नमस्कार मित्रांनो, कसे आहात सर्व? शुभ सकाळ, शुभ संध्याकाळ,
शुभ दुपार.
यावेळी मला जो कोणी पाहत आहे, त्या व्यक्तीचे मनापासून स्वागत
आहे.
मित्रांनो, आमच्या नवीन व्याख्यानात, नवीन व्याख्यानात आपले
स्वागत आहे.
तुम्ही सगळे कसे आहात?
छान, बाहेर मस्त मजा.
आपण भांडत आहात?
आपण गोष्टींशी संघर्ष करत आहात?
तुम्ही विषयांवर भांडत आहात का?
सर, तुम्ही मेहनत करत आहात, सर तुम्ही लढत आहात हे जीवनात
महत्त्वाचे आहे.
कारण जो हरला तोच जो लढला नाही.
जे लढतात, जे प्रयत्न करतात ते सर कधीच हरत नाहीत.
जीवनातील मुख्य गोष्ट म्हणजे निर्णय घेणे.
ठरवलं तर करशील.
जर तुम्ही ठरवले नाही तर तुम्ही जिथे असाल, तिथून खाली जाल.
व्यावहारिक जीवनात मी जे पाहिले तेच सांगतो.
ज्या लोकांनी आयुष्यात ठरवले आहे की आपण आपली सध्याची
परिस्थिती बदलायची आहे.
आपल्याला अशी पातळी गाठायची आहे, ज्यामुळे आपली स्थिती
निर्माण होते.
आता आमची स्थिती अशी आहे की जो येईल तो मारतो आणि निघून जातो.
आमच्याकडे उत्तरे आहेत.
त्याला काय बोलावे ते आम्हाला माहीत आहे.
पण काही कारणास्तव आपण त्याच्याशी बोलू शकत नाही.
आम्ही परत प्रत्युत्तर देण्यास सक्षम नाही.
आणि आपण काहीही करू शकणार नाही हे त्याला माहीत आहे.
यामुळे तो आम्हाला साहेब मारत आहे.
पण आयुष्यात असा दर्जा हवा असेल, डोंगराचं ते शिखर, चढायचं
असेल तर, जिथून सगळी दृश्यं तुम्हाला छोटी वाटतात, प्रत्येक
गंतव्य तुम्हाला लहान वाटतं, तर साहेब, ती गोष्ट तुम्हाला
ठरवावी लागेल. .
वास्तविक गोष्ट, जी लोक बनवतात, जी लोक बनवतात, प्रत्यक्षात
ती नंतर बनते, आधी मनात असते.
ज्या व्यक्तीने पहिल्यांदा बल्बचा शोध लावला, तेव्हा अनेक
वर्षांनी हा शोध लागला, पण त्याच्या मनात पहिला शोध लागला.
त्याने मनात विचार केला होता की मी अशी वस्तू बनवीन, ज्यामुळे
अंधार दूर होईल.
24 तास प्रकाश आला.
स्वातंत्र्याच्या लढ्यात लोकांच्या मनात विचार आला होता की,
अशा क्रांतीची आपल्याला गरज आहे.
आपल्याला अशा गोष्टी कराव्या लागतील, ज्यामुळे आपला देश
स्वतंत्र होईल.
त्याने मनात विचार केला, पण कृती नंतर झाली.
हा सगळा मनाचा खेळ आहे.
हे काम मलाच करायचे आहे असे मनात ठरवले तर तुमचा मार्ग असाच
चालू राहील.
निसर्गाकडून, निसर्गाकडून, तुम्हाला असे संकेत मिळतील, की
तुम्ही त्याच मार्गावर पुढे जाल.
सगळा खेळ मनाचा आहे.
ठरवलं तर काहीतरी साध्य होईल साहेब.
200 वर्षांपूर्वी दक्षिण आफ्रिकेत ट्रेनमध्ये एका भारतीयाला
ट्रेनमधून बाहेर काढण्यात आलं होतं.
त्या व्यक्तीने ठरवले होते, त्याने ठरवले होते की तू मला
ट्रेनमधून बाहेर काढले आहेस,
मी तुला देशातून हाकलून देईन.
मी महात्मा गांधींबद्दल बोलतोय.
म्हातार्‍याने ठरवले होते.
त्याने ठरवले होते.
फक्त धोतर आणि काठी घालून त्यांनी इंग्रजांना त्यांच्या देशात
परत पाठवले.
हे पोलीस ठाणे आहे.
तुमच्या आत आग आणायची आहे.
तिथे एक बस कंडक्टर असायचा, शिवाजी राव नावाचा माणूस.
वयाच्या 25, 26, 27 पर्यंत बस कंडक्टर.
त्या व्यक्तीचे उत्पन्न काय असेल?
पोलीस ठाण्याचा दर्जा बदलावा लागेल.
पैसे मिळवण्यासाठी.
प्रसिद्धी मिळवण्यासाठी.
आजच्या जीवनाची पातळी,
मला ती पातळी वर उचलायची आहे.
पोलीस चौकी.
आज ती व्यक्ती रजनीकांत या नावाने प्रसिद्ध आहे.
आयुष्यात खंबीर असायला हवं.
जर तुम्ही ठाम नसाल, तुम्ही कुठेही असाल, जर तुम्ही काहीही
केले नाही, तर तुम्ही येथून खाली पडाल.
सध्या जी परिस्थिती आहे, ती वाईट असेल तर ती वाईटापेक्षा वाईट
होईल.
तुम्ही ठाम नसाल तर चांगले होणार नाही.
स्वतःला जागृत करावे लागेल साहेब.
स्वप्नांना आग द्या, तिथून झोप काढा.
तुमची स्वप्ने असतील तर त्या स्वप्नांना आग द्या.
स्वप्ने द्या.
काय होऊ शकते याचा विचार करा.
तुमच्या मनातल्या गोष्टी आणा.
तुम्ही मनात ठरवले तरच खऱ्या आयुष्यात तुम्ही ते अंमलात आणू
शकाल.
मला कार घ्यायची असेल तर गाडी २ वर्षांनी येईल.
पण मी मनात विचार करेन, मला बीएमडब्ल्यू हवी की मर्सिडीज.
जर मी मनात ठरवले की मला मर्सिडीज हवी आहे, तर मी
मर्सिडीजसाठी काम करायला लागेन.
मी लहान गोष्टी करणार नाही.
मी मोठी कामे करेन.
मी मोठी कामे करण्याचा प्रयत्न करेन.
पण जर मी माझ्या मनात विचार केला असेल की मला सक्रिय व्हायचे
आहे, तर तुम्ही मोठ्या गोष्टींवर काम करत नाही.
तुम्ही आयुष्यात छोट्या स्तरावर असाल.
त्यामुळे मोठा विचार करून निर्णय घ्यावा लागेल.
चला मित्रांनो.
या.
यापासून आपला पुढचा विषय सुरू करूया.
शेड्यूल 1 आणि शेड्यूल 2, आम्ही आमच्या शेवटच्या लेक्चरमध्ये
समाविष्ट केले होते.
आम्ही पुरवठ्याची व्याख्या देखील समाविष्ट केली होती.
पुरवठ्यात काय येते आणि काय नाही.
शेड्युल 1 मध्ये कोणताही विचार न करता काही गोष्टींचा पुरवठा
म्हणून विचार करण्यात आला.
याचाही आम्ही अभ्यास केला होता.
शेड्यूल 2 ने आम्हाला सांगितले की, कोणत्या गोष्टी वस्तूंचा
पुरवठा आहे आणि कोणत्या गोष्टी सेवांचा पुरवठा आहे.
शेड्युल 2 ने आम्हाला हे सांगितले.
आज या प्रकरणाचे शेवटचे वेळापत्रक आहे
अनुसूची 3.
अनुसूची 3 आम्हाला काय सांगते?
अनुसूची 3 आम्हाला सांगते की ही अशा गोष्टींची यादी आहे ज्यात
वस्तूंचा पुरवठा किंवा सेवांचा पुरवठा नाही.
या ना वस्तूंचा पुरवठा आहे ना सेवांचा पुरवठा.
जेव्हा या वस्तू किंवा सेवांचा पुरवठा नसतो तेव्हा
त्यांच्यावर जीएसटी असेल का?
उत्तर नाही आहे.
जीएसटी लागणार नाही.
अशा गोष्टी खास तुम्हाला सांगितल्या आहेत.
कायद्याने तुम्हाला लिहिले आहे आणि सांगितले आहे की जर तुम्ही
या श्रेणीत येत असाल, तर ही त्या क्रियाकलापांची यादी आहे
ज्यात वस्तूंचा पुरवठा किंवा सेवांचा पुरवठा नाही.
