नमस्कार, नमस्कार मित्रांनो. तुम्ही सगळे कसे आहात? मी सी.एच.
डी गुप्ता, तुमचा मित्र, तुमचा सहकारी, तुमचा या आयकर
सत्रातील सहानुभूतीदार आहे.
मित्रांनो आम्ही खूप सरांची चर्चा केली होती. आम्ही बरेच डोके
पूर्ण केले. आणि मित्रांनो, आम्ही इन्कम टॅक्सचे बरेच भाग
पूर्ण केले आहेत.
मला आशा आहे की तुम्ही आतापर्यंत माझ्या संकल्पना समजून
घेतल्या असतील. मित्रांनो, आज आपण एका नवीन विषयावर चर्चा करू.
हे उत्पन्नाचे प्रमुख नाही. याउलट, हे एक डोके आहे ज्यामुळे
आपल्याला फायदा होतो.
पण या सराबद्दल काही ऐकण्याआधी मी एक छोटीशी गोष्ट तुमच्याशी
शेअर करू इच्छितो.
मित्रांनो, मला एक गोष्ट सांगा.
कोणत्या प्राण्याला जंगलाचा राजा म्हणतात?
सिंह. अगदी बरोबर उत्तर.
मित्रांनो, मला सांगा.
जंगलात कोणता प्राणी सर्वात जड आहे?
हत्ती. कोणता प्राणी सर्वात वेगाने धावतो?
चित्ता. कोणता प्राणी सर्वात हुशार आहे?
कोल्हा.
पण एक गोष्ट सांग.
जेव्हा सिंह सर्वात हुशार नाही, सर्वात वजनदार नाही, सर्वात
वेगवान नाही, मग तो जंगलाचा राजा का?
कारण त्याची वृत्ती अशी आहे मित्रांनो. या सगळ्या छोट्या
छोट्या गोष्टी त्याच्याकडे आहेत, पण त्याची वृत्ती, त्याचा
आत्मविश्वास, जो त्याला पुन्हा पुन्हा सांगत राहतो की तू राजा
आहेस.
तू मला सांग. तुला कशाची कमतरता आहे? तुमचे हात पाय काम
करतात. तुमचे मन काम करते.
तुमच्याकडे आमचे वर्ग पाहण्याचे साधन आहे.
मित्रांनो तुम्हाला कशाची कमतरता आहे?
असे असूनही तुम्ही स्वतःवरच संशय घेत राहता. तुमच्यात
आत्मविश्वासाची कमतरता आहे.
हा आत्मविश्वास आहे मित्रांनो. हीच वृत्ती तुम्हाला शून्यातून
हिरो बनवेल.
तुमचा आत्मविश्वास नेहमी ठेवा. मित्रांनो, आत्मविश्वास हा
तुमचा सर्वात मोठा खजिना आहे.
ते कधीही कमी सांगू नका.
चला मित्रांनो, एका नवीन विषयाने सुरुवात करूया. विषयाचे नाव
वजावट आहे.
सर, कपातीचा अर्थ काय?
वजावटींमधून तुम्ही काय काढू शकता? आधी तू मला हे सांग.
वजावट म्हणजे काहीतरी वजा करणे.
वजा करणे.
बघा, मी काय म्हणू इच्छितो ते समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
आत्तापर्यंत आपण ज्या काही उत्पन्नाची चर्चा केली, त्यावर
चर्चा करण्याचे कारण काय?
तुम्हाला एकूण किती आयकर मिळतो.
तर, त्याचे स्वरूप, मी तुम्हाला माझ्या पहिल्या व्याख्यानात
असे काहीतरी सांगितले होते, की तुम्ही प्रथम काय कराल?
उत्पन्न. मित्रांनो तुम्ही प्रथम काय कराल?
उत्पन्न.
खाली पगार.
हे तुमच्याकडे येईल.
मग तुला काय येणार?
व्यवसाय. व्यवसाय आणि व्यवसाय.
याला PGP असेही म्हणतात.
मग मित्रांनो तुम्हाला काय येईल?
घराची मालमत्ता.
नंतर भांडवली नफा आणि नंतर इतर स्रोत.
इथून तुला काय येईल?
एकूण एकूण उत्पन्न तुमच्याकडे येईल.
मी तुम्हाला सांगितले की एकूण मिळकत तुमच्याकडे येईल.
आता, सरकार तुम्हाला सांगते की तुमचे एकूण एकूण उत्पन्न
तुमच्याकडे आले आहे.
तर, तुम्ही कशाची वाट पाहत आहात?
तुमचे एकूण एकूण उत्पन्न तुमच्याकडे आले आहे.
