चला 5 व्या मुद्द्याकडे जाऊया. पाचवा मुद्दा म्हणजे स्थावर
मालमत्तेचे भाडे.
स्थावर मालमत्ता म्हणजे काय? जशी जमीन, इमारत.
एक मालमत्ता, एक गोष्ट जी तुम्ही हलवू शकत नाही.
लॅपटॉप ही स्थावर मालमत्ता आहे.
परंतु इमारतींसारखी स्थावर मालमत्ता तुम्ही भाड्याने देता.
याआधी ते जमीन, परवाना याविषयी बोलत होते.
इथे तो इमारतींबद्दल बोलतोय.
कारण ती व्यावसायिक जागा आहे, तुम्ही ती भाड्याने द्या.
अशावेळी कशाचा विचार केला जाईल?
सेवा पुरवठ्याचा विचार केला जाईल.
बघा इथे लिहिले आहे.
ठीक आहे, सर?
ते पहा.
बी पॉइंट वर या.
चे बांधकाम.
तो बांधकामाबद्दल बोलत आहे.
तो एक अतिशय महत्त्वाचा मुद्दा आहे.
बांधकाम उपक्रम इ.
त्यांच्यावर जीएसटी लागू होतो की नाही?
जसे की तुम्ही फ्लॅट विकत घ्यायला जाता.
तुम्ही फ्लॅट वगैरे घ्यायला जा.
या गोष्टीची वेगळी चर्चा आहे.
त्यावर जीएसटी लागू होतो की नाही?
आणि जीएसटी लागू होत असला तरीही,
मग फ्लॅट इ.
ते वस्तू किंवा सेवांच्या श्रेणीत आहे का?
त्यांच्यावरील दर काय आहे?
त्या गोष्टीची इथे चर्चा होत आहे.
सर, त्याला काय म्हणायचे आहे,
चे बांधकाम.
ते पहा.
चे बांधकाम.
कॉम्प्लेक्स.
इमारत.
नागरी रचना.
किंवा त्याचा काही भाग.
जटिल समावेश.
काय मानले जाईल?
सेवेचा पुरवठा.
जे बांधकाम तुम्ही करत आहात.
तुम्ही कॉम्प्लेक्स बनवत आहात.
तुम्ही इमारत बनवत आहात.
तुम्ही नागरी रचना करत आहात.
जसे दूरसंचार टॉवर इ.
हे सर्व तुम्हीच बनवत आहात.
तुम्ही नागरी संरचना बनल्या आहेत.
च्या साठी.
खरेदीदाराला विक्री.
हे सेवा पुरवठ्याच्या श्रेणीत येईल.
यावर जीएसटीचा दर.
ते आम्हाला लागू होईल.
पण अट आहे.
कुठे सोडून.
जेथें साधन सोडून ।
असे होऊ नये.
साधारणपणे तुम्ही बांधकाम करत आहात.
साधारणपणे तुमच्याकडे कोणतेही असते.
बांधकाम उपक्रम.
इमारतीबाबत.
तुम्ही एक इमारत बनवा आणि ती विकू.
हा तुमचा हेतू आहे.
आपला हेतू.
तो भाऊ मी बिल्डिंग बनवतोय.
मी पुढे जाऊन ही इमारत विकेन.
मी विकेन.
अशावेळी सेवेचा पुरवठा होतो.
पण ते नसताना.
कुठे सोडून.
संपूर्ण विचार.
आहे.
च्या जारी केल्यानंतर प्राप्त झाले.
पूर्णत्वाचे प्रमाणपत्र.
जिथे ते आवश्यक आहे.
किंवा.
पहिल्या व्यवसायानंतर.
जे आधी असेल ते.
म्हणायचा अर्थ.
पैसे असतील तर.
तुम्ही बांधकाम केले आहे.
आणि जर तुमच्याकडे पैसे असतील तर.
आधी पैसे मिळाले तर.
तर सर.
तेथे.
जीएसटीची तरतूद वेगळी असेल.
आणि पैसे मिळाले तर.
पूर्ण झाल्यानंतर प्रमाणपत्र.
तर जीएसटीची तरतूद.
सर वेगळे आहेत.
त्याचे उदाहरण पहा.
राठी बिल्डरने बांधकाम केल्याचे सांगतात.
वैयक्तिक निवासी युनिट.
1.2 कोटी रुपये.