काही नाही.
जेव्हा काहीही नसेल तेव्हा त्यावर कोणतेही काम होणार नाही.
हे तितकेच सोपे आहे.
हा मुद्दा आहे.
या.
ते मुद्दे कोणते आहेत ते समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया जे ना
वस्तूंचा पुरवठा आणि ना सेवांचा पुरवठा.
आपल्याला फक्त 5 मिनिटांचे लक्ष हवे आहे.
हा अध्याय स्पष्ट होईल.
त्यानंतर, आम्ही त्यात सुधारणा करू.
आपण ते पूर्ण करूया.
चला मित्रांनो.
चला सुरुवात करूया.
मुद्दा क्र. १.
ते पहा.
हे काय म्हणत आहे?
हे असे म्हणत आहे की क्रियाकलाप किंवा व्यवहार जे वस्तूंचा
पुरवठा म्हणून मानले जाणार नाहीत
किंवा सेवांचा पुरवठा म्हणून.
ते काय आहे?
पहिला मुद्दा काय आहे?
कर्मचार्‍याने नोकरीदरम्यान नियोक्त्याला दिलेल्या सेवा.
एक कर्मचारी आहे.
जसे लोक ऑफिसमध्ये काम करतात.
एक कर्मचारी आहे.
तो त्याच्या मालकाला काही सेवा देत आहे.
एक कर्मचारी आहे.
तो सकाळी ऑफिसला जातो.
तो दिवसभर काम करतो.
तो काय करतो?
मुळात तो नियोक्त्याला सेवा देत असतो आणि त्या बदल्यात
महिन्याच्या शेवटी त्याला पगार मिळतो.
ही संकल्पना आहे.
त्यात वेगळे काही नाही.
मी तिकडे जातो.
मी तिथे महिनाभर काम करतो.
आणि मला त्याच्याकडून पगार मिळतो.
तो पगार काही नाही.
तो पगार एक किंमत आहे
जी तुम्हाला तुमची स्वप्ने पूर्ण करण्यासाठी दिली जाते.
बाकी काही नाही साहेब.
खोलवर विचार केला तर रोजगार म्हणजे काय?
रोजगार म्हणजे काय?
मुळात रोजगार म्हणजे तुम्ही दुसऱ्या व्यक्तीकडे जा आणि तुम्ही
त्याचे स्वप्न पूर्ण करत आहात.
तुम्ही त्याचे स्वप्न सत्यात उतरवत आहात.
दुसऱ्या व्यक्तीकडे जाऊन तुम्ही त्याची स्वप्ने पूर्ण करत
आहात.
आणि त्या बदल्यात तुम्ही जे छोटे तुकडे फेकून देता, त्याला
पगार म्हणतात.
पगार ही ती किंमत आहे ज्यासाठी तुम्ही तुमची स्वप्ने विसरून
तुमच्या स्वप्नांचा राजवाडा विसरून दुसऱ्याच्या स्वप्नांचा
महाल बनवता.
तुम्ही दुसऱ्याची स्वप्ने पूर्ण करता.
त्याला पगार म्हणतात.
आयुष्यात संधी मिळाली तर बघा प्रत्येकाची परिस्थिती सारखी
नसते.
प्रत्येकाची परिस्थिती वेगळी असते.
मला ते नीट कळते.
पण आयुष्यात आज नाही तर 10 वर्षांनी, 15 वर्षांनी, 20
वर्षांनंतर, जेव्हा जेव्हा संधी मिळेल तेव्हा छोटासा व्यवसाय
करण्याचा प्रयत्न करा.
भलेही तो छोटा व्यवसाय असेल, 25,000-50,000 च्या गुंतवणुकीने
सुरू झाला असेल, पण एकदा प्रयत्न करून पहा.
जर ते फ्लॉप झाले तर आम्ही कसेही फ्लॉप आहोत.
आम्ही काही सुपरस्टार नाही.
पण सर, १% विचार करा.
जर 1% काम करते, 1%, फक्त 1% शक्यता आहे.
जरी ती 1% संधी पूर्ण झाली तरीही, 1% जरी कार्य करत असले तरी,
सर, तुम्ही कर्मचारी होण्यापासून नियोक्ता होण्याकडे संक्रमण
कराल.
जिथे तुम्ही कोणाच्या तरी कामासाठी जायचो तिथे तुम्ही
नियोक्ता व्हाल.
आता लोक तुमच्याकडे कामासाठी येतील.
व्यवसायाचे समाधान वेगळे असते.
मी एक छोटासा व्यवसायही चालवतो.
आम्ही फ्रेश बीकॉम मधून 3-4 नवीन इंटर्न नियुक्त केले.
आणि मी तुम्हाला सांगेन, खूप मजा आहे, खूप समाधान आहे.
असे वाटते की आपण आयुष्यात स्वतःसाठी काहीतरी करत आहात.
तुम्ही दुसऱ्याच्या वाढीवर अवलंबून नाही.
तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या वाढीवर लक्ष केंद्रित करत आहात.
कारण जेव्हा मला कळते की माझ्यात खूप टॅलेंट आहे, तो प्रयत्न
आहे, आपल्या सर्वांमध्ये टॅलेंट आहे, संयम आहे.
जेव्हा आपण इतरांसाठी कठोर परिश्रम करून त्यांना महान बनवू
शकतो, तेव्हा आपल्या कामात ती मेहनत दुप्पट होते.
जर मी 8 तास कठोर परिश्रम करत असेल किंवा मी 16 तास कठोर
परिश्रम करत असेल, तर मी ते कोठून घेऊ?
म्हणूनच मी तुम्हाला विनंती करतो,
प्रत्येकाची आर्थिक स्थिती सारखी नसते हे मला माहीत आहे.
पण मी तुम्हाला सांगतोय, जर तुम्हाला आयुष्यात संधी मिळाली तर
एकदा प्रयत्न करा.
त्याला जुगार समजा.
फक्त एक प्रयत्न करून पहा.
छोटा व्यवसाय सुरू करा.
जर ते कार्य करत नसेल तर ते ठीक आहे.
किमान तुम्हाला पश्चात्ताप नाही.
जेव्हा एखादी व्यक्ती मरणार असते तेव्हा त्याला खूप पश्चाताप
होतो.
त्यावेळेस आपण काही केले असते तर आजचे आयुष्य वेगळं झालं असतं
याची त्याला जराही खंत नाही.
त्यावेळी एक संधी होती.
अर्थव्यवस्थाही खुली होती.
निधी येत होता.
लोक आजच्या दराने गुंतवणूक करण्यास तयार आहेत.
तुम्हाला फक्त कल्पना हवी आहे.
तुम्हाला चांगली कल्पना आहे.
लोक तुमच्या व्यवसायात गुंतवणूक करत आहेत.
बघा, हा शार्क टँक इंडिया आहे.
लोक गुंतवणुकीसाठी पैसे वाटून घेत आहेत.
तुम्हाला चांगली कल्पना असावी.
असो, हा विषय सोडूया.
चला विषयाकडे येऊ.
जर एखाद्या कर्मचाऱ्याने त्याच्या मालकाला सेवा दिली तर
त्याला त्या बदल्यात पगार मिळतो.
त्यामुळे पुरवठ्याच्या व्याख्येत हे देखील समाविष्ट केले जात
असल्याची चिंता काही लोकांनी व्यक्त केली.
पुरवठ्याच्या व्याख्येत काय होत आहे?
एकतर वस्तूंची विक्री आहे किंवा सेवांची तरतूद आहे.
त्यामुळे सेवांची तरतूद आहे.
कर्मचारी त्याच्या मालकाला काही सेवा देत आहे.
त्याबदल्यात तो पैसे घेत आहे.
तो पगार घेत आहे.
मग ते काय आहे?
तो विचाराचा विषय बनला आहे.
तो व्यवसायाच्या ओघात आहे.
त्यामुळे हाही पुरवठा झाला आहे.
आणि जेव्हा तो पुरवठा होतो,
त्यावर जीएसटीही लावला जाणार आहे.
आणि तो कोणत्या दराने लादला जाईल?
सेवांवर जीएसटी.
जरा विचार करा, काय अडचण आली असती?
गरीब माणूस रु. 25-30 दरमहा.
भविष्यात, तो बीजक कापून त्याच्या मालकाला देईल.
त्याच्याकडून जीएसटीही वसूल करणार आहे.
त्याच्या मालकाकडून जीएसटी गोळा केल्यानंतर तो तो कसा जमा
करणार?
तो इनपुट टॅक्स क्रेडिट घेईल का?
