शुभ सकाळ, शुभ संध्याकाळ, शुभ दुपार, मी तुझा मित्र, तुझा
मोठा भाऊ, सी.एस.
श्रेया गुप्ता.
आज आम्ही एक अतिशय आश्चर्यकारक, अतिशय नवीन उत्पन्न प्रमुख
सुरू करत आहोत, ज्याचे नाव आहे कॅपिटल गेन्स.
आत्तापर्यंत आमची जी काही चर्चा झाली, ती सर्व काही
उत्पन्नाच्या प्रमुखाच्या वर होत होती.
सुरुवातीच्या व्याख्यानात मी किती उत्पन्नाचे प्रमुख
सांगितले? पाच, जे आम्ही आत्ताच कव्हर केले आहेत, पगार, घराची
मालमत्ता, व्यवसाय आणि व्यवसायातील नफा आणि नफा.
त्यानंतर, इतर स्त्रोत आणि भांडवली नफा.
तर हे आमचे आजचे कॅपिटल या विषयावरील व्याख्यान आहे
नफा होतो. पुढील काही लेक्चर्समध्ये आपण कॅपिटल गेन्सवर चर्चा
करू.
मग कॅपिटल गेन म्हणजे काय?
कॅपिटल गेन म्हणजे काय? कॅपिटल गेन, गेन, गेन म्हणजे कुठेतरी
मला काही फायदा होत आहे.
पण भांडवल म्हणजे काय? सर, मी तुम्हाला सांगतो की ही गोष्ट,
तुमचा हा उत्पन्नाचा प्रमुख, यावर, कर.
यावर कर कधी लावला जातो? ते कसे लादले जाते? आपण चर्चा करू
हे आता.
घराच्या मालमत्तेमध्ये, आम्ही चर्चा केली होती की जेव्हा
तुम्ही मालमत्तेतून काही भाडे मिळवता,
हाऊस प्रॉपर्टी हेडकडे जाऊन त्यावर टॅक्स लावला जातो.
ठीक आहे, काही हरकत नाही.
सॅलरी हेडमध्ये काय चर्चा झाली? जर तुम्ही पगारातून काही
उत्पन्न मिळवले तर कोणता हेड करपात्र असेल? पगार प्रमुख मध्ये.
व्यवसाय आणि व्यवसाय, तुमच्या व्यवसायातून तुम्हाला जो काही
नफा मिळतो, तो तुमच्या व्यवसायात जातो.
इतर स्त्रोत, जिथे काहीही शिल्लक नाही, ते इतर स्त्रोताकडे
जाईल.
तुमच्या स्वतःच्या, स्वतःच्या मिळकतीचे छोटे-मोठे ऍडजस्टमेंट
होत असले, तरी तुम्हाला जे मिळेल ते कुठेही जाणार नाही, ते
इतर स्त्रोतांकडे जाईल.
त्यामुळे उत्पन्न कोणते जाईल
कॅपिटल गेन, सर? कोणते उत्पन्न कॅपिटल गेन्समध्ये जाईल? जरा
विचार करून सांगा.
एकदा ही हेडलाईन पहा.
फक्त हेडलाईन पहा, हे काय आहे? हेडलाइन तुमच्या मागे येत आहे
का? येथे, हे घ्या.
काय म्हणते? त्यात सोनम कपूर आहुजाने बांद्रा कुर्ला
कॉम्प्लेक्सचा फ्लॅट रु.ला विकल्याचे म्हटले आहे.
32.5 कोटी.
तिने आपला फ्लॅट रु.ला विकला आहे.
32.5 कोटी.
फक्त विश्वास ठेवा.
ठीक आहे, तिचा मुख्य व्यवसाय काय आहे? तिचे मुख्य काम काय
आहे? तिचे मुख्य काम काय आहे? चित्रपटात अभिनय करणे हे तिचे
मुख्य काम आहे.
अभिनय किती आहे? काय गुणवत्ता आहे? त्यावर आपण चर्चा करणार
नाही कारण एकदा तोंड उघडले की मग काय बाहेर येणार? तुझ्या
तोंडून आणि माझ्या तोंडून आम्हांला माहीत आहे.
त्यामुळे आम्ही तिच्या अभिनयावर चर्चा करणार नाही.
पण तिचा मुख्य व्यवसाय काय आहे? अभिनय.
मालमत्ता खरेदी करणे आणि मालमत्ता विकणे हा तिचा मुख्य
व्यवसाय आहे का? हा तिचा मुख्य व्यवसाय नाही.
त्याचप्रमाणे तिचा मुख्य व्यवसाय काही और आहे.
त्याचप्रमाणे तिने गुंतवणुकीच्या उद्देशाने एक मालमत्ता खरेदी
केली.
