सर्वांना नमस्कार, तुम्हा सर्वांना शुभ दुपार. हा विनीत गौतम,
तुझा प्रशिक्षक, तुझा प्रशिक्षक.
आणि आज खरं तर मी तुमच्यासाठी एक अतिशय अनोखा विषय घेऊन येत
आहे.
बरोबर आम्ही खूप काम करायचो पण त्यासोबतच आम्ही इतरांवर खूप
वेळ घालवतो.
इतरांचा विचार करणे, त्यांना सल्ला देणे, मुक्त मार्गाने.
कारण आपण स्वतःला ज्ञानी समजतो.
तुम्हाला माहित आहे सर्वात सोपा मार्ग कोणता आहे? कोणालाही
सल्ला देणे.
तुला माहीत आहे का?
कारण तुम्ही दिलेला सल्ला तो करतो की नाही, हे त्याच्यावर
अवलंबून असते.
जर त्याने ते केले तर त्याला मोबदला मिळतो. जर त्याने तसे
केले नाही तर त्याला पैसे दिले जातात.
जर सल्ला जबाबदारीने असेल, डॉक्टरांनी दिलेल्या
सल्ल्याप्रमाणे, जर त्याचा नकारात्मक परिणाम झाला तर ती
त्याची जबाबदारी बनते, मग तो तसा सल्ला देत नाही.
वकिलाने सल्ला दिला आणि क्लायंटला चांगला किंवा वाईट अनुभव
येणार असेल, तो वाईट असेल तर त्याची जबाबदारी आहे.
त्यामुळे तो फुकट देत नाही.
सल्लागार, आर्थिक सल्लागार, ते फुकट आर्थिक सल्ला देत नाहीत
कारण ती त्यांची जबाबदारी आहे.
इथेही खरं तर मी एखाद्या गोष्टीबद्दल बोलत असेल तर ती माझी
जबाबदारी आहे आणि म्हणूनच मी जबाबदारीने सांगत आहे.
पण मुख्यतः आपण बाहेर काय करतो, कुणालाही सल्ले देतो.
मी तुम्हाला एक अतिशय साधी पण अतिशय गंभीर गोष्ट सांगत आहे.
एकदा दोन उमेदवार होते, एक मुलगी होती जिला 18 वर्षांपासून
पोटात दुखत होते.
तर त्यांनी, तुम्ही बाहेर पाहिल्याप्रमाणे, जर कोणी शिंकले
नाही तर हे घ्या, तुम्हाला ताप असेल तर हे औषध घ्या.
सगळे सल्ले देत राहतात.
त्यामुळे मुलीच्या पोटात दुखत असल्याने तिला संध्याकाळी
पार्टीला जायचे होते.
त्यामुळे सल्ल्याच्या नावाखाली तिने मला एखादे औषध सांगा
म्हणजे मी लवकर बरी होईन की मला संध्याकाळी पार्टीला जायचे
आहे असे सांगितले.
तर तुम्ही औषधांमध्ये एमजी ऐकले असेल, जे त्याची शक्ती
दर्शवते.
तिला 50 मिलीग्रामचे औषध द्यावे लागले.
त्यामुळे ते तरुण उमेदवार होते.
ते म्हणाले, चला तिला 500 mg चे औषध देऊ.
याने काय होईल?
ती लवकरच बरी होईल.
पण त्याचा परिणाम काय झाला?
10 पट जास्त शक्ती आल्याने तिला बरे होण्याऐवजी रक्ताच्या
उलट्या होऊ लागल्या.
आणि रक्ताच्या उलट्या, तुम्हाला माहिती आहे, काहीही होऊ शकते.
त्यांनी तिला पटकन दवाखान्यात नेले.
डॉक्टरांनी विचारले, कोणते औषध घेतले?
तिने हे घेतले.
इतकं जड औषध घ्यायला तिला कुणी सांगितलं?
तिने ते कसे घेतले?
