स्वत:साठी स्वत:चा प्रयत्न लावला तर अनेकदा आपण स्वत:साठी
नव्हे तर दुसऱ्यासाठी स्वत:चा प्रयत्न लावतो, तो दुसऱ्यासाठी
ठेवतो आणि आपण स्वत:ला उभं करतो, दुसऱ्याला उभं करतो आणि आपण
स्वत:ला बाजूला उभं करतो.
असे घडते.
घरातील मोठा मुलगा अनेकदा असे करतो.
तो स्वत:चे श्रम, पैसा आणि सर्व काही आपल्या लहान
भाऊ-बहिणींसाठी खर्च करतो.
त्याला स्वत:ची पर्वा नसते.
बघा, बाबाही तेच करतात.
तो स्वत:साठी काहीच करत नाही.
तो आपल्या मुलांसाठी सर्व काही करतो.
पण वडिलांसोबत एक प्लस आहे.
जेव्हा मुलांचा विकास होईल, तेव्हा मुले आपली आहेत हे जगाला
ठाऊक आहे.
त्याचं श्रेय त्याला मिळतं.
तो जे काही सहन करत आहे त्याचे श्रेय त्याला मिळते.
पण मोठा भाऊ जेव्हा करतो तेव्हा तो आपले सर्व प्रयत्न आपल्या
धाकट्या भाऊ-बहिणींसाठी करतो.
तो त्यांना उभा करतो.
उभे राहिल्यानंतर ते आपापल्या वाटेने चालतात.
आणि तोपर्यंत मोठ्या भावाचा काळ, जो तो संघर्ष करून, प्रयत्न
करून स्वत:साठी करू शकला असता, तोही निघून गेला आहे.
स्वत:ची वेळ आली की काही वेळा गोष्टी योग्य नसतात आणि
उमेदवाराला त्रास सहन करावा लागतो.
पण इथे मी काहीतरी वेगळंच सांगत होतो.
तुम्ही जे स्वयंश्रम करत आहात, कधी कधी ऑफिसमध्ये बसून तुम्ही
सर्व कामे तुमच्या ज्युनिअर्सकडून करून घेत आहात.
आपण याकडे लक्ष देत नाही.
तात्पुरता फायदा मिळू शकतो.
पण जो काम करेल तो शिकेल.
जो शिकेल तो पुढे जाईल.
तू काम करत नाहीस.
जो काम करत आहे, तुमचा ज्युनिअर काम करत असेल तर तो शिकेल आणि
तो पुढे जाईल.
आणि जेव्हा तुमच्या वरिष्ठांना कळते की ही व्यक्ती काम करत
नाही, तेव्हा तो सर्व कामे आपल्या कनिष्ठांकडून करून घेतो.
आणि लवकरच किंवा नंतर कुणाला तरी दुसर् या कोणाच्या तरी
माध्यमातून कळेल किंवा तो म्हणेल की
सगळी कामं मी करतो.
त्यामुळे जेव्हा तुम्ही स्वत:चा विकास केला नाही, तेव्हा
तुम्ही काहीच शिकलेले नाही.
आणि यंत्रणा विचार करेल की जेव्हा काम ज्युनिअर्स करतात,
तेव्हा ते बाहेर काढण्याची काय गरज आहे?
तर, हे आपल्यासाठी नुकसान आहे.
कारण जर तुम्ही स्वत:चे प्रयत्न केले असते, स्वत:च्या बळावर
काम केले असते तर तुमचा आत्मविकास झाला असता.
आणि वेळोवेळी, अद्ययावत आणि विकसित करणे महत्वाचे आहे.
आणि जेव्हा आपण स्वत: प्रयत्न कराल तेव्हाच आपला विकास किंवा
अद्ययावत होईल.
जेव्हा तुम्ही हात-पाय हलवता, तेव्हा तुम्ही शारीरिकदृष्ट्या
सक्रिय व्हाल, तुमचा विकास होईल.
