हाय मित्रांनो, तुमच्यासाठी गुड इवनिंग.
हा विनीत गौतम आहे, तुमचा ट्रेनर, तुमचा कोच आणि आज मी एक
महत्त्वाच्या विषयावर बोलणार आहे, तो म्हणजे कॉन्फ्लिक्ट
निवारण.
तुम्हाला माहित आहे का, संघर्ष हा काय असतं? संघर्ष म्हणजे
बिबाद. माझ्याकडून ही विषयावर आधीच एक व्हिडिओ आहे.
बिबाद कसं होतो ते सगळ्यातही संभव आहे, असं असू शकतं.
तो आपल्या सोसायटीत, तुमच्या वैयक्तिक जीवनात, तुमच्या पेशेवर
जीवनात, तुमच्या कार्यस्थळावर असू शकतो.
माझं म्हणणं आहे, पुढील व्यक्ती काही दुसरं म्हणत आहे आणि
माझं ठरवलं आहे की मी तुमच्याशी सहमत नाही होणार आणि तो किंवा
ती म्हणत आहे की तो किंवा ती सहमत नाही होणार.
मी. इथूनच सुरू होणारी ही समस्या आहे, यालाच संघर्ष म्हणतात.
हा तुमचा संघर्ष आहे.
विवादाच्या समस्येवर शांततापूर्ण उत्तर शोधण्याचा एक मार्ग
दोन किंवा अधिक पक्षांसाठी आहे.
मतभेद व्यक्तिगत, आर्थिक, राजनीतिक अथवा भावनात्मक असू शकतात.
विवादाचे निवारण करणे हे उपाय आहे.
संघर्ष म्हणजे नेमकं काय?
संघर्ष दोन पक्ष असू शकतात.
कार्यालयातील वातावरणात जुनीअर आणि सीनिअर्स यांच्यात एक
समस्या आहे.
दोन विभागांच्या कनिष्ठां आणि वरिष्ठांमध्ये अहंकाराची समस्या
आहे. एचआर विभाग, वित्त विभाग, सीईओची समस्या आहे.
एचआर विभागाने सांगितले की त्यांना अधिक मानव संसाधनांची
आवश्यकता आहे आणि त्यांनी त्या पत्राची फॉरवर्डिंग केली.
एचआर विभागाने पत्र दिले नाहीत, कारण काही असू शकतो.
मानव संसाधनांची कमतरता आणि त्यामुळे प्रकल्प वेळेत पूर्ण
होण्यास अडचण झाली.
उच्चाधिकारी म्हणाले, प्रकल्प समयावधीत पूर्ण झाला नाही का?
पर्सनल विभागाने म्हणाले की ते मानव संसाधन दिले नाहीत, तर
तुम्ही पुन्हा आठवण का नाही केलं?
काही गोष्टी घडू शकतात.
काहीही असो, संघर्ष.
तो म्हणेल की माझ्या फॉल्ट नाही, तो म्हणेल की माझी चूक नाही.
युद्ध चालू झाला आहे.
अशा समाजात दोन समुदाय आहेत ज्यांनी काही मुद्द्यांवर भाग
घेतला आहे.
काही वेळा हा संघर्ष अधिकारासाठी केला जातो.
जर आम्ही कार्यालयात बोलत असतो तर एका पक्षाला विरोधी
पक्षाकडून निधी दिला जातो.
होतंय. अनेकदा होतंय.
प्रकल्प वेळेत पूर्ण होऊ नये आणि त्यांची प्रतिमा मलीन
व्हावी, यासाठी ते जाणीवपूर्वक संघर्ष निर्माण करून समस्या
निर्माण करत आहेत.
अशा समुदायांत लोक असतात ज्यांनी राजकीयपणे अशा परिस्थितींची
निर्मिती करतात कि दोन समुदायांमध्ये संघर्ष उत्पन्न होतो.
दंगली होतात.
हे कारण अनेक समस्या उत्पन्न होतात.
संचारबंदी लागू करण्यात आली आहे.
सामान्य लोकांचा जीवन असहनीय होतो.
त्यात व्यत्यय येतो.
गाड्या मोडकळीस आल्या आहेत.
रस्त्यावर चालणं कठीण होतंय.
असं एक भीतीचे वातावरण बनतं.
त्यामुळे संघर्षामुळे अनेक समस्या निर्माण होत आहेत.
जेवणासाठी, जर पती आणि पत्नीमध्ये भांडण असेल तर संपूर्ण
कुटुंब अस्वस्थ होतो.
मुला-मुलींचे कुटुंब.
नातेवाईक त्रस्त होतात.
मित्र अस्तव्यस्त हो जाते हैं।
विशेषतः मुलांना असंतोष होतो.
आई-वडिलांमध्ये लढाई होते.
त्यामुळे संघर्ष हा खूप मोठा समस्या आहे.
