हो मित्रांनो कसे आहात सगळे?
तू कसा आहेस?
साहेब, कसे आहात?
मी चांगला आहे.
तुम्हा सर्वांना आशीर्वाद.
मला तुम्हाला भेटण्याची संधी मिळते.
तो माझा दिवस बनतो.
सर, आज तुम्ही खूप काव्यमय मूडमध्ये आहात.
काव्यात्मक मूडमध्ये हे फक्त एक छोटेसे व्याख्यान आहे.
तो एक छोटा वर्ग आहे.
मला फार लांब चर्चा करायची नाही.
कारण आमची शेवटची काही लेक्चर्स खूप भारी झाली आहेत.
बरोबर? मला जरा माफ कर.
काहीही जड नाही.
सामग्री अशी जाते.
मी काय बोलू?
विभाग असे आहेत की मी सुद्धा असहाय्य होतो.
पण मी नेहमी ते सोपे करण्याचा प्रयत्न करतो.
हे ठीक आहे.
हे काही विषय आहेत.
ते फार मोठे विषय नाहीत.
चला त्यांना लवकर समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया.
विषयाचे नाव काय आहे?
मानले.
विचाराचे पूर्ण मूल्य.
मानले.
विचाराचे पूर्ण मूल्य.
याचा अर्थ काय?
विचाराचे पूर्ण मूल्य काय आहे?
जे आमच्या विक्रीचे उत्पन्न आहे.
जेव्हा आम्ही कोणतीही भांडवली मालमत्ता विकतो, तेव्हा भांडवली
नफा मिळवण्यासाठी, आम्ही प्रथम विक्रीतून मिळालेल्या रकमेची
गणना करतो.
विक्रीतून मिळालेली रक्कमही फसवू शकते.
आत्तापर्यंत आम्ही विक्रीतून मिळालेल्या कोणत्याही रकमेची वजा
करण्याबद्दल बोललो आहोत.
मग तुम्हाला कॅपिटल गेन मिळेल.
पण जर मला भांडवली नफा कमी करायचा असेल तर मी हे देखील करू
शकतो.
जर मला माझ्या विक्रीतून मिळालेल्या रकमेचे मूल्य कमी करायचे
असेल, मला ते वास्तविक ठेवायचे असेल आणि विक्रीतून मिळालेल्या
रकमेचे मूल्य कमी करायचे असेल, तर काय होईल?
जर मी 100 कोटींची मालमत्ता विकत असेल आणि माझी खरेदी किंमत
10 कोटी असेल, तर माझा भांडवली नफा 90 कोटी आहे.
पण जर माझी खरेदीची किंमत 10 कोटी असेल तर मी हे देखील करू
शकतो.
मी दाखवू शकतो की माझी विक्री 10 कोटी रुपये आहे.
जर मी 10 कोटींची विक्री उत्पन्न कमी केली असेल, तर माझा
भांडवली नफा शून्य आहे.
हे शक्य आहे का?
सर, फेरफार ही एक कथा आहे.
हेराफेरी सर्वत्र होऊ शकते.
भारत हा नेहमीच हेराफेरीचा देश राहिला आहे.
राजकारणापासून व्यवसायापर्यंत सर्वत्र हेराफेरी सुरू आहे.
हेराफेरी सर्वत्र आहे.
गहू किंवा तांदूळ घेतल्यास त्यात फेरफार होतो.
त्यात खडे टाकले तर दुधात पाणी मिसळले तर त्याचीही फेरफार
होते.
असेच करत राहिले तर एक दिवस आपल्या देशाची तिजोरी रिकामी
होईल, असे सरकारने म्हटले आहे.
अच्छे दिन विसरा, काही दिवस तरी मुलं आमच्याकडे येणार नाहीत.
यावर उपचार करावे लागतील.
आणि उपचार म्हणजे, तुमचा विश्वास असो वा नसो, आम्ही असे गृहीत
धरू की हे विक्रीचे पैसे आहेत.
तुमचा विश्वास असो वा नसो, आम्हाला काही फरक पडत नाही.
आम्ही असे गृहीत धरू की हे विक्रीचे पैसे आहेत.
तुमचा भांडवली नफा यावर आधारित असेल.
तुमचा वास्तविक व्यवहार कोणत्याही मूल्याचा आहे की नाही.
तुमचा प्रत्यक्ष व्यवहार कोणत्याही मूल्याचा असो, आम्हाला
काही फरक पडत नाही.
असे गृहीत धरले जाईल की हे मूल्य तुमची वास्तविक विक्री
उत्पन्न आहे.
हा मुद्दा आहे.
बघूया.