जेव्हा तुम्ही तुमचे मन हलवता, तेव्हा तुमचा मानसिक विकास
होईल.
त्यामुळे तुम्हाला स्वत:मध्ये कोणत्याही प्रकारचा विकास हवा
असेल, ज्याची गरज असेल, तुम्ही कुठेतरी स्थिर व्हाल असे वाटत
असेल तर हे आहे, विशेषत: मी प्रोफेशनल्ससाठी बोलत आहे.
आपल्याला अशा स्पर्धेत सहभागी व्हायचे नाही असे वाटते का?
तुम्हाला तुमचं आयुष्य स्वतःच्या मानकांनुसार जगायचं आहे का?
नाही।
हायवेवर गाडी चालवली तर हायवेचा वेग पकडावा लागतो, स्वत:चा
वेग पकडायचा नाही.
आणि जीवनाची शर्यत महामार्गासारखी असते.
त्यामुळे स्वत:च्या वेगाशी नव्हे, तर या जगाच्या वेगाशी
जुळवून घ्यावे लागते.
नाहीतर लोक तुम्हाला ढकलून मागे ढकलतील.
आणि मग, आपण एक वेळ येईल, कारण आपण पुरेसे आत्म-प्रयत्न करीत
नाही.
तुम्ही स्वत:ला अपडेट केलेलं नाही, काळानुरूप बदललेले नाहीत.
मी त्या प्रयत्नांबद्दल बोलत आहे.
त्यामुळे जर तुम्ही या गोष्टी केल्या नसतील तर तुम्हाला काही
प्रॉब्लेम होणार आहे असं समजावं.
येणाऱ्या काळात आपण स्थिर स्थितीत असाल, जे या समाजासाठी,
आपल्या कुटुंबासाठी, आपल्या कामाच्या वातावरणासाठी चांगले
नाही.
तुम्ही कालबाह्य व्हाल.
आणि कालबाह्य गोष्टींबद्दल कोणी विचारत नाही.
आपण ते बाजूला ठेवले पाहिजे.
जेव्हा तुम्ही कालबाह्य होता तेव्हा तुम्ही तुमचा आवडता ड्रेस
बाजूला ठेवला पाहिजे.
तू तो ड्रेस खूप आवडीने विकत घेतलास, त्या दिवशी तू मोठ्या
प्रेमाने परिधान केलास.
पण ती कालबाह्य झाली असेल तर ती बाजूला ठेवावी.
त्याचप्रमाणे स्वत:ला अपडेट केले नसेल तर ही संस्था, ही
यंत्रणा कोणाच्याही मालकीची नाही.
इथली किंमत कामासाठी आहे, तुमच्या नावासाठी नाही.
आपण ५-१० वर्षे काम केले आहे असे आपल्याला वाटते आणि आपण
स्वतःच्या घरासारखा पद्धतशीरपणे विचार करू लागतो. तुम्ही एका
घराचे भाडेकरू आहात.
तुम्ही इथे १० वर्षांपासून रहात आहात, पण ते तुमचं घर नाही.
तुम्हाला कोणत्याही दिवशी भाडेकरूसारखी वागणूक दिली जाईल आणि
तुम्हाला घर रिकामे करावे लागू शकते.
त्याचप्रमाणे एखाद्या कंपनीतही ते तुमचे कुटुंब नसते.
तुम्ही कोणत्याही कंपनीचे भाडेकरू होऊ शकता.
इथली किंमत तुमच्या कामाची आहे.
जोपर्यंत तुम्ही व्यवस्थित काम करत आहात, आणि व्यवस्थेनुसार
तुमच्या गरजा पूर्ण करत आहात, तोपर्यंत तुम्हाला मागणी आहे.
नाहीतर तुमची मागणी च नाही.
तुम्ही कितीही वर्षे भाडेकरू असलात तरी जेव्हा जेव्हा
तुम्हाला वाटू लागतं की तुम्ही व्यवस्थेवर ओझं आहात, तेव्हा
तुम्हाला बाहेर काढलं जाईल.