की हो, मी टॅक्सीने आलो आहे.
टॅक्सी चालकाकडे इतके पैसे आहेत.
त्याने इतका जीएसटी लावला आहे.
त्याचे श्रेय?
हा पेन मी बाजारातून विकत घेतला आहे.
त्यासाठी मी जीएसटी भरला आहे.
ही व्यवस्था व्यावहारिकदृष्ट्या शक्य होती का?
मग त्या कर्मचार्‍याकडून रु.
25-30 दरमहा, आम्ही त्याला GST रिटर्न भरण्यास सांगतो.
तुम्ही मासिक रिटर्न भरा.
तुम्ही वार्षिक परतावा भरा.
तुमचे ऑडिटही केले जाईल.
हे शक्य आहे का?
जरा विचार करा, किती समस्यांना तोंड द्यावे लागते.
भारतात किती कोटी लोक काम करतात?
आपल्याला किती समस्यांचा सामना करावा लागतो?
माझा भाऊ, जो शिपाई आहे, तोही जीएसटी रिटर्न भरतो.
माझा भाऊ, जो एका कंपनीत डायरेक्टर आहे, जो खूप मोठ्या पदावर
आहे, तोही GST रिटर्न भरतो.
माझा भाऊ, जो मजूर आहे, तो त्याचे GST रिटर्न देखील दाखवतो.
जर मजूर कर्मचारी असेल तर
शिपाई देखील एक कर्मचारी आहे.
जरा विचार करा, किती समस्यांना तोंड द्यावे लागते.
हे विसरून जा.
हे पण विसरून जा.
कॅज्युअल मजूर, कंत्राटदार, कंत्राटदारांच्या हाताखाली काम
करणारे लोक, रोजंदारीवर असलेले लोक, तेही जीएसटी रिटर्न भरतात
का?
माझा भाऊ, जो रु.
300-500 प्रति दिन,
तो देखील रु. कमावतो का?
दररोज 500?
तो रुपये कमावतो का?
दररोज 300?
तो त्याचे GST रिटर्न देखील भरतो का?
तोही सीएकडे जाऊन त्याचे पैसे देतो का?
माझ्या भावा, हा माझा आउटपुट कर आहे.
एवढ्या रकमेचा इनपुट टॅक्स मी घेतला.
माझा भाऊ, जो मजूर आहे, तो या सर्व गोष्टी करतो का?
साहेब, त्रास खूप वाढतो.
यामुळे, सरकारने विशेषत: नियोक्ता आणि कर्मचारी यांच्यात
संबंध असल्याचे सांगितले.
त्या संबंधात, नोकरी दरम्यान, जर मालक पैसे देत असेल, तर ती
गोष्ट जीएसटी तरतुदीतून काढून टाका.
याचा अर्थ असा की फक्त तुमचा पगार घ्या आणि तुमच्या घरी जा.
तेथे तुमच्यावर जीएसटीच्या कोणत्याही तरतुदी लागू नाहीत.
ही गोष्ट खास काढून टाकली आहे.
पुरवठ्याची व्याख्या काढून टाकली आहे.
पहा, नोकरीच्या कालावधीत, नोकरीच्या कालावधीत, नियोक्ताला
कर्मचार्‍याकडून सेवा.
हे पहा.
ही प्रतिमा पहा.
हा जेठालाल.
आणि हा बागा.
त्याची शैली मला आजतागायत समजलेली नाही.
मला माहीत नाही, कदाचित मी त्याचे काही भाग चुकवले असतील.
तो असा का उभा आहे?
मला आजपर्यंत समजले नाही, तो असा का उभा आहे?
ते काहीही असो,
जेठालाल हा नोकरदार आहे.
आणि आमचा बगा काय?
आमचा बागा काय?
तो एक कर्मचारी आहे.
त्यामुळे जेठालालने बगा यांना काही पगार दिला तर
बागा त्यावर जीएसटी भरणार का?
उत्तर नाही आहे.
का? कारण असे वेळापत्रक 3 मध्ये लिहिलेले असते की कर्मचारी
नोकरीच्या काळात मालकाला कोणतीही सेवा देतो.
त्यामुळे त्याच्यावर जीएसटी लागू होत नाही.
हे पहा, एकदा वाचा.
एक मिनिट थांब.
कर्मचाऱ्याला नियोक्त्याकडून मिळालेली रक्कम
रोजगाराच्या कराराच्या अकाली समाप्तीनंतर नियोक्ताकडून
कर्मचार्‍याला मिळालेली रक्कम
हे देखील कर्मचार्‍याने नोकरीच्या दरम्यान प्रदान केलेल्या
सेवा मानले जाईल.
उदाहरणार्थ, त्याला नोकरीवरून काढून टाकण्यात आले.
तो एक कर्मचारी होता.
तुम्हाला सकाळी इथे यावे लागेल, असे त्याला सांगण्यात आले
आणि तुम्हाला आमच्या ऑफिसमध्ये अकाउंटिंगचे काम करावे लागेल.
आम्ही तुम्हाला लेखा प्रमुखाचे पद देऊ.
हिशेबाची सर्व कामे तुम्ही सांभाळाल.
ठीक आहे.
आता तो तिथे काय करतोय?
9 वाजले आहेत आणि तो 12 वाजता पोहोचतोय.
विक्री विभागात आणखी एका मॅडम होत्या.
त्या मॅडमने त्याला बसवले.
तो ऑफिसला उशिरा येतो.
ताळेबंदाची वेळ आली आहे.
परतीची वेळ आली आहे.
ताळेबंद तयार केलेला नाही.
रिटर्न फाइल भरली जात नाही.
अनागोंदी आहे.
आयकर छापला जात आहे.
त्यांनी स्वतः आयकर लोकांची भेट घेतली.
त्याच्या कंपनीत प्रिंट्स छापल्या जात आहेत.
तो घेत असलेले पैसे सेल्स लेडीवर छापले जात आहेत.
तर, कंपनीने त्याला काय सांगितले?
भाऊ, गोष्ट अशी आहे की तुमच्या वागण्याने आम्ही खूप नाराज
झालो आहोत.
आम्ही तुम्हाला सहन करू शकत नाही.
तुमचे पूर्ण आणि अंतिम पेमेंट घ्या.
आम्ही तुम्हाला २-३ महिन्यांचा पगार दिला आहे.
आणि भाऊ, तू इथून निघून जा.
आम्ही तुम्हाला सहन करू शकत नाही.
अशा व्यक्तीला आपण सहन करू शकत नाही.
हे कसले वर्तन आहे?
तुम्ही ऑफिसला वेळेवर येत नाही.
तुम्ही सेल्स लेडीसोबत तुमचा व्यवसाय चालवला आहे.
असे नाही.
तुम्ही छापत आहात आणि छापत आहात.
तुम्ही कोणतेही काम करत नाही.
तू इथून निघून जा.
त्याला 2-3 महिन्यांचे पेमेंट देण्यात आले.
जेणेकरून तुम्ही तुमच्या घरी जाऊ शकता.
तुम्हाला २-३ महिन्यांसाठी नोकरी मिळेल.
2-3 महिन्यांसाठी पेमेंट.
आता कोणी सांगेल की त्यांनी यात कोणतीही सेवा दिली नाही.
2-3 महिन्यांसाठी, त्याला अतिरिक्त पैसे मिळाले.
त्याने कोणतीही सेवा दिली नाही.
हा पुरवठा मानला जाईल का?
नाही.
हे देखील पुरवठा म्हणून मानले जाणार नाही.
कारण इथे लिहिले आहे.
द्वारे प्रदान केलेल्या सेवांच्या संबंधात रोजगार कराराच्या
अकाली समाप्तीनंतर कर्मचाऱ्याला मिळालेली रक्कम
काय मानले जाईल?
तुम्ही नोकरीच्या काळातच सेवा दिल्या आहेत.
इकडे ये.
पुढचा मुद्दा.
पुढचा मुद्दा सांगतो
प्रासंगिक कामगार आहे का?
मजूर आहे का?
त्याच्या ठेकेदाराला कोण सेवा देतो?
मग काय मानले जाईल?
नोकरीच्या ओघात.
मी दिलेले उदाहरण.
जर कोणी कमावले तर रु. 300-400-500 प्रति दिन.
तो जीएसटीची जबाबदारी घेत राहील का?
त्याच्याकडे इतका मोकळा वेळ आहे का?
ज्या व्यक्तीचे जीवन चांगले नाही.
त्याच्या जीवाची काळजी का करताय?
तो आधीच काळजीत आहे.