पहिली केस जमीन आणि इमारतीची आहे.
दिग्दर्शक, जर तुम्ही थोडे मागे लक्ष केंद्रित करू शकता.
हे जमीन आणि इमारतीचे प्रकरण आहे.
जमीन आणि इमारतीच्या बाबतीत काय आहे?
ही एक साधी गोष्ट आहे.
तुम्ही प्रॉपर्टीचे व्यवहार करत आहात.
जमीन आणि इमारतीच्या बाबतीत इतकी आंधळी हेराफेरी आहे.
याची तुम्ही कल्पनाही करू शकत नाही.
तो एक व्यवहार आहे.
मी अर्ध्या रकमेचा चेक घेतला.
बाकी रोख आहे.
मी 1 कोटी किमतीचा प्लॉट विकत आहे.
मी चेकमधून ५० लाख घेतले.
मी 50 लाख रोख घेत आहे.
विक्री उत्पन्न.
जर मी विक्रीची रक्कम दाखवण्यासाठी आलो, तर त्या प्रकरणात
विक्रीची रक्कम किती असेल?
पुराव्याची किंमत काय आहे?
50 लाखांचा पुरावा आहे.
रोख रकमेचा पुरावा नाही.
मी माझ्या विक्रीतून मिळणारे उत्पन्न कमी केले आहे.
आता माझी संपादनाची किंमत कितीही असेल,
मी ते कमी करीन आणि त्याचा भांडवली नफा शून्य करेन.
लोक उलटी गणना करतात.
ते उलट गणनेत येतात.
तुम्हाला भांडवली नफा शून्य करायचा आहे का?
ठीक आहे.
तुम्हाला संपादनाची किंमत माहित आहे का?
ते किती आहे? 10 लाख?
ठीक आहे.
त्यामुळे किमान, क्रमांक 1 पासून 10 लाखांची विक्री उत्पन्न
दाखवा.
मी दाखवले.
बाकी 90 लाख रोख.
एवढी हेराफेरी केली जाते.
मालमत्तेच्या व्यवहारात हे जास्त केले जाते.
आता या लोकांना पकडायचे कसे?
त्यामुळे सरकारचे मोठे नुकसान होत आहे.
भांडवली लाभ कर कुठे लागू व्हायला हवा, तो लागू होत नाही.
कारण तुम्ही शून्य मूल्य दाखवत आहात.
तर सरकार म्हणाले, ठीक आहे, तुम्ही कितीही पैशांचा व्यवहार
केला तरी आम्हाला काही फरक पडत नाही.
मुद्रांक शुल्क मूल्यावर तुम्ही तो व्यवहार केला आहे असा आमचा
विश्वास आहे.
काही अटी पूर्ण झाल्या तर.
तुम्ही सांगत असलेल्या व्यवहाराचे बाजारमूल्य १० लाख आहे यावर
आमचा विश्वास आहे.
तुम्ही जो प्लॉट विकला आहे, 1 कोटीचा प्लॉट आहे, तो तुम्ही 10
लाखांना विकला आहे.
त्याचे बाजारमूल्य 10 लाख असल्याचे सांगत,
आम्ही बाजार मूल्य विचारात घेत नाही.
आपण त्याचे मुद्रांक शुल्क मूल्य पाहणार आहोत की सरकारी
कागदपत्रांमध्ये, त्या शहरातील त्या शहरात,
त्या शहराच्या त्या गल्लीत, त्या घराची किंमत काय?
जे स्टॅम्प ड्युटी व्हॅल्यू सांगितले जाईल, आम्ही त्या
मूल्याचा तुमची विक्री चालू असताना विचार करू.
जे तू म्हणशील ते,
त्यामुळे आम्हाला काही फरक पडत नाही.
स्टॅम्प ड्युटी मूल्य हे तुमच्या विक्रीतून मिळालेली रक्कम
मानली जाईल.
कधी, कधी, कोणत्या अटी आहेत?
मुद्रांक शुल्क मूल्यापेक्षा जास्त असल्यास, 110% मोबदला
प्राप्त होतो.
म्हणजे मोबदला किती मिळाला?
प्रत्यक्षात ते 1 कोटी रुपये आहे.
तो प्रत्यक्षात 1 कोटी आहे.
90 लाख रोख, 10 लाख चेक.
मग ते किती सांगणार?
मला 10 लाखांचा मोबदला मिळाला आहे.
आता आम्ही काय बोलणार?
मला 10 लाखांचा मोबदला मिळाला आहे हे तपासावे लागेल,
मला 10 लाखांचा मोबदला मिळाला आहे,
माझे मुद्रांक शुल्क मूल्य आहे
त्या विचाराच्या 110% पेक्षा जास्त?