स्वेच्छानिवृत्ती कंपन्यांनी अनेक वर्षांपूर्वी जी व्यवस्था
दिली होती आणि आजही अस्तित्वात आहे, ती का अस्तित्वात आहे?
कारण जेव्हा जेव्हा यंत्रणेवर अतिरिक्त ताण येतो, तेव्हा ते
अशा गोष्टी करतात.
आता मी म्हणतो की हे कधीही होईल.
जर आपण स्वत: प्रयत्न केले आणि ते केले नाही तर ते होईल.
होय, हे नक्कीच होईल.
पण ज्यांनी स्वत:चे प्रयत्न करून स्वत:ला अद्ययावत केले आहे,
ज्यांनी स्वत:चा विकास केला आहे, त्यांची संख्या त्यांची नाही.
संख्या त्यांची आहे, ज्यांची गरज कमी आहे.
ज्यांची कंपनीसाठी गरज कमी आहे, त्या उमेदवारांची गरज आहे.
त्यामुळे स्वत:चा विकास करायचा असेल, आपल्या क्षेत्रात,
कुठल्याही क्षेत्रात यश मिळवायचे असेल, सेल्स, मार्केटिंग,
पर्सनल, कोणत्याही प्रकारच्या प्रोफेशनल क्षेत्रात असाल,
स्वत:चा विकास करायचा असेल तर फक्त त्यावर अवलंबून राहू नका
तुमचे कनिष्ठ.
जरी तुम्ही वरिष्ठ स्तरावर असाल तरी पूर्णपणे तुमच्या
ज्युनिअर्सवर अवलंबून राहू नका. आपण सक्रिय असले पाहिजे.
आपण सक्रिय असले पाहिजे.
आपण स्वत: ला अद्ययावत करत राहिले पाहिजे.
अद्ययावत काम आवश्यक आहे, ते शिकण्यास आपल्या कनिष्ठांना
सांगावे. ते शिकण्याआधी आपण ते शिकले पाहिजे.
मूलभूत कामे त्यांना करावी लागतात, पण त्यावर लक्ष ठेवावे
लागते.
माहित नसेल तर सरांना हे काम माहित नाही हे ज्युनिअर्सलाही
माहीत आहे.
मग त्यांना हवं ते करायला सुरुवात करतील.
अनेकदा आपल्याला माहित नसणे ही आपल्यासाठी मोठी शोकांतिका
ठरते आणि आपल्याला अहवाल घेऊन वरिष्ठांकडे सादर करावा लागतो.
त्यामुळे जाणूनबुजून ज्युनिअर्स, स्वाक्षरी तुमची असल्याने
चेक करायलाच हवा.
आणि जर ज्युनिअर्सना माहित असेल की तुम्हाला ही गोष्ट माहित
नाही, तर ते मुद्दाम त्यावर चूक करतात, सोडून द्या, कारण
तुम्हाला माहित नाही हे त्यांना माहित आहे. जर तुम्हाला
व्यवस्थेचा भाग राहायचे असेल, तर तुमचे आत्मप्रयत्न तुमचा
विकास करतील.
तुमचा स्वविकास होईल.
तुमची कामे इतर करून घेणार आहेत, असे तुम्हाला वाटत असेल, तर
विकास तुमचा नव्हे, तर त्यांचाच होणार आहे.
आणि या प्रक्रियेत एक दिवस तुम्ही सिस्टीमच्या बाहेर जाल,
तुमचा संपर्क तुटला जाईल.
आणि मग तुला कोणी विचारणार नाही.
असे म्हणतात की लंगडा घोडा शर्यतीत धावण्यासाठी बनवला जात
नाही.
तो कापला जातो.