त्यामुळेच, त्या गरीब रोजंदारी कामगाराला, कॅज्युअल कामगाराला
जीएसटीच्या तरतुदीतून बाहेर ठेवले पाहिजे.
तेही नियोक्ता आणि कर्मचारी यांच्यातील संबंधात येईल.
त्यामुळे त्यावरही जीएसटीचे कोणतेही दायित्व राहणार नाही.
ठीक आहे.
पहा.
मग इथे आलो.
मुद्दा क्र. ५३.
खालील एक.
५३.
त्यात म्हटले आहे,
एखाद्या व्यक्तीने दुसऱ्या व्यक्तीला कराराच्या आधारावर
प्रदान केलेल्या सेवा.
म्हणजे ते तत्त्व ते तत्त्व आधारावर आहे.
या त्या सेवा नाहीत.
त्या सेवा नाहीत, ज्या रोजगारादरम्यान दिल्या जातात.
याला काय म्हणायचे आहे?
जर, आपण येथे ज्या मुद्द्यावर चर्चा करत आहोत, तो नियोक्ता
आणि कर्मचारी यांचा मुद्दा आहे.
एखाद्या कर्मचाऱ्याने नियोक्त्याला सेवा दिल्यास, तुम्ही ती
पुरवठा तरतुदीतून काढून टाकली पाहिजे.
जीएसटी तरतुदीतून काढून टाका.
त्यावर जीएसटी नाही.
पण हा मुद्दा असा आहे की जर तुम्ही तत्त्व-ते-तत्त्व
तत्त्वावर काम करत असाल.
तत्त्व-ते-तत्त्व आधार म्हणजे...
मी तुम्हाला २-३ उदाहरणे देईन.
उदाहरणार्थ, तुम्ही एखाद्याच्या कारला धडक दिली.
आणि ज्या व्यक्तीच्या गाडीला तुम्ही धडक दिली त्यांनी
तुमच्यावर गुन्हा दाखल केला.
तो उच्च दर्जाचा माणूस होता.
तो म्हणाला,
पोलीस नंतरसाठी आहेत.
मी थेट तुमच्याविरुद्ध उच्च न्यायालयात खटला दाखल करणार आहे.
त्यांनी उच्च न्यायालयात धाव घेतली.
आता हायकोर्टात पोहोचल्यावर ते स्वतः वकील होते.
त्यामुळे त्यांनी उच्च न्यायालयात धाव घेतली.
त्याला कोणताही खर्च करावा लागला नाही.
तू साधा माणूस आहेस.
तुम्ही चुकून कोणाच्या तरी गाडीला धडकलात.
तुम्ही आमच्या वर्गानंतर जीएसटीचा विचार करत होता.
तुझं लक्ष नव्हतं.
मी काय बोलतोय याकडे तू लक्ष देत होतीस.
सरांनी तुम्हाला व्यवसायात लक्ष घालण्यास सांगितले.
त्यामुळे तुम्ही व्यवसायाचा विचार करत होता.
आणि विचार करत असतानाच तुम्ही त्या व्यक्तीच्या गाडीला धडक
दिली.
कोणतीही दुखापत झाली नसली तरी.
पण तो वकील होता.
त्याला त्याचा तोरा दाखवावा लागला.
त्यांनी उच्च न्यायालयात धाव घेतली.
आता तुम्हाला हायकोर्टातही जावे लागणार आहे.
तुम्ही कोर्टाबाहेर तोडगा काढण्याचा खूप प्रयत्न केला.
पण त्याला ते मान्य नव्हते.
आता तुम्हाला तुमचे वकीलही कोर्टातून बाहेर काढावे लागतील.
तुम्हाला तुमच्या वकिलाला कोर्टातून बाहेर काढावे लागेल.
आता तुमचा हा वकील, जो तुमचा वकील होईल,
तो तुमचा कर्मचारी मानला जाईल का?
याचा विचार करा.
तुम्ही त्या वकिलाशी करार केला आहे, तुमची फी रु.
मी तुला रु. 25,000.
मी तुला रु. सुरुवातीला 5,000.
मी तुला रु. मध्यभागी 10,000.
केस संपल्यावर मी तुला शिल्लक देईन.
मग मी तुला बाकी रक्कम देईन.
नियोक्ता आणि कर्मचारी यांच्यातील हा करार तुमचा आहे का?
तो तुमचा कर्मचारी आहे का?
नाही.
तो रोज 8-10 तास तुमच्या ऑफिसमध्ये येईल का?
आणि तो येतच राहील?
जोपर्यंत तुम्ही त्याला पटवत नाही
किंवा त्याला चांगली संधी मिळत नाही?
हे शक्य आहे का?
नाही.
हा करार तत्त्व ते तत्त्वानुसार सुरू आहे.
एकदम बरोबर.
उदाहरण क्रमांक २.
तुमचा इन्कम टॅक्स रिटर्न भरण्यासाठी किंवा तुमचा ताळेबंद
तयार करण्यासाठी किंवा इतर काही अकाउंटिंग काम करण्यासाठी
तुम्ही सीएकडे जाता.
तुम्ही सीएच्या ऑफिसमध्ये जा.
तुम्ही म्हणता,
भाऊ, मला माझे आयकर रिटर्न भरावे लागेल किंवा मला माझे टॅक्स
ऑडिट करावे लागेल.
तुम्ही किती पैसे घ्याल?
सीए म्हणतात,
मी रु.
तुमच्या कर लेखापरीक्षण अहवालासाठी 50,000.
तुम्ही म्हणाल, ठीक आहे सर.
तुम्ही त्याला रु. 50,000.
तो तुमचे काम पूर्ण करतो.
तो तुमचा टॅक्स ऑडिट रिपोर्ट फाइल करतो.
आता तो CA प्रॅक्टिस करणारा माणूस, तो तुमचा कर्मचारी झाला
आहे का?
याचा विचार करा.
त्याने तुम्हाला तत्त्व ते तत्त्वावर करारबद्ध केले आहे.
तो म्हणतो,
मी तुझे काम पूर्ण करीन.
खूप पैसे लागतील.
तुम्ही मला पैसे द्या.
मी तुझे काम पूर्ण करीन.
मी रोज तुझ्या कार्यालयात येईन आणि येत राहीन असा करार
त्यांनी केलेला नाही.
मला दुसरी नोकरी मिळेपर्यंत किंवा तुम्ही मला बाहेर
काढेपर्यंत.
असे नाही.
तत्त्व ते तत्त्व तत्त्वावर करार आहेत.
चित्रपट कलाकारांसोबत असेच घडते.
शाहरुख खान किंवा अक्षय कुमार, जेव्हा ते एखादा चित्रपट साईन
करतात तेव्हा त्यांच्याकडेही एक तत्त्व ते तत्त्वानुसार करार
असतो.
खूप पैसे लागतील आणि मला माझा स्टाफ मिळेल.
इतके दिवस शूटिंग करेन आणि मग निघेन.
असे नाही.
अक्षय कुमार कार्यरत आहे
एक दिग्दर्शक आणि एक निर्माता.
ते वेगवेगळ्या निर्मात्यांसोबत काम करतात.
त्यांच्याकडे एक तत्त्व ते तत्त्वावर आधारित करार देखील आहे.
हीच गोष्ट आहे.
आता तुम्ही सीएला जी फी द्याल, ती फी वकिलाला द्याल, टॅक्स
ऑडिटची फी तुम्ही सीएला दिलेली रु.
50,000, अक्षय कुमार आकारणार फी,
त्याला जीएसटी मिळेल का?
तो नियोक्ता-कर्मचारी आहे का?
नाही, तो नियोक्ता-कर्मचारी नाही.
जर हे तत्त्व ते तत्त्वावर आधारित करार असेल तर त्याला
निश्चितपणे जीएसटी मिळेल.
या प्रतिमेवर एक नजर टाका.
तुम्ही कदाचित संपूर्ण प्रतिमा पाहू शकणार नाही.
जगदीश्वर त्यागी यांचे नाव असायचे.
या चित्रपटात त्यांनी कुणाची तरी केसही लढवली.
तो त्याचा कर्मचारी झाला का?
तो त्याचा कर्मचारी नव्हता.
हा एक तत्त्व ते तत्त्वावर आधारित करार होता.
त्याने कितीही शुल्क आकारले तरी तो निश्चितपणे जीएसटी आकारत
असे.
दुसरा मुद्दा.
सध्या लागू असलेल्या कोणत्याही कायद्यांतर्गत स्थापन केलेल्या
कोणत्याही न्यायालय किंवा न्यायाधिकरणाद्वारे सेवा.
