या दोन वर्षांत जी परिस्थिती निर्माण झाली
नाही, पण आजच्या दिवशी ती त्यापेक्षा अधिक अजीब आहे.
प्रत्येक गोष्ट ३० ते ४० टक्के महाग झाली आहे.
सगळं.
समोसे १० ते १५ टक्क्यांपर्यंत वाढले आहेत.
चावल विक्रेते, दाल विक्रेते, सब्जी विक्रेते, फळ विक्रेते,
सगळे आपल्या दरात वाढ केले आहेत.
त्यांनी काय म्हटलं?
ती महागाई वरून येत आहे.
म्हणजे देवानेही त्यात वाढ केली आहे.
पण एक कर्मचारी, ज्यांनी काम करत आहेत, त्याचा बॉस अजूनही
कोरोना नावाच्या वेळी कमी पगार देत आहे.
अर्थ असा की अशा बॉसला त्याच्या कर्मचाऱ्यांची खरी समस्या
समजत नाही. आणि जेव्हा तुम्हाला समस्या समजत नाही, तेव्हा
वेदना सहन करण्याची मर्यादा असते.
तो स्फोट करेल.
प्रॉब्लेम येईलच.
हे खूप टिपिकल असेल.
म्हणूनच तुम्ही स्वत:ला तुमच्या कर्मचाऱ्याच्या जागी ठेवता.
जो ५०,००० कमावतो तो आज ३०-४०,००० कमावतो आहे.
आणि महागाई त्याला ४०-५० ऐवजी ६०-७० वर जायला भाग पाडत आहे.
तेव्हा तुमचा खर्च सांभाळला जाईल.
कारण महागाई प्रत्येक स्तरावर ३० टक्क्यांनी वाढली आहे.
आता तुम्ही म्हणू शकता की तुम्ही वरून कमाई करत नाहीआहात.
येथे दैनंदिन वापराचा खर्च वाढला आहे.
आणि किरकोळ विक्रेत्याकडे गेल्यावर तो म्हणतो की महागाई वरून
येत आहे.
तो तुमच्याकडून शुल्क आकारेल.
आणि तुमचा पगार वाढलेला नाही.
ती कमी झाली आहे.
त्यात पूर्वीपेक्षा घट झाली आहे.
आणि ती आजही कमी झाली आहे.
त्यामुळे ही वेदना समजून घेऊन एक बॉस म्हणून, एक संघटक
म्हणून, एक सरकार म्हणून त्यांना समजावणं गरजेचं आहे.
आणि महागाई वाढल्याचा दावा करणारे किरकोळ विक्रेते,
बाबा, जनतेची व्यथा तुम्हीही समजून घ्या.
त्यांचा दृष्टिकोन समजून घ्या.
हे विधान मी सर्वांसाठी, प्रत्येक परिस्थितीत वापरत आहे.
प्रत्येक स्तरावर.
ते अध्यापनासाठी घ्या.
कोरोनामध्ये दुप्पट नाही, किती हल्ले झाले?
ऑनलाइन शिक्षण, मुलांचे शिक्षण योग्य नव्हते.
सरकारच्या दृष्टीने शिक्षण क्षेत्र कधीच बंद पडले नाही.
पण शिक्षण क्षेत्रातील कामगारांवर किती अन्याय झाला.
चार शिक्षक चार वर्ग घेत असत.
शिक्षण व्यवस्थेने तीन काढले, चार वर्ग एकत्र केले आणि एक
शिक्षक ठेवला.
सरकारने सर्वांकडून पैसे घेतले.
सरकारने सर्वांना पैसे घेतले, सर्व मुलांच्या आणि सर्व
वाल्यांच्या.
अगदी वाहतूकसुद्धा, कारण आपण समोरच्या व्यक्तीच्या वेदना
समजून घेतो.
अनेक ठिकाणी वाहतूक शुल्कही घेण्यात आले.
