होय मित्रांनो, कसे आहात? मी सीएस रे गुप्ता, तुमचा मित्र,
तुमचा सहकारी, तुमचा शुभचिंतक आहे.
आणि आम्ही पगार प्रमुख बोलत होतो.
पगाराच्या डोक्यात, शेवटच्या लेक्चरमध्ये, मित्रांनो, आम्ही
ग्रॅच्युइटीबद्दल बोललो.
आणि मी तुम्हाला नंतर हे देखील सांगितले की काही
प्रकरणांमध्ये ते सूट देण्यात आले होते, काही प्रकरणांमध्ये
ते करपात्र होते.
सर, आपल्याला ज्याप्रमाणे ग्रॅच्युइटी मिळते, त्याच प्रकारे
आणखी बरेच फायदे मिळतात.
तुम्ही एक शब्द नक्कीच ऐकला असेल, लीव्ह एनकॅशमेंट. यावर आज
आपण चर्चा करणार आहोत.
सर, लीव्ह कॅशमेंट म्हणजे काय? साधारणपणे, सर, तुम्ही
कोणत्याही कंपनीत गेलात, तर असे होते की, एका महिन्यात
तुम्हाला एक रजा दिली जाते.
म्हणजे महिन्याभरात सुट्टी घेतली तर त्यातून तुमचा पगार कापला
जात नाही.
त्या रजेसाठी तुम्ही पात्र आहात, असे म्हटले आहे. त्याचे पैसे
तुमच्याकडून कापले जाणार नाहीत.
महिन्याला एक रजा. तोपर्यंत तुमच्याकडून कोणतेही पैसे कापले
जाणार नाहीत.
तर, 12 महिन्यांसाठी अंदाजे 12 पाने तयार केली जातात.
आता समजा माझ्यासारखा कष्टाळू कर्मचारी आहे, जो दिवसाचे 14-15
तास काम करतो.
त्याच्या मालकाने त्याला महिन्याला एक सुट्टी दिली आहे.
पण तो तसा मेहनती माणूस आहे. तो म्हणतो की मी खूप मेहनती आहे.
मला वाळवंटातूनही पाणी मिळेल. मी तशी मेहनत करतो.
त्यामुळे अशावेळी तो एकही रजा घेत नाही.
त्याची पाने जमू लागतात. जानेवारीत रजा नाही, फेब्रुवारीत रजा
नाही, मार्चमध्ये रजा नाही.
समजा, एखाद्या व्यक्तीने 12 महिने काम केले आहे आणि त्याची 12
पाने जमा झाली आहेत.
आता तो काय करणार? तो वर्षाच्या शेवटी त्याच्या मालकाकडे जाईल
आणि म्हणेल,
मलिक, राम राम. तो म्हणेल मलिक, राम राम.
त्यामुळे मालकही राम राम म्हणतील.
मला सांगा, काय प्रकरण आहे?
तो म्हणेल की तू मला 12 पाने दिलीस.
पण माझे हृदय असे आहे की मी इतके काम करतो की मी ती 12 पाने
घेतली नाहीत.
तुम्ही एक काम करा. तुम्ही ती 12 पाने ठेवा. मला ते नको आहेत
कारण मी ते घेतलेले नाहीत.
त्या बदल्यात मला पैसे द्या.
समजा, माझा पगार रु. 30,000, तर एका दिवसाचा पगार रु. 1,000.
12 दिवसांसाठी किती बनवले जाते? रु. 12,000.
आता, मी माझ्या मालकाकडे जाईन आणि सांगेन की ही 12 दिवसांची
सुट्टी होती जी तू मला दिली होती.
पण मी ते घेतलेले नाहीत. त्या बदल्यात मला माझे पैसे द्या.
त्या 12 दिवसांच्या रजेचे मी काय करत आहे? मी त्यांना रोखून
घेत आहे.
एखादा नियोक्ता त्याच्या कर्मचाऱ्याला रजा रोख रक्कम देऊ शकतो
का?
निकम, निदान आता तरी सांग.
तो देऊ शकतो. तो काहीही देऊ शकतो.
आपण फक्त किती करपात्र आहे आणि किती सूट आहे हे पहावे लागेल.
त्यामुळे मालकाने आपल्या कर्मचाऱ्याला रु. रजा रोखीकरण म्हणून
12,000.
अशावेळी कर्मचार्‍यांचे हात किती करपात्र असतील?
त्यावर आपण इथे चर्चा करत आहोत.
ते मी तुम्हाला समजावून सांगतो.
मला माझे नोटपॅड उघडू दे आणि पेन चालवू दे.
कारण त्याशिवाय तुम्हाला गोष्टी समजू शकणार नाहीत.
साहेब, तुम्ही खूप मेहनत करता आणि खूप बोलता.