मला रु.ला घर घेऊ दे.
25 कोटी.
जेव्हा त्याची किंमत वाढेल तेव्हा आम्ही घर विकून नफा मिळवू.
तिचा मुख्य व्यवसाय काही और आहे.
तिचा मुख्य व्यवसाय अभिनय आहे.
तिथून पैसे येत आहेत.
मी गुंतवणुकीच्या उद्देशाने नुकतीच एक मालमत्ता खरेदी केली
आहे.
मी ते रु.ला विकत घेतले.
25 कोटी.
नंतर त्याचे मूल्य वाढून रु.
३२.५ कोटी, २, ३, ४, ५ वर्षांनी मी ती मालमत्ता विकली.
माझा मुख्य व्यवसाय घर खरेदी करणे, मालमत्ता खरेदी करणे किंवा
मालमत्ता विकणे हा नाही.
माझा मुख्य व्यवसाय काही और आहे.
मी फक्त एक गुंतवणूक क्रियाकलाप म्हणून अर्धवेळ काम करत आहे.
मी घर घेत आहे, प्लॉट घेत आहे.
तुम्हा सगळ्यांनी पाहिलं असेल.
उदाहरणार्थ, एखादी व्यक्ती नोकरीत आहे.
हळुहळू त्याने इतके पैसे जमवले की गुंतवणुकीसाठी घर विकत
घेतले.
नंतर त्यांनी ते घर विकले.
एक दुकानदार आहे.
एक व्यवसाय आहे.
व्यवसायात उत्पन्न आहे.
त्याने काही रक्कम जमा केली आहे.
जो नफा येत होता, तो गोळा करू लागला
ते त्याला समोर एक प्लॉट दिसला.
ते चांगलं होतं.
तो प्लॉट त्यांनी विकत घेतला.
चार वर्षांनंतर त्या भूखंडाची किंमत वाढल्यावर त्यांनी तो
भूखंड विकला.
ही गुंतवणूक उपक्रम आहेत.
घर खरेदी करताना त्याची किंमत वाढली की विकावी.
जमीन विकत घ्या, तिची किंमत वाढली की ती विकावी.
ही गुंतवणूक क्रियाकलाप आहेत जी तुमच्या मुख्य व्यवसायाचा भाग
नाहीत.
हे तुमच्या उत्पन्नाच्या मुख्य स्त्रोताचा भाग नाहीत.
तिथून जे उत्पन्न मिळते, ते उत्पन्न कोणत्या डोक्यावर जाणार?
ते भांडवली नफ्याच्या डोक्यावर जाईल.
नेहमी लक्षात ठेवा की तुमचा मुख्य व्यवसाय प्लॉट खरेदी करणे
किंवा प्लॉट विकणे नाही.
तुमचा मुख्य व्यवसाय घर खरेदी करणे किंवा घर विकणे नाही.
तुमचा मुख्य व्यवसाय काहीतरी वेगळा आहे.
तुमचा व्यवसाय आहे. कदाचित तुम्हाला आणखी काही काम असेल.
कदाचित तुम्ही कुठूनतरी भाडे घेत असाल.
तुम्ही भाडे घ्या.
तुमचा मुख्य व्यवसाय काहीतरी वेगळा आहे.
पण इथे तुम्ही गुंतवणुकीच्या उद्देशाने घर घेतले आहे.
तुम्ही घर विकले.
त्यामुळे, खरेदी आणि विक्री दरम्यान तुम्हाला जो नफा मिळेल,
तो नफा भांडवली नफ्यात करपात्र राहील.
या संपूर्ण विषयावर आपण चर्चा करू
तो किती करपात्र असेल? काय दर? ते कोणत्या दराने करपात्र
असेल? किती
वेळ? असे देखील होते की जर ते अल्पकालीन असेल तर भिन्न दर.
जर ते दीर्घकालीन असेल तर भिन्न दर.
काय किंमत आहे? मुळात, काय करपात्र असेल? विक्री किंमत.
जर तू
सामान्यपणे बोला, नंतर विक्री किंमत वजा मी किती मिळवले आहे.
आता आपण किती मूल्य दाखवू शकतो? आपण किती मूल्य दाखवू शकतो?
या विषयावर आपण या विषयावर चर्चा करणार आहोत.
हा चर्चेचा विषय आपल्या काही व्याख्यानांमध्ये राहील.
तो काही फार मोठा विषय नाही.
तो एक मनोरंजक विषय आहे.
त्याचा खऱ्या आयुष्यात खूप संबंध आहे.
कधी ना कधी तुम्ही कुठेतरी जमीनही विकत घेणार हे तुम्हाला
समजले असेलच.