म्हणूनच जर तुमचा विकास होत नसेल तर तुम्ही व्यवस्थेसाठी
लंगड्या घोड्यासारखे होणार आहात. म्हणूनच काळानुरूप
स्वत:मध्ये बदल करा, स्वत:ला अपडेट करा, स्वत:ला अपग्रेड करा.
जर तुम्ही वरिष्ठ स्तराचे असाल तर आधी स्वत:ला अपडेट करणं
गरजेचं आहे.
मी कुठल्याही क्षेत्राबद्दल बोलत आहे, मग ते संवाद असो,
मी सर्वांगीण विकासाबद्दल बोलत आहे.
सीएफओ स्तरावरील उमेदवाराला कंपनीतून कापण्याचे कारण,
मी एक व्यावहारिक उदाहरण देत आहे.
याचे कारण म्हणजे तुमचा संवाद,
आपल्या स्तरानुसार लिहिलेले, दर्जेदार नाही.
आपल्या स्तरानुसार, चिन्हापर्यंत, संप्रेषण हे लिखित किंवा
तोंडी किंवा अमौखिक नसते.
असे त्यांना सांगितले जाते.
म्हणजे जर तुम्ही स्वत:ला सिस्टीममध्ये ठीक समजत असाल तर,
मी कनिष्ठ स्तरावरील सेल्फ मार्केटिंग लोकांबद्दल बोलत आहे,
तेथे अद्ययावतकरणे खूप आवश्यक आहे.
कारण तुम्ही नेहमीच स्पर्धेत असता.
आपण स्पर्धेच्या सर्वोच्च पातळीवर आहात.
म्हणूनच तुम्हाला आज वाटतं, पण पुढच्या ५ वर्षांत तुमची
पातळी, तुमची प्रतिभा, तुमचं ज्ञान, हे पुरेसं असेल का?
तसे होणार नाही.
पाच वर्षांत जग खूप बदलेल.
त्यामुळे त्या बदलानुसार तुम्ही स्वत:चा विकास करता.
आणि जेव्हा आपण आपल्या विकासात स्वयंप्रयत्न कराल तेव्हाच आपण
विकास करू शकता.
जेव्हा आपण आपल्या विकासात स्वयंप्रयत्न करत नाही, तेव्हा आपण
आत्मविकास करू शकत नाही.
जो प्रयत्न करेल, त्याचा विकास होईल.
तू स्वत: होणार नाहीस.
अनेकदा तुम्हाला वाटतं, वरिष्ठ म्हणून आपलं काम आधीच होत आहे.
लक्षात ठेवा, नीट लक्षात ठेवा, तुमचं काम होत आहे, तुमचा
ज्युनिअर करत आहे.
तुम्ही स्वत:चा विकास केलेला नाही.
तुम्ही ते तुमच्या पातळीवरून करता.
मी असे म्हणत नाही की तुम्ही प्रत्येक ज्युनिअरचे काम शिकत
रहा.
पण, तुमच्या लेव्हलनुसार तुम्ही काहीही असाल, कुठेही असाल,
ज्या स्तरावर काम करत आहात, त्या लेव्हलनुसार तुम्ही स्वतःचा
विकास करत राहिले पाहिजे.
विकास करा.
तसं तर रोज काहीतरी शिकणं चांगलं.
आयुष्य सकारात्मक दिशेने वाटचाल करत राहील, जे आपल्यासाठी
उपयुक्त ठरेल, खूप फायदेशीर ठरेल.
तर, येथे विषय असा आहे की, आपला स्वयंप्रयत्न आपल्याला आपल्या
आत्म-विकासाकडे घेऊन जाऊ शकतो.
तुमचा आत्मप्रयत्न, तुमचा स्वयंप्रयत्न तुम्हाला तुमच्या
आत्मविकासाकडे घेऊन जाऊ शकतो.
तुमचा आत्मविकास, स्व-प्रयत्न तुम्ही केलेले प्रयत्न करतील.
कोणीतरी सांगितले आणि तुम्ही ते ऐकले, पण तुम्ही ते केले नाही.