म्हणजे, मुद्रांक शुल्क 11 लाखांपेक्षा जास्त आहे का?
मुद्रांक शुल्क 11 लाखांपेक्षा जास्त आहे का?
प्रत्यक्षात १ कोटीचा दर होता.
तर मुद्रांक शुल्काची किंमत 80 लाख आहे.
आता हे 80 लाख 11 लाखांपेक्षा जास्त आहेत का?
उत्तर होय आहे.
तर या प्रकरणात, काय विचारात घेतले जाईल?
मुद्रांक शुल्क मूल्य हे तुमचे संपूर्ण मूल्य मानले जाईल.
तुम्ही जो प्लॉट किंवा जमीन विकली आहे, ती तुम्ही 80 लाखांना
विकली आहे, माय डिअर.
तुम्ही ही मालमत्ता 80 लाखांना विकली आहे.
तुम्ही 10 लाख सांगत राहा, आम्हाला काही फरक पडत नाही.
तुमच्या विक्रीतून मिळालेली रक्कम 80 लाख आहे असे समजा.
जो भांडवली नफा निघेल, तो 80 लाखांनुसार निघेल.
का बाहेर येईल?
कारण मुद्रांक शुल्क मूल्य,
तुम्ही दाखवत असलेले 10 लाख,
110% पेक्षा जास्त आहे.
तर मुद्रांक शुल्क किती घ्यायचे आहे?
ही एक साधी गोष्ट आहे.
तुम्हाला कराराची तारीख घ्यावी लागेल.
ज्या दिवशी मी नोंदणी केली,
मला ती तारीख घ्यावी लागेल.
ही एक साधी गोष्ट आहे.
नंबर १ वरून जरी मला १ रुपया मिळाला तरी नंबर १ म्हणजे,
मला ते अकाऊंट पेड चेकमधून मिळते.
ते अकाऊंट पेड ड्राफ्टमधून येते.
हे इलेक्ट्रॉनिक क्लिअरिंग सिस्टममधून येते.
मला 1 रुपया मिळाला तरी.
कराराच्या तारखेच्या दिवशीचा दर, मुद्रांक शुल्क मूल्याचा दर
म्हणून घेतला जाईल.
हेच बिंदू A म्हणत आहे.
कराराची तारीख हस्तांतरणाच्या तारखेपेक्षा वेगळी असल्यास,
तुम्ही याला नोंदणीची तारीख म्हणा किंवा हस्तांतरण म्हणा,
कारण ज्या दिवशी तुम्हाला रजिस्ट्री मिळेल त्या दिवशी तुम्ही
हस्तांतरण स्वीकाराल.
आणि संपूर्ण विचार किंवा विचाराचा काही भाग,
तुम्हाला चेकमधून 1 रुपया मिळाला तरीही,
अकाऊंट पेड चेकमधून, किंवा इलेक्ट्रॉनिक क्लिअरिंग
सिस्टममधून, किंवा इतर मोडमधून, नंतर तुम्ही मूल्य स्वीकाराल.
अन्यथा, हस्तांतरणाच्या दिवशी मुद्रांक शुल्क मूल्याचा दर
स्वीकारला जाईल.
हा मुद्दा आहे.
बघितलं का?
हे पाहिलं का?
काही अनकोटेड शेअर्स आहेत का?
न उद्धृत म्हणजे, जे कुठेही सूचीबद्ध नाहीत.
shadi.com चा शेअर लाईक करा.
तो शेअर कुठेही सूचीबद्ध आहे का?
त्याची कुठेही नोंद नाही.
ते भारतात कुठेही सूचीबद्ध आहे का?
त्याची कुठेही नोंद नाही.
बोट कुठेही सूचीबद्ध आहे का?
त्याची कुठेही नोंद नाही.
तर, त्यांच्या शेअर्सची किंमत काय आहे?
शेअरचे वाजवी बाजार मूल्य, विहित पद्धतीने निर्धारित केले
जाते.
विहित पद्धत काय आहे?
आपण नंतर पाहू.
त्यांचे वाजवी बाजारमूल्य ठरवले जाते.
इतर कोणतीही भांडवली मालमत्ता आहे का?
त्याचेही वाजवी बाजारमूल्य असेल.
इथे काही समस्या आहे का?
आता पुढच्या विषयावर येऊ.
आजच्या व्याख्यानाच्या शेवटी ठेवूया.
आगाऊ रक्कम जप्त केली.
आगाऊ रक्कम मिळाली.
कलम 51.
आगाऊ रक्कम मिळाली.
चला थोडा झूम कमी करूया.
