शुभ सकाळ, शुभ संध्याकाळ, शुभ दुपार.
तुम्ही सगळे कसे आहात?
मित्रांनो, या कर वर्गात मी तुमचा सोबती, तुमचा मित्र, तुमचा
सोबती आहे.
तुझा हमदम,
सी.एस. श्रेयगुप्ता
तुम्ही सगळे कसे आहात?
मित्रांनो, आयकराचा हा प्रवास आपण सुरु केला आहे.
आम्ही २-३ व्याख्याने कव्हर केली होती.
बेसिक, आम्ही काही मूलभूत ज्ञान घेत होतो की इन्कम टॅक्स
म्हणजे काय?
हे कस काम करत? आम्ही काय करू? आपण काय करू नये?
तर, मुळात,
मी 2-3 मिनिटे घेईन आणि आम्ही आतापर्यंत काय अभ्यास केला आहे
याची उजळणी करेन.
मित्रांनो, सर्वप्रथम आपण करप्रणालीचा अभ्यास केला आहे.
कर म्हणजे काय? त्याची गरज का आहे?
कराची गरज, जी तुम्हाला आणि मला दोघांनाही समजते, कराची गरज,
कराची गरज, या कराची गरज, देशाचा विकास करण्यासाठी, देशाचा
विकास करण्यासाठी, देशाचा विकास करण्यासाठी, आम्हाला पैशाची
गरज आहे.
सरकारला पैशाची गरज आहे.
मग, पैसे कुठून आणणार? कर गोळा करून.
आता हा कर आम्ही दोन प्रकारात विभागला होता.
एक प्रत्यक्ष कर आणि दुसरा अप्रत्यक्ष कर.
डायरेक्ट टॅक्स बद्दल, आमच्यात जी चर्चा होती, आम्ही चर्चा
केली होती की, डायरेक्ट टॅक्स म्हणजे काय?
तुम्ही स्वतः तुमच्या खिशातून सरकारी तिजोरीत जमा करा.
तुम्ही स्वतः ते तुमच्या खिशातून जमा करा, तुमच्या
उत्पन्नातून, तो कर तुम्ही इतर कोणाकडून वसूल करू शकत नाही.
स्वतःचा खिसा उघडावा लागेल.
तुम्हाला त्या खिशातून पैसे काढून सरकारकडे जमा करावे लागतील.
तुम्ही स्वतःचे पैसे देत आहात.
थेट कर.
सरकार तुमच्याकडून थेट पैसे घेत आहे.
थेट कर. तुम्ही ते इतर कोणाकडूनही वसूल करू शकत नाही.
थेट कर.
प्रत्यक्ष कर म्हणजे आयकर.
सर्वात मोठे उदाहरण म्हणजे आयकर.
आम्ही अक्षय कुमारचे उदाहरण घेतले होते की, जो कोणी
चित्रपटातून पैसे कमावतो, तो स्वतःच्या पैशावर आयकर जमा करतो.
स्वतःच्या खिशातून.
मग आम्ही याचे दुसरे वर्गीकरण अभ्यासले होते.
तो अप्रत्यक्ष कर होता.
अप्रत्यक्ष कर.
आम्ही एका दुकानदाराचे उदाहरण घेतले होते.
तो तुम्हाला शर्ट विकतो.
हा शर्ट रु. 1000.
आणि रु. वर.
1000, तो तुमच्याकडून रु.
200 जीएसटी.
तुम्ही जे पेमेंट कराल, तुम्ही त्याला रु.
त्याला काय मिळणार?
रु. शर्टसाठी 1000 आणि रु.
जीएसटीसाठी 200 रु.
आता तो जीएसटी त्याने तुमच्याकडून वसूल करून सरकारकडे जमा
केला.
अप्रत्यक्ष कर.
त्याने तुमच्याकडून पैसे घेतले, तुमच्याकडून कर घेतला आणि
सरकारकडे जमा केला.
अप्रत्यक्षपणे.
मुळात, त्याने काय केले?
त्याने तुमच्याकडून कर वसूल केला.
ते सरकारकडे जमा केले पण ते तुमच्याकडून वसूल केले.
याला अप्रत्यक्ष कर म्हणतात.
प्रत्यक्ष कर म्हणजे काय आणि अप्रत्यक्ष कर काय यावर आम्ही
चर्चा केली होती.
जी लेक्चर्स चालू होती त्यात इन्कम टॅक्स वर चर्चा होत होती.
आयकराचे वर्ग चालू होते.
आयकर, प्रत्यक्ष कर याविषयी चर्चा करूया.
आमची आयकरावर चर्चा झाली.
मुळात, हा एक कर आहे जो तुमच्या उत्पन्नावर लादला जातो.
हा एक कर आहे जो तुमच्या उत्पन्नावर लादला जातो.
आयकरापासून मुक्त होण्यासाठी, सर्वप्रथम,
माझ्याकडे किती पैसे आहेत याचे अकाउंट बुक असावे
मी वर्षभरात कमावले आहे.
मी वर्षभरात किती पैसे कमावले.
आम्ही याची गणना करतो.
मी कुठून किती पैसे कमावतोय.
मी माझा लेखापाल आणि सीए यांचा समावेश करेन.
किती पैसे
मी वर्षभरात कमावले आहे.
हिंदीत याचा अर्थ वर्षभरात किती कमाई झाली.
त्या उत्पन्नावर मला कर भरावा लागेल.
तुम्हाला त्या उत्पन्नावर टक्केवारी द्यावी लागेल.
तुम्हाला तुमचा कर भरावा लागेल.
ही एक साधी गोष्ट आहे.
तो एक साधा मुद्दा आहे.
तुम्हाला मिळकत मोजावी लागेल.
मी तुम्हाला सांगितले होते की तुम्हाला तुमचे सर्व उत्पन्न
पाच श्रेणींमध्ये विभागले पाहिजे.
पाच श्रेणींमध्ये.
तुका म्हणे भाडे कमावती ।
ती हाऊस प्रॉपर्टी श्रेणी असेल.