आता यावर उत्तर देताना डॉक्टर म्हणाले, मी तुमच्यावर उपचार
करणार नाही.
मला सांगा, हे औषध कोणी सुचवले?
त्या दिवशी,
तो सल्ला, जो तुम्ही विचार न करता देत आहात, पण त्याचा परिणाम
काय झाला?
की मुलगी मरणार होती.
असे का घडले?
जेव्हा तुम्ही डॉक्टर नसता तेव्हा ते करणे तुमचे काम नाही.
पण तुम्ही ते केले.
यामध्ये दोन मार्ग आहेत.
एक म्हणजे सामाजिक लाभाचा दृष्टिकोन.
CA ला आर्थिक सल्ला देऊ द्या.
डॉक्टरांचा सल्ला, डॉक्टरांना देऊ द्या.
कायद्याशी संबंधित सल्ला, वकील देऊ द्या.
शिक्षण क्षेत्र, प्रशिक्षण क्षेत्र, प्रेरणा क्षेत्र, ते आमचे
काम आहे.
कारण यातून आपल्याला त्या प्रकारचे ज्ञान मिळाले आहे.
आम्ही अधिकृत पद्धतीने अभ्यास केला आहे.
प्रमाणपत्र आहे.
त्यामुळे आम्ही अधिकृत प्रशिक्षक आहोत.
आपण काय म्हणतोय, त्यात जबाबदारी आहे.
आणि तुम्हाला माहिती आहे, जबाबदारी हा अधिक महत्त्वाचा भाग
आहे.
सर्वात गंभीर भाग म्हणजे, तुमची जबाबदारी आहे.
काम करणे.
मी काम लहान किंवा मोठे असे म्हणत नाही.
काम म्हणजे काम.
पण एका पीएनची मेहनत, त्याचा बॉस, पोलीस अधिकारी, एखादे वेळी
असे वाटते की, हे कष्ट तो करत नाही.
PN ला तरी असे वाटते.
पण पीएनला वाटते की माझा पगार 15,000 आहे, त्याचा पगार 75,000
आहे.
एकदा असे झाले.
पोलीस खात्यात एक पी.एन.
तो तिथेच होता.
तर पीएन म्हणजे काय?
म्हणजे, जे खालच्या स्तराचे आहेत,
मी चतुर्थ श्रेणी अधिकारी म्हणतोय.
इन्स्पेक्टर माझ्या निम्म्या वयाचा आहे, असे त्याला सांगण्यात
आले.
आणि तो कमी मेहनत करतो.
मी खूप मेहनत करतो.
मी खूप अनुभवी आहे.
तरीही त्याचा पगार माझ्यापेक्षा ४ पट जास्त आहे.
माझा पगार त्याच्यापेक्षा ४ पट जास्त आहे.
मी इन्स्पेक्टरकडे तक्रार केली.
पहारेकरी.
पुन्हा, मी त्याच्यावर हसत नाही.
काम म्हणजे काम.
पण बघा, किंमत कामाची नाही.
मूल्य जबाबदारीचे आहे.
तुमचे काम किती जबाबदार आहे.
ते मूल्य आहे.
आणि त्यातच कामाचा दर्जाही वाढतो.
जर तुम्ही ही कथा कधी ऐकली असेल,
एसपी सर म्हणाले, ठीक आहे, मी हे करेन.
पण त्याआधी तुम्ही दोघींची परीक्षा द्या.
आणि त्यावर आधारित,
मी ठरवेन, कोण कशासाठी खरोखर सक्षम आहे.
आणि मी काय करावे.
तो म्हणाला, एक काम करा.
चौकीदार म्हणाला, हो रामसिंग.
त्या गावात जा.
आणि तिथे एक बकरी आहे.
जाऊन बघा कोणाची बकरा.
आहे की नाही?
तो जातो आणि म्हणतो, हो साहेब, शेळी आहे.
आणि हा शेळीचा मालक आहे.
तर, शेळीचा रंग कोणता आहे?
