चला पुढे जाऊया. रिव्हर्स चार्जबद्दल चर्चा करूया.
रिव्हर्स चार्जमध्ये वस्तूंच्या पुरवठ्याची वेळ कशी तपासायची?
ते कोणत्या तारखेला पुरवठा होत आहे की नाही हे कसे तपासायचे?
सर्व प्रथम, आपल्याला तारखांची तुलना करावी लागेल.
कोणती तारीख पहिली आहे? वस्तू प्राप्त झाल्याची तारीख.
ज्या तारखेला माल मिळत आहे.
या रिव्हर्स चार्ज पॉइंटमध्ये, तुम्हाला जे काही मोजायचे आहे,
ते तुम्हाला रिसीव्हरच्या दृष्टिकोनातून करावे लागेल.
तुम्ही स्वत:ला पुरवठादार मानणार नाही, तर स्वीकारणारा.
का? कारण मी तुम्हाला आधी सांगितल्याप्रमाणे, रिव्हर्स
चार्जच्या बाबतीत, तुम्ही मालाचा पुरवठा करत आहात.
मात्र रिव्हर्स चार्जच्या बाबतीत हा कर सरकारकडे कोण जमा
करणार?
खरेदीदार ते जमा करेल.
त्यामुळे आम्ही जे काही विचार करतो, आम्ही खरेदीदाराच्या
दृष्टिकोनातून विचार करू.
तुम्हाला जो काही विचार करायचा आहे, तो खरेदीदाराच्या
दृष्टिकोनातून विचार करावा लागेल.
तर खरेदीदारासाठी, कोणत्या तारखेला पुरवठा मानला जाईल?
कोणत्या तारखेचा पुरवठा केला जात आहे म्हणून काय मानले जाईल?
तिकडे बघा. सर्व प्रथम, ज्या दिवशी वस्तू प्राप्त झाल्याची
तारीख.
ज्या तारखेला त्याला माल मिळेल.
सर्व प्रथम, ती तारीख तपासा.
त्यानंतर, प्राप्तकर्त्याच्या पुस्तकात पेमेंटची नोंद केली
जाते ती तारीख.
तो त्याचा हिशेब करतो.
जेव्हा तो तेथे पेमेंटची नोंद करतो तेव्हा तो त्याचे
प्रमाणीकरण करतो.
तिसरे, ज्या तारखेला पेमेंट प्रत्यक्षात त्याच्या बँक
खात्यातून डेबिट केले जाते.
किंवा शेवटचा, पुरवठादाराने इनव्हॉइस जारी केल्यापासून ३१
व्या दिवशी.
चार गोष्टी पहाव्या लागतील.
आणि जे आधी असेल ते तुमची पुरवठ्याची वेळ असेल.
आज तुम्ही कोणाकडून वस्तू खरेदी कराल.
तुम्हाला असा माल मिळतो.
रिव्हर्स चार्ज अंतर्गत कव्हर केलेल्या अशा वस्तू तुम्ही
खरेदी करता.
त्यामुळे कर दायित्व, कर जमा करण्याची जबाबदारी तुमच्यावर
येईल.
आपण खरेदीदार आहात.
तुम्ही खरेदीदार आहात आणि तुम्ही रिव्हर्स चार्ज अंतर्गत
वस्तू खरेदी करता.
त्यामुळे ही जबाबदारी तुमच्यावर येईल.
आता मी तुमच्या टोकापासून विचार केला तर सर्व प्रथम मला माल
मिळाल्याची तारीख पहावी लागेल.
मला कोणत्या तारखेला माल मिळाला आहे?
मग पेमेंट.
माझ्या बँक खात्यातून पेमेंट कोणत्या दिवशी डेबिट होत आहे?
किंवा मी कोणत्या तारखेला माझ्या हिशोबाच्या पुस्तकांमध्ये
पेमेंट टाकले आहे?
आणि मग आमचा पुढचा मुद्दा बीजक जारी केल्यापासून 31 व्या
दिवशी आहे.