तुम्ही ते तिथे ठेवू शकता.
व्यवसायाचे उत्पन्न व्यवसायाच्या प्रमुखाकडे जाते.
तुम्ही शेअर्स खरेदी आणि विक्री करू शकता.
आपण मालमत्ता खरेदी आणि विक्री करू शकता.
तुम्ही हॉटेलचे नफा खरेदी आणि विक्री करू शकता.
तुम्हाला कुठून तरी FD व्याज मिळू शकते.
इतर स्रोत उत्पन्न.
तुला पाच डोकी आहेत.
आता हे सर्व लक्षात ठेवू नका.
तुम्ही ते हळूहळू लक्षात ठेवाल.
फक्त तुम्ही उत्पन्न मोजत आहात हे समजून घ्या.
त्यामुळे तुम्ही जे काही उत्पन्न मोजाल ते पाच श्रेणींमध्ये
ठेवा.
तुमचे उत्पन्न पाच श्रेणींमध्ये ठेवा.
तुमचे एकूण उत्पन्न.
तुमच्याकडे काही वजावट असतील
तुम्हाला तुमचे एकूण उत्पन्न मिळेल, त्या एकूण उत्पन्नावर
तुम्हाला जो काही कर मिळेल, तो कर तुम्हाला भरावा लागेल.
टेन्शन घेऊ नकोस, भाऊ आला आहे, तो पुढे समजावतो, टेन्शन घेऊ
नकोस.
मी मुळात तुमच्यासाठी आता एक पार्श्वभूमी बनवत आहे, की आयकर
म्हणजे काय, तो कसा मिळवायचा.
ही एक साधी गोष्ट आहे, आयकर हा एक कर आहे जो तुमच्या
उत्पन्नावर लादला जातो.
त्यासाठी, आम्हाला तुमच्या उत्पन्नाच्या संपूर्ण ब्युरोची गरज
आहे, की तुम्ही वर्षभरात विविध स्रोतांमधून किती पैसे कमावले
आहेत, तुम्हाला ते एकूण करावे लागेल आणि त्या एकूण
टक्केवारीवर तुमचा कर होईल.
मित्रांनो हे आम्ही आजपर्यंत वाचले आहे.
मी बरोबर आहे की मी बरोबर आहे?
आत्तापर्यंतची उजळणी समजली का मित्रांनो?
मित्रांनो, तुमच्याशी पुढील चर्चा सुरू करण्यापूर्वी मला
तुम्हाला एक छोटीशी गोष्ट सांगायची आहे.
मित्रांनो, आता आपण अशा प्रवासाला निघू, जिथे आपण आपल्या
अभ्यासात पाऊल टाकत पुढे जाऊ.
प्रत्येक स्तरावर पुढे जाईल.
उजळणी करत राहा.
आयुष्यात पाऊल टाकून पुढे जाताना कधी कधी मन अस्वस्थ होते.
मनात एक शंका येते, एक शंका निर्माण होते, की हे पुढे कसे
करणार?
आपण हे करू शकू का?
यावेळी अनेक मुलं हा प्रश्न विचारत असतील, की साहेब शिकवत
आहेत, पण आम्हाला समजेल का?
आपण गोष्टी समजून घेऊ शकू का?
मित्रांनो, मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही कोणतेही काम करा, हे
माझे नव्हे तर स्वामी विवेकानंदजींचे शब्द आहेत.
त्याचे शब्द आहेत, तुम्ही जे काही काम कराल ते काम तुम्ही करत
नाही.
हे तुमचे अवचेतन मन आहे, ज्याला आम्ही तुमचे अवचेतन मन
म्हणतो, तुमचे अवचेतन मन, जे तुम्हाला ते काम करायला लावते.
हा सगळा खेळ मनाचा खेळ आहे मित्रांनो.
हा सगळा खेळ तुमच्या विचारांचा खेळ आहे.
जर तुमचा विश्वास असेल की मी राजा होणार आहे, तर माझ्यावर
विश्वास ठेवा, तुम्ही राजा व्हाल, आज किंवा 15-20 वर्षात
तुम्ही राजा व्हाल.
पण आता तुम्ही विश्वास ठेवलात की, मी आयुष्यात काहीच करू
शकणार नाही, साहेब, आयुष्य निघून जाईल, तुम्ही काहीही करू
शकणार नाही.
जो संदेश तुम्ही तुमच्या शरीराला देता, जो संदेश तुम्ही
तुमच्या अवचेतन मनाला देता, तेच तुमचे अवचेतन मन तुम्हाला
करायला लावते, यावर विश्वास ठेवा.
जर तुम्ही सकाळी उठून स्वतःला सांगाल की मी मी आहे,
मी जागा झालो, अरे निसर्गा, मी येतोय,
मी जागा झालो आहे, मी येत आहे आणि मी राजा बनणार आहे,
माझ्यावर विश्वास ठेवा, त्या दिवशी तू सुपरस्टारसारखा जगशील.
उद्यापासून कर, सकाळी उठ.
मला माहित आहे तू कशी उठतेस, सकाळी उठतेस, मग तुला क्लासला
जावे लागेल, मग तुला काम करावे लागेल, मग हा माणूस तुला
भेटायला येईल, असे नाही, असा विचार करा, की संपूर्ण दिवस
निघून जाईल.