मिळालेल्या आगाऊ रकमेचा अर्थ काय?
मालमत्तेच्या व्यवहारात,
जेव्हा दोन लोक व्यवहार करत असतात,
उदाहरणार्थ, मी माझ्या संचालकासोबत मालमत्तेच्या व्यवहाराचा
करार करत आहे.
आमचे दिग्दर्शक,
मी तुम्हाला सांगतो, तो अब्जाधीश आहे.
लाखो कोटींची मालमत्ता त्यांनी बांधली आहे.
आणि त्यांना सांगा की मी MBA करत आहे. कोट्यवधी रुपयांच्या
मालमत्तेचे ते मालक आहेत.
आणि मी त्याची मालमत्ता पाहिली आणि मलाही संपत्तीची थोडी भूक
लागली आहे.
तेव्हा मी माझ्या डायरेक्टरला सांगितले की तुमच्या
प्रॉपर्टीची किंमत काय आहे? तो म्हणाला एक कोटी रुपये.
मी म्हणालो एक कोटी रुपये आहेत.
त्यामुळे हे पाच लाख रुपये आगाऊ घ्या.
पाच लाख रुपये आगाऊ ठेवा कारण मी तुमची मालमत्ता आधीच बुक
केली आहे.
मी उर्वरित पेमेंट तीन महिन्यांत हप्त्यांमध्ये करीन.
हे तुम्ही ऐकलेच असेल.
हे तुम्ही पाहिले असेलच.
मालमत्ता व्यवहारात असे बरेच घडते. तुम्ही सुरुवातीला काही
आगाऊ पैसे दिले आहेत.
मित्रांनो, काहीजण याला विधान म्हणतात. काही जण त्याला
दृश्यमान म्हणतात. आणि आम्ही त्याला आगाऊ पैसे म्हणतो.
दृश्य, विवरण किंवा आगाऊ पैसे.
आता मी दिलेले हे अ‍ॅडव्हान्स पैसे, मी दिलेले हे आगाऊ पैसे,
बाकीचे पेमेंट मी तीन महिन्यांच्या आत हप्त्याने करीन या
अटीवर दिले आहे.
पण उद्या गृहित धरा
मी हप्त्यांमध्ये पेमेंट करू शकणार नाही.
त्यामुळे मी आमच्या संचालकांना अधिकार दिला आहे की, जर मी तीन
महिन्यांत हे पैसे द्यायला आलो नाही, तर तीन महिन्यांनंतर
आपोआप या पाच लाख रुपयांचे काय करायचे? मी ते हप्त्याने
घ्यावे.
हे वास्तव आहे.
मालमत्तेच्या व्यवहारात, जेव्हाही तुम्ही पाहाल तेव्हा
तुमच्या घरातील कोणत्याही मोठ्या व्यक्तीला विचारा की, तुम्ही
दिलेल्या विवरणपत्राचे पैसे, आणि नंतर तुम्ही पैसे नाकारता
किंवा नंतर तुम्ही म्हणाल की तुम्हाला या मालमत्तेत रस नाही.
ते पैसे काढून घेतले जातात आणि नंतर ते तुम्हाला परत मिळत
नाहीत.
तुमच्या खिशातले पैसे गेले.
माझा खिसा गेला.
आमच्या संचालकाला हे पाच लाख रुपये मिळाले तर त्याचे उत्पन्न
आहे का?
त्याला ते कुठून तरी मिळाले आहे का? ते एक प्रकारे त्याचे
उत्पन्न झाले आहे का?
आता हे उत्पन्न आहे, पण ते कोणत्या डोक्यात दाखवायचे?
हे उत्पन्न भांडवली मालमत्तेशी संबंधित आहे का? हे सर्व
उत्पन्न भांडवली मालमत्तेशी संबंधित आहे का?
त्यामुळे ही एक साधी गोष्ट आहे.
जाऊ दे.
तो फक्त भांडवली नफ्यात असावा.
पण सरकारने काय सांगितले? ते म्हणाले की ते भांडवली नफ्यात
जाईल असे नाही.
त्यांनी सोप्या भाषेत सांगितले की तुमचा 1,4,2001 तर नाही
नाही, 2001 चा अध्याय संपला.
आम्ही 2001 च्या माणसाला मारले आहे. मला रस्त्यात एक मुलगा
देखील भेटला ज्याचा जन्म 1,4,2001 मध्ये झाला होता.
मी त्याचा कोट काढला आणि त्याला खूप मारले. म्हणून तो निघून
गेला. येथे 1,4,2014 आहे.
