हे लाईव्ह पाहणाऱ्या प्रत्येकाला सुप्रभात, शुभ संध्याकाळ,
शुभ दुपार.
आमच्या अतिशय ताज्या आणि ताज्या व्याख्यानात तुमचे स्वागत आहे.
या व्याख्यानाचे नाव आहे रचना योजना.
आज आपण Composition Scheme बद्दल थोडी चर्चा करू.
नक्की काय आहे?
ते कोणत्या उद्देशाने आणले आहे?
त्याचा उद्देश काय आहे?
ते कोणाला लागू होते?
आणि ते नक्की काय आहे?
या काही गोष्टी आज आपण चर्चा करणार आहोत.
पण चर्चा सुरू करण्यापूर्वी,
माझ्या मनात आलेल्या काही गोष्टी मला सांगायच्या आहेत.
तुम्ही तुमच्या गंतव्यस्थानी पोहोचलात की नाही, ही नशिबाची
बाब आहे.
पण मी प्रयत्नही करू नये.
हे चुकीचे आहे, नाही का?
आम्ही आमचे वर्ग सुरू केल्यापासून, आम्ही बरेच विषय कव्हर
केले आहेत.
आणि मी प्रत्येक व्याख्यानात एकच गोष्ट सांगितली आहे की,
तुम्ही कितीही हुशार किंवा आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षित असलात तरी
काही फरक पडत नाही.
IQ पेक्षा जास्त, नेहमीपेक्षा जास्त, महत्वाचे काय आहे,
मी करू शकतो.
मी तुमची आवड पाहू शकतो.
समस्यांबद्दल तुमचा दृष्टिकोन मी पाहू शकतो.
तुमचा दृष्टिकोन काय आहे?
जर तुमचा सकारात्मक दृष्टीकोन, सकारात्मक मानसिकता असेल, की
आयुष्यात काहीही झाले तरी माझ्यासमोर काहीही झाले तरी,
मी त्यावर मात करीन.
तुमचा आत्मविश्वास आहे, की ते ठीक आहे.
एक समस्या आहे.
मला ही समस्या मान्य आहे.
ते ठीक आहे की.
आम्ही समस्येचा आदर करतो.
परंतु त्याच वेळी, आपण समस्येचा जितका आदर करतो तितकाच आपण
आपल्या आत्मविश्वासाचा आदर करतो.
आम्हाला माहित आहे की कोणतीही समस्या आमच्या स्थितीपेक्षा
जास्त नाही.
तुमची स्थिती तुमच्या खिशातून मोजली जात नाही.
तुमची आवड तुमच्या स्थितीवरून मोजली जाते.
ज्या माणसाला आवड आहे, त्याच्याकडे पैसा नसला तरी तो तिथूनच
आपला व्यवसाय सुरू करतो.
आणि ज्या माणसाला आवड नाही, त्याला तुम्ही आकाशात बसवले तरी
तिथून सुरुवात होईल.
आवड, वृत्ती, हेच जीवनात महत्त्वाचे असते.
बाकी काहीही फरक पडत नाही.
जर तुमच्याकडे ज्ञान असेल आणि तुम्ही ते तुमच्या वृत्तीशी,
तुमच्या आवडीसोबत जोडले तर तुमचा शेवट कुठे होईल हे तुम्हाला
माहीत नाही.
ते म्हणतात, गंतव्यस्थानावर पोहोचण्याची इच्छा आधीपासूनच आहे.
इच्छित स्थळी पोहोचण्याची इच्छा आधीपासूनच आहे.
आता आपण या आगीत बुडून जाऊ.
अडचणी सांगतात की आम्ही मारले जाऊ.
आणि हिम्मत म्हणते की बघू.
ही वृत्ती नेहमी ठेवा, जे येईल ते बघू.
मला माझ्या गंतव्यस्थानापासून कोणीही दूर नेऊ शकत नाही.
ते म्हणतात की महाभारतात जो अर्जुन होता, तो अर्जुन म्हणतो की
मी फक्त पक्ष्याचे डोळे पाहू शकतो.
मला माझ्या आजूबाजूच्या समस्या दिसत नाहीत.
मी फक्त पक्ष्याचे डोळे पाहू शकतो.
फक्त पक्ष्याच्या डोळ्याकडे आपले ध्येय ठेवा.
ती मानसिकता आयुष्यात ठेवा.
तुम्ही तुमच्या समस्या कधीच सोडवू शकणार नाही.
आपल्याला समस्या असतील तर त्यावर उपायही आपल्याकडे आहेत.
या जगात गणित नावाचा एक विषय आहे.
आणि गणिताने आपल्याला काहीतरी शिकवले आहे किंवा नाही, हे
शिकवले आहे की प्रत्येक समस्येचे निराकरण आहे.
प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर असते.
फक्त हे लक्षात ठेवा.
आयुष्यात तुमच्या वृत्तीपेक्षा मोठी समस्या नाही.
तुमच्या हृदयापेक्षा मोठी समस्या कधीच आली नाही.
आयुष्याचा टप्पा जातो.
चला, रचना योजनेचा अध्याय सुरू करूया.
रचना योजना हा एक उत्तम विषय आहे.
आणि सरकारने आणले तेव्हा ते आणण्याचा उद्देशही खूप अनोखा होता.
सर, तुम्हाला माहिती आहेच की, तुम्ही एकदा GST मध्ये नोंदणी
केली की, तुमच्यावर अनुपालनाचा भार पडतो.
तुम्हाला मासिक रिटर्न भरावे लागतील.
तुम्हाला मासिक आधारावर कर भरावा लागेल.
जो काही कर घेतला आहे.
तुम्हाला मासिक आधारावर ज्या इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा दावा
करायचा आहे त्याचा तपशील द्यावा लागेल.
अनुपालन खूप वाढते.
आणि अनुपालन वाढताच,
मला एका व्यावसायिक व्यक्तीची सेवा करायची आहे, जसे की
चार्टर्ड अकाउंटंट.
आणि तो चार्टर्ड अकाउंटंट फुकट येणार नाही.
त्यासाठी तो पैसेही घेईल.
सर, तो सीए आहे.
तो फुकट येणार नाही.
त्यासाठी तो पैसेही घेईल.
मग त्याचं काय होतं?
व्यावसायिकांचे बरेचसे खर्च अनुपालनाच्या आधारावर होतात.
जो उद्योगपती 100 कोटी, 200 कोटी, 500 कोटींचा व्यवसाय करतो,
त्याला काहीच अडचण नाही.
त्या व्यावसायिकाला काही अडचण नाही.
एवढा मोठा व्यवसाय तो चालवत आहे.
त्याने 1-2 लाख दिले तरी काय फरक पडतो?
काही फरक पडत नाही.
पण साहेब, त्या देशाच्या त्या गरीब भावाचा विचार करा.
जो एक छोटा व्यवसाय चालवत आहे, एक लहान दुकान म्हणूया, समजा
तो परचुन मध्ये एक दुकान चालवत आहे.