तुम्ही सकाळी उठता,
मी उठलो, सुप्रभात, सूर्याकडे जा, म्हणतो, सूर्यदेवाला सलाम,
मी आलो, आज माझा दिवस असणार आहे,
मी राजा होईन,
मी सुपरस्टार सारखे काम करेन, मग तुमची एनर्जी बघा सर, इथे
सगळा खेळ आहे, तुम्ही म्हणाल आयकर काही नाही,
मी सहज शिकेन, तुला कशीही उर्जा मिळू लागेल, हा सगळा मनाचा
खेळ आहे, हे मन खूप शक्तिशाली गोष्ट आहे, ज्या पद्धतीने
तुम्ही ते सूचित कराल, तुम्ही आयुष्यात कसेही व्हाल, मोठी
माणसे ही गोष्ट नियंत्रित करतात आणि काम करतात. हा मनाचा खेळ
आहे, नेहमी मनाला सूचित करत रहा की मी आहे,
मी आहे आणि कोणी नाही, हा आत्मविश्वास ठेवा, मनाला सूचित करत
रहा, की साहेब, आयकर असो,
जीएसटी काहीही असो,
मी ते करेन,
मी आहे, मी ते करीन,
मी ते करेन, ते आता होत नाही, हरकत नाही, पण मी ते करेन, जर
तुम्ही हा आत्मविश्वास ठेवला, तर तुम्ही आयुष्यात काहीतरी
कराल, चला मित्रांनो, चला, एकदा मागे वळून पाहू, पुढचा विषय,
चार्ज ऑफ आयकर, आत्तापर्यंत आपण अभ्यास केला आहे की,
प्राप्तिकर कसा आकारला जातो, एकूण उत्पन्न, संपूर्ण वर्षाचे
एकूण उत्पन्न, आणि तुम्ही त्यावर टक्केवारी, कराची, आणि कराची
टक्केवारी करून, तुम्ही किती टक्के रक्कम काढली. कर, की हा
कर, हा निघाला, हे माझ्याकडे जमा केले जात आहे, ठीक आहे, आता
चला,
आयकराचे, ते करूया, काय म्हणते,
आयकर कायद्याचे कलम 4.
हा चार्जिंग विभाग आहे.
याचा अर्थ काय?
चार्जिंग सेक्शन म्हणजे काय? कोणी सांगेल का?
चार्जिंग विभाग.
मित्रांनो, चार्जिंग सेक्शन म्हणजे एक विभाग, एक विभाग, एक
विभाग जो कर लावण्याची शक्ती देतो.
चार्जिंग विभाग.
मी 5 डोक्यांबद्दल बोलत होतो.
त्या 5 हेडमध्ये वेगवेगळे चार्जिंग विभाग आहेत.
ते शुल्क आकारणारे विभाग त्या प्रमुखाला ते अधिकार देतात.
ते अधिकार देतात, सत्ता देतात.
होय, या कलमांतर्गत तुम्ही या व्यक्तीवर कर लावू शकता.
चार्जिंग सेक्शन म्हणजे असा विभाग जो तुम्हाला तुमच्या कर
आकारणीबद्दल अधिकार देतो.
याचा अर्थ काय?
कलम ४ हा चार्जिंग विभाग आहे.
कलम ४ ने आयकर लावण्याचे अधिकार दिले आहेत.
काय म्हणते?
वित्त कायदा किंवा आयकर कायदा किंवा दोन्हीद्वारे वर्षासाठी
विहित दराने कर आकारला जाईल अशी तरतूद त्यात आहे.
तुम्हाला जो कर मिळतो, मुळात, जसे मी तुमच्याशी काही
व्याख्यानांपूर्वी चर्चा केली होती, की तुम्हाला मिळणारा आयकर
दर, तो वित्त कायदा, दरवर्षी येणारा वित्त कायदा, माझ्यासाठी
वित्त कायदा म्हणजे काय?
दरवर्षी जो अर्थसंकल्प येतो, जो निर्मला ताई दरवर्षी संसदेत
ब्रीफकेस घेऊन अर्थसंकल्प मांडतात, त्या बजेटमध्ये आयकराचे
दरही असतात.
की या वर्षी याच दराने आयकर लावला जाणार आहे.
तर, तो ज्या पहिल्या मुद्द्याबद्दल बोलत आहे, तो म्हणजे कर,
कोणत्या दराने आकारला जातो?
वित्त अधिनियमात दिलेल्या दराने.
आता हे शुल्क, शुल्क प्रत्येक व्यक्तीवर आहे.
बघा, कायद्यात काय आहे?
कायद्यात प्रत्येक शब्दाचा वेगळा अर्थ आहे.
आता, तुम्ही विचार करत असाल की शुल्क प्रत्येक व्यक्तीवर आहे.
आयकर कायद्यात व्यक्तीची व्याख्या स्वतंत्रपणे दिली आहे.
व्यक्ती म्हणजे काय?
एखाद्या व्यक्तीकडून आपल्याला काय समजते?
तो माणूस आहे असे आपल्याला वाटते.
तो एक व्यक्ती आहे.
नाही सर.
असे नाही.
प्राप्तिकर कायद्यात प्रत्येक शब्दाची व्याख्या आहे.
प्रत्येक शब्दाची एक व्याख्या असते.
कलम २ मध्ये ती व्याख्या एकदा वाचावी लागेल, की माणसात काय
येते आणि काय येत नाही.
तर, आपण एखाद्या व्यक्तीची व्याख्या वाचू.
प्रथम, आपण हा मुद्दा कव्हर करूया.
माणसाच्या व्याख्येत काय आहे?
त्यातही एक कंपनी येते.
व्यक्तीच्या व्याख्येत फर्म देखील येते.
एक व्यक्ती देखील येते.
कंपन्याही येतात.
हे कदाचित तुम्हाला माहीत नसेल.
तुम्ही विचार करत असाल की व्यक्ती म्हणजे व्यक्ती.
नाही सर.
आयकर कायद्यात प्रत्येक शब्दाचा वेगळा अर्थ आहे.
त्यासाठी व्याख्या एकदा वाचावी लागेल.
मधेच वाचेन.
काळजी करू नका.
माझा भाऊ आला आहे.
तो सर्वकाही करेल.
काळजी करू नका.
मी सर्व काही करीन.
कृपया मला येथे समर्थन द्या.
आता अर्थसंकल्पात दरावर कर लावला जाणार असल्याचे वाचत आहोत.
आणि प्रत्येक व्यक्तीवर कर लादला जातो.
मी हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करीत आहे की एक व्यक्ती देखील
एक व्यक्ती आहे.
कंपनी देखील एक व्यक्ती आहे.