बसचालक, कंडक्टर, त्यांना हप्त्यात पैसे कसे देणार, असे
सांगण्यात आले.
कोणाचेही दु:ख कुणालाच कळत नाही.
ही फक्त त्यांची स्वतःची गोष्ट आहे.
पण काय दिले गेले,
ते शून्य.
When the children who have studied during the Corona
pandemic are asked a question,
ते म्हणतात,
साहेब, कोरोनामध्ये शिक्षण नव्हते.
शिक्षण झाले नाही.
घरावर अत्याचार करण्यात आले.
सर्व काही हिरावून घेण्यात आले.
मीसुद्धा त्याच शिक्षण क्षेत्रातील आहे, त्यामुळे मला
प्रॅक्टिकल ची माहिती आहे.
अनेक मुले शिकणार नाहीत.
त्यांची फी एवढी निश्चित करण्यात आली आहे.
And the pressure is such that they cannot shift their
children from one school to another.
कारण आज आधार कार्डची लिंक आहे.
जेव्हा तो दुसऱ्या शाळेत प्रवेशासाठी अर्ज करतो आणि त्याचे
प्रोफाईल टाकताच तिथे दिसते की या मुलाचे आधीच त्या शाळेत
दाखल झाले आहे.
आणि या लोकांकडे हे नियम नाहीत.
पण शाळेतील मूल दुसऱ्या शाळेत जाऊन प्रवेश घेऊ शकत नाही, अशी
या लोकांची परस्पर समजूत आहे.
आमचा सामाजिक समन्वय योग्य पद्धतीने अधिकृत समन्वयात साधला
जाऊ शकतो, जेणेकरून या समन्वयाची तंत्रज्ञान असणे आवश्यक आहे.
जेव्हा आपण समन्वय म्हणतो, तेव्हा समन्वय असायला हवा.
त्यासाठी आपल्याबरोबर जे काही समोर आहे, ते तुम्ही स्वतःबरोबर
घेणं गरजेचं आहे,
त्याचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
आज मी एका मूलभूत समस्येबद्दल बोलत आहे.
आजकाल मुलं घरात मोबाईल खूप बघत असतात.
ते मोबाईल खूप बघत असतात.
आई-वडील स्वत: मोबाईलमध्ये किंवा कामात व्यस्त असतात.
तुम्ही घर बंद केले आहे.
आपण अधिक सूचना दिल्या आहेत.
मुलाला शेजाऱ्याच्या घरी जावे लागत नाही.
घरातच राहा.
तुम्ही तुमच्या कामात व्यग्र आहात.
मॅडम स्वयंपाकघरात व्यस्त आहेत.
मुलाने काय करावे?
तुला तिचा दृष्टिकोन का समजत नाही?
तिने काय करावे?
तिला कुठेतरी सामील करून घ्या.
And then, in public, don't hesitate to speak up, otherwise
Madam will get angry.
असा काही नाही. ती शाळेत जाऊन आपल्या शिक्षकांना तक्रार करते
की त्यांच्या घरी खूप मोबाइल वापरते असे सांगते.
तिला तिच्या शिक्षकाचा राग येतो.
मूल विचार करत आहे,
जेव्हा माझ्याशी खेळायला कोणी नसतं तेव्हाच मी मोबाईल बघतो.
मी काय करू?
कंटाळा आल्यावरच मी मोबाईल बघतो.
आणि जेव्हा मूल बघायला लागतं,
त्यात तिला आवडणारा काही कंटेंट आहे.
त्यात ती बिझी होते.
व्यस्त होण्यासाठी वेळ नाही.
वेळ असता, व्यस्त असता तर ती मोबाइलवर गेली नसती.
आपण त्याच्या दृष्टीकोनातून तिच्या भावना समजू शकत नाहीत
जोपर्यंत आपण तिला पालक म्हणून बघत नाही.
तू तिच्या पदावर ये.
तिच्या पदावर ये.