कोणीतरी गाडीवर माल विकत आहे.
कोणीतरी स्टॉल चालवत आहे.
माझ्या त्या गरीब भावाचा विचार कर.
एक वृद्ध स्त्री आहे, एक विधवा, जी आपल्या मुलांचे पोट
भरण्यासाठी एक छोटेसे दुकान चालवत आहे.
तिच्या घरात परचुन दुकान उघडूया.
मी दिवसाला 500-700 हजार रुपये कमावतो.
त्यासोबत मी मुलांची फी भरेन.
असे घडते का?
तुम्ही रस्त्यावर जा, त्यांच्या घरात एक छोटासा स्टॉल आहे.
कोणी चहा विकत आहे.
कारण हे लोक वस्तू आणि सेवा देखील पुरवत असतात.
ते पुरवठ्याची व्याख्या कव्हर करत आहेत.
ते व्यवसायासाठी काम करत आहेत.
ते काहीतरी पुरवत आहेत.
आणि तुम्ही त्यांना पैसे आणि मोबदला देत आहात.
तर, हा देखील पुरवठा आहे.
हा देखील पुरवठा आहे.
त्यांच्यावरही जीएसटी लावला जाणार हे उघड आहे.
आणि त्यांच्यावर जीएसटीच्या तरतुदी लागू होताच ते त्याच
पळवाटात पडतील.
त्यांना मासिक विवरणपत्र भरावे लागेल.
त्यांना त्यांचे इनपुट टॅक्स क्रेडिट स्टेटमेंट दाखवावे लागेल.
त्यांना मासिक कर भरावा लागेल.
त्यांनाही सर्व अनुपालनाचा भार उचलावा लागणार आहे.
त्यांना व्यावसायिक सेवाही घ्यावी लागणार आहे.
सांग मनावर हात ठेव.
दोन वेळचे जेवण मिळवण्यासाठी व्यवसाय चालवणारी व्यक्ती.
ज्या व्यक्तीच्या खिशात पैसे नाहीत.
तो दिवसाला 500-700 हजार रुपये कमावतो.
एक व्यक्ती जो दिवसाला 500-700 हजार रुपये कमावतोय तो आपल्या
मुलांना खायला घालतो.
एक व्यक्ती ज्याला खूप त्रास होतो.
खूप गैरवर्तन करून पैसे कमावणारी व्यक्ती.
अशा व्यक्तीला त्रास देणे आपल्या सरकारला शोभते का?
एक लहान व्यवसाय चालवणारी व्यक्ती.
तो सीएच्या ऑफिसमध्ये जात राहील.
माझे रिटर्न फाइल करण्यासाठी.
सीए 2000 रुपये घेईल.
आणि तो दर महिन्याला घेईल.
हा गरीब माणूस दिवसाला 500-300 रुपये कमावतो.
आपल्या गरीब बंधू-भगिनींचा अशा प्रकारे अपमान करणे आपल्या
सरकारला शोभते का?
त्यांना असा त्रास द्यायचा?
ते आपल्या सरकारला शोभतं का?
त्यांना काही दिलासा मिळावा की नाही?
एवढंच सांग.
पहा, जीएसटी आणि इतर अनुपालन.
बड्या उद्योगपतींना काहीही अडचण नाही.
त्यांना 200,000 रुपये भरण्यासही काही अडचण येत नाही.
पण आमचे छोटे व्यापारी.
जे छोटी दुकाने चालवत आहेत.
जे चहा विकतात.
जे काहीही करत आहेत.
सीएच्या कार्यालयात जाऊन त्यांना पैसे देण्याइतके पैसे
त्यांच्याकडे आहेत का?
वकिलांना भेटायला?
समजा असेसमेंट केस उघडली आहे.
वकिलांना जाऊन पैसे देण्याइतके पैसे त्यांच्याकडे आहेत का?
सर, त्यांच्याकडे नाही.
अशा लोकांना तुम्ही चांगल्या देशातून आणाल का?
त्यांना त्रास देणार का?
त्यांची हाडं मोडून जीएसटी गोळा करणं तुम्हाला शोभतं का?
नाही सर.
काय करायचं?
त्यांना काही दिलासा मिळावा की नाही?
ते छोटे व्यापारी आहेत.
त्यांना काही दिलासा मिळतो का?
होय, स्पष्टपणे होय.
त्यामुळे त्यांना दिलासा देण्यासाठी नवी तरतूद करण्यात आली.
रचना योजना.
रचना योजना काय सांगते?
त्यात म्हटले आहे की मागील वर्षी, मागील आर्थिक वर्षात, जर
तुमची उलाढाल 1.5 कोटींपर्यंत असेल तर,
मी काय म्हटलं?
मी म्हणालो की जर तुमची उलाढाल 1.5 कोटी पर्यंत असेल तर
गेल्या वर्षी, आणि काही विशेष श्रेणीची राज्ये आहेत जिथे
उलाढाल मर्यादा 75 लाख आहे,
मग तुमचे 1.5 कोटी किंवा 75 लाख,
जर तुम्ही तुमचा व्यवसाय विशेष श्रेणीतील राज्यांमध्ये चालवत
असाल, जर येथे 75 लाखांची उलाढाल असेल आणि सामान्य
राज्यांमध्ये गेल्या वर्षी 1.5 कोटींची उलाढाल झाली असेल,
मग तुम्ही रचना योजनेअंतर्गत तुमची नोंदणी घेण्यास पात्र ठरता.
तुम्ही पात्र व्हा.
हा पात्रता निकष आहे.
त्यामुळे तुमची उलाढाल दीड कोटींपेक्षा कमी असावी असा निकष
आहे.
तर, तो एक छोटा व्यावसायिक माणूस आहे असे आपण गृहीत धरू.
तर, याचे काय फायदे आहेत?
याचा फायदा असा आहे की दरमहा कर भरणा होत नाही.
ते त्रैमासिक जाते.
या प्रकरणात, तिमाही कर भरणा केला जातो.
तुम्हाला प्रत्येक तिमाहीत कर भरावा लागेल आणि तुमचा परतावा
वार्षिक आधारावर असेल.
त्यामुळे, आमचे अनुपालन येथे कमी झाले आहे.
सर, पण मला आउटपुट टॅक्स आणि इनपुट टॅक्स मोजावा लागेल.
त्यानंतरही काही पूर्तता होतील.
तरीही माझा वेळ वाया जाईल.
तरीही, मी त्या गोष्टीसाठी काही पैसे खर्च करणार आहे.
आउटपुट टॅक्स आणि इनपुट टॅक्सच्या गणनेत?
नाही सर.
कंपोझिशन स्कीममध्ये तुम्हाला कोणताही आउटपुट टॅक्स आणि इनपुट
टॅक्सची गणना करण्याची गरज नाही.
कारण त्याने काही दर निश्चित केले आहेत.
त्यांनी काही दर निश्चित केले आहेत.
त्यांनी लोकांच्या तीन श्रेणी केल्या आहेत.