फर्म देखील एक व्यक्ती आहे.
ही एक व्यक्ती आहे.
म्हणजेच कंपनीवरही कर आकारला जातो.
वैयक्तिक व्यक्तीवर देखील कर लादला जातो.
वैयक्तिक व्यक्ती म्हणजे अमिताभ बच्चन गेले तरी तेही कर भरतील.
आणि जर एखादी कंपनी रिलायन्स इंडस्ट्रीजकडे गेली तर रिलायन्स
इंडस्ट्रीजवरही आयकर लावला जाईल.
एखादी फर्म, भागीदारी फर्म, वकिलांची फर्म असल्यास,
CA ची फर्म, त्या फर्मवर देखील कर लादला जाईल.
त्यामुळे प्रत्येक व्यक्तीवर कर लादला जातो.
व्यक्तीच्या व्याख्येत काय येते ते आपण पाहू.
त्यानंतर कोणत्या लोकांवर कर लावला जातो हे कळेल.
तिसऱ्या मुद्द्याकडे या.
आणि सर्वात महत्वाचा मुद्दा.
एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो.
टॅक्स म्हणजे काय?
एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो.
बघा, एकूण उत्पन्नावर आयकर लावला जातो.
तर, उत्पन्नावर कर.
उत्पन्न म्हणजे एकूण उत्पन्न.
तुम्ही संपूर्ण वर्षभरात मिळविलेले एकूण उत्पन्न.
संपूर्ण वर्षभरात तुम्हाला जेवढे उत्पन्न मिळाले आहे, ते
तुम्ही वेगवेगळ्या हेडवरून वेगवेगळ्या वर्गात विभागले आहे.
तुम्ही एकूण काढल्यास, तुम्हाला जास्त आयकर भरावा लागेल.
त्याचं म्हणणं आहे.
काय? मागील वर्षात कमावलेल्या एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो
आणि मूल्यांकन वर्षावर नाही.
ही ओळ पुन्हा वाचा.
मग, मी त्यावर चर्चा करेन.
ही ओळ वाचा.
ही ओळ काय सांगते?
कर जो मागील वर्षात कमावलेल्या एकूण उत्पन्नावर आकारला जातो
आणि मूल्यांकन वर्षावर नाही.
या ओळीत 3-4 गोष्टी आहेत.
खूप छान गोष्टी मित्रांनो.
आणि हा शब्द पकडायला सांगताच.
मग, हा शब्द पकडण्यात काय अर्थ आहे?
चला या शब्दाच्या व्याख्येकडे जाऊया.
याला काय म्हणायचे आहे?
या गोष्टीची व्याख्या काय?
याला काय म्हणायचे आहे?
ते पहा.
एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो.
प्रथम, आपल्याला एकूण उत्पन्न किती आहे ते पहावे लागेल.
आता आपण जे समजत आहोत, सामान्य ज्ञानानुसार, त्या एकूण
उत्पन्नाचा अर्थ मी मागील वर्षात वेगवेगळ्या स्रोतांमधून किती
पैसे कमावले आहेत.
याचा अर्थ असा आहे.
हिंदी भाषेत याचा अर्थ एकूण उत्पन्न म्हणजे मागील वर्षात मी
वेगवेगळ्या स्त्रोतांकडून किती पैसे कमावले आहेत.
तर, हे काय सांगण्याचा प्रयत्न करीत आहे?
कमावलेल्या एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो म्हणजे तुम्ही
मागील वर्षात कमावलेले पैसे आणि मूल्यांकन वर्षावर नाही.
सर, मला तुमच्याशी या दोन शब्दांवर चर्चा करायची आहे.
शब्द क्रमांक १ आणि शब्द क्रमांक २.
हे काय सांगण्याचा प्रयत्न करत आहे?
ही ओळ पुन्हा वाचा.
असे म्हणायचे आहे
कर आकारणी वर्षात न करता मागील वर्षात मिळालेल्या एकूण
उत्पन्नावर आकारला जातो.
ते मागील वर्षात कमावले आहे.
एक मागील वर्षी आहे, PY.
आता आमची आयकरावर जी काही चर्चा होईल, ती PY आणि AY वर आधारित
असेल.
पीवाय आणि एवाय.
मागील वर्ष काय आहे?
मूल्यांकन वर्ष म्हणजे काय?
कोणी सांगण्याचा प्रयत्न करेल का?
ते काय आहे ते कोणी सांगू शकेल का?
विचार करून सांग.
मागील वर्षाचा अर्थ काय?
मागील.
मागील वर्ष.
मागील म्हणजे भूतकाळ.
सहसा, आपण सामान्य भाषेत काय करतो, उदाहरणार्थ, जर मी
तुम्हाला सांगतो की चालू वर्ष 2023 आहे.
सामान्य भाषेत,
मी तुम्हाला आयकराची भाषा सांगत नाहीये.
सामान्य भाषेत,
मी तुम्हाला विचारत आहे की मागील वर्ष काय होते?
गेल्या वर्षी काय होते?
काय बोलणार? 2022.
एकदम बरोबर.
मागच्या वर्षी, तू मला कसे सांगितलेस?
मी तुम्हाला फक्त सांगितले की मी 2023 मध्ये राहत आहे.
2023 चालू आहे.
यानुसार तुम्ही मला तुमचे मागील वर्ष सांगत आहात.
2023 पूर्वीचे वर्ष कोणते होते?
तुम्ही मला सांगितले की ते 2022 होते.
मी तुम्हाला चालू वर्षाची माहिती दिली.
म्हणूनच गेल्या वर्षी तू मला सांगितलेस.
सर, इन्कम टॅक्समध्येही असेच होते.
एक मागील वर्षी आहे.
दुसरे म्हणजे मूल्यांकन वर्ष.
मागील वर्षाचा अर्थ काय?
मागील वर्षाचा अर्थ आहे
वाहे वर्षा.
ही एक उत्तम संकल्पना आहे.
इन्कम टॅक्समध्ये तुम्ही तुमचे करिअर ३०-४०-५० वर्षे चालवाल.