स्वत:ला मूल समजा.
5, 6, 8 वर्षांच्या मुलाचा विचार तिला काय सांगत आहे याचा
विचार करा.
मग तुम्ही त्यावर उपाय सांगू शकाल.
मी प्रोफेशनल आहे.
जनरल मॅनेजर म्हणून आपण मॅनेजर, एक्झिक्युटिव्ह आणि सीनियर
एक्झिक्युटिव्हच्या समस्यांची समज घेऊ शकत नाहीत. आपण
त्यांच्या स्थितीत जाऊन त्यांच्या दृष्टिकोनातून समस्या
पाहण्याचा प्रयत्न करावा.
हो।
बाबा, तुम्हाला ते दिवस आठवतात.
तू थेट जीएम झाला नाहीस.
ते दिवस आठवतात.
तुम्ही एक्झिक्युटिव्ह सिनिअर, एक्झिक्युटिव्ह असिस्टंट
मॅनेजर असताना तुम्हाला काय झालं?
वरिष्ठांबद्दल तुमचा काय विचार होता?
ती गोष्ट मनात ठेवून विचार केला तर आजही न सांगता त्यांच्या
समस्या समजू शकतात.
पण तुम्हाला वर्तमानात जगायचे आहे.
भूतकाळात जगले पाहिजे असे मी म्हणत नाही.
पण भूतकाळातून शिका असंही म्हटलं जातं.
आपल्या भूतकाळातून शिकणे महत्वाचे आहे.
आणि वर्तमान अशा प्रकारे जगा.
आणि त्या दृष्टीने भविष्याचे नियोजन करा.
तुम्ही एक चांगले वरिष्ठ, चांगले बॉस होऊ शकता.
वर्चस्व नाही, तर सहकार्य करणारा बॉस.
होय, आपण सहकारी नेता होऊ शकता.
पण यात थोडी अडचण आहे.
हे नेते आरक्षण का देतात?
कारण आरक्षण देऊन त्यांना ५ वर्षे गुंतवून ठेवण्याची गरज नाही.
त्यांनी जनतेसोबत राहून त्यांच्या वेदना समजून घेण्याची गरज
आहे.
त्यांचे प्रश्न युनिटनिहाय सोडवण्याची गरज नाही.
ते आरक्षण देतात, कोटा पद्धत ठरवतात आणि आपापल्या जागेत बसून
परदेशात फिरत असतात, मौजमजा करत असतात. आणि अशा प्रकारे ते
जनतेला निरुपयोगी बनवत आहेत.
आपल्या मुलांसोबतही आम्ही हेच करत आहोत.
मुलाला खाऊ घालण्याचे अनेक मार्ग आहेत.
फ्रिजमधून घ्या.
मी चॉकलेट खात आहे.
दात दुखत असतील तर मी त्याला थप्पड मारतो.
तो चॉकलेट खात राहतो.
आता मुलगा विचार करतो.
ती स्वत: म्हणते, घ्या.
कारण तिला तिच्या मैत्रिणींशी बोलायला वेळ नसतो.
मी तुला एक सीन दाखवतो.
तुम्ही कल्पना करा, कल्पना करा.
पलंगावर, एका बाजूला नवरा, तर दुसऱ्या बाजूला बायको.
एक जण तिच्या लॅपटॉपमध्ये व्यस्त आहे.
दुसरी तिच्या टॅबमध्ये बिझी आहे.
मुलगा दोन्ही बाजूंनी बघत आहे.
आणि विचार करतोय, मी जन्माला आलो आहे का?
किंवा मी डाउनलोड केले आहे का?
मी मध्यभागी आहे.
त्यांना माहितही नसते.
आणखी एक गोष्ट।
तुम्ही जे सांगाल ते मुलं कधीच करत नाहीत.
तुम्ही जे करता ते मुलं करतात.
बॉस, एक सीनियर प्रोफेशनल म्हणून मी बोलत आहे.