तुम्हाला आधी ९० लाख रुपये मिळाले होते.
पूर्णत्वाचे प्रमाणपत्र जारी करण्यापूर्वी.
आणि शिल्लक.
नंतर.
दोन भागात.
त्याचे उपचार स्वतंत्रपणे पाहिले जातील.
९० लाखांचे उपचार.
वेगळे.
30 लाखांचे उपचार.
वेगळे.
हा मुद्दा आहे.
सेवेचा पुरवठा.
पहिली गोष्ट.
तुम्ही बांधकाम करत आहात.
तुम्ही घर बांधत आहात.
तुम्ही बिल्डर आहात.
तुम्ही फ्लॅट बांधत आहात.
विक्रीच्या उद्देशाने.
चा पुरवठा.
सेवा.
पण सेवेचा पुरवठा.
जेव्हा ते स्वीकारले जाणार नाही.
सेवेचा पुरवठा.
कधी स्वीकारायचे नाही.
तिथं स्वीकारायचं नाही.
जेथे विचार आहे.
जिथे पैसा आहे तिथे.
तो तू.
पूर्ण झाल्यानंतर प्रमाणपत्र.
आणि पहिल्या व्यवसायानंतर.
जे आधी असेल ते.
हे प्रकरण आहे.
ठीक आहे.
चला पुढे जाऊया.
किंवा पहिल्या व्यवसायानंतर, जे आधी असेल.
हे प्रकरण आहे.
तात्पुरते हस्तांतरण किंवा बौद्धिक संपदा अधिकारांचा वापर,
उपभोग घेण्याची परवानगी.
उदाहरणार्थ, आमच्याकडे पेटंट आहेत.
जर आम्ही आमचे पेटंट तात्पुरत्या आधारावर हस्तांतरित केले, तर
ते सेवांचा पुरवठा म्हणून देखील मानले जाते.
जर आयटी सॉफ्टवेअरमध्ये विकास सेवा आहेत, तर ती सेवांचा
पुरवठा म्हणून देखील मानली जाते.
एखाद्या कृतीपासून परावृत्त करण्याच्या बंधनास सहमती देणे.
मी हे काम करणार नाही. हा देखील एक प्रकारची सेवा आहे.
हे काम मी तुझ्यासाठी करीन.
मी सीए आहे. तू मला तुझा ताळेबंद बनवायला दे.
मी तुम्हाला त्या सेवा देत आहे.
तर, हा सेवांचा पुरवठा आहे.
पण मी अशी कोणतीही सेवा देत नाही.
मी तुम्हाला सांगतोय की मी हे काम करणार नाही.
उदाहरणार्थ, तुम्ही फिल्म स्टार आहात.
आजकाल गुटख्याच्या अनेक जाहिराती पाहायला मिळतात.
विमल, कमला पासंद, शिखर, रजनीकंदा.
त्यांच्याशी करार करू.
ठीक आहे, सर, तुम्ही ही जाहिरात आमच्यासोबत करत आहात.
पण तुम्ही गुटखेच्या इतर कोणत्याही ब्रँडला मान्यता देणार
नाही.
जर एखादा अभिनेता विमलसाठी जाहिरात करत असेल तर तो गुटखेच्या
इतर ब्रँडला मान्यता देणार नाही.
तो गुटखेच्या इतर कोणत्याही स्पर्धक ब्रँडला मान्यता देणार
नाही.
जर मी हल्दीरामचा आहे आणि मी रस्त्यावर मिठाईचे दुकान उघडले
आहे.
आणि माझ्या दुकानासमोर दुसरी एक व्यक्ती त्याचे दुकान उघडते.
सर, स्पर्धा सुरू झाली आहे.
ग्राहक वाढतील.
ग्राहक वाढले तर माझी विक्री नक्कीच वाढेल.
तर, मी माझा मेंदू वापरेन.
आणि मी एक योजना घेऊन येईन.
मी त्या मिठाईच्या दुकानात जाईन.
आणि मी त्याला काय सांगू?
मी त्याला ते सांगेन
माझ्याकडे काही पैसे आहेत. 10 लाख घ्या आणि तुमचे दुकान
कायमचे बंद करा.
तुमचे दुकान कायमचे बंद करा, बॅग पॅक करा आणि निघून जा.
तुमच्यामुळे माझ्या विक्रीवर परिणाम होत आहे.