भारतात, सर्वोत्तम गुंतवणूक साधन म्हणजे आजचा दर. तुमचे
पूर्वज असावेत.
तुमच्या पूर्वजांनी त्यांच्या काळात जमीन खरेदी केली असावी.
त्यांनी जमीन विकली असावी.
त्या बदल्यात त्यांना काय मिळणार? भांडवली लाभ कर.
तर, आपण या संपूर्ण विषयावर चर्चा करू.
ही चर्चा आपण पुढे नेऊया.
चला भांडवली नफ्यासाठी सुरुवात करूया.
आम्हाला भांडवली नफ्याची गरज आहे का? भांडवली नफ्यासाठी
सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे तुमच्याकडे भांडवली मालमत्ता
असणे आवश्यक आहे.
तुमच्याकडे भांडवली मालमत्ता असावी.
ते प्रस्तावनेतून वाचूया.
आपण हळू हळू वाचू.
घाई नाही.
मी म्हणतोय तसे वाचा.
सर्व प्रथम, आपल्याला चार्जिंग विभाग काय आहे ते पहावे लागेल.
जसे मी प्रत्येक उत्पन्नाच्या हेडबद्दल बोलतो, तेथे चार्जिंग
विभाग आहे.
PGPB मध्ये काय होते? कलम २८.
यात काय असेल? कलम 45.
कलम ४५ हे भांडवली नफ्याचे शुल्क आकारणारे विभाग आहे.
त्यावर कर कसा लावावा लागतो ते सांगते.
ज्या उत्पन्नावर, भांडवली लाभ कर लावला जाईल.
तेथे कोणते स्वरूप असेल? तिथे काय असेल? ते तिथे कसे असेल?
मुळात, प्राप्तिकर कायदा कलम ४५ ला हा अधिकार देतो की तुम्ही
जाता आणि जे काही भांडवली नफा मिळकत तुम्ही पाहता, तुम्ही ते
पकडता आणि त्यावर कर लादता.
हा मुद्दा आहे.
कलम 45 मध्ये भांडवली लाभ उत्पन्नावर कर लावण्याचा अधिकार आहे.
हा चार्जिंग विभाग आहे.
एकदा कलम ४५ वाचा.
काय म्हणते? ते म्हणतात, एक मिनिट थांबा.
कलम 45 मध्ये अशी तरतूद आहे की मागील वर्षी झालेल्या भांडवली
मालमत्तेच्या हस्तांतरणामुळे होणारा कोणताही नफा आणि नफा हेड
कॅपिटल गेन्स अंतर्गत आयकर आकारला जाईल.
जर तुमच्याकडे भांडवली मालमत्ता असेल तर आता याच्या दोन ओळी
वाचा.
आम्हाला दोन तीन गोष्टी समजल्या आहेत.
आपल्याला समजलेली पहिली गोष्ट कोणती?
पहिली गोष्ट जी आम्हाला समजली आहे ती म्हणजे एक शब्द
हस्तांतरण आहे.
यातील काही गोष्टी आपल्याला समजल्या आहेत.
नफा मिळत आहे.
कशामुळे? हस्तांतरणामुळे.
आता हे हस्तांतरण काय आहे? हस्तांतरणात काय येते? हे
विक्रीसाठी हस्तांतरण आहे की इतर काही हस्तांतरण आहे
हस्तांतरणात येतो? यावर आपण विचार करू.
चर्चा होईल.
आता फक्त भांडवली नफ्याचा लिफाफा आला आहे.
त्याची स्टेपलर पिन उघडली आहे.
आता फक्त संपूर्ण पत्र वाचायचे आहे.
कशाच्या हस्तांतरणामुळे होणारा नफा? भांडवली मालमत्ता.
जेव्हा भांडवली मालमत्ता हस्तांतरित केली जाईल तेव्हाच
भांडवली नफा लादला जाईल.
मागील वर्षात प्रभावित झालेल्यांना हेड कॅपिटल गेन्स अंतर्गत
आयकर आकारला जाईल.
धन्यवाद.
चला एका नवीन विषयापासून सुरुवात करूया.
भांडवली मालमत्तेचा अर्थ काय आहे?
आम्ही नंतर हस्तांतरणाचा अभ्यास करू.
आधी बघूया कॅपिटल अॅसेट म्हणजे काय?
भांडवली मालमत्तेचा अभ्यास करणे महत्त्वाचे का आहे?
भांडवली मालमत्तेचा अभ्यास करणे महत्त्वाचे आहे कारण कलम 45
असे सांगते की जर भांडवली मालमत्ता हस्तांतरित केली गेली तर
भांडवली नफा खर्च होईल.