मी तुम्हाला सांगतोय.
तुमचे ज्युनिअर हे सर्व करणार नाहीत.
तुम्ही त्यांना जे करायला सांगाल त्या सर्व गोष्टी ते करणार
नाहीत.
तुम्ही जे कराल ते ते करतील.
आपल्या कर्मचार् यांनी, आपल्या टीमने चांगले काम करावे अशी
तुमची इच्छा आहे.
तुम्ही वक्तशीर, समर्पित, मेहनती, प्रामाणिक आहात.
तुमची टीम अशीच असेल.
हो।
होईल.
आपली टीम वक्तशीर, समर्पित, मेहनती, उत्कट असावी अशी तुमची
इच्छा आहे.
पण तू असं काही ही करत नाहीस.
तू तसा नाहीस.
अर्थ म्हणजे, आपण समर्पित, मेहनती, उत्साही संघ असण्यास योग्य
नाही. आणि आपण जे गोष्टी मिळतो त्याचे आपल्याला योग्य
असण्याची शक्यता आहे.
आणि या गोष्टी दोघांनाही लागू पडतात.
मी पुन्हा या विषयावर येत आहे.
तुमचं म्हणणं बरोबर आहे, याचा अर्थ मी चुकीचा आहे असं नाही.
आणि दुसरी गोष्ट, जर आपण कोणालाही चुकीचे सिद्ध केले असेल तर
ते अर्थात असा नाही की आपण बरोबर आहात.
हेही स्वत:ला विचारा.
त्याच्याकडे खरा कॅल्क्युलेटर आहे.
काही तरी सर्वशक्तिमान देव आहे.
पृथ्वीवर ८०० कोटी लोक आहेत.
आणि कोणाचाही चेहरा एकसारखा नसतो.
याच आधारावर हे हात बनवले जातात.
कोट्यवधी लोक आहेत, पण त्यांच्यापैकी कुणाचाही चेहरा सारखा
नाही.
एवढी जागा आहे.
इतका कमी चेहरा आहे.
पण त्यांच्यापैकी कुणाचाही चेहरा एकसारखा नाही.
त्यापैकी कोणालाही एकच रेटिना नाही.
तुमचा देवावर विश्वास नाही.
पण, त्याच्या कलेचा निर्माण केलेल्या एक महान कलाकाराच्या
दर्शनात, ८०० कोटी लोकांमध्ये कुणाही एकच चेहरा नाही.
त्यामुळे कमीत कमी ती शक्ती स्वीकारा आणि त्याला घाबरू नका.
एवढी मोठी कला जर तो निर्माण करू शकलात तर तुम्ही कुणाला तरी
चुकीचे सिद्ध करत आहात, आणि स्वत:ला बरोबर सिद्ध करत आहात,
यात शंका नाही, तो गणित योग्य प्रकारे करेल.
तो ते योग्य प्रकारे करेल.
आणि लोक एक शब्द वापरतात,
देवाची भीती वाटते.
या जगात कुणालाही घाबरू नका.
तुम्ही खूप हुशार आहात असं तुम्हाला वाटतं.
कारण तुम्ही सगळ्यांना मूर्ख बनवू शकता.
पण निदान त्याची तरी भीती बाळगा.
जर तुम्ही देवाची भीती ठरवली असाल तर तुम्ही इतर व्यक्तीच्या
दु:खाची भावना समजू शकता.
त्याचा दृष्टिकोन समजून घेऊ शकाल.
तुम्ही एक चांगला माणूस बनू शकता.
जर तुम्ही देवबंद असाल तर तुम्ही दुसऱ्याचा दुख समजू शकता.
त्यांच्या दृष्टीकोनाचा समजू शकता. तुम्ही एक चांगला व्यक्ती
व्हाल शकता.
तुम्ही त्याप्रमाणे वागता.
जे काही कराल ते न करायला चांगलं आहे. तुम्ही जे काही कराल ते
न करायला चांगलं आहे.