मी तुला इतके पैसे दिले आहेत की तू या गल्लीत दुकान उघडणार
नाहीस.
दुसऱ्या ठिकाणी जाऊन मिठाईचे दुकान उघडा.
पण माझ्या दुकानासमोर उघडू नका.
त्याचा माझ्यावर परिणाम होत आहे.
माझे ग्राहक प्रभावित होत आहेत.
माझी विक्री कमी होत आहे.
माझा नफा कमी होत आहे.
अशावेळी मी त्या व्यक्तीला १० लाख रुपये मोबदल्यात दिले.
मी कशासाठी विचार करत आहे?
तो माझी सेवा करतो.
कोणत्या प्रकारची सेवा?
होय, मी तुमची सेवा करतो.
मी माझे दुकान बंद करत आहे.
आणि मी हे दुकान कायमचे बंद करत आहे.
तुमचे दुकान जिथे आहे तिथे दुकान उघडणार नाही.
एखाद्या कृतीपासून परावृत्त करण्याच्या बंधनास सहमती देणे.
या कृतीपासून मी स्वतःला परावृत्त करत आहे.
दुसरा मुद्दा म्हणजे एखादी कृती किंवा परिस्थिती सहन करणे.
उदाहरणार्थ, विलंब शुल्क, विलंब शुल्क.
जसे काहीवेळा तुम्ही वीज बिल उशीर करता.
या तारखेपर्यंत बिल 3,000 रुपये असल्याचे लिहिले आहे.
गृहित धरा की देय तारीख 20 तारीख आहे.
20 तारखेपर्यंत बिल 3,000 रुपये आहे.
यानंतर, आपण पुढे गेल्यास.
यानंतर, जर तुम्ही पैसे दिले तर.
मग बिल 3,200 रुपये होईल.
आता हे अतिरिक्त 2,000 रु.
ते काय करत आहेत?
ते तुम्हाला कोणती सेवा देत आहेत?
हे अतिरिक्त 2,000 रुपये तुम्ही त्यांना देत आहात.
20 तारखेपर्यंत तुम्ही बिल भरणार नाही असे समजा.
तुम्ही जा आणि 20 तारखेनंतर पैसे द्या.
तर तुमचे अतिरिक्त पैसे कोणत्या सेवेवर जात आहेत?
कंपनी तुम्हाला कोणती सेवा देत आहे?
कंपनी तुमचे कृत्य सहन करत आहे.
तुम्ही आम्हाला दिलेले उशीरा पेमेंट.
आम्ही ते सहन करत आहोत.
आणि ते सहन करणे हा देखील एक प्रकारची सेवाच आहे.
आम्ही तुम्हाला सहन करत आहोत.
उशीरा पेमेंटची तुमची कृती.
तुमच्या उशीरा पेमेंटची कृती.
आम्ही ते सहन करत आहोत.
आम्ही तुम्हाला सेवा देत आहोत.
त्या बदल्यात आम्ही तुमच्याकडून पैसे घेत आहोत.
आम्ही तुमच्याकडून फुकट पैसे घेत नाही.
तर हा मुद्दा आहे.
सहन करा आणि कृती करा.
तेही सेवेचेच एक रूप आहे.
आणि तिसरे म्हणजे करा आणि कृती करा.
करणे आणि कृती करणे सोपे आहे.
तुम्ही मला पैसे दिले आहेत.
भाऊ गुप्ता जी.
तुम्ही मला शिकवण्याची सेवा द्या.
म्हणून जी सेवा मी देईन.
ते सेवेचे स्वरूप मानले जाईल.
ठीक आहे सर.
चला पुढे जाऊया.
मग हे काय आहे?
सेवेचा पुरवठा.
वस्तू वापरण्याचा अधिकार.
तेच उदाहरण आहे.
तो आधीही आला होता.
मी तुला अधिकार देत आहे.
तर, आपण यंत्रसामग्री आणि सर्व वापरू शकता.
होय, तुमच्याकडे मालकाचा अधिकार नाही.
मालकाचा हक्क माझ्यावर आहे.
पण तुम्ही ते वापरू शकता.
तर, त्या बाबतीत, तो मालाचा पुरवठा मानला जाणार नाही.
तो सेवांचा पुरवठा मानला जाईल.
ठीक आहे, सर?
सहावा मुद्दा.
कामाच्या कराराच्या सेवा आहेत का?