त्या तीन श्रेणी काय आहेत?
एक व्यापारी असल्याचे त्याने सांगितले आहे.
दुकानदारासारखा व्यापारी.
इतर काही कपड्यांसारखे.
लहान मुलांच्या कपड्यांसारखे.
मागून माल आणून त्याच्या दुकानात ठेवला आणि पुढे पुरवठा केला.
जणू तो व्यापारी झाला आहे.
तर, तीन श्रेणी करण्यात आल्या आहेत.
पहिला वर्ग व्यापारी आहे.
दुसरी श्रेणी निर्माता आहे.
आणि तिसरी श्रेणी सेवा प्रदाता आहे.
आपण असे म्हणू शकता की जी व्यक्ती रेस्टॉरंटची सेवा देत आहे.
रेस्टॉरंटची सेवा देणारी व्यक्ती निर्माता आणि व्यापारी आहे.
या तिघांची उलाढाल दीड कोटींपेक्षा कमी आहे.
गेल्या वर्षीची उलाढाल दीड कोटींपेक्षा कमी होती.
या तिन्ही लोकांचे दरही वेगवेगळे असतील.
या तिन्ही लोकांचे दर वेगवेगळे असतील.
म्हणजे ते जे काही पुरवठा करतात, विशिष्ट दराने, विशिष्ट
दराने, त्यावर जीएसटी लावला जाईल.
विशिष्ट दराने त्यांच्यावर जीएसटी लावला जाईल.
पण ते इनपुट टॅक्स क्रेडिट घेऊ शकत नाहीत.
हे अगदी साधे आहेत, 1-2% च्या नाममात्र दर आहेत.
हे अगदी साधे, नाममात्र दर आहेत.
ते इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा दावा करू शकत नाहीत.
जर त्यांनी कुठूनतरी काही खरेदी केली असेल, त्यांनी कुठूनतरी
काही खरेदी केली असेल, तर त्यांनी भरलेल्या जीएसटीसाठी ते
इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा दावा करू शकत नाहीत.
हे उघड आहे की जर ते इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा दावा करू शकत
नसतील, तर आउटपुट कराचा काही अर्थ नाही.
मग ते ग्राहकांकडून उत्पादन कर वसूल करू शकत नाहीत.
ते ग्राहकाकडून आउटपुट टॅक्स वसूल करणार नाहीत किंवा त्यांनी
भरलेल्या इनपुट टॅक्ससाठी क्रेडिट क्लेम करू शकणार नाहीत.
ते काहीही गोळा करू शकणार नाहीत, किंवा ते काहीही ठेवू शकणार
नाहीत.
मग या दरांचा अर्थ काय?
आपण म्हणत आहात की एक व्यापारी आहे, एक निर्माता आहे, एक
रेस्टॉरंट सेवा प्रदाता आहे.
तुम्ही म्हणत आहात की त्यांच्यावर जीएसटीचे काही विशिष्ट दर
लावले आहेत.
मग या दरांचा अर्थ काय?
जेव्हा मी ग्राहकाकडून काहीही वसूल करू शकत नाही, तेव्हा मी
हे दर कसे भरणार?
सर, हे दर तुम्हाला स्वतःला द्यावे लागतील.
हे दर तुम्हाला स्वतः भरावे लागतील.
हे फार उच्च दर नाहीत.
हे 1-2% दर आहेत.
तुम्ही पुढे आल्यावर सांगेन.
तुम्ही कोणतीही विक्री करता, तुम्ही रचना योजनेअंतर्गत येता.
उदाहरणार्थ, तुम्ही एका वर्षात 1 कोटींची विक्री करता.
रचना योजनेसाठी, तुम्ही पात्र आहात.
गतवर्षीही एक कोटींची उलाढाल झाली होती.
यंदाही एक कोटींची उलाढाल झाली.
तुम्ही पात्र आहात का?
होय.
उदाहरणार्थ, तुम्ही व्यापारी आहात.
तुम्हाला काही करण्याची गरज नाही.
तुम्ही 1 कोटींची विक्री केली आहे.
तुम्हाला ग्राहकाकडून कोणताही कर वसूल करण्याची गरज नाही.
ती विक्री करण्यासाठी तुम्ही ७५ लाखांचा माल खरेदी केला होता.
आणि तुम्ही जीएसटी देऊन खरेदी केली होती.
त्यामुळे, तुम्ही खरेदीच्या वेळी दिलेल्या GST साठी तुम्हाला
कोणत्याही इनपुटवर दावा करण्याची गरज नाही.
आता तुम्हाला काय करायचे आहे, तुम्ही जी 1 कोटींची विक्री
केली आहे, जर तुम्हाला 1% रेट मिळाला तर तुम्हाला काही
करण्याची गरज नाही.
तुम्हाला तुमच्या खिशातून एक लाख रुपये कर म्हणून जमा करावे
लागतील.
तुम्हाला कोणाकडूनही गोळा करण्याची गरज नाही.
तुम्हाला कोणापासून दूर जाण्याची गरज नाही.
तुमच्या खिशातून पैसे जमा करावे लागतील.
आपण गोळा करू शकत नाही.
जर तुम्ही नोंदणीकृत व्यक्ती असाल आणि तुम्ही नोंदणी नसलेल्या
वस्तू खरेदी करत असाल, तर तुमच्यावर उलट शुल्काच्या तरतुदी
लागू होतील का?
तर, हे काही मूलभूत थोडक्यात मुद्दे होते जे मी तुम्हाला
समजावून सांगितले.
आता, मी तुम्हाला लिफाफा उघडण्याबद्दल सांगितले.
म्हणून, मी आता लिफाफा उघडला आहे.
मी स्टेपलर पिन काढल्या आहेत.
मी नेहमी म्हणतो, जेणेकरून तुमच्या मनात हे स्पष्ट होईल की
रचना योजना काय आहे.
आता आम्ही ते सुरू केल्यावर तुम्हाला कोणतीही अडचण येणार नाही.
चला ते वाचायला सुरुवात करूया.
आम्ही खूप बोललो.
नक्की काय आहे ते पाहूया.
विहंगावलोकन पहा.
कंपोझिशन लेव्ही ही कर आकारणीची पर्यायी पद्धत आहे, जी लहान
करदात्यांसाठी डिझाइन केलेली आहे, ज्यांची उलाढाल विहित
मर्यादेपर्यंत आहे.
इथे का आणले? साधेपणासाठी.
सुरुवातीला, ही योजना लहान व्यापारी आणि उत्पादक आणि
रेस्टॉरंट सेवा पुरवठादारांना लाभ देण्यासाठी तयार करण्यात
आली होती.
पण नंतर सेवा पुरवठादार असावा असेही ठरले.
मी तुम्हाला सांगितल्याप्रमाणे, एक रेस्टॉरंट सर्व्हिस
प्रोव्हायडर होता.
एक रेस्टॉरंट सेवा प्रदाता आहे, एक व्यापारी आहे, एक निर्माता
आहे.