जर भांडवली मालमत्तेच्या व्याख्येत कोणतीही घसरण नसेल, तर मी
ती हस्तांतरित केल्यास कॅपिटल गेन खर्च करावा का?
भांडवली नफा खर्च होणार नाही.
कोणाचा खर्च होणार?
आयकर कोणावर लागेल?
भांडवली मालमत्ता हस्तांतरित केल्यास खर्च होईल.
चला बघूया कॅपिटल अॅसेट म्हणजे काय?
SSE कडे असलेली कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता त्याच्या
व्यवसायाशी किंवा व्यवसायाशी संबंधित असो किंवा नसो.
SSE कडे कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता असल्यास, त्याची भांडवली
मालमत्ता विचारात घेतली जाईल.
तुमच्याकडे कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता असेल जी व्यवसाय
किंवा व्यवसायाशी संबंधित असेल, जरी ती वैयक्तिक मालमत्ता
असली तरीही ती विचारात घेतली जाईल.
ती वैयक्तिक मालमत्ता असली तरी ती मानली जाईल.
उदाहरणार्थ, माझ्याकडे फोन आहे.
समजा माझ्या वैयक्तिक मालमत्तेत माझ्याकडे रिमोट आहे.
उदाहरणार्थ, माझ्याकडे मोबाईल फोन आहे.
ही देखील माझी वैयक्तिक मालमत्ता मानली जाईल का?
वैयक्तिक मालमत्ता म्हणजे माझे कपडे.
समजा मी 10 लाखांचा सूट घातला आहे.
ही देखील माझी वैयक्तिक मालमत्ता मानली जाईल का?
माझा चष्मा देखील माझी वैयक्तिक मालमत्ता आहे का?
जर मी हे देखील विकले तर मला त्यावर कर लागेल का?
सर, मी माझा फोन अनेकदा विकला आहे.
मी माझ्या आयुष्यात अनेकदा माझा फोन विकला आहे.
मी दुकानात गेल्यावर ते माझा फोन विकत घेतात.
मी उद्या माझा फोन विकला तर ही देखील माझी भांडवली मालमत्ता
म्हणून गणली जाईल का?
त्यावर मला आयकर भरावा लागेल का?
ती भांडवली मालमत्ता आहे की नाही ते तपासूया.
आत्तापर्यंत, आम्ही चर्चा केली आहे की कोणत्याही व्यक्तीची
मालमत्ता, मग तो व्यवसायात वापरत असो किंवा नसो, ती त्याची
मालमत्ता मानली जाईल.
तथापि, यात व्यापारातील स्टॉकचा समावेश नाही.
उदाहरणार्थ, तुम्ही नुकतेच सांगितले की तुमच्याकडे मालमत्ता
आहे, मग ती व्यवसायाशी संबंधित असो किंवा नसो.
उदाहरणार्थ, तुम्हाला माहीत आहे की माझे स्वतःचे एक्सपोर्ट
हाऊस आहे.
माझे स्वतःचे एक्सपोर्ट हाऊस आहे.
तर, आमच्यासाठी माझा साठा काय असेल?
मी कापडाचा कारखाना घेईन.
कापड कारखान्यासाठी माझा साठा किती असेल?
कच्च्या मालाचा साठा.
मी त्यावर प्रक्रिया करीन आणि तयार वस्तू बनवीन, जसे मी तयार
शर्ट बनवतो.
तर, माझ्याकडे तयार मालाचा साठा कधी असेल?
आता हा साठा मी बाजारात विकतो असे गृहीत धरू.
आता तुम्ही नफा आणि लाभाच्या अध्यायात आला आहात.
जर मी माझा तयार माल बाजारात विकला तर मी आयकर कोणत्या
डोक्यावर भरावा?
बिझनेस हेडमध्ये की कॅपिटल गेन डोक्यात?
निदान आता तरी सांग.
व्यवसायाच्या डोक्यात कर भरावा.
त्यामुळे माझा सरकारला प्रश्न आहे की, मी माझा कर व्यवसाय
हेडमध्ये भरला आहे, मग तुम्ही माझ्याकडून कॅपिटल गेन हेडमध्ये
कर का घेत आहात?
मी माझा साठा बिझनेस हेडमध्ये विकतो.
मी माझा कर व्यवसायाच्या डोक्यात भरेन.
माझ्या निव्वळ नफ्यावर कर आकारला जाईल.
मग, मी पुन्हा भांडवली नफ्यावर कर का भरणार?
त्यामुळे सरकारने सांगितले की, तुमची वैयक्तिक मालमत्ता,
तुम्ही जी काही मालमत्ता व्यवसायासाठी वापरता, ती तुम्ही
वापरत असोत किंवा न वापरता, आम्ही ती भांडवली मालमत्ता मानतो,
हे आम्ही मान्य करतो.