तुम्ही बोलता तेव्हाच तुम्हाला गोष्टी समजू शकतात.
इकडे ये. आम्ही रजा रोखीकरणाबद्दल बोलत आहोत.
आम्ही रजा रोखीकरणाबद्दल बोलत आहोत.
आम्हाला माहित आहे की नियोक्ता कर्मचाऱ्याला काहीही देऊ शकतो.
पण किती करपात्र आहे आणि किती सूट आहे हे पाहावे लागेल.
किती सूट आहे ते मी सांगतो.
सर्व प्रथम, आपण आपले डोळे बंद करा आणि प्रत्यक्ष पावती किती
आहे ते पहा.
प्रत्येक बाबतीत ते सारखेच आहे. ग्रॅच्युइटीमध्येही तेच होते.
प्रत्यक्ष पावती किती आहे?
ठीक आहे, आपण पाहू.
दुसरे म्हणजे, आम्ही रु.ची मर्यादा निश्चित केली आहे. 3 लाख.
प्रत्येक बाबतीत मर्यादा असेल.
ग्रॅच्युइटीमध्ये ते रु. 20 लाख.
या प्रकरणात ते रु. 3 लाख.
प्रथम, आपल्याला ते आत्मसात करावे लागेल.
ते काय आहे हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
ठीक आहे.
तिसरे म्हणजे, 10 महिन्यांचा पगार.
10 महिन्यांचा पगार.
हे स्पष्ट आहे का?
10 महिन्यांचा पगार.
तो सरासरी पगार आहे.
मी तुम्हाला सांगेन की सरासरी पगार किती असेल.
चौथे, क्रेडिट सोडा.
जो तुमच्याकडे होता.
सरासरी पगाराने ते गुणाकार करा.
ते काय आहे ते पहा.
मी तुम्हाला ते समजावून सांगेन.
काळजी करू नका. मी तुम्हाला ते समजावून सांगेन.
माझा भाऊ तुम्हाला समजावून सांगेल.
सर, तुमचे हस्ताक्षर खूप चांगले आहे.
मी माझ्या हस्ताक्षराचे काय करावे?
ते थोडे समायोजित करा.
बघा, या दोन मुद्यांमध्ये काही अडचण नाही.
तुम्हाला खरी पावती कळेल.
केस टू केस.
रु. 3 लाख.
आम्ही मर्यादा निश्चित केली आहे.
आता पुढच्याकडे या.
10 महिन्यांचा पगार.
आता पगारात काय असेल?
प्रत्येक गोष्टीत तुमचा प्रश्न निर्माण झाला पाहिजे.
पगारात काय समाविष्ट केले जाईल?
सर, पगारात तो शेवटचा काढलेला पगार नाही.
हा पगार 10 महिन्यांचा सरासरी पगार आहे.
10 महिन्यांसाठी सरासरी पगार.
मागील 10 महिन्यांचा सरासरी पगार.
आणि त्यात तुमचा महागाई भत्ता समाविष्ट केला जाईल.
तेही 10 महिन्यांसाठी.
आणि जेव्हा महागाई भत्ता समाविष्ट केला जातो, तेव्हा
उलाढालीनुसार 10 महिन्यांचे कमिशन, ते देखील समाविष्ट केले
पाहिजे.
साहेब, काय म्हणताय?
मी लिहीत होतो.
मित्रा, तू काय करतोस?
हे घे.
पगार, अधिक डीए, अधिक कमिशन.
पण या महिन्यांची सरासरी किती आहे?
10 महिन्यांची ही सरासरी आहे.
ठीक आहे, सर?
जर ते 10 महिन्यांसाठी सरासरी असेल, तर ते 10 महिन्यांसाठी
घ्या.
हरकत नाही.
काही हरकत नाही सर.
तुमचा सरासरी पगार आला की तो इथेही उपयोगी पडेल.
कारण इथेही सरासरी पगाराची गरज आहे.
तर, जर तुम्ही हे एकासाठी मोजले तर ते दोन्हीसाठी वापरले जाईल.
आणि हे लीव्ह क्रेडिट आहे.
लीव्ह क्रेडिट म्हणजे, हिंदीमध्ये, लीव्ह क्रेडिट म्हणजे
तुम्हाला वर्षभरात किती सुट्ट्या देण्यात आल्या.
आणि त्यातल्या किती सुट्ट्या घेतल्या?
असे गृहीत धरा की वर्षभर,
मला 20 सुट्ट्या देण्यात आल्या.
आणि मी त्यापैकी 12 सुट्ट्या घेतल्या.
तर, रजेचे क्रेडिट काय असावे?
उत्तर 8 आहे.
वर्षभरात,
मला 100 सुट्ट्या देण्यात आल्या.