त्यानुसार जो काही पगार केला जातो.
त्यानुसार तुम्ही तुमचा कर भरू शकता.
पण, तुम्हाला हे चुकीचे वाटत नाही का?
मला सांगा, तुम्हाला हे चुकीचे वाटत नाही का?
जर हे माझे एकूण एकूण उत्पन्न असेल, जर हे माझे एकूण एकूण
उत्पन्न असेल, तर हे मुळात मी एका वर्षात कमावलेले उत्पन्न
आहे.
पण, या मिळकतीत मी माझ्या मुलांच्या फीसाठी भरणार असलेल्या
पैशांचाही समावेश आहे.
या मिळकतीमध्ये मी माझ्या वैद्यकीय विमा प्रीमियमसाठी भरणार
असलेल्या पैशांचाही समावेश होतो.
या एकूण मिळकतीमध्ये मी माझ्या LIC पॉलिसीच्या प्रीमियमसाठी
भरणार असलेल्या पैशांचाही समावेश होतो.
या पैशात मी माझ्या मुलांच्या नावावर एज्युकेशन लोन घेतले
असेल, तर त्यांचे व्याज मी भरेन.
मुळात या सगळ्या गोष्टी मी तुम्हाला सांगतोय, वैद्यकीय
सुविधा, शिक्षण, हे मला द्यायचे काम सरकारचे आहे.
मला एक सांगा, जर सरकार आम्हाला मोफत शिक्षण देते, किंवा अगदी
कमी खर्चात, किंवा खूप कमी खर्चात, वैद्यकीय सुविधा देते, तर
आम्हाला ही विमा पॉलिसी घेण्याची गरज आहे का?
मला सांग.
सर, हे कोण करते?
सरकार हे फुकट का देते?
साहेब तुम्ही परदेशात जा.
कॅनडाला जा.
ते तुमच्यासाठी सोशल कार्ड बनवतील.
ते कार्ड दाखवा आणि मोफत रुग्णालयात दाखल करा.
जर त्यांनी तुमच्याकडून कर घेतला तर ते तुम्हाला या सर्व
सुविधा देतात.
तुम्हाला तेथे वैद्यकीय खर्चाची गरज नाही.
मात्र येथे खासगी रुग्णालयात उपचारासाठी गेल्यास घर विकले
जाईल.
तुमचे घर विकले जाईल.
ही समस्या आहे मित्रांनो.
या सर्व गोष्टी उत्पन्नात समाविष्ट केल्या जातात.
ते पैसे मी खर्च करतो.
जो पैसा सरकारने माझ्यावर खर्च करायला हवा होता की या देशावर,
तो पैसा कोण खर्च करतोय?
मी ते खर्च करत आहे.
मी लोकांना या समस्येबद्दल सांगितले.
याबाबत मी मोदींना सांगितले.
मोदी म्हणाले,
मित्रांनो, मला माफ करा.
आम्ही समजतो की आमच्याकडून खूप चुका झाल्या आहेत.
वैद्यकीय आणि शिक्षणाच्या पायाभूत सुविधा आतापर्यंत तयार
व्हायला हव्या होत्या.
तो आतापर्यंत तयार झालेला नाही.
आम्ही हे मान्य करतो.
आम्ही या रस्त्याचे काम करत आहोत.
येत्या काही दिवसांत वैद्यकीय आणि शिक्षणावरील खर्च कमी
होण्याची शक्यता आहे.
असे होईपर्यंत मी काय करावे?
मी जे उत्पन्न कमावत आहे,
मी अजून खर्च करायला सुरुवात केलेली नाही.
मला उत्पन्न मिळाले आहे आणि मी माझ्या LIC पॉलिसीसाठी पैसे
भरत आहे.
मी माझ्या आरोग्य विमा पॉलिसीसाठी पैसे देत आहे.
मी माझ्या मुलांची फी भरत आहे.
मी स्वतःसाठी कोणते पैसे शिल्लक ठेवले आहेत?
मी सर्व काही करात देईन का?
सरकारने सांगितले,
मित्रांनो एक काम करा.
आम्ही समजतो की आमच्याकडून चूक झाली आहे.
आम्हालाही विलंब झाला आहे.
एक काम करा.
आम्ही तुमच्यासाठी एक खास गोष्ट तयार करू.
त्याला विषय म्हणतात
वजावट.
वजावट म्हणजे तुमच्या एकूण उत्पन्नातून तुम्ही काय वजा करू
शकता आणि त्यानंतर तुमचे एकूण उत्पन्न बाहेर येईल.