परंतु, हे देखील खरे आहे की स्टॉक विकून नफा हा व्यवसायाचा
नफा आहे.
तर, येथून काढून टाका.
तर, स्टॉकची व्याख्या भांडवली मालमत्ता आहे.
ते एकदा काढले जाईल, माझ्या प्रिय.
पुढे या.
असा तुमचा प्रश्न होता
मी माझा फोन अनेकदा विकला आहे.
कधीकधी, मी माझा टी-शर्ट एखाद्याला विकतो.
उदाहरणार्थ, हे क्रिकेटपटू काय करतात?
क्रिकेट सामन्यात ते चांगले खेळले आहेत.
तो टी-शर्ट परिधान करून त्यांनी एका सामन्यात विश्वचषक जिंकला
आहे.
नंतर त्या टी-शर्टचा लिलाव होतो.
त्याचा लिलाव होतो.
तुम्हाला हे समजते का?
तुम्ही याबद्दल ऐकले असेलच.
त्यामुळे त्या लिलावात त्या क्रिकेटपटूला मिळालेले पैसे,
त्याने काय विकले?
त्याने आपल्या वैयक्तिक वस्तू विकल्या.
मी वैयक्तिक मालमत्ता म्हणालो.
तर, टी-शर्ट देखील वैयक्तिक मालमत्ता बनली आहे.
त्याने ती वैयक्तिक मालमत्ता विकून पैसे घेतले.
तो त्याच्या हातात करपात्र असावा की नाही?
हा पहिला प्रश्न आहे.
दुसरा प्रश्न असा की
मी बाजारात जाऊन माझा फोन विकतो.
मी ते रु.ला विकत घेतले. 50,000.
मी ते रु.ला विकेन. 20,000.
ते माझ्या हातात करपात्र असावे का?
20,000 की नाही?
प्रश्न क्रमांक तीन.
मी फ्रीज विकत घेतला.
मी ते 10-15 वर्षे वापरले.
नंतर त्या फ्रीजने पाणी थंड करणे बंद केले.
पाणी थंड होणं बंद होताच माझा मेंदू तापू लागला.
आणि मी तो फ्रीज विकला.
तुम्ही म्हणता की या वैयक्तिक परिणामाच्या गोष्टी आहेत.
जर ती वैयक्तिक मालमत्ता असेल तर ती भांडवली मालमत्ता होईल.
त्यामुळे मी विकत असलेल्या उत्पन्नावर या फ्रीजवरही कर भरावा
का?
हे तीन प्रश्न आहेत.
याला काय उत्तर आहे ते पाहूया.
दुसरा मुद्दा असा की या वैयक्तिक परिणामाच्या गोष्टी आहेत.
वैयक्तिक प्रभाव, म्हणजे,
जंगम मालमत्ता.
जंगम म्हणजे मी हलवू शकतो असे काहीही.
उदाहरणार्थ, हा माझा मोबाईल आहे.
मी ते इकडून तिकडे हलवू शकतो.
मी माझ्या दिग्दर्शकाला देऊ शकतो.
सर्व काही जंगम आहे.
कार जंगम आहे.
कॅमेरा जंगम आहे.
टेबल, खुर्ची, फर्निचर जंगम आहेत.
म्हणून, तो म्हणत आहे की वैयक्तिक प्रभावाच्या गोष्टी, जसे की
जंगम मालमत्ता, जसे की एप्रिल, टी-शर्ट घालणे, क्रिकेटरचा
टी-शर्ट येथे आहे, एप्रिल घातलेला आहे, आणि SSE द्वारे
वैयक्तिक वापरासाठी ठेवलेले फर्निचर, किंवा कुटुंबातील
कोणत्याही सदस्याने त्यावर अवलंबून, ते तुमच्या भांडवली
मालमत्तेचा भाग बनत नाही.
वैयक्तिक प्रभावाच्या गोष्टी, एप्रिल परिधान, जंगम मालमत्ता,
SSE द्वारे वैयक्तिक वापरासाठी ठेवलेले, किंवा त्यावर अवलंबून
असलेल्या कोणत्याही कुटुंबातील सदस्य, ते तुमच्या भांडवली
मालमत्तेचा भाग बनत नाही.
आणि त्यावर कोणताही कर लावला जाणार नाही.
सरकारने मोठा दिलासा दिला आहे.
अन्यथा, सामान्य लोकांना किती तणावाचा सामना करावा लागतो याची
कल्पना करू शकता.
या सर्व सामान्य गोष्टी आहेत.
मला माझा मोबाईल बाजारात विकायचा आहे.
हा फोन जुना झाला आहे.