तो म्हणाला,
मी बकरी पाहिली नाही.
तो म्हणाला, ठीक आहे, जाऊन बकऱ्याचा रंग बघा.
तो गेल्यावर त्याला शेळीचा रंगही दिसला.
तो म्हणाला, साहेब, बकरी काळी पांढरी असते.
ठीक आहे.
ठीक आहे, शेळीची मुले कुठे आहेत?
तो म्हणाला,
मला मुलांबद्दल माहिती नाही.
तो म्हणाला, ठीक आहे, जाऊन मुलांची माहिती घे.
तो म्हणाला, महाराज, शेळीला चार मुलं आहेत.
ठीक आहे.
तर, रामसिंग, मुले किती मोठी आहेत?
तो म्हणाला,
मी मुलांना पाहिले नाही.
फक्त चार आहेत.
मी सर्व काही विचारले आहे.
तो म्हणाला, ठीक आहे, मुले किती मोठी आहेत ते शोधा.
तो म्हणाला, साहेब, तीन महिन्यांपूर्वी शेळीने मुलांना जन्म
दिला.
ठीक आहे.
तर, मला सांगा, चारपैकी नर शेळ्या किती आणि मादी किती?
तो म्हणाला,
मला माहीत नाही.
तो म्हणाला, जा आणि शोधा.
तर, दोन नर शेळ्या आणि दोन मादी शेळ्या आहेत.
जा आणि पुढच्या वेळी त्यांच्याबद्दल जाणून घ्या.
मग, मुलांच्या रंगाबद्दल तुम्हाला माहिती मिळाली का?
आणि, त्यांची तब्येत कशी आहे?
तो म्हणाला,
मला ते सापडले नाही.
तो म्हणाला, ठीक आहे, जा आणि शोधा.
मग, त्याला मुलांच्या रंगाबद्दल माहिती मिळाली.
आणि, त्यापैकी दोन निरोगी आहेत.
एक स्वस्थ दिसत नाही.
आणि, एक आजारी आहे.
ठीक आहे.
आणि, ही शेळी किती वर्षांची आहे?
कोणाकडे आहे?
तो म्हणाला,
मला माहीत नाही.
मग, तो पुन्हा गेला.
हा बकरा त्याने इतक्या वर्षापूर्वी येथून विकत घेतल्याचे
त्याला समजले.
ठीक आहे.
त्याने ते कुठून विकत घेतले?
त्याला पुन्हा शोधण्यासाठी पाठवण्यात आले.
म्हणजे सात-आठ वेळा त्या गावात जावं लागलं.
आणि यात तो दिवसभर स्वतःला व्यस्त दाखवत होता.
पण, त्याने या शेळीतून दिवसभर काढले.
त्यामुळे तो सात-आठ वेळा त्या गावात गेला आणि या संपूर्ण
घटनेची माहिती या अहवालात आहे.
मग, एसपींनी इन्स्पेक्टरला बोलावून सांगितले, तुम्ही जा, या
गावात एक बकरी आहे.
मला त्याचा संपूर्ण अहवाल हवा आहे.
ठीक आहे.
इन्स्पेक्टर गेले.
होय, साहेब, याच गावातून शेळी आणली होती.
आणि, इतकी वर्षे त्याच्यासोबत आहे.
त्यांनी चार मुले दिली ज्यात दोन पुरुष आणि दोन स्त्रिया आहेत.
त्यांचा रंग असा आहे.
त्यांची प्रकृती चांगली आहे.
दोन मुले ठीक आहेत.
ते खूप मजबूत आहेत.
एक सरासरी आहे.
एक जण आजारी आहे.
तिला एक आजार आहे.
पण, ते या डॉक्टरांकडून उपचार घेत आहेत.
आणि, त्यांनी मूल्यांकन केले आहे की ती खूप निरोगी आहे.
आणि, निरीक्षकांनी तासाभरात संपूर्ण अहवाल सादर केला.