यापैकी जे आधी असेल, ती तुमची पुरवठ्याची वेळ असेल.
आणि जर वरील पॅरामीटरद्वारे निर्धारित करणे शक्य नसेल, तर
त्या बाबतीत पुरवठ्याची वेळ किती आहे?
प्राप्तकर्त्याच्या हिशोबाच्या पुस्तकात मालाची नोंद केली
जाते ती तारीख.
ज्या तारखेला त्याने त्याच्या वहीत माल टाकला.
चला काही प्रश्न पाहू.
बघूया.
दिलेल्या माहितीवरून पुरवठ्याची वेळ निश्चित करा.
पुरवठादाराने 4 मे रोजी रिव्हर्स चार्जच्या आधारे मालाचे बीजक
केले आहे.
त्यांनी 4 मे रोजी चालान केले आहे.
तर बीजक जारी करण्याची तारीख काय आहे? 4 मे.
त्यात चार अटी होत्या.
सर्वप्रथम, इनव्हॉइस जारी करण्याची तारीख काय आहे? 4 मे.
आणि तो म्हणत आहे की इनव्हॉइस जारी करण्याच्या तारखेला 30
दिवस उलटून 3 जून.
हरकत नाही.
3 जून रोजी 30 दिवस पूर्ण होतील.
12 जून रोजी काय आहे?
माल मिळाल्याची तारीख.
३ जुलैला काय आहे?
त्यांनी ३ जुलै रोजी पैसे भरले आहेत.
आणि त्याने पेमेंट कधी नोंदवले?
तुम्हाला याबद्दल काही माहिती आहे का?
त्याने पेमेंट कधी नोंदवले?
त्याने काहीच सांगितले नाही.
जे काही लवकर होईल ते करू.
आम्ही इनव्हॉइस जारी केल्यापासून 31 वा दिवस पाहू.
इनव्हॉइस जारी केल्यापासून 31 वा दिवस असेल.
ज्या ठिकाणी त्याने पेमेंट एंटर केले आहे ते बीजक जारी
करण्याची तारीख आम्ही घेऊ.
वस्तू प्राप्त झाल्याची तारीख.
आम्ही हे घेऊ.
बीजक जारी करण्याची तारीख.
4 जून आहे.
पुरवठादाराच्या इनव्हॉइसपासून 30 वा दिवस.
आम्ही ते घेऊ.
हे सर्वात जुने आहे.
आम्ही 3-4 तारखा घेऊ.
आम्ही या पॅरामीटरमध्ये सर्व 3-4 तारखा ठेवू.
सर्वात जुनी तारीख ही आमची पुरवठ्याची वेळ मानली जाईल.
तुमच्याकडे काही व्हाउचर आहेत का?
कधी कधी तुम्हाला गिफ्ट कूपन मिळतात.
तुम्हाला गिफ्ट व्हाउचर मिळतात.
रेडिओवर एक प्रश्नमंजुषा आहे.
तुम्हाला योग्य उत्तर द्यावे लागेल.
बाजीराव मस्तानी मधील नायिकेचे नाव काय होते?
पर्याय ए, दीपिका पदुकोण.
पर्याय बी, संगीता बिजलानी.
पर्याय C, माधुरी दीक्षित.
तुम्ही म्हणाल ठीक आहे.
पर्याय ए, दीपिका पदुकोण.
तुम्ही म्हणाल ठीक आहे.
आम्ही तुम्हाला 1000 रुपयांचे गिफ्ट व्हाउचर दिले आहेत.
गिफ्ट व्हाउचरचे दोन प्रकार आहेत.
पहिले गिफ्ट व्हाउचर म्हणजे त्या गिफ्ट व्हाउचरमधून तुम्ही
काय खरेदी करू शकता हे तुम्हाला माहीत आहे.
जसे की ते तुमच्यासाठी ते निर्दिष्ट करतील.