मला ते बाजारात विकायचे आहे.
आणि त्याचे काय होणार?
त्यावर आयकर लावला जाईल.
समजा मी 2.5 लाखांच्या सूट मर्यादेच्या खाली राहतो.
आणि जर मी माझा फोन इथे विकला तर तुम्ही म्हणाल, तुमचे
उत्पन्न आहे.
मी माझा फ्रीज विकला तर तुम्ही म्हणाल, तुमचे उत्पन्न आहे.
उद्या मी माझ्या घरचा कचरा विकला तर तुम्ही म्हणाल, कचऱ्यातून
पैसे मिळतात.
कचरावेचक जो तुम्हाला पैसे देतो तो देखील तुमची कमाई आहे.
तुम्ही ३० रुपये किमतीचे भंगार विकले, तेही तुमचे उत्पन्न आहे.
त्यामुळे सरकारने म्हटले आहे की, आम्हाला एक गोष्ट करावी
लागेल, जेव्हा तुम्ही भांडवली मालमत्ता हस्तांतरित कराल,
तेव्हा तुमचा भांडवली नफा लागू होईल.
आता या भांडवली मालमत्तेच्या व्याख्येतून काही गोष्टी काढून
टाकल्या तर
जर आपण या वैयक्तिक प्रभावाच्या गोष्टी काढून टाकल्या तर,
मग तुमचा भांडवली नफा या गोष्टींवर लादला जाणार नाही.
तुम्ही तुमच्या आयुष्याचा आनंद घ्या, तुम्हाला तुमचा फोन
विकायचा आहे, तुम्हाला तुमचा फ्रीज विकायचा आहे, तुम्ही जा
आणि तुमच्या आयुष्याचा आनंद घ्या,
त्याची विक्री करा, त्या बाबतीत तुमच्यावर कोणताही भांडवली
नफा लादला जाणार नाही.
तो का लादला जाणार नाही?
कारण तो भांडवली मालमत्तेचा भाग नाही.
ही मालमत्ता आहे, परंतु ती भांडवली मालमत्तेचा भाग नाही.
सर, तुम्ही म्हणताय की या गोष्टी वैयक्तिक परिणामाच्या आहेत.
मी म्हणालो, हो, अगदी.
तर, मला वैयक्तिक परिणामाबद्दल एक गोष्ट सांगा.
माझे लग्न झाल्यावर माझ्या सासूने मला 50 लाख रुपयांचे दागिने
दिले.
सर, तुम्ही मुलगा आहात, तिने तुम्हाला एक दागिना दिला.
होय, मी आदर करतो
बप्पी लाहिरी खूप.
मी बप्पी लाहिरीचा भक्त आहे.
माझ्या सासूबाई म्हणाल्या, हे घे बेटा, हे ५० लाखांचे दागिने
घे.
आता मी 50 लाख रुपयांचे हे दागिने विकण्यासाठी बाजारात जाणार
आहे.
मला 50 लाख रुपये मिळतील.
आयकर लोक माझ्या मागे लागले आहेत आणि जेव्हा मी हे पैसे घेऊन
घरी जाणार आहे, तेव्हा ते मला तिथे थांबवतील.
ते म्हणतील,
मिस्टर गुप्ता, तुम्ही विकलेले हे ५० लाख रुपयांचे दागिने,
त्यावर कर भरा.
मी काय बोलणार?
हे असे आहे,
आयकर विभागाचे लोक,
गोष्ट अशी आहे
या माझ्या वैयक्तिक प्रभावाच्या गोष्टी आहेत.
आणि तुमचे सरकार म्हणते,
तुमचे सरकार म्हणते,
वैयक्तिक परिणामांच्या गोष्टी भांडवली मालमत्ता बनत नाहीत.
सर, जेव्हा ती भांडवली मालमत्ता होत नाही, तर भांडवली नफा
म्हणजे काय?
त्यामुळे या 50 लाख रुपयांवर कोणताही भांडवली लाभ कर लावू नये.
त्यामुळे आयकर विभागाचे लोक चिंतेत आहेत, हैराण आहेत, दुःखी
आहेत.
ते अर्थमंत्री मॅडमकडे गेले आणि म्हणाले,
मॅडम, तुमचा आशीर्वाद असो, पुढच्या व्यक्तीने 40 लोकांसमोर
आमचा अपमान केला.
मॅडम म्हणाल्या, असं आहे का?
मग त्यांनी खोलवर विचार केला आणि विचार केला की जर आपण
वैयक्तिक प्रभावाच्या सर्व गोष्टी काढून टाकल्या तर सर्व काही
दागिने होईल.