ते टाळा.
So, if you want to create a good social, personal, family
or professional infrastructure, and build a positive
environment, and establish real relationships, both
official and personal, then you should pay attention to
people's pain and emotions, and behave accordingly. It's
better to avoid doing anything that may harm them.
समोरच्या व्यक्तीचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
आणि हे,
हे मी एका व्यक्तीसाठी म्हणत नाही,
हे मी सर्वांसाठी सांगत आहे.
आणि जेव्हा मी तुमचा दृष्टिकोन समजतो, तुम्ही माझे मत समजता,
तो त्यांचा दृष्टिकोन समजतो, ती तिचा दृष्टिकोन समजते, दोन्ही
एकमेकांचे मत समजतात तर वाद नाही होणार. (Note: Changed
"point of view" to "मत" for a more colloquial tone)
यावर आपोआप तोडगा निघेल.
उपाय तुमचा आहे, तुमचा तुमच्यासोबत आहे, माझा माझ्यासोबत आहे.
एकमेकांच्या दृष्टिकोनाचा आदर केला तर कौटुंबिक जीवनात असेच
घडते.
पती-पत्नीचे प्रत्येक दृष्टिकोनावर एकमत असणे आवश्यक नाही.
पण एकमेकांच्या दृष्टिकोनाचा आदर करा बाबा.
त्याचा आदर करा.
तुम्हाला शक असल्याचं, परंतु ती तुमची बायको आहे म्हणून
तिच्या मताचा आदर करा.
कारण तो तुझा नवरा आहे.
त्याच्या विचारकरण्याच्या पद्धतीचा आदर करा.
ऑफिसमध्ये तुम्हाला वाटेल, ती कमी शिकलेली आहे, ती माझी बायको
आहे. मूर्खपणा।
नाही नाही नाही नाही।
ते चालणार नाही.
ऑफिसमध्ये तुम्हाला वाटेल, तो माझा ज्युनिअर आहे,
मी त्याचा १०-१५ वर्षांचा मोठा आहे.
त्याचा दृष्टिकोन काय आहे? नाही।
दृष्टीकोन[संपादन]।
जर तुम्हाला समजले नाही तर तुम्हाला मतदान मिळणार नाही.
ही लोकशाही आहे.
तुम्ही बॉस होऊ शकणार नाही.
एक प्रामाणिक बॉस म्हणून तुम्ही काम करू शकणार नाही.
त्यामुळे वैयक्तिक आयुष्यात, सामाजिक जीवनात किंवा व्यावसायिक
जीवनात यशस्वी व्हायचे असेल तर समोरच्या व्यक्तीचे म्हणणे
ऐकून घ्या आणि त्याचा दृष्टिकोन समजून घ्या.
तुम्ही बरोबर असाल तर समोरची व्यक्ती चुकीची असेलच असे नाही.
आपण त्याच्या दृष्टीकोनातून पाहिले पाहिजे.
तेव्हा तुम्हाला प्रॉब्लेम समजू शकेल.
बघा, जेव्हा दोन लोकांपासून समस्या येते तेव्हा त्यांच्यात
एकच अभिप्राय नसतो हे होते.
जर दोघेही एकमेकांच्या दृष्टिकोनावर लक्ष देतील तर समस्या
सोडू शकते.
मी तुम्हाला एक व्यावहारिक उदाहरण देईन.
पावसाळ्याची रात्र आहे.
एक माणूस आपल्या ऑफिसमधून घराकडे पळत आहे.
त्याला एका मुलाचा रडण्याचा आवाज ऐकू येतो.
तो आजूबाजूला बघतो.
त्याला काहीच दिसत नाही.
त्याला एकही मूल दिसत नाही.
मग पुन्हा त्याला रडण्याचा आवाज ऐकू येतो.
जवळच एक मंदिर आहे.
तो तिथे जातो.