कंपोझिशन स्कीममध्ये फक्त त्यांचाच समावेश केला जात आहे.
पण नंतर, सामान्य सेवा प्रदाते जसे कोणीतरी हेअर स्टाइल सेवा
देत आहे, कोणीतरी केस कापण्याची सेवा देत आहे, अशा प्रकारच्या
सेवा देखील आहेत.
कोणी ब्युटी पार्लर चालवत आहे, कोणी हेअर स्टाइलिंग सेवा देत
आहे.
त्यामुळे नंतर सरकारने सेवा पुरवठादारांनाही कव्हर केले.
आणि हे बरोबरही आहे.
तुम्ही वस्तू पुरवठादारांना कव्हर करत आहात, तुम्ही
उत्पादकांना कव्हर करत आहात, तुम्ही व्यापाऱ्यांना कव्हर करत
आहात.
तुम्ही वस्तू पुरवठादारांना कव्हर करत आहात, जे वस्तूंचा
पुरवठा करत आहेत.
सेवा पुरवठादारांनी काही पाप केले आहे का?
त्यांनी तुमच्यासोबत काही पाप केले आहे का?
जेव्हा तुम्ही वस्तू पुरवणाऱ्यांना एवढा फायदा देत आहात,
तेव्हा माझा लहान भाऊ, जो सेवा पुरवतो, गरीब भाऊ, जो
स्टाइलिंगची सेवा देतो, त्याला तुम्ही का झाकत नाही?
त्यामुळे त्यालाही आवरण्यासाठी सरकारने तरतूद आणली.
असे म्हणते.
तथापि, तथापि, रचना योजनेचा लाभ घेणाऱ्या पुरवठादारास इतर
सेवा पुरवण्याची परवानगी देण्यात आली होती.
आणि नंतर, मूलभूतपणे ते यासाठी होते.
नंतर, सेवा पुरवठादारांसाठी देखील, आम्ही हा मुद्दा आणला.
एक मिनीट.
हा मुद्दा आहे.
नंतर, तुम्ही वाचाल की या सेवांसाठी देखील रचना योजना लागू
करणे सुरू झाले आहे.
आणि थोडं, सामान पुरवणारे, जे माल विकत आहेत, त्यांनाही आम्ही
एक मर्यादा सांगितली.
ठीक आहे, तुम्ही वस्तूंचा पुरवठा करत आहात आणि तुम्ही रचना
योजनेअंतर्गत येत आहात.
पण याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही वस्तूंचा पुरवठा करत राहाल.
आपण थोड्या सेवा देखील देऊ शकता.
मुख्यतः, आपण वस्तूंचा पुरवठा करत आहात.
परंतु जर तुम्हाला थोड्या सेवा पुरवायच्या असतील तर तुम्ही
त्या देखील देऊ शकता.
त्यासाठीही आम्ही मर्यादा निश्चित केली आहे.
हा मुद्दा सांगतो.
सेवा प्रदाता पूर्णपणे भिन्न आहेत.
त्याबद्दलही आपण वाचू.
असे म्हणते.
मूलभूतपणे, ही योजना वस्तूंच्या पुरवठादारांसाठी होती.
तथापि, नंतर, रचना योजनेचा लाभ घेणाऱ्या पुरवठादारांना
विशिष्ट मूल्यापर्यंत इतर सेवा पुरवण्याची परवानगी देण्यात
आली.
हे पहा.
वस्तूंच्या पुरवठादारास उलाढालीच्या 1% दराने कर भरण्याचा
पर्याय आहे.
आणि रेस्टॉरंट सेवा प्रदात्याला 5% दराने कर भरावा लागेल.
लहान करदाते, ज्यांचे उलाढाल दर 1.5 कोटींपर्यंत आहे, ते
यासाठी पात्र आहेत.
ठीक आहे. हे आपण एकदा वाचले आहे.
आणि हे आमच्या सेवांबद्दल आहे.
हे पहा.
रेस्टॉरंट सेवांव्यतिरिक्त इतर सेवा पुरवण्यात गुंतलेली
व्यक्ती वस्तू योजनेसाठी पात्र नाही.
सेवा पुरवठादार जर सेवा पुरवठादाराला कंपोझिशन स्कीममध्ये
यायचे असेल तर आम्ही त्याच्यासाठी एक वेगळा विभाग तयार केला
आहे.
त्याने तिथे जाऊ नये. त्याने 10-1 किंवा 10-2 वर जाऊ नये.
त्याने येथे जावे.
काय म्हणते?
सेवांचा पुरवठा करणार्‍या, सेवांचा पुरवठा करणार्‍या
व्यक्तीला रचना योजनेचा लाभ देण्यासाठी, उदाहरणार्थ, न्हावी,
एक वास्तुविशारद,
छायाचित्रकार, लहान लोक, जे सेवा पुरवत आहेत, दंतवैद्य,
ते देखील रचना योजनेत आणले गेले आहेत.
सेवा पुरवठादारांना योजनेचा लाभ देण्यासाठी, ते त्यांच्यासाठी
काय सांगते?
मागील आर्थिक वर्षातील त्यांची उलाढाल रु. पर्यंत असावी.
50 लाख.
५० लाखांची उलाढाल झाली असेल तर.
1.5 कोटी, तर तुम्ही कंपोझिशन स्कीमसाठी पात्र ठरला असता.
येथे उलाढाल आहे
रु. 50 लाख.
तुम्ही सेवा प्रदाता असल्यास, गेल्या वर्षी तुमची उलाढाल रु.
पर्यंत होती.
50 लाख, तर या वर्षी ही योजना तुमच्यावर लागू होईल.
तरतुदी समान आहेत.
तुम्ही कर गोळा करू शकत नाही.
तुम्ही टॅक्स क्रेडिटचा दावा करू शकत नाही.
हे तुम्हाला स्वातंत्र्य देखील देईल, हे देखील तुम्हाला
मुक्ती देईल, सर.
पण तरीही आम्ही तुमच्यावर अल्प दर लादतो.
तेथे, ते त्यांच्यावर 1% आणि 5% दर लादत होते.
ते चांगले लोक होते.
तुमच्यावर जो दर लादला जाईल, तो किती असेल?
सर, तो दर ६% असेल.
उलाढालीच्या 6%.
हा मुद्दा आहे सर.
दोन गुण आहेत.
एक म्हणजे ज्या वस्तूंचा पुरवठा केला जात आहे आणि दुसरा
पुरवठा होत असलेल्या सेवा.
हे आपण वाचत आहोत.
आम्ही माल श्रेणी तीन श्रेणींमध्ये विभागली आहे.
व्यापारी, उत्पादक आणि रेस्टॉरंट सेवा प्रदाता.
त्यांचे वेगवेगळे दर आहेत.
सेवा पुरवठादारांचे दर वेगवेगळे आहेत.
इथे गेल्या वर्षी दीड कोटींची उलाढाल व्हायला हवी होती असे
लिहिले आहे.