याचा सर्वत्र उपयोग होईल.
हे खूप महत्वाचे आहे.
मागील वर्ष आणि मूल्यांकन वर्षाचा अर्थ काय आहे?
मागील वर्षाचा अर्थ आहे
वाहे वर्षा.
ज्या वर्षी तुम्ही पैसे कमावले.
ज्या वर्षी तुम्ही खिसा भरला होता.
ज्या वर्षी तुम्ही तुमची बँक बॅलन्स वाढवली.
ज्या वर्षी तुम्हाला उत्पन्न मिळाले.
आपण पैसे कमावले आहेत.
म्हणजे मागील वर्षी.
सर, आधीचे का म्हणतात?
त्याला विद्युत प्रवाह का म्हणतात?
मी तुला सांगेन.
आधी माझे ऐक.
त्यानंतर मी तुम्हाला सांगेन.
मी तुम्हाला आनंद होईल अशा प्रकारे सांगेन.
तुम्हाला आनंद मिळेल.
प्रथम 5 मिनिटे माझे ऐका.
त्यानंतर तुमच्याकडे 6 मिनिटे आहेत.
माझ्याकडे ५ मिनिटे आहेत.
त्यानंतर सर्व काही आपले आहे.
फक्त ५ मिनिटे.
मागील वर्ष.
हे सर्व विसरून जा.
मी तुला आधी सांगितलेले विसरून जा.
आता याकडे या.
मागील वर्षाचा अर्थ काय?
ज्या वर्षी तुम्ही पैसे कमावले.
म्हणजे मागील वर्षी.
तार्किकदृष्ट्या, आयकर कायदा म्हणतो की जर तुम्ही या वर्षी
पैसे कमावले तर या वर्षी
फक्त पैसे कमवा.
यावर्षी कर भरू नका.
कर कधी भरायचा? जेव्हा आपण संपूर्ण वर्ष पूर्ण कराल.
आम्हांला अख्खा लेखाजोखा मिळेल की भाऊ, तुम्ही इतके पैसे
कमावलेत
प्रथम वर्ष.
एकदा तुम्हाला एकूण रक्कम मिळाली की, तुम्हाला पुढील वर्षी कर
भरावा लागेल, जो कायद्यानेही योग्य आहे.
हो म्हण.
मला आयकर भरावा लागेल.
आता समजून घ्या
गोष्ट बघा, आयकरात फसवणूक होत नाही. मी तुम्हाला प्रथम
सांगतो, कोणतीही फसवणूक नाही.
हा सगळा समजुतीचा खेळ आहे.
मी तुम्हाला प्रथम काय सांगितले की आयकर, तो कधी लागू होतो?
हे काय आहे? भाऊ, तुमच्या एकूण उत्पन्नावर असा कर लागू होतो.
ठीक आहे भाऊ, मी वर्षभर कमाई करेन.
मी एप्रिलमध्ये कमाई करेन, मी मार्चमध्ये कमाई करेन, मी ते
मेमध्ये मिळवेन, मी वर्षभर उत्पन्न मिळवेन.
आता मला कर भरावा लागेल तेव्हा माझे एकूण उत्पन्न असले पाहिजे.
त्यामुळे मला वर्षभराच्या उत्पन्नाचे खाते पुस्तक हवे आहे.
महिन्याने महिना मोजून मी काय करू? मला खाते हवे आहे
वर्षभरात मी किती पैसे कमावले.
मी वर्षभराचा हिशोब घेईन.
1 एप्रिल ते 31 मार्च मी हिशोब घेईन की भाऊ,
1 एप्रिल ते 31 मार्च पर्यंत, मी वेगवेगळ्या स्त्रोतांकडून
पैसे कमावले आहेत.
हे जोडा, ऍड
हे, हे जोडा, हे जोडा, हे जोडा, हे जोडा, पाचही डोके जोडा.
एकूण, माझ्याकडे आहे
1 एप्रिल ते 31 मार्च या कालावधीत एवढे पैसे कमावले.
ठीक आहे, खूप चांगले.
हे खाते पुस्तक
संपूर्ण वर्षाचे आहे.
आता पुढच्या वर्षी जा आणि या हिशेबपुस्तकावर कर भरा.
पुढच्या वर्षी जा आणि कर जमा करा.
पुढील वर्षी.
कारण वर्षभराचा हिशोब तुम्ही घेतलाय हे कळलं.
1 एप्रिल ते 31 मार्च पर्यंत.
तुम्ही संपूर्ण खाते जोडले आहे.
तुम्ही खाते बनवले, खाती बनवली, ताळेबंद बनवला.
तुम्ही वर्षभरासाठी नफा-तोटा हिशोब केला.
तो भाऊ, मी वर्षभरात इतके पैसे कमावले आहेत.
आता तू जा आणि
ते खाते तुमच्या आयकर अधिकारी, आयकर विभागाला दाखवा. तुम्ही
रिटर्न फाइल कराल.
असे म्हणतात, परत.
मी रिटर्न फाइल करतो.
त्यामुळे तुम्ही रिटर्न फाइल कराल.
तो परतावा मुळात काहीच नाही.
तो परतावा हा सारांश आहे.
त्याचा सारांश आहे.
थोडक्‍यात, तुम्हाला सांगावे लागेल की तुम्ही वर्षभरात इतके
पैसे कुठून कमावले आहेत.
तुम्ही ते रिटर्न फाइल कराल.
पण इथे रिटर्न भरण्याचा अधिकार आहे का? मी येथे रिटर्न कसे
दाखल करू शकतो? येथे, मी पैसे कमवत आहे.
सध्या, मला हे देखील माहित नाही की वर्ष संपेपर्यंत मी किती
पैसे कमावले असतील.
उदाहरणार्थ, मी एक व्यापारी आहे.
आणि एप्रिल महिन्यात,
मला नफा झाला. एप्रिल महिन्यात मी आयकराचे विवरणपत्र भरणार
नाही.