त्याला मंदिराच्या सावलीत २-४ महिन्यांचे लहान मूल दिसते.
तो एका कापडात गुंडाळलेला असतो.
तो रडत आहे.
अशा परिस्थितीत तो काय करेल? हे स्वाभाविक आहे.
तो मुलाला उचलून घेईल.
तो आजूबाजूला बघतो.
तो हाक मारतो.
कोणी आहे का?
हे कोणाचे मूल आहे?
त्याला कोणी का उचलत नाही?
त्याला घेऊन जा।
मुलाला इथे सावलीत कसं सोडलंस?
कोणीच उत्तर देत नाही.
त्याचे कोणी ऐकत नाही.
माणुसकी आपल्याला मुलाला उचलायला सांगते.
ते मुलाला उचलते.
त्याला बायको नसते.
तो एकटाच आहे.
तो आजूबाजूला बघतो.
तेवढ्यात एक पुजारी येतो.
पुजारी मुलासमोर येतो.
मूल सावलीत रडत असताना तो तिथेच उभा असतो.
तो निघण्याचा विचार करत आहे.
पुजारी म्हणतो,
तू मुलाला का सोडत आहेस?
तो म्हणतो,
तो माझा मुलगा आहे.
जर ते माझं मूल असेल तर ते कोणाचं मूल आहे?
मला इथे दुसरं कोणी दिसत नाही.
ते तुमचे मूल आहे.
तू ते का सोडत आहेस?
पुजारी, पोलिसांची जीप निघत असताना पुजारी पोलिसांना सांगतो,
साहेब, बघा, तो आपल्या मुलाला सोडून जात आहे.
तो म्हणतो,
हे माझं मूल नाही.
साहेब, इथे दुसरं कुणीच नाही.
मुसळधार पाऊस पडत आहे.
हे मूल त्याचं आहे.
तो सोडून जात आहे.
पोलीस म्हणतात,
मुलाला घेऊन जा.
पळून जाणे।
तो मुलाला घेऊन गेला.
त्याने मुलाची काळजी घ्यायला सुरुवात केली.
मात्र तो रोज ३-४ दिवस, ५ दिवस तिथे जातो.
त्याने पुजाऱ्याला असेही सांगितले आहे,
हे माझं मूल नाही.
कुणी येऊन विचारलं तर सांगा,
मी मुलाला परत करीन.
पण हे शक्य होत नाही.
काही दिवसांनंतर लक्षात येतं की मूल नॉर्मल नाहीये.
डॉक्टर म्हणाले,
त्याची बायको तिथे नाही.
तो आपल्या मुलाची काळजी घेत आहे.
तो त्याच्या जीवनाचा आधार बनतो.
हळूहळू तो जोडला जातो.
जर तो संलग्न नसेल तर तो कशाला काळजी घेईल?
हळूहळू मूल मोठं होतं.
When the child is 19 years old, suddenly a lady who
organizes concerts and programs for children comes.
अचानक त्यांना भेटावं लागतं.
ते मुलाला बाहेर काढतात.
ते वेगवेगळ्या ठिकाणी जातात.
आणि मग
त्या मुलाचा बालपणीचा फोटो असल्याचे निष्पन्न झाले आहे.
मुलाचा लहानपणीचा फोटो आहे.
असाच एक फोटो.
कारण तिथे गेल्यावर त्याने ते बाहेर काढलं.
तर, त्याच्याकडेही आहे.
तो फोटो, तोच मुलगा,
जो एक असामान्य मुलगा आहे, त्याच्या घरी गेला आहे, त्या बाईचा.
तर, त्याने पाहिले आहे.
एके दिवशी त्याला तो फोटो त्याच्या घरात सापडतो.
तर, तो ते घेतो.
तो म्हणतो, दोन्ही फोटो सारखेच आहेत.
ते सारखेच आहेत.
आता त्या बाईला कळतं की हे मूल माझं आहे.