न्यायालय किंवा न्यायाधिकरण तुम्हाला सेवा देत असल्यास,
उदाहरणार्थ, जर तुम्ही कोर्ट, उच्च न्यायालय, सर्वोच्च
न्यायालय किंवा खालच्या न्यायालयात गेलात तर तुम्हाला काही
कागदपत्रे जमा करावी लागतील ज्याला कोर्ट फी म्हणतात.
कोर्ट फी हा शब्द तुम्ही ऐकला असेलच.
आता कोर्ट फी, जीएसटी मिळेल की नाही,
जगदीश्वर त्यागी यांना तुमच्याशी चर्चा करायची आहे.
कोर्ट फी ही नाममात्र फी आहे जसे रु.
100, रु.
200, रु.
कागदपत्रे जमा करायची असल्यास,
मग तुम्हाला कोर्ट फी भरावी लागेल.
तुम्ही चित्रपटांमध्ये पाहिलं असेल की, वकील एकमेकांशी वाद
घालतात की न्यायाधीश, हा पुरावा.
हा पुरावा आहे.
पुरावे जमा करायचे असतील तर कोर्ट फी भरावी लागेल.
त्यावर जीएसटी मिळेल का?
सर, इथे असे लिहिले आहे की जर न्यायालय तुम्हाला काही सेवा
देत असेल, तर त्या बाबतीत,
तुम्हाला GST मिळणार नाही.
त्याचा पुरवठा म्हणून विचार केला जाणार नाही.
तो वस्तूंचा पुरवठा किंवा सेवांचा पुरवठा मानला जाणार नाही.
त्यामुळे या प्रकरणात कोणताही जीएसटी लागू होणार नाही.
या प्रकरणात कोणताही जीएसटी लागू होणार नाही.
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
पुढे.
द्वारे केलेली कार्ये
खासदार,
राज्य विधिमंडळ सदस्य,
पंचायत सदस्य,
स्थानिक प्राधिकरणांचे सदस्य, ते देखील सार्वजनिक सेवेसाठी
बसलेले आहेत.
ते अमित शहांसारखे खासदार, आमदार आहेत.
ते खासदार आहेत.
देशसेवेसाठी ते बसले आहेत.
आता त्यांना एखाद्या व्यक्तीने विचारले की तुम्ही देशसेवेसाठी
बसला आहात, तर ते सेवा हा शब्द घेतील.
सेवा म्हणजे तुम्ही सेवेसाठी बसला आहात.
तुम्ही देशाचे जे कल्याण करत आहात, जनहिताच्या ज्या योजना
सुरू आहेत,
तुम्ही देत ​​असलेल्या सेवा,
या सेवांवर जीएसटी लागू व्हावा का?
नाही सर.
त्यांच्यावर जीएसटी लागू होणार नाही कारण हे खासदार, आमदार,
पंचायत सदस्य,
राज्य विधिमंडळाचे सदस्य हे त्यांचे कर्तव्य आहे, ते
जबाबदारीच्या पदावर आहेत.
त्यामुळे समाजकार्य करणे, लोकांचे कल्याण करणे हे त्यांचे काम
आहे.
ही त्यांची सामाजिक जबाबदारी सोबत नैतिक जबाबदारी आहे.
सामाजिक, ते ज्या पदावर बसले आहेत, त्याबरोबरच त्यांची
जबाबदारीही आहे.
ते त्यांचे काम आहे.
ते त्यांचे नैतिक कर्तव्य आहे.
त्यामुळे, त्यांच्या ड्युटीवर, त्यांना कोणतेही GST
आकारण्याची गरज नाही.
आमचे अमित शहा साहेब मी खासदार आहे असे सांगून कोणतेही चालान
देत नाहीत
मी देशाची सेवा करत आहे.
तर, मी देशाची सेवा केली आहे.
१ लाख आणि हा जीएसटी रु.
18,000 असे काही नाही.
ही जी कार्ये केली जात आहेत, त्यांच्यावर जीएसटीची कोणतीही
तरतूद लागू नाही.
हे खूप चांगले मुद्दे आहेत, खूप मनोरंजक मुद्दे आहेत.
तसं काही नाही
चौथा मुद्दा, अंत्यसंस्कार सेवा, दफन सेवा, स्मशानभूमी,
शवागार सेवा, मृत सेवांची वाहतूक, त्यांच्यावर कोणताही जीएसटी
लागू नाही.
ते देखील पुरवठ्याच्या व्याख्येतून वगळण्यात आले आहे.
मला म्हणायचे आहे की एखाद्या व्यक्तीला तिकीट मिळाल्यावर त्या
व्यक्तीचा वेळ विसरला जातो.
त्या व्यक्तीने अखेरचा श्वास घेतला आहे.
त्या वेळी ज्या सेवा दिल्या जातात, त्या वेळी कामावर येणारे
लोक,
साहेब, बघा, वाईट काळातच कळतं की आपण कोण आहोत.
एक ना एक दिवस आपण हे जग सोडून जाऊ.
आम्ही फक्त या जमिनीचे भाडेकरू आहोत.
एक ना एक दिवस आपण ही जमीन सोडू.
तोपर्यंत काहीतरी करूया
चला शंभर वर्षे लक्षात ठेवूया.
शंभर वर्षे जगणे आवश्यक नाही.
चला शंभर वर्षे जगूया. तुम्ही एका दिवसात काही केले तरी लोक
तुम्हाला शंभर वर्षे लक्षात ठेवतील.
माणूस एके दिवशी मरतो. या सर्व मारामारी आणि भांडणे एकाच वेळी
संपतात.
त्याच वेळी, आपण शोधू शकता की कोण आपले आहे आणि कोण अनोळखी
आहे.
खूप वाईट वेळ आहे. त्या वेळी कुटुंबात खूप आग असते.
त्यावेळी लोक ज्या सेवा देत आहेत, जसे की वाहतूक सेवा, मृत
व्यक्तीला रुग्णालयातून स्मशानभूमीपर्यंत नेण्याची सेवा,
ज्या वस्तू जाळल्या जातील, त्या सेवांवर जीएसटी लावावा का?
हे चुकीचे आहे, नाही का?
एखादी व्यक्ती आधीच त्रासलेली असते.
अशावेळी जास्त जीएसटी घेऊन काय उपयोग?
त्यावेळी तुम्ही त्या वस्तूवर कोणताही जीएसटी आकारणार नाही.
तुम्हाला याची गरज नाही.
तुम्ही पहाल, ही एक अतिशय गंभीर बाब आहे.
व्यक्ती जिवंत असेपर्यंत त्याच्या नावाने हाक मारली जाते.
मी जिवंत असेपर्यंत मी सी.एस. श्रेयगुप्ता आहे.
तू जिवंत आहेस तर मी आकाश आहे.
तू जिवंत आहेस तर मी नेहा आहे.
तू जिवंत आहेस तर मी शुभम आहे.
पण, ज्या दिवशी तुम्ही नाही आहात, त्या व्यक्तीला काय म्हणतात
ते तुम्ही कधी पाहिले आहे का?
ते म्हणतात, शरीर आले.
मृतदेह रुग्णवाहिकेत ठेवण्यात आला आहे.
मृतदेह स्मशानभूमीत नेण्यात येत आहे.
हे नाव, या नावाची ओळख तुमचा श्वास लागेपर्यंतच.
त्यानंतर, नाव काढून टाकले जाते, फक्त शरीर उरते.
मृतदेह स्मशानभूमीत नेण्यात येत आहे.
मृतदेह तेथे पोहोचला आहे.
मृतदेहावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले आहेत.
फक्त अशा गोष्टी उरल्या आहेत.
म्हणून जिवंत असेपर्यंत काहीतरी काम करा.
आणि, आम्ही या गोष्टींवर कोणतेही जीएसटी शुल्क लागू करू नये.
एक व्यक्ती आच्छादन केलेले कापड आणत आहे.
तुम्ही त्या आच्छादित कपड्यावर जीएसटी आकारत आहात.
त्याचा उपयोग काय?
परिस्थिती इतकी गंभीर बनली आहे.
मी तुम्हाला एक गंमत सांगतो.
एक व्यक्ती होती.
तो ट्रक चालक होता.
पूर्वी तो कुठेतरी नोकरी करत असे.
पुढे नोकरीला कंटाळा आला.
शाळेत बस चालवायला सुरुवात केली.
तो म्हणाला, मी शाळेत बस चालवतो.
शाळेतली मुलं, सकाळी, शाळेतून, घरून,
मी त्यांना शाळेत घेऊन जाईन.
मी त्यांना त्यांच्या घरातून उचलून घेईन.
मी त्यांना शाळेत सोडीन.