आणि मी 60 सुट्ट्या घेतल्या.
तर, रजेचे क्रेडिट काय असेल? 40 सुट्ट्या.
40 सुट्ट्यांचे क्रेडिट सोडा म्हणजे 40 सुट्ट्यांच्या
पैशासाठी,
मला एन-कॅश मिळू शकते.
ते 100 होते.
100 पैकी मी 8 सुट्या घेतल्या आहेत.
ते संपले.
पण 40 सुट्ट्यांच्या पैशासाठी,
मला एन-कॅश मिळू शकते.
लीव्ह क्रेडिट म्हणजे काय?
सर, उपलब्ध ३६५ सुट्ट्यांपैकी,
मी फक्त 365 घेतले.
एक काम करा.
मग ते सोडा.
तुम्हाला नोकरी का मिळत आहे?
तुम्हाला 365 सुट्ट्या मिळतात, हे कसले काम आहे?
आम्हाला सांगा.
आम्ही पण येऊ.
लीव्ह क्रेडिटचा अर्थ समजला का?
तुम्हाला किती सुट्ट्या मिळाल्या?
त्यापैकी, तुम्ही किती वापरले?
शिल्लक रकमेसाठी तुम्हाला पैसे मिळतील.
गृहीत धरा की या प्रकरणात, रजा क्रेडिटच्या 40 सुट्ट्या
होत्या.
सरासरी पगाराने ते गुणाकार करा.
आणि सरासरी, तुम्हाला माहिती आहे, या प्रकरणात आम्ही किती
घेतले?
10 महिन्यांचा सरासरी पगार अधिक 10 महिन्यांचा महागाई भत्ता
आणि उलाढालीवर आधारित 10 महिन्यांचे कमिशन.
आम्ही हे घेतले सर.
यापैकी सर्वात कमी काय असेल?
सूट.
एका उदाहरणाने समजून घेऊ.
उदाहरणार्थ, 10 महिन्यांच्या व्यक्तीचा सरासरी पगार,
पगार आणि महागाई भत्ता
अधिक कमिशन.
गृहीत धरा की पगार रु.
10 महिन्यांचा सरासरी पगार 80,000.
शेवटच्या.
तुम्ही रु. त्यासाठी 10,000 रु.
महागाई भत्ता.
ठीक आहे, रु. ९०,०००.
आणि त्याला उलाढालीवर आधारित कमिशन मिळते असे गृहीत धरा.
सरासरी रु.
गेल्या 10 महिन्यांतील 10,000 प्रति महिना.
तर एकूण पगार किती?
रु. 100,000.
आता इथे किती आहे?
10 महिन्यांचा पगार.
रु. 10,000,000.
हा मुद्दा स्पष्ट आहे.
रु. 3,00,000.
आणि गृहीत धरा की त्याची खरी रजा आणि मिळालेली रोख रक्कम रु.
रु. 20,00,000 झाले.
रु. 3,00,000 येथे आहे.
रु. 10,00,000 येथून आहे.
आणि असे गृहीत धरा की त्याच्याकडे 10 दिवसांची रजा क्रेडिट
होती.
त्याच्याकडे 10 दिवस काय होते?
क्रेडिट सोडा.
मग अशावेळी तो काय करणार?
10 दिवसांनुसार, तुमच्या पगाराची गणना करा.
किंवा समजा की रजा क्रेडिट 15 दिवसांसाठी होती.
तर रु. 50,000.
सोपे.
रु. 15 दिवसांसाठी 1,00,000.
15 भागिले 30.
तर रु. 50,000.
तर तिन्ही पैकी किमान किती?
रु. 20,00,000, रु.
3,00,000, रु.
10,000 किंवा रु.
किमान किती आहे?
रु. 50,000 किमान आहे.
जर रु.
20,00,000 कमी आहे त्यापेक्षा सरकार करेल
रु. 50,000 सूट.
आणि प्रत्यक्ष पावती रु.
20,00,000 रु.
करपात्र असेल.
जर तुम्हाला 20 लाख मिळाले, जर तुम्ही त्याची इतर 4 सोबत
तुलना केली आणि असे दिसून आले की 50,000 सर्वात कमी आहेत, तर
तुम्ही सर्वात कमी रकमेतून सूट देऊ शकता आणि उर्वरित 19.5 लाख
कर्मचाऱ्याच्या हातात करपात्र असतील.
हा मुद्दा आहे.
यात काही अडचण आहे का?
बघा, समजून घ्यायचे असेल तर समजून घ्या.
मी आधीच स्पष्ट केले आहे.
काही अडचण?
साहेब, या प्रकरणातही सरकार लाभ देते का?