आणि आता तुम्हाला जो कर भरावा लागेल तो या एकूण उत्पन्नावर
असावा आणि एकूण उत्पन्नावर नाही.
एकूण मिळकतीतून, वजावट मी तुम्हाला सांगेन वजा तुम्ही काय करू
शकता.
जसे विम्याचे पैसे, शैक्षणिक कर्ज, व्याज.
या सर्व गोष्टी उणे.
कारण प्रत्यक्षात
मी पैसे कमावले आहेत.
मी ते माझ्यासाठी वापरलेले नाही.
ज्या गोष्टी सरकारने द्यायला हव्या होत्या, त्यासाठी मी ते
वापरत आहे.
त्यामुळे सरकारने सांगितले की एकूण उत्पन्नातून तुमची वजावट
वजा करा.
यावर तुमचा कर भरावा लागेल.
हा मुद्दा आहे.
यासह आपण आपला नवीन विषय सुरू करू
धडा 6 अंतर्गत वजावट.
हा आमचा विषय आहे.
हा अध्याय सुरू करण्यापूर्वी,
मी तुम्हाला हे देखील सांगू इच्छितो की वेगवेगळे विभाग आहेत
आणि ते विभाग तुम्हाला सांगतात की जेव्हा तुम्ही काही
गोष्टींसाठी पैसे द्याल तेव्हा तुमच्या एकूण उत्पन्नातून तीच
रक्कम वजा केली जाईल.
याचा अभ्यास आपण या प्रकरणात करणार आहोत.
चला पहिला विभाग वाचण्यास सुरुवात करूया कारण तेथे कोणत्याही
कठीण गोष्टी नाहीत.
मी जे शिकवत आहे त्याकडे लक्ष द्या.
सर्वप्रथम,
मला आशा आहे की तुम्ही कॉपीमधील कपातीची नोंद केली असेल.
समजा माझे एकूण उत्पन्न शून्य आहे.
मला अजूनही वजावट मिळावी का? याचा विचार करा.
माझे एकूण उत्पन्न शून्य असल्यास, तरीही मला वजावट मिळावी का?
ही सगळी गणिते का केली जात आहेत?
तुम्हाला एकूण उत्पन्न मिळावे आणि त्यावर कर भरावा म्हणून ते
केले जात आहेत.
जर तुमचे उत्पन्न शून्य असेल तर तुम्ही त्यातून काय वजा कराल?
जर तुमचे एकूण उत्पन्न शून्य असेल, तर त्यातून वजावट करण्याची
गरज नाही.
धडा 6A मध्ये एकूण एकूण उत्पन्नातून वजावट समाविष्ट आहे.
लक्षात घेण्याजोगा महत्त्वाचा मुद्दा असा आहे की, जर एकूण
एकूण उत्पन्न नसेल, तर तुम्हाला कोणतीही वजावट मिळणार नाही.
आणि काही देयकांसाठी कपात उपलब्ध आहेत. कलम 80A सांगते की 80C
ते 80U पर्यंत वजावट उपलब्ध असेल.
परंतु हे असेही नमूद करते की एकूण वजावट एकूण मिळकतीपेक्षा
जास्त असेल.
आम्ही जीटीआयमधून वजावट करत आहोत आणि एकूण उत्पन्नातून वजावट
करत आहोत.
जर हे रु. 100 असेल, तर मला जास्तीत जास्त किती वजावट मिळू
शकते?
त्यामुळे वजावट कोणत्याही परिस्थितीत एकूण मिळकतीपेक्षा जास्त
असू शकत नाही.
तुम्ही कपातीचा दावा कसा करता?
मला सरकारकडून वजावट घ्यायची असेल, तर मी दावा कसा करू?
मी काहीही दावा करत नाही. जेव्हा तुम्ही तुमचा आयकर रिटर्न
फॉर्म भरता तेव्हा तुम्हाला वजावट मिळेल.
मात्र त्यासाठी तुम्हाला लेखी फॉर्म भरावा लागेल. तुम्ही लेखी
फॉर्म दाखल न केल्यास, तुम्हाला वजावट मिळणार नाही.
त्यामुळे वेळोवेळी लेखी फॉर्म दाखल करा, असे लोक म्हणतात.
तुम्ही सरकारच्या जाहिराती पाहिल्या असतील. तुम्ही तुमचा लेखी
अर्ज वेळोवेळी दाखल करा, असेही ते सांगतात.
अजून एक गोष्ट आहे. PGBP हेडमध्ये 35AD नावाचा विभाग आहे.
कलम 35AD सांगते की काही विशिष्ट व्यवसाय आहेत.