जर 1,4,2014 च्या दिवशी किंवा त्यानंतर तुमच्याकडे कोणाचे
आगाऊ पैसे असतील जे तुम्ही घेत असाल तर ते तुमचे उत्पन्न आहे.
पण ते कोणत्या डोक्यात जाईल? ते इतर स्त्रोतांमध्ये जाईल.
आणि जर ते त्यापूर्वी असेल तर ते भांडवली नफ्यात जाईल.
चला, वाचूया.
कलम 51 अशी तरतूद करते की भांडवली नफ्याची गणना करताना, वरील
आगाऊ संपादनाची किंमत कमी करणे आवश्यक आहे.
पूर्वी असे असायचे की अधिग्रहणाची किंमत जी तुम्हाला आगाऊ
मिळायची, ती तुम्ही वजा करायची.
पण आता ते इतर स्त्रोतांमध्ये मानले जाते.
ते इतर स्त्रोताकडे नेले जाते.
म्हणून जेव्हा ते इतर स्त्रोताकडे नेले जाते तेव्हा त्यावर
आयकर लागू होतो.
मग आता मी माझ्या संपादनाची किंमत का कमी करू? तथापि, जर आगाऊ
रक्कम पूर्वीच्या मालकाने प्राप्त केली असेल किंवा ठेवली असेल
आणि SAC ने नाही, तर ते संपादनाची किंमत कमी करणार नाही.
कलम 56.9 म्हणते की वाटाघाटी दरम्यान आगाऊ म्हणून प्राप्त
झालेल्या कोणत्याही रकमेची करपात्रता.
सोपे. हा मुद्दा आहे.
आता ते इतर स्त्रोताकडे जाते. तुम्ही त्याचा चार्ट येथून पाहू
शकता. तुम्हाला जास्त वाचण्याची गरज नाही.
जर आगाऊ रक्कम 1,4,2014 पूर्वी प्राप्त झाली असेल, तर तुम्ही
जे काही प्राप्त करायचो, ते तुम्ही संपादन खर्च आणि
करपात्रतेसह भांडवली मालमत्तेच्या वास्तविक हस्तांतरणाच्या
वर्षापर्यंत पुढे ढकलले आहे.
कर कधी भरला होता? जेव्हा तुम्ही वास्तविक भांडवली मालमत्ता
विकायची.
पण आता आपण 2022 च्या टप्प्यात आहोत आणि आपण 1,4,2014 बद्दल
बोलत आहोत.
त्यामुळे आता जप्त केलेले आगाऊ पैसे, इतर स्त्रोतांकडून
मिळणारे उत्पन्न घेतले जाते आणि करपात्र आहे.
आगाऊ पैसे
जप्त केले आहे.
याला आपण टोकन मनी काय म्हणू शकतो? हा मुद्दा आहे.
आजचे व्याख्यान सोपे होते.
आजचे व्याख्यान हलकेच होते.
मी ते हलके ठेवले आहे कारण तुम्ही सर्वांनी तिथे माझ्यासोबत
खूप मेहनत घेतली आहे.
फक्त आपल्या पाठीवर थाप द्या.
मी तुमच्या पाठीवर थाप मारत आहे असे समजा.
त्या वेळी मागच्या दोन लेक्चरमध्ये तुम्ही मला खूप साथ दिली.
म्हणूनच आज मी तुम्हाला फ्री पीरियड दिला आहे.
मी तुला फार अभ्यास करायला लावला नाही.
सर, स्वतःला चिअर करणं खूप गरजेचं आहे.
या जगात तुमच्यासाठी कोणी टाळ्या वाजवणार नाही.
तुम्हाला कोणीही साथ देणार नाही.
कोणीही तुमचा जयजयकार करणार नाही.
तुम्हाला स्वतःमध्ये प्रेरणा निर्माण करावी लागेल.
तुम्हाला स्वतःची प्रशंसा करावी लागेल.
सर, तुम्ही पडण्यात हरवू नका.
तुम्ही मानव आहात, अवतार नाही.
पडणे चुकीचे नाही पण पडल्यानंतर उठणे.
पडल्यानंतर उठणे ही मोठी गोष्ट आहे.
पडणे ही काही मोठी गोष्ट नाही.
पण तू तिथेच पडून आहेस.
ते चुकीचे आहे.
पडल्यानंतर उठा.
पुन्हा पडणे.
हरकत नाही.
पण पुन्हा उठ.
हरकत नाही.
साहेब, खूप मोठे आयुष्य आहे.
कोणीही कुठे जात नाही.
पुन्हा हरकत नाही.
पण फक्त तिथे खोटे बोलू नका.
उठा आणि मेहनत करा.
भेटू पुढच्या व्याख्यानात.