दागिने, सोने-चांदी, या वैयक्तिक परिणामाच्या गोष्टी आहेत असे
लोक म्हणू लागतील.
लोकांसाठी, या त्यांच्या वैयक्तिक प्रभावाच्या गोष्टी बनतील.
आणि या गोष्टी त्यांच्या वैयक्तिक परिणामाच्या बनवताच त्यांना
कोणताही भांडवली नफा मिळणार नाही.
फसवणूक होण्याची शक्यता राहील.
तर सरकार म्हणाले, ठीक आहे, आम्ही वैयक्तिक परिणामाच्या
गोष्टींना भांडवली मालमत्ता मानत नाही.
पण या गोष्टींचा आपण भांडवली मालमत्ता म्हणून नक्कीच विचार
करू.
ती यादी काय आहे? इकडे ये.
ती यादी म्हणजे दागिने, पुरातत्व संग्रह, रेखाचित्र, चित्रे,
शिल्पकला किंवा इतर कोणत्याही कलाकृती.
सर, मी तुम्हाला सांगतोय की पेंटिंग आणि ड्रॉईंगची एक वेगळी
बाजारपेठ आहे.
तुम्ही M. F. हुसेन बद्दल ऐकले आहे का? त्यांची चित्रे एक
कोटी रुपयांना विकली जातात.
पेंटिंग आणि ड्रॉइंगसाठी त्यांची बाजारपेठ वेगळी आहे.
लोक वैयक्तिक परिणामाच्या या गोष्टींचा विचार करतील.
आज एम. एफ. हुसैन यांनी एक कोटी रुपयांची पेंटिंग विकत घेतली.
पाच वर्षांनंतर त्यांनी ती दोन कोटी रुपयांना विकली.
लोक म्हणतील की ही घरात ठेवलेली पेंटिंग्ज आहेत.
या वैयक्तिक परिणामाच्या गोष्टी आहेत. आणि त्याने शांतपणे एक
कोटी रुपये कमावले.
अशावेळी सरकार काय बोलणार?
तुम्हाला आमच्याबद्दल काय वाटते? कपाळावर काही लिहिले आहे का?
आम्ही वैयक्तिक प्रभावाच्या या गोष्टी देखील वगळू.
जर तुम्ही या गोष्टी विकल्या तर त्या तुमची भांडवली मालमत्ता
समजली जातील.
जेव्हा ते भांडवली मालमत्ता म्हणून गणले जातात, तेव्हा
त्यांच्यावर कर आकारला जाईल.
होय, ते टी-शर्ट, मोबाईल फोन, कार विकतात.
या प्रकरणात, त्यांच्यावर कोणताही भांडवली कर लावला जाणार
नाही.
सर, ग्रामीण शेतजमीन देखील भांडवली मालमत्तेच्या व्याख्येतून
वगळण्यात आली आहे.
मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो.
साहेब, आजही या देशात शहरांपेक्षा खेडी जास्त आहेत.
भारत हा नेहमीच गावकऱ्यांचा देश राहिला आहे.
प्रगती झालेली सर्व माणसे खेड्यातून आलेली आहेत.
गावातील एक व्यक्ती स्वतःला विकेल. तो कधीही आपली जमीन विकणार
नाही.
जर एखाद्या गावातील शेतकऱ्याला काही करायला भाग पाडले जाते,
त्याला योग्य पीक मिळत नाही, आणि त्याची गाय किंवा म्हैस मरण
पावली, कल्पना करा की त्याची गाय किंवा म्हैस मेली, त्याला
पिकाला योग्य भाव मिळत नाही, त्याला एक मुलगी आहे. घरी त्याचे
लग्न आहे, तो काय करेल?
तो आपली जमीन विकणार का?
आता तो आपली जमीन विकायला गेला आहे आणि त्याने आपली जमीन
विकली आहे.
आणि तो फक्त पैसे घेऊन परत येत आहे, की इथे मी नवीन म्हैस
घेईन, इथे मी माझा घरखर्च चालवणार आहे, इथे मी माझ्या मुलीचे
लग्न करीन.
पैसे घेऊन परत येत असताना वाटेत त्याला निर्मला सीतारामन
भेटतात आणि ती म्हणते, यावर भांडवली कर लावा.
महोदय, त्या पैशाची गरज असलेल्या व्यक्तीच्या स्थितीची कल्पना
करा आणि तो त्या पैशातून कर भरेल.
जोपर्यंत तो कर भरतो तोपर्यंत त्याच्या मुलीचे लग्न होईल.
हे खरे आहे का?
हे चुकीचे नाही का?
सरकारच्या म्हणण्यानुसार वृद्ध शेतकऱ्याला त्रास देणे योग्य
आहे का?
अशावेळी सरकार काय बोलणार?