आत्ता, मला हे देखील माहित नाही की माझे वर्ष संपेपर्यंत,
कोणास ठाऊक, माझा व्यवसाय कमी झाला असेल.
कुणास ठाऊक, मला एका महिन्यात नफा झाला.
नोव्हेंबर महिन्यात,
माझे नुकसान होऊ शकते.
त्यामुळे आयकर अधिकारी तुम्हाला वर्षभराचे उत्पन्न देतो.
ते भाऊ, वर्षभर घ्या.
तुम्ही एका वर्षात कमावलेले एकूण पैसे.
वर्षभराचे उत्पन्न.
स्वतंत्रपणे करू नका.
संपूर्ण वर्षाचे एकूण उत्पन्न.
वर्ष संपेल तेव्हा सर्व हिशेब तुमच्याकडे असतील.
मागील वर्षी तुम्ही किती पैसे कमावले? पुढच्या वर्षी पोहोचा.
रिटर्न फाइल करा.
रिटर्न म्हणजे आयकर अधिकाऱ्याला एक सारांश द्या की मी इथून
इतके पैसे कमावले आहेत.
हे माझे वर्षभराचे एकूण उत्पन्न आहे.
आणि यावर, एवढा कर माझ्यावर आहे.
आता पुढच्या वर्षी पोचणार.
उदाहरणार्थ, मी एप्रिलची ही यादी पुन्हा करेन जेणेकरून
कोणतीही अडचण येणार नाही.
उदाहरणार्थ, आता 2022 आहे असे समजू. तुम्ही १ एप्रिल २०२२
रोजी व्यवसाय सुरू केला.
1 एप्रिल 2022 ते 31 मार्च 2023 या संपूर्ण वर्षात तुम्ही
पैसे कमावले आहेत.
तुम्ही वेगवेगळ्या ठिकाणाहून पैसे कमवलेत. व्यवसायातून पैसे
कमावले. एक कोटी रुपये.
आणि तुम्ही, उदाहरणार्थ, तुम्ही अर्धवेळ नोकरी करत होता.
त्यामुळे तुम्हाला पगार मिळाला.
तुम्ही 0.10 कोटी पगार मिळवला, म्हणजे तुम्हाला 10 लाख रुपये
पगार मिळाला.
कुठून तरी भाडे मिळते. तुम्हाला कुठून तरी ९० लाख रुपये भाडे
मिळते.
हे तुमच्यासोबत दर महिन्याला घडत आहे.
व्यवसायात, हे शक्य आहे की 3 महिन्यांनंतर, तुम्हाला नफा
मिळेल.
तुम्हाला दर महिन्याला भाडे मिळते.
तुम्हाला दर महिन्याला पगार मिळतो.
त्यामुळे तुम्हाला दर महिन्याचा हिशोब करावा लागणार नाही.
तुम्ही संपूर्ण वर्षाचा हिशोब करा.
तुम्ही एकदाच एकूण मोजा. आता तुमचे वर्ष संपले आहे. तुम्ही ३१
मार्चला इथे बसला आहात.
३१ मार्च रोजी तुम्ही तुमच्या अकाउंटंटला कॉल कराल. त्याला
विचारा, भाऊ, एक गोष्ट सांग.
माझे सर्व हिशेब तुम्ही करा.
मला सांगा, मी वर्षभरात किती कमाई केली?
तो म्हणेल, तुम्ही वर्षभरात 2 कोटी कमावले आहेत. खुप छान.
आता ३१ मार्चला माझे वर्ष संपत आहे.
मी, भाऊ, एप्रिल महिन्यात किंवा जुलै महिन्यात,
मी आयकर विभागाकडे जाईन. हे आयकर विभागाचे कार्यालय आहे.
मी या कार्यालयातून बाहेर जाईन.
हे कार्यालय आहे.
सर, तुम्ही रेखाचित्र काढले आहे का?
बेटा, मला चित्रात पद्मभूषण मिळाले आहे हे तुला माहीत आहे का?
मला चित्रात पद्मभूषण मिळाले आहे.
जर तुला माझे रेखाचित्र समजत नसेल तर ही तुझी समस्या आहे
मित्रा.
ही माझी समस्या नाही.
इकडे ये. 31 मार्च रोजी, मी संपूर्ण वर्षात किती पैसे कमावले
याची गणना केली आहे.
पुढच्या वर्षी तुम्ही आयकर विभागात पोहोचाल. तुका म्ह णे
पाहा, ही माझी परता ।
रिटर्न म्हणजे सारांश. तुम्ही एक पेपर दिला आहे. बघा, हा पेपर
आहे.
या पेपरमध्ये मी कुठून किती पैसे कमावले हे लिहिले आहे.
हे ठीक आहे का? तुम्ही 2 कोटी परतावा मोजला आहे.
2 कोटींचा हा सारांश आहे. मी कुठून किती पैसे कमावले.
आणि यावर, माझा कर बनविला जातो. 2 कोटींवर, माझा, उदाहरणार्थ,
60 लाख कर होतो.
तर, तुम्ही हा 60 लाख कर मोजू शकता.
काय बोलणार? एवढे पैसे मी कमावले आहेत. कोणत्या वर्षी? मागील
वर्षी.
तर, तुमच्याकडे काय असेल? हे मागील वर्ष असेल मित्रा.
मी मागील वर्षी इतके पैसे कमावले आहेत.
आणि मूल्यांकन वर्ष काय आहे?
मूल्यांकन वर्ष म्हणजे ज्या वर्षात तुमच्या उत्पन्नाचे
मूल्यांकन केले जाईल.
मुल्यांकन म्हणजे, जेव्हा तुम्ही पुढच्या वर्षी इथे रिटर्न
फाइल कराल, पुढच्या वर्षी जेव्हा तुम्ही इथे रिटर्न भराल,
तेव्हा तुम्ही जे काही दाखल केले आहे ते तुम्ही खरे मानता असे
नाही.
गीतेवर हात ठेवून तुम्ही हे स्पष्ट करत नाही आहात की मी जे
काही दाखल करेन, ते फक्त सत्यच दाखल करेन.