आणि दुपारी,
मी त्यांना माझ्या घरी नेईन.
तर, एके दिवशी तो बस चालवत होता.
तो ड्रायव्हरच्या सीटवर बसला होता.
तो बस चालवत होता.
बस पुढे सरकत होती.
आणि बस पुढे जात असताना मागून आलेल्या एका मुलाने त्याला
हाताने धडक दिली.
तो म्हणाला, काका, तुमच्याकडे टॉफी आहे का?
बस चालवणारी व्यक्ती घाबरली.
त्याला घाम फुटू लागला.
त्याने कुठेतरी बसला धडक दिली.
मुलाने त्याला विचारले,
काका, मी आत्ताच विचारलं, तुमच्याकडे डाळीची टॉफी आहे का?
मी फक्त तुला विचारलं, की मेलडी इतकी चॉकलेटी का आहे?
बसला का मारावे लागले?
तो म्हणाला,
बेटा, ठीक आहे.
वास्तविक, मी ज्या ठिकाणी काम करायचो, गेली 30 वर्षे माझे काम
मृतदेह स्मशानभूमीत नेण्याचे होते.
मी तिथे 30 वर्षे काम करत होतो.
मी गाडी चालवायची तेव्हा शांतता असायची.
मी काही काळासाठी विसरलो होतो की मी शाळेचा कार्यकर्ता आहे.
म्हणून, जेव्हा कोणी मला त्याच्या हाताने मारले,
एखादे शरीर पुन्हा जिवंत झाल्यासारखे वाटले.
तर, म्हणूनच मी काम केले.
तो म्हणाला, ठीक आहे, जाऊया.
तर, ही गोष्ट आहे.
जोपर्यंत तुम्ही जिवंत आहात तोपर्यंत एक खेळ आहे.
मृत्यूनंतर काय आहे कोणास ठाऊक?
मृत्यूपूर्वी काय आहे?
मृत्यूनंतर काय आहे?
तिथे काय नाही?
म्हणून जोपर्यंत तुम्ही जिवंत आहात तोपर्यंत चांगली कामे करत
राहा, कष्ट करत राहा, नवनवीन गोष्टी करत राहा आणि आयुष्यात
पुढे जात राहा.
आयुष्य इतकं मोठं नाही की तुम्ही नकारात्मक लोकांना सोबत घेऊन
जाल.
सामान सोबत नेऊ नका.
तुम्ही आयुष्यात जसे प्रकाशमान आहात तसे पुढे जाल.
जर तुम्ही सामान सोबत नेले तर तुम्ही आयुष्यात पुढे जाऊ शकणार
नाही.
चला पुढे जाऊया.
जमिनीची विक्री आणि अनुसूची 2 च्या परिच्छेद 5ब च्या अधीन,
इमारतीची विक्री.
सर, तो काय म्हणत होता?
हा मुद्दा आधी शेड्यूल २ मध्ये आला होता.
तो म्हणत होता, बांधकाम करताना, जर बांधकामाधीन इमारत असेल,
आणि तिचा पूर्णत्वाचा दाखला पूर्ण झाला नसेल, किंवा त्या
इमारतीचा पहिला वहिवाट झाला नसेल, आणि त्यापूर्वी तुमचा विचार
व्हायचा असेल तर, एखाद्या व्यक्तीने फ्लॅट बुक केला तर.
त्याआधी फ्लॅट बुक करून पैसे दिले, आणि अजून पूर्ण बिल्डींग
बांधलेली नव्हती, मग अशावेळी,
जीएसटीच्या तरतुदी लागू केल्या जायच्या.
हे मी तुम्हाला शेड्यूल २ मध्ये सांगितले होते.
पण हे वेळापत्रक क्रमांक 3 आहे.
तर शेड्यूल क्रमांक 3 काय म्हणतो?
शेड्युल क्रमांक 3 म्हणते की इमारत तयार असल्यास, तिचे
पूर्णत्वाचे प्रमाणपत्र आले आहे, प्रथम भोगवटा झाला आहे,
त्यानंतर जर तुम्ही तो फ्लॅट खरेदी केला असेल तर त्यावर
जीएसटीची तरतूद नाही.
ते लागू होत नाही.
जर त्याचा पुरवठा मानला जात नसेल, तर जीएसटीच्या तरतुदी कशा
आणि कुठून लागू होतील?
विद्यार्थी गोंधळून जातात.
त्यांना वाटतं, बिल्डिंग पॉईंटवर जीएसटी कधी लागू होईल?
कधी नाही?
कारण निम्म्या गोष्टी शेड्युल २ मध्ये आहेत आणि निम्म्या
गोष्टी शेड्युल ३ मध्ये आहेत.
म्हणून लक्षात ठेवण्याचा हा मार्ग आहे.
हे लक्षात ठेवण्याचा मार्ग आहे.
हे सोपे आहे.
उदाहरणार्थ, एखादी इमारत बांधकामाधीन असेल आणि पूर्णत्वाचे
प्रमाणपत्र अद्याप आले नसेल, आणि त्यापूर्वी तुम्हाला पैसे
दिले गेले असतील, तर एक काम करा.
जर तुम्हाला जास्त पैसे मिळत असतील तर त्या इमारतीवर जीएसटी
लागू करा.
पण एखाद्या व्यक्तीने सहज काम केले तर तो म्हणतो, संपूर्ण
इमारत तयार होऊ द्या.
संपूर्ण इमारत तयार होताच, त्यानंतर पूर्णत्वाचा दाखला केव्हा
येईल, किंवा पहिली वहिवाट कधी होईल, त्यानंतर ही इमारत खरेदी
करू.
जी व्यक्ती सहज काम करते, त्यावर शेड्युल 3 लागू होईल, त्यावर
जीएसटीची तरतूद लागू होणार नाही.
हा मुद्दा आहे.
पुढे.
लॉटरी सट्टेबाजी आणि जुगार व्यतिरिक्त कृतीयोग्य दावे.
सर, कारवाई करण्यायोग्य दावे काय आहेत?
सर, कृतीयोग्य दावे हा नवीन शब्द आहे.
याचा अर्थ काय? आम्हाला माहीत नाही.
हा शब्द आपण प्रथमच वाचत आहोत.
होय, लॉटरी सट्टा आणि जुगार म्हणजे काय हे आम्हाला माहीत आहे.
पण कृतीयोग्य दावा म्हणजे काय?
आम्हाला माहीत नाही.
सर, कारवाईयोग्य दावा म्हणजे...
हे समजून घ्या.
कृतीयोग्य दावा.
हा शब्द तोडा.
दावा.
हक्क म्हणजे हक्क.
तुम्ही एका व्यक्तीवर दावा करत आहात.
कारवाई करण्यायोग्य म्हणजे तुम्ही त्याच्याविरुद्ध न्यायालयात
कोणतीही कारवाई करू शकता.
त्यामुळे कारवाई करण्यायोग्य दावा म्हणजे तुम्हाला पैसे कुठून
मिळावेत असा दावा.
तो तुमचा नैतिक अधिकार आहे.
पैसा मिळावा हा तुमचा हक्क आहे.
त्या गोष्टीवर तुमचा हक्क आहे.
आणि तो दावा तुम्ही न्यायालयात करू शकता.
जर ती व्यक्ती सहमत नसेल, तर तो त्याच्या दाव्यासाठी
न्यायालयात जाऊ शकतो.
त्याला कारवाईयोग्य दावा म्हणतात.
कोणताही दावा ज्यासाठी तुम्ही कारवाई करू शकता.
कृतीयोग्य दावा.
त्यामुळे कारवाई करण्यायोग्य दावा तो GST अंतर्गत येतो का?
तो पुरवठा आहे का?
सर, तो पुरवठा नाही.
उदाहरण पहा.
त्याची उदाहरणे काय आहेत?
दिसत.
इतर काही उदाहरणे विम्याचे पैसे वसूल करण्यासाठी योग्य आहेत.
पंजाबी मध्ये बोलत पंजाबी मध्ये बोलत
पंजाबीत बोलतोय
पंजाबी मध्ये बोलत पंजाबी मध्ये बोलत पंजाबी मध्ये बोलत
पंजाबी मध्ये बोलत मी म्हणालो, नाही. तो म्हणाला, तुम्ही
आम्हाला नोटीसही पाठवली नाही. आणि जरी ते डिफॉल्ट असले तरी,
त्यानंतरही आम्ही प्रीमियम दिले आहेत. आम्हाला 50 प्रीमियम
भरायचे होते, आम्ही 59 प्रीमियम भरले आहेत. चुकून एक प्रीमियम
शिल्लक राहिला. पण तुमच्या बाजूने संवाद झाला नाही.