आता एसपींनी चौकीदाराला विचारले की, जे काम तुम्ही दिवसभरात
केले, ते तासाभरात केले.
तू मला सांग, तुझा पगार तू एका तासात केलेल्या कामाच्या चौपट
आहे.
तुम्ही तासाभरात केलेल्या कामाच्या आठपट जास्त पैसे द्यावेत.
तुम्ही आठ द्यावे जर मी त्यांचा पगार वाढवला तर मी तुमचा पगार
वाढवायचा की तुमचा पगार अर्धा करायचा? विमा कंपनी म्हणाली,
नाही सर, नाही सर. तुमच्याकडे जेवढे आहे तेवढे ठीक आहे.
नक्की काम ठीक आहे.
पेमेंट जबाबदारीची आहे.
ते म्हणतात, तुमच्या कामावर लक्ष केंद्रित करा.
आमचा विषय मन, कान आणि शिरासंबंधी आहे.
ते म्हणतात, शारीरिक श्रम, ज्यामध्ये मन कमी असते, जोपर्यंत
तुम्ही शारीरिकदृष्ट्या मजबूत आहात, तुम्ही मजूर शोधायला
गेलात तर तुम्हाला 18-20 वर्षांचा माणूस सापडेल.
पण तुम्ही डॉक्टर, सल्लागार, वकील शोधायला गेलात तर तुम्हाला
40-45 वर्षांचा माणूस सापडेल.
होय, त्याला 15-20 वर्षांचा अनुभव असावा.
तिथे तुम्हाला 18-20 वर्षांचा माणूस सापडणार नाही.
तुम्हाला एक मजूर मिळेल.
तो तरुण असताना शारीरिक कामाचा, त्याला खूप अनुभव असतो.
पण जे मानसिक काम करतात, जे शिकलेले असतात, त्यांचे वय जसजसे
वाढते, अनुभव वाढत जातो, तसतसे त्यांचे महत्त्व वाढत जाते.
आणि यासाठी इतरांच्या जागी जबाबदारी महत्त्वाची आहे.
मी जबाबदारीच्या महत्त्वाबद्दल बोलत आहे.
येथे, विषय आहे,
तू तुझे कामात लक्ष्य घाल.
मी हे का म्हणत आहे?
ही देखील आपली जबाबदारी आहे.
जेव्हा तुम्ही इतरांना सल्ला देण्यास सुरुवात करता, जसे मी
सल्ल्यापासून सुरुवात केली होती, तेव्हा तुम्ही सल्ला देण्यास
गेला होता.
हे तुमचे काम नाही, तुम्ही अधिकृत उमेदवार नाही.
पण तू सल्ला द्यायला गेलास आणि तू दुसऱ्याचा जीव झालास.
तर त्या ठिकाणी, हे चांगले आहे की, तुम्ही कोणत्याही
क्षेत्रात तज्ञ आहात, म्हणून ती नोकरी फक्त करा, आणि ती देखील
पगाराची नोकरी आहे.
जेव्हा तुम्हाला पैसे दिले जातात, तेव्हा ती तुमची जबाबदारी
बनते.
डॉक्टरांनी तुमच्याकडून फी घेतली, त्यामुळे तुमचे काही चुकले
तर त्याची जबाबदारी त्याचीच आहे.
ज्याने तुम्हाला वाटेत सल्ला दिला, ते औषध आणि ते त्याच्या
जीवावर बनले, त्याची जबाबदारी होत नाही.
त्यामुळे जो सेवा घेणार आहे, त्यानेही लक्षात ठेवावे की,
तुमची खरी जबाबदारी काय आहे.
आणि जो देणार आहे, त्या ठिकाणी इतरांवर टीका करणे, इतरांवर
मोकळेपणाने टीका करणे आणि इतरांबद्दल बोलणे, गॉसिप करणे,
स्वतःच्या व्यवसायात लक्ष घालणे चांगले.