आणि येथे सेवा श्रेणीमध्ये, जर तुमची गेल्या वर्षी 50 लाखांची
उलाढाल झाली असेल, तर तुम्हाला येथे कव्हर केले जाईल.
सर, गेल्या वर्षी माझी दीड कोटींची उलाढाल झाली नाही असे
गृहीत धरा.
माझी 10 कोटींची उलाढाल होती.
मी वस्तू विकतो आणि गेल्या वर्षी माझी उलाढाल 10 कोटी होती.
मी हल्दीरामचा आहे.
मी बिकानेरचा आहे.
गेल्या वर्षी माझी 100 कोटींची उलाढाल होती.
किंवा असे गृहीत धरा की आम्ही सेवा प्रदात्याबद्दल बोलत आहोत.
मी एक मोठा फिल्मस्टार आहे.
मी अमिताभ बच्चन आहे.
गेल्या वर्षी माझी उलाढाल 500 कोटी होती.
मी पुरवठा आणि सेवा करतो.
आता तुम्ही ५० लाखांबद्दल बोलत आहात.
गेल्या वर्षी तुमची उलाढाल ५० लाख होती.
आणि तुम्ही म्हणताय 1 कोटी 50 लाखांची उलाढाल.
साहेब माझे काय होणार?
माझे काय होईल?
माझी किंमत दीड कोटींहून अधिक आहे.
माझी किंमत 50 लाखांपेक्षा जास्त आहे.
माझे काय होईल?
साहेब, तुम्हाला काही होणार नाही.
तुम्हाला मंजुरे सारखाच जीएसटी लागेल.
आणि मंजुरेचा जीएसटी असा होता की जर तुम्ही 1.5 कोटी किंवा 50
लाखांच्या मर्यादेच्या पुढे गेलात तर.
मग तुमच्यावर सामान्य GST तरतुदी लागू होतील.
तुम्हाला मंजुरे सारखाच जीएसटी लागेल.
जर तुम्ही 1.5 कोटी किंवा 50 लाख मर्यादेच्या पलीकडे गेलात,
मग तुमच्यावर सामान्य GST तरतुदी लागू होतील.
तुमच्यावर सामान्य GST तरतुदी लागू होतील.
सामान्य जीएसटी तरतुदींचा अर्थ असा आहे की तुम्ही पुरवठा करत
असलेले आउटपुट,
तुम्ही करत असलेली विक्री, त्यावर येणार कर,
तुम्हाला ते गोळा करावे लागेल, त्याच्या ITC वर दावा करावा
लागेल आणि निव्वळ कर जमा करावा लागेल.
तुम्हाला मासिक रिटर्न भरावे लागतील.
या सर्व गोष्टी तुम्हाला तुमच्या विधानात दाखवायच्या आहेत.
आपण किती खरेदी केली?
आपण किती केले?
आपण कोणाला विकले?
निव्वळ?
माझे कर दायित्व काय आहे?
तुमच्यावर महिना दर महिन्याचे अनुपालन लागू केले जाईल.
परंतु तरीही, जर तुम्ही 1.5 कोटी किंवा 50 लाखांपेक्षा कमी
असाल,
मग तुमच्यावर लागू होणाऱ्या तरतुदी,
तेच आम्ही तुमच्याशी चर्चा करत आहोत.
इकडे ये.
सर, खूप महत्त्वाचा अध्याय आहे.
तुम्हाला तुमचा व्यवसाय उघडायचा असेल तर,
जर तुम्हाला तुमचा व्यवसाय उघडायचा असेल तर
अचानक तुम्ही वर्षाला १० कोटींचे काम करू शकणार नाही.
तुम्ही हळूहळू वाढू लागाल.
हे शक्य आहे की पहिल्या वर्षी तुम्ही 10 लाखांचे काम करू शकाल.
त्यानंतर पुढील वर्षभरात तुम्हाला 20 लाखांचे काम करता येईल.
त्यानंतर, तुम्ही 40 लाखांमध्ये काम करू शकाल.
हळूहळू, हळूहळू, एक व्यक्ती वाढते.
जेव्हा तुम्ही पायऱ्या चढता तेव्हा अचानक, हळूहळू, तुम्ही
पायऱ्या चढता.
जर तुम्ही उडी मारली आणि आदळलात तर तुमची हाडं तुटतील आणि
तुमची पॅन्टही फाटेल.
हळुहळू, हळुहळू, तुम्ही आयुष्यात पुढे जा.
आता, जेव्हा तुम्ही सुरुवातीला व्यवसायात प्रवेश कराल,
मग सुरवातीलाच,
तुम्ही जीएसटीमध्ये नोंदणी केव्हा कराल,
तुमचे अनुपालन विनाकारण वाढेल.
त्या वेळी, आपल्याला एक रचना योजना आवश्यक असेल.
तुम्ही रचना योजनेत आलात तर,
तुमच्या अनुपालनाची किंमत नक्कीच कमी होईल.
यामुळे हा अध्याय वाचणे थोडे महत्त्वाचे ठरते.
व्यवसायाच्या दृष्टिकोनातून.
इकडे ये.
काय म्हणते?
हे पहा.
मी तुला जे सांगत होतो ते त्याने तुला सांगितले आहे.
रचनामध्ये दोन प्रकारच्या योजना सुरू आहेत.
10-1 आणि 10-2 विभाग.
जे मालाबद्दल बोलतात.
आणि 10-2A, जे सेवांबद्दल बोलतात.
ठीक आहे.
हे उलाढालीबद्दल बोलते.
10-2A आणि 10-3, पहा.
तेथे त्यांनी मालाच्या बाबतीत सांगितले आहे की दीड कोटी
उलाढाल आवश्यक आहे.
आता, सेवांच्या बाबतीत, मी तुम्हाला ते सांगत आहे
वस्तूंच्या कंपोझिशन लेव्हीसाठी उलाढाल मर्यादा 50 लाखांवरून
1.5 कोटी करण्यात आली आहे.
आणि विशेष श्रेणीतील राज्यांच्या संदर्भात 75 लाख.
ही विशेष श्रेणीची राज्ये आहेत.
अरुणाचल प्रदेश.
उदाहरणार्थ, तुमचे दुकान अरुणाचल प्रदेशात असल्यास
आणि तुम्हाला कंपोझिशन स्कीममध्ये यायचे आहे, तर तुम्हाला दीड
कोटींची मर्यादा दिसणार नाही.
तुम्हाला 75 लाखांची मर्यादा दिसेल.
जर गेल्या वर्षी तुमच्या व्यवसायाची उलाढाल 77 लाख आहे.
तर, जर ते 77 लाख झाले,
मग अशा परिस्थितीत, तुम्हाला या वर्षी जीएसटीमध्ये सामान्य
नोंदणी करावी लागेल.
कंपोझिशन स्कीमच्या तरतुदी तुमच्यावर लागू होऊ शकत नाहीत.
ते का होऊ शकत नाही?
कारण तुम्ही विशेष श्रेणीतील राज्य असलेली व्यक्ती आहात.