गिफ्ट व्हाउचरवर असे लिहिलेले असेल की जर ते 1000 रुपयांचे
गिफ्ट व्हाउचर असेल तर तुम्ही 1000 रुपयांचा शर्ट खरेदी करू
शकता.
किंवा 1000 रुपयांचे काहीतरी खाऊ शकता.
मी तुम्हाला मॅकडोनाल्डचे एक व्हाउचर दिले आहे.
किंवा मी तुम्हाला 1000 रुपयांची एखादी वस्तू दिली आहे की
तुम्ही त्यातून चित्रपट पाहू शकता.
आणि दुसरे व्हाउचर काहीही निर्दिष्ट करत नाही.
तुम्ही त्यातून काय खरेदी करू शकता हे ते निर्दिष्ट करत नाही.
मी तुम्हाला 1000 रुपयांचे व्हाउचर दिले आहे.
या व्हाउचरवर लिहिलेले असेल की तुम्ही यातून रु.1000 मध्ये
खरेदी करू शकता.
1000 रुपयांना परवानगी आहे.
एक व्हाउचर आहे जिथे तुम्ही रु. 1000 किमतीचा शर्ट खरेदी करू
शकता असे स्पष्टपणे नमूद केले आहे.
तुम्ही 1000 रुपयांचा चित्रपट पाहू शकता.
तुम्ही 1000 रुपयांचे अन्न खाऊ शकता.
आणखी एक व्हाउचर आहे जे काहीही नमूद करत नाही.
दोन्ही प्रकरणांमध्ये, व्हाउचरच्या पुरवठ्याची वेळ ही
व्हाउचरच्या पुरवठ्याची वेळ मानली जाईल.
ते पाहावे लागेल.
इकडे ये.
इकडे पहा.
जर व्हाउचर जारी करताना पुरवठा ओळखण्यायोग्य नसेल तर
व्हाउचरच्या पूर्ततेची तारीख ही व्हाउचरच्या पुरवठ्याची वेळ
मानली जाईल.
तुम्ही व्हाउचरचा वापर करता ती तारीख
उदाहरणार्थ, मी तुम्हाला रु. 1000 चे व्हाउचर दिले आहे.
आणि मी तुम्हाला सांगितले आहे की या व्हाउचरची किंमत रु. 1000
आहे.
हल्दीरामकडे जाऊन काहीही खाऊ शकता.
हल्दीरामकडे जाऊन फक्त छोले भटुरे खाऊ शकता असे नाही.
हल्दीरामकडे जाऊन काहीही खाऊ शकता.
किंवा तुम्ही कोणतीही मिठाई खरेदी करू शकता.
आपण अन्न खाल्ले आहे हे आवश्यक नाही.
आपण मिठाई देखील खरेदी करू शकता.
अशा परिस्थितीत, व्हाउचर जारी करताना व्हाउचरचा नेमका पुरवठा
ओळखता येत नाही.
जेव्हा तुम्हाला व्हाउचर मिळत असेल, तेव्हा आम्ही तिथे जाऊन
मिठाई खाऊ की अन्न खाऊ हे आम्हाला माहीत नाही.
हे आम्हाला माहीत नाही.
त्यामुळे अशावेळी हल्दीरामच्या पुरवठ्याची वेळ काय असेल?
किंवा व्हाउचरच्या पूर्ततेची तारीख काय असेल?
आणि जर तुम्हाला शर्टसाठी कूपन मिळाले, ज्याद्वारे तुम्ही
फक्त शर्ट खरेदी करू शकता, तर त्या बाबतीत, व्हाउचर जारी
करण्याची तारीख
ओळखण्यायोग्य नाही.
इथे काही समस्या आहे का?
ही एक अतिशय सोपी संकल्पना आहे.
फार काही नाही.
अवशिष्ट प्रकरणे.
अवशिष्ट प्रकरणांचा अर्थ असा आहे की जर परिस्थिती फॉरवर्ड
चार्ज किंवा रिव्हर्स चार्जमध्ये कव्हर केली जात नसेल, तर
प्रत्येक बाबतीत पॅरामीटर्स बसत नाहीत.