मी सत्याशिवाय काहीही दाखल करणार नाही.
असे काही घडत नाही.
ते आयकर बद्दल आहे.
येथे करोडो, लाख, अब्जावधी रुपयांची फसवणूक होत आहे.
त्यामुळे तुम्ही रिटर्न भरल्यावर तेथील अधिकारीही तपासतात.
ही तपासणीची प्रक्रिया आहे.
ते तुमचे रिटर्न तपासतात.
ते तुमची ताळेबंद आकड्यांसह मिसळतात.
तुमच्या ताळेबंदात, नफा-तोटा खात्यात सर्व काही मिसळले आहे.
एक अधिकारी तिथे बसला असावा.
तो काय करत आहे? तो तपासत आहे.
या तपासणीला काय म्हणतात?
या तपासणीला असेसमेंट म्हणतात.
तुम्ही मुल्यांकन करत आहात.
तुमचे मूल्यांकन केले जात आहे.
तुम्ही जे काही बोललात, जे काही रिटर्न भरले ते खरे आहे का?
तुमच्या नफा-तोट्याच्या खात्यात तुम्हाला एक कोटी रुपये
खरोखरच दिसतात का?
तुमच्या बँक स्टेटमेंटमध्ये तुम्हाला खरेच दोन कोटी रुपये
दिसतात का?
याला असेसमेंट म्हणतात.
त्याला तपासणी म्हणतात.
त्यामुळे ही तपासणी, कोणत्या वर्षी होणार? तुम्ही रिटर्न
भरल्यावर ते या वर्षात केले जाईल.
तर, याला काय म्हणतात?
याला मूल्यांकन वर्ष म्हणतात.
ज्या वर्षी तुमची खाती, तुमचे रिटर्न तपासले जातील, त्याचे
मूल्यांकन असेल.
त्याला मूल्यांकन वर्ष म्हटले जाईल.
याचे मूल्यांकन काय आहे?
ते उत्पन्नाचे आहे.
कोणत्या वर्षाचे उत्पन्न आहे?
सर, मागील वर्षात मिळालेले उत्पन्न.
मी मागील वर्षात कमावलेले पैसे, हे मागील वर्षी कमावले आहेत.
पुढील वर्षी, मूल्यांकन वर्षात,
मी रिटर्न फाइल करेन.
त्यावर मी कर जमा करीन.
आणि मी मूल्यांकन करीन.
तर, त्याला काय म्हणायचे?
मूल्यांकन वर्ष.
ज्या वर्षी तुमची सर्व कागदपत्रे पूर्ण केली जातील, पुढील
वर्षी, त्याला मूल्यांकन वर्ष म्हणतात.
आणि ज्या वर्षी तुम्ही पैसे कमावता, त्याला मागील वर्ष
म्हणतात.
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
मागील वर्षाच्या पुढील वर्षी तुम्हाला कर जमा करावा लागेल.
हिंदी भाषेत जर ढोबळमानाने समजले की 2022 चालू आहे, 2022
मध्ये तुम्ही पैसे कमवत आहात, तर पुढच्या वर्षी काय मानले
जाईल? मागील वर्ष.
मला २-३ प्रश्न विचारू दे.
बघू तुला समजतंय की नाही.
असे गृहीत धरा की मागील वर्ष 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2020
आहे. याला काय म्हणतात?
थोडक्यात, मागील वर्ष 2019-2020.
एप्रिल ते मार्च हे आर्थिक वर्ष असते.
आर्थिक वर्षापर्यंत जाऊ या.
त्यामुळे आर्थिक वर्ष हे जानेवारी ते डिसेंबर असे नाही.
१ एप्रिल ते ३१ मार्च हे आर्थिक वर्ष आहे. 31 मार्च. तर मागील
वर्षी उदाहरणार्थ तुमच्याकडे 19-20 आहे.
तर मागील वर्षी जर तुमचे 19-20 असेल तर त्याचे मूल्यांकन वर्ष
काय असेल? जर तुम्ही 19-20 मध्ये पैसे कमवत असाल तर तुम्ही कर
कधी भरणार? पुढील वर्षी.
पुढचे वर्ष म्हणजे त्याचे मूल्यांकन वर्ष काय असेल? 20-21.
हे स्पष्ट आहे का? मागील वर्ष जर तुमच्याकडे उदाहरणार्थ 21-22
असेल तर त्याचे मूल्यांकन वर्ष काय असेल? 22-23.
हे स्पष्ट आहे का? मागील वर्ष, मूल्यांकन वर्ष.
मागील वर्ष जर तुम्ही पैसे कमवत असाल तर मागील वर्षी.
असेसमेंट वर्ष हे वर्ष आहे जेव्हा तुम्ही सर्व गणना, तपासणी,
रिटर्न फाइल, कर.
हा मुद्दा आहे.
आता मला सांगा, कोणत्याही मुलाला काही शंका आहे का? नाही? मग
त्याचे मूल्यांकन वर्ष कोणते असेल? पुढील वर्षी.
पुढचे वर्ष म्हणजे त्याचे मूल्यांकन वर्ष काय असेल? मागील
वर्ष.
आता मला सांगा, कोणत्याही मुलाला काही शंका आहे का? आता मला
सांगा, कोणत्याही मुलाला काही शंका आहे का? तसे मला वाटत नाही
की यात शंका असेल.
आता या मुद्द्यावर परत या.
आता मला हा मुद्दा समजेल की मागील वर्षात कमावलेल्या एकूण
उत्पन्नावर कर आकारला जातो आणि मूल्यांकन वर्षावर नाही.
तुमची कर किंमत किती आहे? ते तुम्ही मागील वर्षात कमावले आहे.
आता, मागील वर्षी, आपण काय विचार करत होता?
तुम्ही विचार करत असाल की मी मागच्या वर्षी काहीतरी कमावतोय.
आता तुम्हाला वाटेल की मी आज ज्या वर्षात उभा आहे, त्या आयकर
लोकांच्या मते ते मागील वर्ष होते.