ते म्हणतील, आम्ही तुमच्या भूमीवर अशी वाईट नजर ठेवली याचे
आम्हाला वाईट वाटते.
तर, श्री.
शेतकरी, आम्ही ग्रामीण शेतजमिनी भांडवली मालमत्ता मानत नाही.
जर तुम्ही तुमच्या गावाची जमीन विकली आणि त्यातून तुम्हाला
कोणताही नफा मिळाला, तर तुम्हाला त्या पैशावर कोणताही आयकर
भरावा लागणार नाही.
का नाही?
कारण ते भांडवली मालमत्ता म्हणून विचार करत नाहीत.
भांडवली लाभ कर कोण भरतो?
भांडवली मालमत्ता विकल्यावर.
जेव्हा मी भांडवली मालमत्ता म्हणून विचार करत नाही, तेव्हा
भांडवली नफ्याचा मुद्दा काय आहे?
तुम्हाला मुद्दा समजला का?
मित्रांनो तुम्हाला मुद्दा समजला का?
इथे त्यांनी ग्रामीण भाषेची व्याख्या स्पष्ट केली असली तरी मी
त्यावर चर्चा करणार नाही.
ग्रामीणच्या व्याख्येत लोकसंख्येनुसार लोकसंख्या 10,000
पर्यंत असेल तर एवढा विचार केला जाईल.
1,00,000 पर्यंत असेल तर एवढा विचार केला जाईल.
यावर फारशी चर्चा करण्याची गरज आहे असे मला वाटत नाही.
तुम्ही ते स्वतः वाचू शकता.
मी फक्त तुम्हाला सांगत आहे की काय समाविष्ट आहे आणि काय नाही.
आत्ता मी तुझा बेस बिल्डिंग करतोय.
बरोबर? सध्या, आम्ही भांडवली मालमत्ता काय आहेत यावर चर्चा
करत होतो.
तर, भांडवली मालमत्ता म्हणजे काय?
ती SSE कडे असलेली कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता आहे, मग ती
व्यवसायाशी संबंधित असो किंवा नसो.
SSE कडे असलेली कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता.
पण त्यात काय समाविष्ट नाही?
त्याचा साठा समाविष्ट नाही.
वैयक्तिक प्रभावाशी संबंधित गोष्टी काढून टाका.
गावातील जमिनीशी संबंधित गोष्टी काढून टाका.
गोल्ड डिपॉझिट बाँडशी संबंधित गोष्टी काढून टाका.
बी पॉइंट.
FII कडे असलेली सुरक्षा.
तुम्ही FII बद्दल ऐकले आहे का?
FII ही भारताच्या शेअर मार्केटमध्ये पैसे गुंतवणारी संस्था
आहे.
त्यांच्यासाठी त्यांचे शेअर्स, त्यांचे सिक्युरिटीज या
भांडवली मालमत्ता म्हणून गणल्या जातात.
जेव्हा ते त्यांचे शेअर्स विकतात तेव्हा त्यांना भांडवली
नफ्यासह कर आकारला जाईल.
युलिप झाले आहे.
तुम्ही युलिपला काय मानाल?
तुम्ही ती भांडवली मालमत्ता मानाल.
साहेब या.
चला पुढे जाऊया.
हा तक्ता पहा.
भांडवली मालमत्ता म्हणजे काय आणि काय नाही.
कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता.
SSE कडे असलेली कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता.
मग तो व्यवसायाशी संबंधित असो वा नसो.
त्यात काय समाविष्ट नाही?
भांडवली मालमत्तेच्या व्याख्येत काय समाविष्ट नाही?
स्टॉक समाविष्ट नाही.
का? कारण जेव्हा तुम्ही स्टॉक विकता तेव्हा तो व्यवसायात जाईल.
ते तुमचे व्यवसायाचे उत्पन्न होईल.
दुसरे, वैयक्तिक प्रभाव.
त्यावर आपण चर्चा केली आहे.
ग्रामीण शेतजमीन.
6.5% सुवर्ण रोखे.
आणि गोल्ड डिपॉझिट बाँड.
हे तुमचे भांडवली नफा आहेत.
भांडवली मालमत्ता म्हणजे काय?
पण त्यातून या गोष्टी बाहेर येणार नाहीत.
दागिने येतील का? होय साहेब.
पुरातत्व संग्रह, रेखाचित्र, चित्रकला येणार का? होय साहेब.
या मालमत्ता भांडवली मालमत्ता आहेत.
जेव्हा तुम्ही ते बाजारात विकता तेव्हा तुम्हाला तो भांडवली
नफा मिळेल.
माझ्या प्रिय.
ठीक आहे, सर.
चल जाऊया.