आणि जर तुम्ही ते निर्दिष्ट व्यवसाय सुरू केले, तर त्या
व्यवसायांशी संबंधित खर्चाची वजावट 35AD मध्ये घेतली पाहिजे.
जर तुम्हाला 35AD आणि कलम 80 मध्ये पेमेंट मिळाले तर तुम्हाला
दोन्ही मिळतील का?
उत्पन्न समान राहील.
तर, तुम्ही ते दोनदा वजा कराल का?
उत्तर नाही आहे. तुम्हाला ते दोनदा कमी करण्याची गरज नाही.
तुम्ही एकतर 35AD वर जाऊ शकता आणि तिथून वजावट मिळवू शकता.
किंवा जर तुम्हाला तिथून वजावट मिळत नसेल तर तुम्ही येथून
वजावट मिळवू शकता.
तुम्ही एकदा खर्च केला, त्यामुळे तुम्हाला दोनदा वजावट मिळणार
नाही.
तुमच्याकडे एक पर्याय आहे. तुम्ही दोनपैकी कोणत्याही
विभागातून वजावट मिळवू शकता.
तुमचा लिखित फॉर्म भरणे फार महत्वाचे आहे.
जर तुम्ही तुमचा लिखित फॉर्म भरला नाही, तर तुम्हाला त्या
बाबतीत कोणतीही वजावट मिळणार नाही.
बघा, तुमचा लेखी फॉर्म न भरल्याने तुमचे किती नुकसान होते.
काही अडचण? काही काळजी? काही भीती? नाही, बरोबर? चला पुढे
जाऊया.
आयकर कायद्यातील सर्वात महत्त्वाच्या कलमांपैकी एक असलेल्या
पहिल्या कलम 80C पासून सुरुवात करूया.
हा एवढा महत्त्वाचा विभाग आहे की, त्याकडे नजर चुकवली तर
अनर्थ होईल.
तो एक अतिशय महत्त्वाचा विभाग आहे. ते तुमच्या संपूर्ण
आयुष्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
व्यावहारिक जीवनात तो एक अतिशय महत्त्वाचा विभाग बनतो.
कलम 80C.
कलम ८० सी काय म्हणते?
सर, कलम ८० सी हे ब्लँकेट विभागासारखे आहे.
त्यात अनेक गोष्टींचा समावेश होतो.
उदाहरणार्थ, जर तुम्ही स्वतःसाठी, तुमच्या जोडीदारासाठी किंवा
तुमच्या मुलासाठी जीवन विमा पॉलिसी घेतली असेल.
मी काय म्हटलं?
जर तुम्ही स्वतःसाठी, तुमच्या जोडीदारासाठी किंवा तुमच्या
मुलासाठी जीवन विमा पॉलिसी घेतली असेल.
मग तुम्हाला त्यासाठी प्रीमियम मिळेल.
या पॉलिसी वार्षिक प्रीमियमवर जातात.
तुम्ही प्रीमियम भरल्यास तुम्हाला त्या प्रीमियमची वजावट
मिळेल.
आणि कमाल मर्यादा दीड लाख रुपये आहे.
उदाहरणार्थ, जर तुमचा प्रीमियम 1 लाख रुपये असेल, तर तुम्हाला
1 लाख रुपयांची वजावट मिळेल.
परंतु जर तुमचा प्रीमियम 2 लाख रुपये असेल तर तुम्हाला
जास्तीत जास्त 1.5 लाख रुपयांची वजावट मिळेल.
हा विभाग जीवन विमा प्रीमियमबद्दल बोलतो.
हे बर्याच गोष्टींबद्दल बोलते.
चला पुढे जाऊया.
तुम्हीही वाचाल आणि मीही वाचेन.
कलम 80C मध्ये GTI मधून कपात करण्याची तरतूद आहे.
वजावट वैयक्तिक किंवा HUF साठी उपलब्ध आहे.
तुम्हाला मिळण्याची कमाल मर्यादा 1.5 लाख रुपये आहे.
खालील गुंतवणूक आहेत.
मी म्हटल्याप्रमाणे, हा विभाग ब्लँकेट विभागासारखा आहे.
हा केवळ जीवन विमा नाही.
हे तुम्हाला इतर बर्‍याच गोष्टींसाठी वजावट देखील देते.
ते इतर कोणत्या गोष्टी देते?
आणि जीवन विमा पॉलिसीमध्ये काही अटी आहेत.
ते काय आहेत ते मी तुम्हाला सांगेन.
एक एक वाचत रहा.
तुम्हाला इतर बर्‍याच गोष्टींसाठी वजावट मिळेल.