आयकर लोकांच्या म्हणण्यानुसार, ते मागील वर्षी आहे.
मागील वर्ष म्हणजे ज्या वर्षात तुम्ही पैसे कमवत आहात.
मागील वर्ष म्हणजे मागील वर्ष नाही.
मागील वर्ष म्हणजे ज्या वर्षात तुम्ही पैसे कमवत आहात.
मूल्यांकन वर्षानुसार चर्चा केली जाते.
तर, आयकर गटानुसार, चर्चा मूल्यांकन वर्षावर आधारित आहे.
त्या मूल्यांकन वर्षाची फाईल आणा. त्या मूल्यांकन वर्षाचे
खाते पुस्तक आणा.
तर, मूल्यांकन वर्ष म्हणजे, जर एखाद्याला मूल्यांकन वर्षाची
फाईल आणायची असेल, तर त्याचा अर्थ असा की गेल्या वर्षाची फाईल
आणावी लागेल.
की ज्या वर्षी त्याने पैसे कमवले आहेत, त्याला फाईल आणावी
लागेल.
म्हणूनच त्याला मागील म्हणतात.
ते पूर्वीचे कोठून आहे? ते मूल्यांकनाच्या आधीचे आहे.
पूर्वीचा अर्थ असा नाही की जर मी आज पैसे कमवत आहे, तर मला
माझ्याकडून पूर्वीचे पैसे घ्यावे लागतील.
नाही.
तुम्हाला आधीचे मूल्यमापन करावे लागेल.
पुन्हा वाचा.
मागील वर्षात मिळालेल्या एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो.
म्हणजेच, ज्या वर्षी त्याने पैसे कमावले आहेत आणि मूल्यांकन
वर्ष नाही.
आणि ते काय म्हणते?
अधिनियमातील विविध तरतुदींनुसार कर आकारला जाईल.
वेगवेगळ्या तरतुदींनुसार, माझ्या प्रिय, तुमच्याकडून
निश्चितपणे कर आकारला जाईल.
मला सांगा, मुद्दा स्पष्ट आहे का?
मागील वर्षीचा.
या, जो स्पष्ट नाही, तो येथून पुन्हा पहा.
मागील वर्षाचा अर्थ काय?
मागील वर्षात मिळालेले उत्पन्न मूल्यांकन वर्षात करपात्र असते.
आणि ते काय म्हणते?
जर व्यवसाय व्यवसाय नव्याने सुरू झाला असेल, तर अशा
परिस्थितीत, मागील वर्ष काय असेल?
तो कालावधी व्यवसायाच्या स्थापनेच्या तारखेपासून सुरू होऊन 31
मार्च रोजी संपेल.
उदाहरणार्थ, तुम्ही जुलैमध्ये व्यवसाय सुरू केला.
आता मागचे वर्ष काय?
आधी मला सांगा, मागील वर्ष काय आहे?
मागील वर्ष काय आहे?
ज्या वर्षी मी पैसे कमावतो.
तर, जर तुम्ही जुलैमध्ये सुरुवात केली असेल, तर तुम्ही जिथून
सुरुवात केली होती तिथून सुरू करा.
१ जुलैपासून सुरुवात.
1 जुलै ते 31 मार्च पर्यंत.
जर तुम्ही 10 सप्टेंबर रोजी सुरुवात केली असेल तर 10 सप्टेंबर
ते 31 मार्च, ते मागील वर्ष असेल.
१ जानेवारीला सुरुवात केली तर हरकत नाही.
1 जानेवारी ते 31 मार्च, ते मागील वर्ष असेल.
ज्या वर्षी तुम्ही व्यवसाय सुरू कराल, तिथून मागील वर्ष उचला.
जर उत्पन्नाचे स्त्रोत सांगितलेल्या वर्षात अस्तित्वात आले,
तर मागील वर्ष कधी सुरू होईल?
ज्या तारखेपासून उत्पन्नाचा स्रोत अस्तित्वात येतो.
आणि ते कधी संपणार?
31 मार्च रोजी.
हे स्पष्ट आहे का?
तुमचे काही प्रश्न पाहू.
मुद्दा स्पष्ट होईल.
श्री ए 1993 पासून व्यवसाय चालवत आहेत.
आणि तो म्हणत आहे की मूल्यांकन वर्ष 23-24 आहे.
मूल्यांकन वर्ष काय आहे? 23-24.
तर, मी तुम्हाला सांगितले की मूल्यांकन वर्ष 23-24 आहे.
तर, मागील वर्ष काय असेल?
मागील वर्षाच्या उत्पन्नाचे मूल्यांकन पुढील वर्षी केले जाईल.
तर, जर 23-24 मध्ये उत्पन्नाचे मूल्यांकन केले जात असेल, तर
मला ते उत्पन्न कधी मिळेल?
22-23 मध्ये.
तर, मागील वर्ष 14-22 ते 31-23 पर्यंत असेल.
आणि तो म्हणतोय की सीए आहे.
1 जुलै-22 रोजी त्यांनी सराव सुरू केला.
तर, त्याचे मागील वर्ष शोधा.
तर, मागील वर्ष म्हणजे ज्या वर्षात मी पैसे कमवतो.
तर, 1 जुलै ते 31 मार्च, ते माझे मागील वर्ष असेल.
तर, 1 जुलै ते 31 मार्च.
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
मागील वर्षाचे काय?
जर मागील वर्ष 22-23 असेल, तर मूल्यांकन वर्ष 23-24 असेल.
हे स्पष्ट आहे का?
हाच मुद्दा मी तुम्हाला सांगितला आहे.
ज्या वर्षी उत्पन्न मिळते, म्हणजे मागील वर्ष, मागील वर्ष.
लगेच पुढील वर्षी.
याला मूल्यांकन वर्ष म्हणतात.
हा मुद्दा स्पष्ट आहे का?
हे स्पष्ट आहे का?
चला पुढे जाऊया.
चला आणखी पाहू.