आमच्याकडे पॅरामीटर्सची माहिती असणे आवश्यक नाही.
आमच्याकडे काही गोष्टींची माहिती नाही.
मग आपण काय करावे?
2 किंवा 3 प्रकरणे अशी आहेत जी कव्हर केली जात नाहीत.
मग आपण काय करावे?
आम्ही ते कोठून झाकायचे?
त्यामुळे त्यासाठी अवशिष्ट विभाग आणण्यात आला आहे.
कलम 12.5.
त्यात म्हटले आहे की, ही परिस्थिती कोठेही कव्हर केली जात
नसेल, वर चर्चा केलेल्या तरतुदींद्वारे ती कव्हर केली जात
नसेल, तर अशा परिस्थितीत काय होईल?
पुरवठ्याची वेळ किती असेल?
नियतकालिक विवरणपत्र भरण्याची देय तारीख किंवा इतर कोणत्याही
बाबतीत, जीएसटी भरण्याची तारीख.
तुम्ही ज्या तारखेला रिटर्न भरत असाल, जर तुम्ही नियतकालिक
रिटर्न भरत असाल, जर तुम्ही त्या तरतुदीत समाविष्ट असाल, जर
तुम्ही नियतकालिक विवरणपत्र भरत असाल, तर ते ठीक आहे.
परतीची तारीख.
अन्यथा, तुम्ही ज्या तारखेला जीएसटी भरत आहात, ती तारीख
पुरवठ्याची वेळ मानली जाईल.
हे मुद्दे आहेत.
आता बघा, शेवटचा मुद्दा काय आहे?
शेवटचा मुद्दा असा की कधी कधी पुरवठा असा होतो की जर तुम्ही
रु.
एखाद्याकडून 1 लाख, सारियाच्या बाबतीत, आम्ही रु. किमतीची
सारिया विकत घेतली.
2 लाख.
त्यातही आम्ही खूप प्रामाणिक होतो आणि त्यामुळेच आम्ही त्याला
पैसे द्यायचे.
पण समजा माझ्यासारखा, अत्यंत अप्रामाणिक माणूस असेल, तर
अशावेळी तो काय करेल?
तो म्हणेल, एक काम करा, माझ्यासाठी बिल बनवा.
तुम्ही माझे बिल बनवा आणि मी तुम्हाला 2 महिन्यांत पैसे देईन.
मला 2-3 महिन्यांचा क्रेडिट कालावधी द्या.
मला २-३ महिन्यांचा कालावधी द्या.
माझ्याकडे पैसे नाहीत.
मला २-३ महिन्यांचा कालावधी द्या.
मी तुम्हाला २-३ महिन्यांत पैसे देईन.
तो म्हणाला, ठीक आहे सर.
त्यांनी अट घातली की तुम्ही 2 महिन्यांत पैसे भरले तर चांगले
आणि चांगले.
पण जर तुम्ही 2 महिन्यांच्या आत पैसे दिले नाहीत, जर तुम्ही 2
महिन्यांत पैसे दिले नाहीत, तर त्या बाबतीत काय होईल?
साहेब, अशावेळी तुमच्यावर अप्रामाणिक असल्याचा आरोप लावला
जाईल. 1% आणि 2% व्याज. अटी नमूद करून, तुम्ही करार केला आणि
तो मला दिला.
ठीक आहे, क्रेडिट कालावधी 2 महिन्यांसाठी आहे. 2-3
महिन्यांनंतर, तुमच्याकडून 2% व्याज आकारले जाईल.
ठीक आहे. आता, तो जे व्याज आकारत आहे, समजा मी 2 महिन्यांत
भरू शकत नाही.
मी पैसे देऊ शकत नाही. मी ३ महिन्यांत पैसे भरतो. तर,
माझ्यावर २% व्याज आकारले जाते.
तर, 2 लाखाचे 2% किती? 4,000 रु. त्याने माझ्याकडून चार हजार
रुपये व्याज घेतले.