तुम्ही नेहमी म्हणता की सरकार आणि सरकारी कर्मचाऱ्यांना लाभ
मिळतात.
या प्रकरणात देखील, काय होते ते मी तुम्हाला सांगतो.
टर्म दरम्यान, सेवेदरम्यान रोख रक्कम सोडा, जर तुम्ही ती
घेतली तर तुम्ही काय करत आहात?
तुम्ही ते सेवेदरम्यान घेत आहात.
तुमची सेवा चालू आहे, मग तुम्ही काय करत आहात?
तुम्ही रजा रोख रक्कम घेतली आहे.
ठीक आहे? काय झालंय?
थांबा, मला ते सेट करू द्या.
मला वाटते ते थांबले आहे.
मला ते जसे आहे तसे समजावून सांगा.
काळजी करू नका.
आमची मेहनत बघा, ती पुन्हा खुलली आहे.
मी तुला सांगितले आहे,
मी तुम्हाला सांगतो, आमची मेहनत खूप आहे, आम्ही खूप मेहनत घेत
आहोत, आम्हाला अभ्यास करायला भाग पाडले आहे.
तुमच्या समोर पहा, एक चमत्कार घडला आहे.
बाबा श्रेया गुप्ता जी चे जय जय कौर म्हणा.
चला मित्रांनो, आपण रजा रोखीकरणाबद्दल बोलत आहोत,
मी तुम्हाला सांगतो, तुम्हाला सेवेदरम्यान मिळाले तर तुम्ही
सेवेदरम्यान घेतले, तुम्ही दरवर्षी जाता, तुम्ही वर्षाची पाने
गोळा करता, आणि तुम्ही तुमच्या मालकाकडे जाता, वर्षाच्या
शेवटी, तुम्ही मला द्या. पैसा,
मी रजा घेतली नाही.
अशा परिस्थितीत, तुम्ही सरकारी कर्मचारी असाल किंवा
गैर-सरकारी कर्मचारी, दोन्ही बाबतीत तुम्हाला करपात्र मिळेल.
तुम्ही सरकारी कर्मचारी असलात तरी आम्ही सरकारी कर्मचाऱ्याला
सांगतोय, आम्ही तुम्हाला खूप फायदे दिले आहेत.
सेवेदरम्यान, तुम्हाला करपात्र मिळत आहे.
आमच्याकडून इतके घेऊ नका.
आपल्यालाही देश चालवायचा आहे.
अच्छे दिन कोण आणणार?
काका आणतील का?
आणि ही आणखी एक गोष्ट आहे, तुम्ही सेवानिवृत्त झाल्यावर,
किंवा नोकरी सोडताना, त्या वेळी जर तुम्ही ती घेतली तर,
अशावेळी, सरकारच्या हातात, ती पूर्णपणे सूट होईल.
सरकारी नोकरीत येण्याचा आणखी एक फायदा, लाभानंतर फायदा.
आणि खाजगी कर्मचार्‍यांच्या बाबतीत, आमच्या चर्चेनुसार, चर्चा
केल्याप्रमाणे, सूट दिली जाईल.
सेवेदरम्यान, कोणत्याही कर्मचाऱ्याला करपात्र मिळेल.
सेवानिवृत्तीच्या काळात, किंवा तुम्ही नोकरी सोडल्यावर, अशा
परिस्थितीत, सरकारच्या हातात, ते पूर्णपणे सूट असेल.
सरकारच्या हातात ५० हजार कोटी मिळाले तरी ते पूर्णपणे करमुक्त
होईल.
आणि अशासकीयांच्या हातात, नंतर प्रत्यक्ष पगार असेल, आणि 3
लाख, नंतर महिन्याचा सरासरी पगार, आणि एकाधिक क्रेडिट पगार.
आणि जे काही दिले जाईल, त्या बाबतीत ते सूट होईल.
हा मुद्दा आहे.
आणि यासह, सुट्टीच्या व्यस्ततेचा विषय संपतो.
परिस्थिती पहा.
अडचणी होत्या,
व्याख्यान चालू राहिले आणि त्रास आला आणि गेला
आणि आपणही त्याकडे दुर्लक्ष केले
आणि आमचे व्याख्यान चालूच होते
म्हणूनच म्हणतात की आयुष्यात अडचणी आल्या तर
मग त्यानुसार दुर्लक्ष करा
जसे आपण आज केले
तुमच्या आयुष्यातील समस्यांकडे दुर्लक्ष करा
तुमच्या आयुष्यात जसे
तुम्ही अकरावीच्या गुणपत्रिकेकडे दुर्लक्ष केले
त्या मार्कशीटचा काही उपयोग झाला का?
काहीही नव्हते, बरोबर?
मित्रांनो मला एवढेच सांगायचे होते
खूप खूप धन्यवाद