जीएसटीमध्ये, सरकारने राज्यांना निर्दिष्ट केले आहे आणि वेगळे
केले आहे.
ही काही राज्ये आहेत,
जिथे इतकी मर्यादा आहे.
आणि ही काही विशेष श्रेणीची राज्ये आहेत.
आम्ही त्यांना एक विशेष श्रेणी दिली आहे.
तुम्ही विशेष श्रेणीतील राज्यांसह व्यवसाय करत असल्यास,
मग तुमच्यावर जी मर्यादा लागू करावी,
ती मर्यादा वेगळी होते.
आणि या अंतर्गत,
सामान्य राज्यांमध्ये 1.5 कोटींची मर्यादा,
येथे 75 लाखांची मर्यादा आहे.
ही विशेष श्रेणीची राज्ये आहेत.
पहा, कोणती राज्ये आहेत?
अरुणाचल प्रदेश, उत्तराखंड, मणिपूर, मेघालय, मिझोराम,
नागालँड, सिक्कीम, त्रिपुरा.
यात हरियाणाचे नाव आहे का?
महाराष्ट्राचे नाव आहे का?
जर तुम्ही महाराष्ट्रात व्यवसाय करत असाल तर
मग वस्तूंच्या बाबतीत मर्यादा काय असावी?
1.5 कोटी.
जर तुम्ही दिल्लीतून व्यवसाय करत असाल तर
मग वस्तूंच्या बाबतीत मर्यादा काय असावी?
1.5 कोटी.
पण जर तुम्ही नागालँडमधून व्यवसाय करत असाल तर
मग त्या बाबतीत मर्यादा काय असावी?
75 लाख.
जर तुमची गेल्या वर्षी 76 लाखांची उलाढाल असेल,
मग त्या बाबतीत देखील, तुम्हाला नोंदणी करावी लागेल.
तुम्हाला कंपोझिशन स्कीम घेण्याची गरज नाही.
त्या बाबतीत, तुम्ही सामान्य नोंदणी कराल.
पहा,
आसाम, हिमाचल प्रदेश आणि जम्मू काश्मीर.
मात्र, त्यांना विशेष श्रेणीतील राज्यांप्रमाणेच दर्जा
देण्यात आला आहे.
त्यांना विशेष श्रेणीची राज्ये देखील मानली जातात.
जर त्यांना विशेष श्रेणीची राज्ये मानली गेली तर,
मग त्यांचीही मर्यादा ७५ लाख असावी.
त्यांची मर्यादा 75 लाख असावी.
तुम्ही आत्ताच सांगितले की साधारण दीड कोटी आहे,
आणि विशेष श्रेणी एक 75 लाख आहे.
या विशेष श्रेणीतील राज्यांमध्येही मर्यादा ७५ लाख असावी.
सर, त्यांनी करू नये.
त्यांनी करू नये.
आसाम, हिमाचल प्रदेश आणि जम्मू काश्मीर ही विशेष श्रेणीची
राज्ये मानली जातात.
आम्ही हे मान्य करतो.
ती विशेष श्रेणीची राज्ये आहेत हे आम्ही मनापासून स्वीकारतो.
तथापि, येथे प्रवासाची कमाई खूप जास्त आहे.
येथे मोठ्या प्रमाणात पर्यटक येतात.
आणि ते पर्यटक आहेत
ज्यांच्यामुळे या राज्यांची उलाढाल आणि महसूल
इतर विशेष श्रेणीतील राज्यांपेक्षा जास्त आहे.
तुम्ही पहा, हिमाचल प्रदेश, शिमला, चंदीगड,
शिमला, नैनिताल वगैरे सर्व हिमाचल प्रदेशांतर्गत येतात.
आणि तुम्ही बघा, लोक मनाली, कुल्लू मनाली इत्यादी ठिकाणी
जातात.
येथे भरपूर पर्यटन आहे.
या राज्यांचा महसूल खूप जास्त आहे.
त्यामुळे, हे उघड आहे
मी त्यांना ७५ लाख दिले तर
मग अनावश्यक त्रास होईल.
विनाकारण त्रास होईल.
तुम्हाला दीड कोटीचा अर्थ माहित आहे का?
1.5 कोटी म्हणजे
दरमहा 12.5 लाखांची विक्री.
आता इथे कोणी दागिने विकत असेल तर
किंवा इतर काहीही,
जिथे भरपूर पर्यटन आणि प्रवास आहे,
तो दरमहा 12-13 लाखांची सहज विक्री करू शकतो.
हॉटेल असेल तर,
सिमला, मनाली मध्ये,
रेस्टॉरंट सेवा प्रदाता असल्यास,
तो दरमहा 12-13 लाखांची सहज विक्री करू शकतो.
तर, त्या प्रकरणात 75 लाखांची मर्यादा निश्चित केली आहे
थोडे चुकीचे होईल
कारण बरेच व्यापारी
सामान्य योजनेत समाविष्ट केले जाईल.
मग आमचा उद्देश होता
कर अनुपालनाच्या अडचणी दूर करण्यासाठी
थोडे सोपे,
व्यवसाय करणे सुलभ करण्यासाठी.
तो उद्देश पराभूत झाला असता.
तर, म्हणूनच,
आसाम, हिमाचल प्रदेश, जम्मू आणि काश्मीर,
जरी ते विशेष श्रेणीतील राज्यांमध्ये आहेत,
जरी ते 75 लाखांच्या मर्यादेत असायला हवे होते,
पण तरीही,
त्यांच्यासाठी मर्यादा वाढवण्यात आली आहे.
त्यांना दीड कोटी रुपयांची मर्यादा देण्यात आली आहे.
हा मुद्दा आहे.
हे पहा.
चार्टवरून हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
सर्व राज्यांसाठी 1.5 कोटी
आणि उर्वरित विशेष श्रेणीतील राज्यांसाठी,
त्यांच्यासाठी 75 लाखांची मर्यादा आहे.
हे पहा.
सेवा श्रेणीसाठी हे पहा.
हेअरस्टायलिस्ट,
सेवा वर्गासाठी,
50 लाखांची मर्यादा आहे.
हा मुद्दा आहे.
बिल्लू बार्बर नावाचा एक हेअरस्टायलिस्ट आहे,
आणि बिल्लू बार्बरचा मित्र,
एक चित्रपट स्टार,
त्याचे नाव साहिर खान.
आठवतोय का तो चित्रपट? सर, मस्त चित्रपट होता. मी लहान असताना
पाहिलं आहे.
बिल्लू नाई.
शाहरुख खान आणि इरफान खान यांचा उत्तम चित्रपट.
जरी तो मोठा हिट झाला नाही.
पण इरफान खानचा अभिनय पाहायचा असेल तर हा चित्रपट जरूर पहा.
शाहरुख खान सुद्धा उत्तम अभिनेता असला तरी.
पण या सिनेमात इरफान खानच्या भूमिकेमुळे त्याला कच्चं
चावल्याचं बोललं जातंय.