विचारों में अंतर होना।
कुठल्याही विषयावर असलेले मतभेद.
मतभेदाने संघर्ष तयार होतं.
आता प्रश्न येतो की, ज्यांनी एकत्र राहतात त्यांमध्ये संघर्ष
असणे गरजेचे नाही.
कारण, विचारांमध्ये फरक पडणार आहे.
कोणत्याही विशिष्ट विषयावर मतभेद होण्याची शक्यता असते. हे
स्वाभाविक आहे.
संघर्ष होगा।
जर संघर्ष असतो तर आम्हाला एक उपाय शोधायचा असतो.
असं काय आहे, संघर्ष सोडवण्याचा मार्ग दोन किंवा अधिक
पक्षांना एक शांततापूर्ण उत्तर शोधण्याचा आहे का?
दोन किंवा अधिक पक्षांमध्ये त्यांच्यातील मतभेदावर
शांततापूर्ण तोडगा काढणे.
ज्या विषयावर ते मतभेद करत आहेत, तो विषय सहमतीकरणात
बदलण्याची गरज आहे. मतभेद वैयक्तिक असू शकतात.
मतभेद व्यक्तिगत होता शकतो.
ही आर्थिक समस्या असू शकते.
तू मला इतके पैसे दिलेस.
मी त्या शर्तांच्या आधारे खूप काही घेतलं.
तू मला वेळेवर दिले नाहीस.
तो राजकारणाचा विषय असू शकतो.
हा एक भावुक मुद्दा असू शकतो.
आणि, संघर्षाच्या कारणांमध्ये काय येऊ शकते?
हे वैयक्तिक असू शकते.
ते आर्थिक असू शकते.
ते राजकीय किंवा भावात्मक होऊ शकतात.
हा कोणत्याही प्रकारचा संघर्ष असू शकतो.
जेव्हा विवाद उद्भवतो, अक्सर त्याचा समाधान करण्यासाठी वाटचाल
करणे हा सर्वोत्तम मार्ग असतो.
मतभेद मिटवण्यासाठी वाटाघाटी आहेत.
आता, जेव्हा या प्रकारची स्थिती उत्पन्न होते, तेव्हा वाटाणे
आणि संवाद साधणे आवश्यक असते कारण संवाद हा सर्व समस्यांचा
उपाय आहे.
त्यामुळे जेव्हा जेव्हा तुमच्यासमोर वाद होत असतो, कोणत्याही
प्रकारच्या परिस्थितीत तो वैयक्तिक, सामाजिक, आर्थिक, राजकीय
किंवा भावनिक असू शकतो.
कुठल्याही प्रकारच्या भावनिक समस्या आपण कुटुंबात, समाजात
राजकीय किंवा सामाजिक समस्यांमध्ये अनुभवू शकतो.
मी येथे आर्थिक संबंधांबद्दल बोलत आहे, दोन पक्षांमधील किंवा
त्याहून जास्त पक्षांमधील, कंपन्या किंवा कुटुंबातील वैयक्तिक
संबंध.
हे कंपन्यांमध्ये वैयक्तिक अहंकार असू शकतो आणि त्यामध्ये असू
शकतात.
असे घडते.
मग ते कसे सोडवायचे?
या गोष्टी तुम्ही पाहू शकता.
आणि मुख्य मार्ग म्हणजे समझौता करणे.
वाटाचाल म्हणजे दोन पक्षांमधील संवाद.
असा असलेला सर्व समस्यांचा उपाय संवाद आहे.
जेथे समस्या असते, तेथे उपाय असतात.
आणि उपाय काय आहे?
जेथे समस्या असेल, तेथे उपाय असतील ना.
आणि हा संघर्ष कसा निवारण करावा?
दोन्ही पक्षांमध्ये नेगोशिएशन करा, संवाद साधा.
आणि negotiate म्हणजे काय?
हे म्हणजे दोन्ही पक्षांना ओळखले जाण्याची गरज आहे.
दोघेही एका निश्चित ध्येयावर लक्ष देऊन जाणे आवश्यक आहे
ज्याचा परिणाम मिळतो.
आणि दोघांनी थोडं थोडंपासून सहमतीवर जाऊन या शक्य असलेल्या
जास्तीत जास्त त्यांच्यासाठी ठरवलं जाणारं असल्याचं आवश्यक
आहे की आपण खाली असावा, आणि आपण येथे वर असावं.
आणि हा तुम्हाला मिळणारा उपाय आहे.
तर, हे आहे
मी तुम्हाला सांगितलं की संघर्ष काय आहे आणि कुठे संघर्ष होऊ
शकतो आणि तो कसा सोडवायचा हे.
माझी गणना करा!
मी माझ्या सर्व वर्गसोबतच्या लोकांना हा शब्द पोहोचवण्याची
खात्री घेऊन येणार आहे.