आणि, तुम्ही ते कुणाला तरी सांगितले आणि त्याने ते केले.
त्यामुळे ज्याने ते केले, कृती केली, अंमलबजावणी केली, त्या
व्यक्तीचा विकास होणार आहे.
तुमचा विकास होणार नाही.
आणि अनेकदा असं होतं की, तुम्ही दुसऱ्याला ज्ञान देता आणि तो
त्या ज्ञानावर विश्वास ठेवतो आणि स्वतःचा विकास करतो.
उद्या तो तुमचा स्पर्धक म्हणून तुमच्या स्पर्धेत उभा राहील.
आणि, तो तुमचे प्रोफाईल घेईल.
तुमचे ड्रीम प्रोफाइल.
तुमचा ज्युनिअर तुमच्याकडून शिकत असताना इतका सक्षम झाला, की
प्रमोशनची वेळ आली की त्याला बढती दिली जाते.
तो दिला जातो.
त्यामुळे तुम्ही या गोष्टीवर काम करायला हवं.
मी सर्व व्यावसायिकांशी बोलत आहे.
तुम्ही कोणीही असाल, कुठल्याही स्तरावर असाल, कुठल्याही
स्तरावर असाल,
तुम्ही मार्केट एक्झिक्युटिव्ह असाल, तुम्ही असिस्टंट मॅनेजर,
मॅनेजर, एजीएम, डीजीएम असाल,
जीएम, तुम्ही कुठल्याही स्तरावर असाल, कुठल्याही स्तरावर
असाल, त्या पातळीवरही स्पर्धा सुरू आहे.
तुम्ही सेल्स, मार्केटिंग, एचआर, पर्सनल डिपार्टमेंट,
इंजिनीअर्स, मॅनेजर्स, सीए, अकाऊंट डिपार्टमेंट, बँकिंग
सेक्टर या क्षेत्रात असाल, तुम्ही कुठल्याही स्तरावर असाल,
तुमच्यात काही नवीन बदल येत आहेत की नाही, याचे दररोज
मूल्यमापन केले पाहिजे.
आपण ज्या क्षेत्रात आहात त्या क्षेत्रात काय अपडेट चालू आहे?
ते जुळवून घेण्याचा, शिकण्याचा प्रयत्न करायला हवा.
कशासाठी?
आत्मविकासासाठी.
आत्मविकासासाठी स्वत:चा प्रयत्न करायला हवा.
हे तुम्ही स्वत: शिकले पाहिजे.
तुम्ही तुमच्या ज्युनिअरला सांगा, ही गोष्ट शिका.
जर तो ते शिकेल, तर तो स्वत: शिकेल.
स्वत:चा विकास करायचा असेल तर तो तुम्ही स्वत: शिकला पाहिजे.
हे तुम्ही स्वत:च शिकले पाहिजे.
नाहीतर गाडी धावणार नाही.
कुठेतरी विश्रांती मिळेल.
हल्ली तंत्रज्ञानात खूप प्रगती होत आहे. नवनवीन तंत्रज्ञान
येत आहे.
मग यात काय होतं?
तंत्रज्ञान आल्यावर नोकरीला मर्यादा येतात.
अनेकांच्या नोकऱ्या जातील.
आणि त्यांच्या नोकऱ्या कोण गमावणार?
जे स्वयंविकसित होणार नाहीत.
आपण अनेकदा विचार करतो की जे वृद्ध आहेत, त्यांना नोकरी
गमवावी लागेल.
नाही।
एखाद्या वयोवृद्ध व्यक्तीने स्वत:ला अद्ययावत केले असले, तरी
त्याचा अनुभव ही एक संपत्ती असते.
ती यंत्रणा हटवणार नाही.
आणि जर तुम्हाला वाटत असेल की तुम्ही तरुण आहात, पण अपडेट
नाही, तर तुम्हाला अडचणींचा सामना करावा लागेल.