सर, त्याने शाहरुख खानला कच्चा चावा घेतला.
एक दिवस हा चित्रपट जरूर पाहावा.
बिल्लू बार्बर असे या चित्रपटाचे नाव आहे.
बघा काय म्हणते ते.
एक हेअरस्टायलिस्ट आहे, बिल्लू बार्बर.
दिल्ली आणि हरियाणामध्ये त्यांचे सलून आहे.
आणि तो आंतरराज्य पुरवठा करत आहे.
त्यामुळे बिल्लू लाभ घेण्यास पात्र आहे की नाही हे निर्धारित
करण्यासाठी, दोन्ही सलूनची उलाढाल विचारात घेतली जाईल.
आता याबद्दल थोडे पुढे बोलूया.
काय म्हणते?
हे मुळात टर्नओव्हरच्या व्याख्येबद्दल बोलत आहे.
टर्नओव्हरच्या व्याख्येकडे जाऊया.
मुलाला शंका आहे.
साहेब, तुम्ही 1.5 कोटी उलाढाल, 1.5 कोटी उलाढाल, 1.5 कोटी
उलाढाल बोलत आहात.
या उलाढालीत काय घ्यावे?
कारण हे देखील अगदी सहज शक्य आहे की एखादी व्यक्ती त्याच्या
दुकानातून करपात्र पुरवठा देखील करत असेल.
तो मुक्त पुरवठा देखील करत आहे.
त्याची निर्यातही होत असण्याची शक्यता आहे.
मग उलाढालीत काय घ्यावे?
काय समाविष्ट केले पाहिजे? काय वगळले पाहिजे?
उलाढालीची व्याख्या एकदा पहा.
कारण उलाढालीची व्याख्या खूप उपयुक्त आहे.
खरे तर सीएच्या परीक्षेत ४-५ आकडय़ांच्या उलाढालीचे प्रश्न
येतात.
मी माझ्या परीक्षेला आलो होतो.
मला सांगा, हे सर्व तपशील आहेत.
आता तुम्हीच सांगा या व्यक्तीचा टर्नओव्हर काय असेल?
आणि या उलाढालीनुसार, मला सांगा, हे कंपोझिशन स्कीममध्ये येऊ
शकते का?
आणि मुलंही तिथे चूक करतात.
एकदा बघा काय होते, एकूण उलाढाल.
1.5 कोटी 50 लाखांची उलाढाल आपण बोलतोय, त्यात काय घ्यायचे?
ही बाह्य पुरवठ्याच्या मूल्याची बेरीज आहे.
करपात्र पुरवठा येतो.
करपात्र पुरवठा म्हणजे पुरवठा ज्यावर कर लागू होतो, जीएसटी
लागू होतो.
ज्यावर जीएसटी लागू होत नाही त्यावर सूट पुरवठा येतो.
यात निर्यातीचाही समावेश आहे.
आंतरराज्यीय पुरवठा देखील समाविष्ट आहे.
आंतरराज्यीय पुरवठा म्हणजे हरियाणातील व्यक्ती.
आणि समजा महाराष्ट्रात कोणी विक्री करत असेल तर त्या
विक्रीलाही इथे कव्हर केले जाईल.
पण या उणेतून काय करायचे?
हे पहा.
या उणेतून काय करायचे आहे?
ही एक अतिशय सोपी संकल्पना आहे.
आत्तापर्यंत आपण काय चर्चा केली?
रचना योजनेबाबत चर्चा केली.
व उलाढालीबाबत चर्चा केली.
आम्ही उलाढालीबद्दल चर्चा करत आहोत.
नक्की काय आहे?
करपात्र पुरवठा जोडा.
निर्यात जोडा.
आंतरराज्य जोडा.
वजा पासून काय करायचे आहे?
प्रथम हे पहा.
GST अंतर्गत भरलेले CESS सह कर.
म्हणजे तुम्ही CGST भरला आहे.
तुम्ही SGST भरला आहे.
तुम्ही IGST भरला आहे.
वजा ते.
तुमच्या उलाढालीतून.
वजा कर.
आणि आवक पुरवठ्याचे मूल्य ज्यावर कर देय आहे.
रिव्हर्स चार्ज आधारावर.
तुम्ही काही खरेदी केली आहे.
कदाचित तुम्ही नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीकडून खरेदी केली असेल.
त्यामुळे तुमच्यावर रिव्हर्स चार्जच्या तरतुदी लादण्यात आल्या
आहेत.
आणि तुम्ही कर जमा केला आहे.
हे आपण रिव्हर्स चार्ज चॅप्टरमध्ये वाचले होते.
तर असे काही असेल तर.
मग तुम्ही येथून त्या आवक पुरवठा वजा करू शकता.
ते तुमच्या उलाढालीचा भाग बनणार नाहीत.
कर आणि रिव्हर्स चार्जची खरेदी.
आवक पुरवठा.
या दोन गोष्टी तुमच्या उलाढालीचा भाग कधीच बनणार नाहीत.
त्यानंतर नेट तुमच्याकडे असेल.
म्हणजे करपात्र, निर्यात, सूट.
वजा हे.
जाळे सोडले जाईल.
ते तुमच्या उलाढालीचा एक भाग बनेल.
हा मुद्दा आहे.
आता पहा.
हे पहा.
जर तुम्हाला चार्टवरून समजून घ्यायचे असेल.
मग चार्टवरून पहा.
काय समाविष्ट आहे काय?
करपात्र, सवलत, निर्यात, व्याजदर.
आणि वजा काय करतो?
तुम्ही काही कर दिले आहेत.
आपण काही आवक पुरवठा केला आहे.
कधीकधी असे होऊ शकते की आपण एखाद्या व्यक्तीला काही कर्ज दिले
आहे.
काही कर्ज किंवा आगाऊ.
कारण ते व्यवसायात घडते.
तुम्ही व्यवसाय चालवत आहात, दुकान चालवत आहात.
एक व्यक्ती तुमच्याकडे येते.
भाऊ, मला 10 लाखांची गरज आहे.
तुम्ही मला कर्ज द्या.
मला एक ऋण द्या.
तू म्हणालास.
तुमच्या आतला तो जग्यश्नीर ग्रोवर.
तो म्हणाला.
पहा, ऐका.
तुम्हाला व्यवसाय कसा करायचा हे माहित नाही.
व्यवसाय म्हणजे काय हे तुम्हाला माहीत नाही.
मी तुला ऋण देतो.
मी तुला 10 लाखांचे कर्ज देतो.
आणि मी तुमच्याकडून १२% व्याज घेईन.
आता हे काय आहे?
एकप्रकारे हा सेवेचा पुरवठा आहे.
तुम्ही त्याला कर्ज दिले.
त्या व्यक्तीला तुम्ही दिलेली आगाऊ.
हा देखील सेवेचा पुरवठा आहे.
त्या बदल्यात तुम्ही जे व्याज घेत आहात.
तो विचाराचा बनला आहे.