तुमचा प्रीमियम प्रलंबित असल्याचे तुम्ही आम्हाला सांगितले
नाही.
आमच्या विम्याच्या रकमेतून प्रीमियमचे पैसे घ्या आणि बाकीचे
पैसे द्या.
हे त्याला मान्य नाही.
विधवा महिला तिच्या मुलांसह तिच्या विमा हक्काचा वापर करू
शकते का?
तो विमा दावा कारवाईयोग्य दावा मानला जाईल का?
तिला विम्याचे पैसे घेण्याचा अधिकार आहे का?
होय. तिने एक वगळता विम्याचे सर्व प्रीमियम भरले आहेत.
आणि ज्याचे तिने पैसे दिले नाहीत, तिने त्याला नोटीसही दिली
नाही.
ते तुमच्या बाजूने डिफॉल्ट आहे.
एवढा प्रीमियम असायला हवा होता, पण तुम्ही तो प्रीमियम दिला
नाही.
हा कृतीयोग्य दावा मानला जाईल का?
उत्तर होय आहे.
त्यामुळे यावर जीएसटी आहे का?
उत्तर नाही आहे.
भाड्याच्या थकबाकीसाठी दावा.
तुमचे भाडे बाकी आहे.
तुम्ही सद्भावनेने एखाद्याला दुकान भाड्याने दिले होते.
आणि त्या चांगल्या विश्वासाचे रातोरात वाईट विश्वासात रूपांतर
झाले.
ती व्यक्ती म्हणाली, मी तुझे भाडे भरत नाही आणि तुझे दुकानही
रिकामे करत नाही.
तुम्हाला हवे ते करू शकता.
अशावेळी, एक घरमालक म्हणून, मला न्यायालयात जाऊन माझे भाडे
वसूल करून माझे दुकान रिकामे करण्याचा कायदेशीर अधिकार आहे का?
मला असा अधिकार आहे का?
उत्तर होय आहे.
यावर जीएसटी आहे का?
उत्तर नाही आहे.
चला पुढे जाऊया.
या गोष्टी आहेत.
या सर्व गोष्टी होत्या.
पुरवठ्याच्या व्याख्येच्या बाहेर कोणत्या गोष्टी ठेवल्या आहेत?
पुन्हा बघू.
नियोक्ता-कर्मचारी.
नियोक्ता-कर्मचाऱ्याच्या नातेसंबंधात, जर कोणी नियोक्त्याला
कर्मचारी सेवा देत असेल, तर ते जीएसटीच्या तरतुदीच्या बाहेर
असेल.
त्याला जीएसटी वसूल करण्याची गरज नाही.
परंतु जर तुम्ही तत्त्व ते तत्त्व तत्त्वावर काम करत असाल, जर
वकील, डॉक्टर, सीए किंवा एखादा चित्रपट स्टार तत्त्व ते
तत्त्व तत्त्वावर काम करत असेल, तर जीएसटीचे दायित्व असेल.
पुढे.
जर कोर्ट फी असेल तर त्या बाबतीत जीएसटी आकारला जात नाही.
जर तुम्ही खासदार किंवा आमदारांना सेवा देत असाल तर तेही
जीएसटी आकारू शकत नाहीत.
त्यानंतर अंत्यसंस्कार आणि दफन सेवा, त्यांच्यावर कोणताही
जीएसटी आकारावा लागणार नाही.
जमिनीची विक्री आहे.
तुम्ही इमारत विकत आहात.
पण यात मुद्दा काय आहे?
इमारत तुम्हाला विकली जात आहे.
इमारत तयार झाल्यावर तुमच्याकडून इमारत विकत घेतली जात आहे.
तुम्हाला त्याचे पूर्णत्वाचे प्रमाणपत्र मिळाले आहे.
किंवा पहिला वहिवाट केला गेला आहे, जो आधी असेल.
त्यानंतर, तुम्हाला पैसे मिळत आहेत.
अशावेळी जीएसटी आकारावा लागणार नाही.
पुरवठ्याच्या व्याख्येत ते समाविष्ट होणार नाही.
पुरवठ्याच्या व्याख्येच्या बाहेर ठेवा.
आणि मग आम्ही कारवाईयोग्य दाव्याचा अभ्यास केला आहे.
मी कायदेशीररित्या व्यायाम करू शकतो असा दावा.
या गोष्टी जीएसटीच्या व्याख्येच्या बाहेर ठेवण्यात आल्या आहेत.
या गोष्टी आहेत.
हा तुमचा शेड्युल क्र. 3.
अनुसूची क्र. 1, जे आम्हाला सांगायचे की विचार न करता, काही
गोष्टी आहेत ज्या पुरवठा म्हणून मानल्या जाऊ शकतात.
अनुसूची क्र. 2, जे आम्हाला सांगायचे की वस्तूंचा पुरवठा
कोणता आहे आणि सेवांचा पुरवठा कोणता आहे.
आणि शेड्यूल क्र. 3 आम्हाला सांगते की या अशा गोष्टी आहेत
ज्या पुरवठा म्हणून मानल्या जाऊ शकत नाहीत.
त्यांना पुरवठा समजू नका.
चुकूनही त्यांच्यावर जीएसटी आकारू नका.
हे मुद्दे होते.
या प्रकरणाच्या शेवटच्या विषयाकडे येऊ.
मग आपण ते पूर्ण करू.
हा फक्त 2 मिनिटांचा एक छोटासा विषय आहे.
हा विषय आम्हाला सांगतो की, मिस्टर गुप्ता, तुम्ही आम्हाला
पुरवठ्याची स्थिती सांगितली.
अट काय होती?
जर तुम्हाला आठवत असेल तर पुरवठा कधी पुरवठा मानला जातो?
तुम्ही काही वस्तूंची विक्री, वस्तुविनिमय, विनिमय, काही सेवा
देत आहात.
तुम्ही ते फुकट करत नाही.
काही मोबदला आकारला जात आहे.
मालाची विक्री होती का?
शिवाय, ते विचारात घेण्यासाठी, पैशासाठी आणि व्यवसायासाठी
होते.
तर, पुरवठा म्हणून काय मानले गेले?
तो पुरवठा मानला जात असे.
तो म्हणाला, अजून २ अटी सांगतो.
त्या 2 अटी देखील तपासा.
त्या 2 अटी काय आहेत?
पहिली अट म्हणजे करपात्र व्यक्तीने पुरवठा केला पाहिजे.
सर, हा नवीन मुद्दा काय आहे?
सर, नवीन मुद्दा नाही.
अक्कल वापरून तुम्हाला ते समजेल.
तुम्हाला समजेल.
या सर्व सेवा करपात्र व्यक्ती पुरवत आहेत.
करपात्र व्यक्ती कोण आहे?
करपात्र व्यक्ती अशी आहे की ज्याने एकतर जीएसटीमध्ये नोंदणी
केली आहे.
हा पहिला मुद्दा आहे.
त्याने एकतर त्याची नोंदणी जीएसटीमध्ये केली आहे किंवा जरी
त्याने जीएसटीमध्ये नोंदणी केली नाही, परंतु तरीही त्याचे
दायित्व आहे.
आर्थिक मर्यादा आहे.
जर तुमची उलाढाल या रकमेपेक्षा जास्त असेल तर तुम्हाला तुमची
नोंदणी GST मध्ये करून घ्यावी लागेल.
त्या उलाढालीने ती मर्यादा ओलांडली आहे.
पण ही व्यक्ती निंदक आहे.
तरीही त्यांची जीएसटी नोंदणी झाली नाही.
एक सभ्य व्यक्ती आहे ज्याने त्याची जीएसटी नोंदणी केली आहे.
एक बदमाश आहे ज्याने त्याची जीएसटी नोंदणी केली नाही.
हे दोन लोक,
या बदमाशाने त्याची जीएसटी नोंदणी करून घ्यायला हवी होती.
त्याच्यावर जबाबदारी होती.
त्याची जीएसटी नोंदणी करून घेण्याची जबाबदारी त्याच्यावर होती.
पण तरीही तो पूर्ण झाला नाही.
आणि त्याने ते पूर्ण केले.
म्हणून या दोन व्यक्तींना करपात्र व्यक्ती म्हणतात.
आता या करपात्र व्यक्तींनी जर वस्तूंची विक्री केली, पैशासाठी
केली, व्यवसायासाठी केली, तर हा सप्लाय पैसा तिथे जाईल.
त्यात काय म्हटले आहे ते पहा, जीएसटी आकर्षित करण्यासाठी तो
पुरवठा करपात्र व्यक्तीने केला पाहिजे.