कोणत्याही स्थावर मालमत्तेचे बांधकाम, फॅब्रिकेशन, पूर्ण
करण्यासाठी करार.
हा देखील सेवांचा पुरवठा आहे.
तुम्ही एखाद्याला करार देऊ शकता.
तो करार नाही.
तुम्ही एखाद्याला करार देऊ शकता.
तुम्ही कंत्राटदाराला कंत्राट देऊ शकता.
अहो, ठेकेदार, एक काम करा.
पैसे घ्या आणि एक काम करा.
माझ्या एका मजल्याच्या इमारतीवर, मला आणखी एक मजला द्या.
मला अजून एक मजला द्या.
मला वरचा मजला द्या.
मी तुम्हाला एक निश्चित रक्कम देईन.
मी त्याला कंत्राट दिले आहे.
मी त्याला आणखी एक मजला देण्यासाठी स्थावर मालमत्तेचा करार
दिला आहे.
काही अडचण?
ते काय आहे?
सेवांचा पुरवठा.
ठीक आहे? इकडे ये.
आता ज्या मुद्यावर सर्वोच्च न्यायालयात अनेक खटले दाखल झाले
आहेत, उच्च न्यायालयात अनेक खटले दाखल झाले आहेत, तो मुद्दा
अजूनही फारसा स्पष्ट झालेला नव्हता.
जुन्या व्यवस्थेत तो रेस्टॉरंट सेवेचा मुद्दा होता.
मग ती वस्तूंची विक्री असो किंवा सेवांची विक्री असो.
हा मुद्दा इथे स्पष्ट होईल.
मुद्दा काय आहे?
बघूया.
दुसरा मुद्दा वाचा.
तो काय म्हणतोय?
मी ठेवीन.
ते पहा.
ते खूप वर गेले का?
च्या मार्गाने पुरवठा
किंवा कोणत्याही सेवेचा भाग म्हणून किंवा इतर कोणत्याही
प्रकारे
काहीही असो
अन्न किंवा मानवी वापरासाठी इतर कोणतीही वस्तू किंवा कोणतेही
पेय इ.
अल्कोहोल व्यतिरिक्त जेथे रोख इ.
मुळात, तुम्ही अन्न पुरवत आहात.
तुम्ही अन्न सेवा देत आहात.
तर, मित्रा, त्याला काय मानले जाईल?
तो माल मानला जाणार नाही.
तो सेवेचा पुरवठा मानला जाईल.
पुन्हा वाचा.
तो काय म्हणायचा प्रयत्न करत आहे?
डोळे उघडा आणि हा मुद्दा वाचा.
तुम्ही हॉटेलमधून बाहेर पडता तेव्हा सेवा जीएसटी तुमच्याकडून
रेस्टॉरंट जीएसटी आकारेल.
वस्तूंचा जीएसटी तुमच्याकडून आकारला जाणार नाही.
अन्नसेवेला त्यांनी माल मानले नाही.
त्यांनी ही सेवा मानली.
तो तुम्हाला माल विकतोय म्हणून त्याचा विचार केला नाही.
त्यांनी ती एक हितकारक सेवा मानली.
च्या मार्गाने पुरवठा
मानवी वापरासाठी अन्न किंवा इतर कोणत्याही वस्तूंच्या
कोणत्याही सेवेच्या मार्गाने किंवा त्याचा भाग म्हणून पुरवठा.
त्याने तो सेवेचा पुरवठा मानला.
आणि हा मुद्दा मांडला गेला कारण जुन्या काळातील कायदे
निर्माते जीएसटीच्या काळातही तेच कायदे करणारे होते.
सर्व समस्या काय येत आहेत हे त्यांना माहीत होते.
काय सगळे प्रॉब्लेम येत होते.
काय सगळ्या गोष्टी लढत होत्या.
वाद चालू होते.
त्या सर्व गोष्टी त्यांना माहीत होत्या.
आणि सर्वात विवादित मुद्दा त्यांनी येथे प्रथम साफ केला.
ही गोष्ट एकदा आणि सर्वांसाठी फक्त हा रक्तरंजित मुद्दा
स्पष्ट करा की ही सेवा किंवा वस्तूंचा पुरवठा आहे.
हा मुद्दा आहे.
ठीक आहे सर.
पुढे आणि शेवटचे.
असंघटित असोसिएशन किंवा व्यक्तींच्या शरीराद्वारे वस्तूंचा
पुरवठा