त्यामुळे यशाचे रहस्य तुम्हाला तुमच्या क्षेत्रात, कुठल्याही
क्षेत्रात यशस्वी व्हायचे असेल, तर तुमचा आत्मविकास हीच तुमची
गरज असेल. आणि त्यासाठी स्वत:चा प्रयत्न करावा लागतो.
कुठल्याही स्तरावर स्व-प्रयत्न करायला हवेत.
मागणी काहीही असो, तुमचे प्रोफाईल कुठेही असो, पदोन्नती
घ्यायची असेल, पुढे जायचे असेल तर त्या क्षेत्रातील वरिष्ठ,
त्या क्षेत्रातील अग्रगण्य व्यक्ती, त्यांचे गुण कोणते?
किंवा तुम्ही स्वत: शोधून काढावे, कोणत्या गोष्टी सुधारल्या
पाहिजेत आणि सुधारणा करून तुम्ही पुढे जाऊ शकता. म्हणून, त्या
गोष्टी करत रहा आणि मगच आपण करू शकता.
जर मी सेल्स मार्केटिंग पर्सनबद्दल बोललो तर त्यांच्याकडे
नेहमीच प्रमोशन पर्याय असतात.
नेहमीच चांगले पर्याय.
कारण लोक फिल्ड मार्केटमध्ये असतात.
वेगवेगळ्या कंपन्यांमध्ये, वेगवेगळ्या कंपन्यांमध्ये त्यांचा
वेगवेगळ्या कर्मचाऱ्यांशी संपर्क असतो.
त्यामुळे एखादी व्यक्ती शिकण्यासाठी खूप लवकर जुळवून घेते,
काहीतरी नवीन शिकते, त्याच्याकडे शिकण्याची कौशल्ये असतात,
शिकण्याची वृत्ती असते, असे तुम्हाला वाटत असेल, तर तुम्ही
कंपनीतील अशा लोकांकडे ६ महिन्यांसाठी जात आहात.
6 महिन्यात तुम्हाला जो बदल दिला जात आहे, ज्या प्रकारचा
व्यवहार करत आहात, जो बदल तुम्हाला दिसत आहे, की हो, ही गोष्ट
नव्हती,
हे मी शिकलो, शिकलो.
त्यामुळे अशी ऊर्जावान माणसे, शिकण्याची वृत्ती असणारी माणसे,
प्रत्येकाला त्यांची गरज असते. आणि तुमच्यात जो विकास होईल,
तो फरक सगळ्यांना दिसेल.
मग तो संवाद असो, आत्मविश्वास असो, व्यवहार असो, वाटाघाटी
कौशल्य असो, तुमची ड्रेस सेन्स असो, देहबोली असो, तुम्ही
काहीही म्हणाल. तुम्ही स्वत:चा विकास करत असाल तर हा विकास
जगाला दिसतो.
स्वत:चा विकास ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे.
आपण स्वत: ला सिस्टमनुसार समायोजित केले पाहिजे.
आपल्यात पुढे जाण्याचा छंद असायला हवा.
तर, आपला स्वयंप्रयत्न आपल्याला आपल्या आत्मविकासाकडे घेऊन
जाऊ शकतो.
हे लक्षात ठेवा.
आणि हे लक्षात घेऊन स्वत:ला वेळोवेळी अपडेट करा.
जेणेकरून तुम्ही स्वत:चा विकास करण्याचे उद्दिष्ट साध्य करू
शकाल.
तुम्ही करू शकता.
तुम्ही हे करू शकता।
प्रयत्न करत असाल तर.
प्रत्येकजण करू शकतो.
मग तू का नाही?
तुम्ही हे करू शकता।
आपण असे गुण मिळवू शकता जे आपण सूट किंवा रोख बक्षिसांसाठी
रिडीम करू शकता.
माझी गणना करा.
मी माझ्या सर्व वर्गमित्रांपर्यंत हा शब्द पोहोचवण्याची
खात्री करीन.