हा माझा खरा मुलगा आहे, जो मी १९ वर्षांपूर्वी मंदिराच्या
पायऱ्यांवर सोडला होता.
आता
ती वडिलांना सांगते की तिचे मूल तिला द्या.
वडिलांसाठी सर्व काही सारखेच असते.
त्याला त्याचे वेड लागले आहे.
नशिबाचा खेळ बघा.
कोणीही चांगले किंवा वाईट बद्दल विचार करणार नाही. ते त्या
असामान्य मुलाला घेऊन झगडत आहेत.
Now, that woman has filed a case in court because the
father denied that the child is his.
की हे तिचे मूल आहे.
जैविकदृष्ट्या हे तिचे मूल आहे.
परंतु, तिने इतक्या वर्षांपासून एका असामान्य मुलाचे अपहरण
करून त्याचे संगोपन केले आहे.
भासणे
दोघेही आपापल्या जागी बरोबर आहेत.
इथे उभं राहून, एक बाप म्हणून,
१९ वर्षांपूर्वी मंदिराच्या पायऱ्यांवरून मुलाचे अपहरण केलेला
व्यक्ती, त्याच्या दृष्टीने विचार करताना, तुम्ही सांगा, तो
चुकीचा होता का?
नाही, तो चुकीचा आहे असे म्हणता येणार नाही.
आईच्या बाजूने विचार केला तर,
तिने त्याला मंदिराच्या पायऱ्यांवर का ठेवले?
तिची लाचारी काय होती?
विवाहित असल्याने,
लग्न ाशिवाय त्या मुलाचे संगोपन होऊ शकले नाही.
त्याला वाढवण्याइतकी संपत्तीही तिच्याकडे नव्हती.
म्हणून ती त्याला सोडून गेली.
हे ही त्याच्या जागी बरोबर आहे.
इकडे तिच्याकडे मुलाचे संगोपन करण्याइतकी संपत्तीही नव्हती.
पण, तिने केले.
आता
यापैकी एकही चुकीचे आहे असे म्हणता येणार नाही.
पण
मूल केवळ एका व्यक्तीला दिले जाईल.
केवळ एका व्यक्तीला दिले याचा अर्थ दुसरा पक्ष चुकीचा आहे असा
होत नाही.
हे चुकीचे नाही.
एका परिस्थितीत, दुसऱ्या व्यक्तीच्या भावना समजून घेण्यासाठी
समजूता केली जाते.
तुम्ही, एक न्यायाधीश म्हणून,
ज्या न्यायालयात खटला सुरू आहे, त्या न्यायालयाचे न्यायाधीश
आहेत.
त्यामुळे अशा परिस्थितीत तुम्ही काय निर्णय घेणार आहात, याचा
विचार करा.
तुम्ही कोणाच्या बाजूने निर्णय घेणार आहात?
स्थितीत दोन्ही व्यक्तींच्या भावना समजून घेण्याची आवश्यकता
असते आणि नंतर न्यायाधीशाने निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
पण, आम्ही इतर व्यक्तीच्या स्थितीची तपासणी समजल्यास, मी
त्याच्या बाबतचे स्थिती समजू शकत नाही असे म्हणू शकत नाही.
जर दुसर्‍या व्यक्तीने माझी परिस्थिती समजली तर आम्ही एकत्र
येऊन योग्य निर्णय घेऊ शकतो.
आणि मग, आपण एक चांगला कौटुंबिक व्यक्ती, एक चांगला सामाजिक
व्यक्ती आणि एक चांगला व्यावसायिक व्यक्ती देखील बनू शकतो.
त्यामुळे फक्त स्वत:लाच नव्हे,
पण समोरच्या व्यक्तीचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा ही प्रयत्न
करा.
मी याबद्दल बोलत आहे.
हो।
मी माझ्या सर्व वर्गमित्रांपर्यंत हा शब्द पोहोचवण्याची
खात्री करीन.