आता त्याच्यासाठी हा पुरवठा आहे का? मी त्याला 4,000 रुपये
देत आहे.
तर, त्या बदल्यात तो मला काही सेवा देत आहे का? 2 लाखांसाठी,
माझा विश्वास आहे की तो माल होता.
तिथे मालाचा पुरवठा होत होता. तेथे मालाचा पुरवठा होत होता.
त्यामुळे मला मोबदला म्हणून २ लाख द्यावे लागले.
याचा विचार करा. पुरवठा प्रकरणाकडे या.
तेथे मालाची विक्री होते. माझा मोबदला २ लाख होता.
या प्रकरणात मी 4,000 रुपये व्याज देत आहे.
सर्व प्रथम, तो एक पुरवठा आहे?
कोण म्हणतंय की हा पुरवठा आहे? आणि ते पुरवठा नाही असे सर्व
कोण म्हणत आहेत?
कोणी सांगेल का? तुका म्हणे तो पुरवठा ।
तुका म्हणे तो पुरवठा ।
आणि काय म्हणताय?
तुम्ही म्हणताय की तो पुरवठा नाही.
मित्रांनो, काय म्हणता? एकदा विचार करा.
भाऊ, पुरवठ्याचा अध्याय शिकवला तेव्हा,
शेड्युल 2 देखील शिकवले होते.
त्यात मी एक गोष्ट सांगितली होती की कधी कधी उशीरा पेमेंट जे
तुम्ही करता, लेट चार्जेस इ.
तुमच्याकडून गोळा केले जातात.
तर, तो देखील सेवांचा पुरवठा आहे का?
ही संधी तो सहन करत आहे, ही गोष्ट तुम्ही त्याला उशीरा देत
आहात.
तर, तो तुम्हाला एक प्रकारे सेवा देत आहे.
तो तुम्हाला सहन करत आहे.
तर, हा सेवेचा पुरवठा मानला जातो.
शेड्यूल 2 चे लेक्चर उघडा आणि पहा.
हे सेवेचा पुरवठा मानले जाते.
आणि एक प्रकारे, तो सेवेचा पुरवठा आहे.
आणि तो तुमच्याकडून 4,000 रुपये मोबदला घेत आहे.
तर, त्या बाबतीत, पुरवठ्याची वेळ काय मानली जाईल?
सर, त्या बाबतीत तो पुरवठा वेगळ्या प्रकारचा आहे.
माल विकायचा, साड्या विकायचा आमचा.
साऱ्यांची विक्री ही वेगळी गोष्ट आहे.
आम्ही वरील तरतुदी पाहिल्या होत्या.
पण इथे आपण व्याजाबद्दल बोलत आहोत.
तो एक वेगळ्या प्रकारचा पुरवठा आहे.
सेवेचा पुरवठा.
कोणत्या प्रकारची सेवा?
जो सहन करत आहे, तो उशिरा पेमेंट त्याच्याकडे येत आहे.
तो माझा उशीरा पेमेंट सहन करत आहे.
तो सहनशील आहे.
लक्षात ठेवा, आम्ही शेड्यूल 2 मध्ये अभ्यास केला होता.
तो ही गोष्ट सहन करत आहे.
की दुसरी व्यक्ती मला उशीरा पैसे देत आहे.
जर त्याने मला उशीरा पैसे दिले तर मी व्याज आकारीन.
त्याबदल्यात तो व्याज घेत आहे.
उशीरा देयके सहन करण्याची सेवा देत आहे.
आणि तो काय विचारात घेत आहे?
तो विचारात घेऊन तुमच्याकडून व्याज घेत आहे.
ही गोष्ट आहे.
ही सेवा आहे.
हा विचार आहे सर.
तर, या प्रकरणात, हा एक वेगळ्या प्रकारचा पुरवठा आहे.
तर, पुरवठ्याची वेळ काय मानली जाईल?
ज्या तारखेला तो मिळाला.