हा पुरवठा कोणी करावा?
ज्या व्यक्तीने एकतर त्याची जीएसटी नोंदणी केली आहे किंवा
ज्याने ते केले नाही, परंतु तरीही त्याच्याकडे जबाबदारी होती.
त्याच्याकडे जीएसटीची जबाबदारी होती आणि त्याने त्याची जीएसटी
नोंदणी करून घ्यायला हवी होती.
त्यामुळे दोन करपात्र व्यक्तींमधील पुरवठा करपात्र पुरवठा होत
नाही.
कोणतीही जबाबदारी नसलेली दोन माणसे असतील तर त्यांची उलाढाल
नाही का?
माझी वर्षभरात 100 रुपयांची उलाढाल आहे.
मी सुपारी विकतो, माझी वर्षभरात 100 रुपयांची उलाढाल आहे.
आणि मी दुसर्‍या व्यक्तीला काहीतरी देत ​​आहे जी सुद्धा
करपात्र नसलेली व्यक्ती आहे.
मी देखील करपात्र व्यक्ती आहे, तो देखील करपात्र नाही.
मग तो करपात्र पुरवठा मानला जाईल का?
त्याच्यावर जीएसटी लावणार का?
उत्तर नाही आहे.
जीएसटीमध्ये नोंदणी करण्याची माझी कोणतीही जबाबदारी नसताना,
मी जीएसटीमध्ये नोंदणी करत नाही, तेव्हा सरकार म्हणते की
तुम्हाला जीएसटीमध्ये नोंदणी करण्याची गरज नाही कारण तुमची
उलाढाल अद्याप तेथे पोहोचलेली नाही.
तुमची उलाढाल अजून तिथे पोहोचलेली नाही.
जर तुम्ही जीएसटीमध्ये नोंदणी केली नसेल कारण तुमच्या
कायद्यानुसार तुमची उलाढाल तेथे पोहोचली नाही.
अशावेळी तुम्ही एखादी वस्तू पुरवत असाल तरी त्या पुरवठ्यावर
तुम्हाला कोणताही जीएसटी आकारावा लागणार नाही.
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
मी पुढे जाऊ का?
या.
पुढचा मुद्दा काय सांगतो?
पुढचा मुद्दा म्हणतो,
करपात्र पुरवठा.
तो म्हणतो, ठीक आहे, तो करपात्र व्यक्ती आहे, पण तुम्ही जो
पुरवठा करत आहात तो देखील करपात्र पुरवठा असावा.
तुम्ही ज्या वस्तू विकत आहात त्या वस्तू असाव्यात किंवा
तुम्ही ज्या सेवा देत आहात त्या त्या सेवा असाव्यात ज्यावर
GST करपात्र आहे.
समजा तुम्ही करपात्र व्यक्ती आहात, समजा तुम्ही वस्तूंची
विक्री करत असाल, परंतु तुम्ही अशा वस्तूंची विक्री करत आहात
ज्यावर जीएसटी करपात्र नाही.
उदाहरणार्थ, पेट्रोलियम, अल्कोहोल जीएसटीमधून वगळण्यात आले
आहे.
तुम्ही दारू विकत असाल, किंवा तुम्ही पेट्रोल पंप चालवून
पेट्रोल विकत असाल, तर तो GST तुम्हाला वसूल करावा लागेल का?
तुमची जबाबदारी आहे का?
तो पुरवठा मानला जाईल का?
अशा परिस्थितीत, तो पुरवठा मानला जाणार नाही किंवा तुम्हाला
त्यावर जीएसटी प्राप्त करावा लागणार नाही.
पहा, असे लिहिले आहे की, जीएसटी आकर्षित करण्यासाठी पुरवठा
करपात्र पुरवठा असणे आवश्यक आहे.
बघा तो काय म्हणतोय?
तो करपात्र पुरवठा असावा.
करपात्र पुरवठा म्हणजे पुरवठा ज्यावर GST, ज्यावर GST तरतुदी
लागू होतात.
तर, करपात्र पुरवठा परिभाषित केला गेला आहे आणि याचा अर्थ
वस्तूंचा पुरवठा किंवा दोन्ही जीएसटी अंतर्गत कर आकारणीयोग्य
आहे.
ज्यावर जीएसटी कर लावावा.
तो पुरवठा. करपात्र पुरवठा.
तर, हा आमचा पुरवठा विषय होता.
पुरवठ्याच्या विषयात आपण पहिले की, त्याचा अभ्यास करण्याची
काय गरज होती?
गरज होती की जीएसटी, जी काही मी विकत आहे किंवा सेवा देत आहे,
त्यावर जीएसटी लागू होईल की नाही?
त्यासाठी मला पाहायचे आहे की, माझ्या पुरवठ्याच्या व्याख्येत
ती गोष्ट अंतर्भूत आहे का?
पुरवठ्याच्या व्याख्येसह, आम्ही अनुसूची क्रमांक 1 चा अभ्यास
केला.
त्यानंतर, आम्ही शेड्यूल क्रमांक 2 वर आलो, ज्याने आम्हाला
सांगितले की, होय, पुरवठा ओळखला गेला आहे.
पुरवठा आहे, पण तो वस्तूंचा पुरवठा आहे की सेवांचा पुरवठा?
त्यावर वस्तूंचा जीएसटी लागू होणार की सेवांचा जीएसटी लागू
होणार?
मग आम्ही शेड्युल क्रमांक 3 मध्ये आलो.
अनुसूची क्र.
3 ने म्हटले आहे की, या गोष्टी जरी निकष पूर्ण करतात, परंतु
तरीही त्या GST च्या व्याख्येपासून दूर ठेवल्या जातील.
त्यांना पुरवठ्याच्या व्याख्येच्या बाहेर ठेवले जाईल.
त्यांच्यावर कोणताही जीएसटी लागू होणार नाही.
मग आम्ही आणखी दोन अटींचा अभ्यास केला की, जर करपात्र
व्यक्तीने या सर्व गोष्टी दिल्या आणि पुरवठा हा करपात्र
पुरवठा असेल तरच आमच्यावर जीएसटी लागू होईल.
संपूर्ण प्रकरणामध्ये आपण याचा अभ्यास केला आहे.
हे त्याचे सार होते मित्रांनो.
हे तुला कसे वाटले? तुम्हाला मजा आली का?
मित्रांनो, हा खूप मोठा अध्याय होता.
परंतु आम्ही आमच्या अभ्यासादरम्यान ते इतके वेळा सुधारित केले
की आम्हाला कोणतीही अडचण आली नाही.
हा मनाचा खेळ आहे.
मनाला वेड लावावं लागेल.
मनाने फसवणूक करावी लागते.
मन सांगेल की, हे करता येत नाही.
हे करणे खूप कठीण आहे.
तुम्ही एकाच वेळी ४ किलोमीटर धावू शकत नाही.
एका व्यक्तीने सांगितले की तुम्ही एकाच वेळी 4 किलोमीटर धावू
शकत नाही.
आणि दुसरी व्यक्ती म्हणते की तुम्ही एकाच वेळी 4 किलोमीटर
धावू शकत नाही.
दोघांमध्ये किती फरक आहे?
एक व्यक्ती म्हणते की तुम्ही एकाच वेळी धावू शकत नाही.
ठीक आहे, ते मान्य आहे.
पण समोरची व्यक्ती म्हणते की तुम्ही अजिबात धावू शकत नाही.
ते शक्य नाही.
मला 4 किलोमीटर धावावे लागेल.
मी १०० मीटर धावू शकतो.
मी १०० मीटर धावेन.
मग मी २ मिनिटे चालेन.
मग मी १०० मीटर धावेन.
मग मी साधारणपणे २ मिनिटे चालेन.
मी एकाच वेळी धावणार नाही.
पण मी धावणार.
अध्याय कठीण आहे.
ते करता येत नाही.
हे काय आहे?
तो एक मोठा अध्याय आहे.
तोड ते.
ते तोडून टाका.
आम्ही कोणतेही काम केले.
आणि पुढे जाण्यापूर्वी, आम्ही मागील गोष्टी सुधारित केल्या.
जेणेकरून आपण शेवटपर्यंत पोहोचतो तेव्हा आपला विषय विवादित
होतो.
यामुळे आमचे व्याख्यान थोडे लांबले आहे.
ठीक आहे, काही हरकत नाही.
मित्रांनो, मी तुमची परवानगी घेतो.
एक छोटासा मुद्दा आहे.
आम्ही ते नंतर कव्हर करू.
तोपर्यंत, धन्यवाद.
खूप खूप धन्यवाद मित्रांनो.
बाय.