स्वतःच्या कामात लक्ष द्या.
बोलण्यासारखे काही नसेल तर गप्प बसा.
काहीतरी शिका, काहीतरी मिळवा, ज्ञान मिळवा, स्वतःला सुधारा,
स्वतःला अपडेट करा, स्वतःला अपग्रेड करा.
ध्यान करा,
देवाचे नामस्मरण करा, जप करा, भजन करा.
तुमच्या भल्यासाठी तुम्ही जे काही करू शकता ते तुम्ही करू
शकता.
तुमचा वेळ तुमचा आहे, तुमचा मेंदू आहे, तुमची उर्जा तुमची
आहे, म्हणून ती स्वतःसाठी वापरा.
ते स्वतःसाठी वापरा आणि मग पुढे जा.
इतरांवर आपला वेळ वाया घालवणे चांगले.
तुम्ही तुमचा वेळ इतरांवर वाया घालवाल, जेव्हा इतरांना तुमची
गरज भासणार नाही, ते तुम्हाला विचारणार नाहीत.
तुम्ही तुमचा इतरांचा वेळ वाया घालवत राहता, फुकट सल्ले देत
राहता, आणि तुम्ही स्वतःसाठी काहीच केले नाही, स्वतःला चांगले
बनवले नाही, तर उद्या तुम्हाला कोणी विचारणार नाही.
म्हणून या ठिकाणी, स्वतःसाठी काहीतरी चांगले करणे चांगले आहे.
ते स्वतःसाठी करा, पुढे जा, सुधारणा करा, स्वतःचा व्यवसाय करा.
इतरांच्या व्यवसायात ढवळाढवळ करण्यापेक्षा स्वतःची कामे करणे
चांगले, असे म्हणतात.
होय.
अन्यथा, जेव्हा तुम्ही सल्ला द्यायला जाता तेव्हा लोक
तुम्हाला तुमच्या स्वतःच्या व्यवसायात लक्ष घालण्यास सांगतात.
यालाच आपण इंग्रजीत म्हणतो, mind your own business.
तुमचा स्वतःचा व्यवसाय त्यांच्यासाठी अधिक चांगला आहे, तुम्ही
ते सांगता तेव्हा त्यांना वाईट वाटते.
का म्हणणार आहेस?
तुम्हाला विनाकारण मेंदू आहे का?
असं का म्हणताय?
सल्ला देण्यासाठी वकील पैसे घेतात, आर्थिक सल्लागार सल्ला
देण्यासाठी पैसे घेतात, डॉक्टर फुकट सल्ला देत नाहीत.
मग फुकट कशाला देणार आहात?
तुमची किंमत तुम्हालाच लावावी लागेल.
होय, जेव्हा तुम्ही त्या किंमतीसह सल्ला द्यायला जाता तेव्हा
त्यासाठी जबाबदारी आवश्यक असते आणि त्यासाठी योग्य ज्ञान,
स्पेशलायझेशन आवश्यक असते.
म्हणून स्वतःचे काम करा, स्वतःच्या व्यवसायात लक्ष द्या,
स्वतःच्या कामावर लक्ष केंद्रित करा, तुम्ही कोणत्याही
क्षेत्रात तज्ञ असाल, फक्त त्या क्षेत्रातील सल्ला द्या, तेच
तुमच्यासाठी चांगले होईल आणि तेच तुमच्या यशाचे रहस्य आहे.
हळूहळू त्या क्षेत्रात पाऊल टाकेल आणि एक दिवस तुम्ही खूप
यशस्वी व्हाल.
म्हणून, जर तुम्हाला यशस्वी व्हायचे असेल, तुम्ही कोणत्याही
क्षेत्रात असाल, तर तुमच्या स्वतःच्या व्यवसायात लक्ष घालणे,
स्वतःच्या कामावर लक्ष केंद्रित करणे आणि पुढे जाणे चांगले.
एक जबाबदार व्यक्ती व्हा.
धन्यवाद.