पुरवठ्याची वेळ, मूल्यात वाढ झाल्यास, व्याजाच्या कारणास्तव,
विलंबित पेमेंटसाठी, पुरवठादाराला पैसे मिळाल्याची तारीख आहे.
ज्या तारखेला तुम्हाला व्याज मिळेल, ज्या तारखेला पुरवठादार,
दुकानदार, दलाल, ज्या तारखेला त्याला व्याज मिळेल, ती तारीख
त्याच्या पुरवठ्याची वेळ मानली जाईल.
पुरवठ्याचे दोन प्रकार आहेत.
मालाची विक्री वेगळी आहे.
दोन लाख रुपयांचा करार झाला होता.
ती गोष्ट वेगळी आहे.
कुठे तो माझे उशीरा पेमेंट सहन करत आहे आणि तो काय सहन करत
आहे ते शेड्यूल 2 नुसार सेवा पुरवठा आहे.
आणि त्या बदल्यात तो माझ्याकडून विचार घेत आहे.
आणि विचार म्हणजे काय?
व्याज आहे.
आणि त्या व्याजाच्या पुरवठ्याची वेळ काय आहे?
ज्या तारखेला तो प्रत्यक्षात प्राप्त करतो.
उदाहरण पहा.
त्याचे उदाहरण एकदा वाचा.
तो काय म्हणतो?
राधा ट्रेडर्सने ६ जून रोजी श्याम सेल्सला माल विकला.
श्याम सेल्सने १५ दिवसांत पैसे न दिल्यास आम्ही दरमहा २%
व्याज आकारू या अटीसह.
ही अट आहे.
तुम्ही ६ जून रोजी माल पोहोचवला आहे.
श्याम सेल्सने तुम्हाला ६ जुलै रोजी पैसे दिले आहेत.
तर, पुरवठ्याच्या वेळेस, जर त्याने उशीरा पेमेंट केले असेल,
तर 2% व्याज आकारले जाईल.
विक्री केलेल्या मालाच्या पुरवठ्याची वेळ ही बीजक जारी
करण्याची तारीख, 6 जून आहे.
पहिला पुरवठा मालाच्या विक्रीचा असतो.
ते वेगळे पहा.
ते काय आहे?
बीजक जारी करण्याची तारीख.
आणि व्याजाच्या पुरवठ्याची वेळ काय आहे?
ज्या तारखेला तुम्हाला ते व्याज प्रत्यक्षात मिळते.
व्याजाच्या पुरवठ्याचा तो काळ आहे.
हा मुद्दा आहे.
हे बघा एकदा.
आज आपण अभ्यास केलेला हा संपूर्ण तक्ता आहे.
जर तुम्हाला उजळणी करायची असेल तर करा.
फॉरवर्ड चार्ज, रिव्हर्स चार्ज.
व्हाउचर.
आणि शेवटचा ज्याचा आपण अभ्यास केला आहे, रुची.
या सर्व गोष्टींचा येथे अंतर्भाव आहे.
ते पहा.
ठीक आहे मित्रांनो.
मी हे व्याख्यान इथेच थांबवतो.
हे कलम १२ होते.
कलम 12 मालाच्या पुरवठ्याच्या वेळेबद्दल होता.
जर तो माल फॉरवर्ड चार्ज असेल तर काय होईल?
रिव्हर्स चार्जचा माल असल्यास काय होईल?
पुढील लेक्चरमध्ये मी सेवांबद्दल चर्चा करेन.
जर सेवा फॉरवर्ड चार्जच्या असतील, तर त्या पुरवण्यासाठी वेळ
कसा मिळेल?
आणि जर सेवा रिव्हर्स चार्जच्या असतील तर त्या पुरवण्यासाठी
वेळ कसा मिळेल?
तोपर्यंत स्वतःची काळजी घ्या आणि उजळणी करत रहा.
मी तुम्हाला पुढच्या लेक्चरमध्ये भेटेन.
खूप खूप धन्यवाद मित्रांनो.