मग, उलाढालीत त्या गोष्टीचा समावेश करावा का?
उलाढालीत ती गोष्ट समाविष्ट करावी का?
सर, ती गोष्ट उलाढालीत समाविष्ट करा.
चुकूनही करू नका.
कारण इथे लिहिले आहे.
उलाढाल वगळून.
सेवेच्या मुक्त पुरवठ्याचे मूल्य.
ठेवी, कर्ज इ. वाढवण्याच्या मार्गाने.
विचारात रूचीच्या मार्गाने प्रस्तुत केले जाते म्हणून.
जर तुम्ही कर्जावर व्याज घेत असाल.
मग ती सेवा येथून काढून टाका.
मुद्दा स्पष्ट आहे का?
आपण काय वाचत आहोत?
सर, आपण रचना योजनेचा अध्याय वाचत आहोत.
रचना योजना म्हणजे काय?
गेल्या वर्षी दीड कोटींची उलाढाल झाली होती.
जर कोणी वस्तू विकत असेल.
आणि सेवा व्यक्तीच्या बाबतीत.
जर ती उलाढाल 50 लाखांपर्यंत असेल.
मग त्या बाबतीत.
त्याला यावर्षी सामान्य जीएसटीची नोंदणी घेण्याची गरज नाही.
तो कंपोझिशन स्कीमची नोंदणी सहज करू शकतो.
अशावेळी त्याचा फायदा होईल.
की त्याला आयटीसी वगैरे काळजी करण्याची गरज नाही.
महिन्याचे रिटर्न भरावे लागत नाही.
त्यावर काही ठराविक दर असतील.
जसे व्यापारी, उत्पादक.
1% दर.
तो रेस्टॉरंट सेवा प्रदाता असल्यास.
नंतर 5% दर.
जर तो सेवाभावी व्यक्ती असेल.
ज्यांची उलाढाल 50 लाखांपर्यंत आहे.
नंतर 6% दर.
हे काही दर आहेत.
जी तो स्वतःच्या खिशातून जमा करेल.
ग्राहकांकडून गोळा करण्याचा प्रयत्न करू नका.
मग ते अधिक चांगले होईल.
मुद्दा क्र.
आम्ही चर्चा करत होतो.
एकूण उलाढाल म्हणजे काय?
एकूण उलाढाल म्हणजे नक्की काय?
या एकूण उलाढालीत काय समाविष्ट केले पाहिजे?
आणि काय वगळले पाहिजे?
कारण समस्या असू शकते.
उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला याचे ज्ञान नसेल.
मग ते शक्य आहे.
की तुमची उलाढाल बसली आहे.
1 कोटी 47 लाख.
आणि तुम्ही रचना योजनेत देखील येऊ शकता.
पण तुमच्या हिशोबात चूक झाली.
काहीतरी वजा करणे आवश्यक होते.
तुम्ही ते वजा करायला विसरलात.
आणि तुम्ही तुमची उलाढाल दाखवत आहात.
1 कोटी 51 लाख.
आणि 1 कोटी 51 लाख होताच.
तुम्हाला सामान्य योजनेत समाविष्ट केले जाईल.
रचना योजनेचे फायदे.
तुम्हाला मासिक विवरणपत्र भरण्याची गरज नाही.
अनुपालन कमी केले आहे.
आयटीसी आउटपुट टॅक्सचे काहीही पाहण्याची गरज नाही.
ते फायदे.
तुमच्यापर्यंत पोहोचणार नाही.
म्हणूनच मी शिकवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
ते एकूण उलाढालीत.
काय सर्व येते.
सर्व काय येत नाही.
एकूण उलाढालीत.
करपात्र पुरवठा येईल.
परीक्षेचा पुरवठाही येईल.
निर्यात होईल.
आंतरराज्यीय पुरवठाही येईल.
पण एक नवीन मुद्दा आहे.
नवीन मुद्दा काय म्हणतो?
की हे सर्व पुरवठा.
तुम्हाला सर्व शाखा घ्याव्या लागतील.
तुम्हाला एक व्यवसाय वेगळा घेण्याची गरज नाही.
काय म्हणते ते पहा.
करपात्र, सवलत, निर्यात.
समान पॅन असलेल्या व्यक्तींची.
वर गणना करायची आहे.
अखिल भारतीय आधार.
तुमचे मुंबईत दुकान आहे.
तिथून तुम्ही कमावता.
वार्षिक उलाढाल 50 लाख आहे.
तुमचं दिल्लीत दुकान आहे.
तिथूनही तुम्हाला ५० लाखांची कमाई होते.
आणि तुमचे दुकान आहे.
उदाहरणार्थ हरियाणात.
तिथून तुम्हाला 25 लाखांची कमाई होते.
आता माझा तुम्हाला प्रश्न आहे.
चॅम्पियन्स फक्त मला ही गोष्ट सांगा.
एकूण उलाढाल तुम्हाला दिसेल.
तुम्ही ते वेगळे पहाल का?
आणि तुम्ही ते वेगळे पहाल का?
हा माझा तुम्हाला प्रश्न आहे.
मला कोण सांगणार?
जो मला सांगेल.
ताबडतोब.
मी तुला 2000 रुपये देईन.
कोणी सांगण्याचा प्रयत्न करेल का?
आपण ज्या एकूण उलाढालीबद्दल बोलत आहोत.
आपण ते वेगळे पहावे का?
किंवा आपण ते एकत्र पहावे?
आम्हाला काय करावे लागेल?
सर, तरतूद काय म्हणते?
या सर्व गोष्टींचा समावेश करण्यासाठी तरतूद म्हणते.
कोणाची? समान पॅन असलेल्या व्यक्तींची.
तोच पॅन का म्हणाला?
सर, आपण GST बद्दल बोलत आहोत.
जीएसटी हा अप्रत्यक्ष कर आहे.
येथे जीएसटी देखील समाविष्ट आहे.
GST चा नोंदणी क्रमांक.
मग हा पॅन आला कुठून?
पॅन आयकराशी जोडलेले आहे.
ते आयकराबद्दल आहे.
मग ते कुठून आले?
ते कुठून आले सर?
काय करताय साहेब?
तुम्ही जीएसटीवर आयकर का खर्च करत आहात?
आतापर्यंत आम्हाला जीएसटी समजू शकला नव्हता.
त्यात तुम्ही आयकराचाही समावेश केला आहे.
मुला, मला समजून घेण्याचा प्रयत्न कर.
मी जे सांगण्याचा प्रयत्न करत आहे.
GST मध्ये आपण कुठेतरी वाचले होते.
की नोंदणी तुम्हाला घ्यावी लागेल.
प्रत्येक राज्यात तुम्हाला वेगवेगळी नोंदणी करावी लागेल.
मी ते वाचले आहे. तुमची पाच राज्यांमध्ये पाच दुकाने,
हरियाणामध्ये वेगळी, केरळमध्ये वेगळी, तामिळनाडूमध्ये वेगळी,
दिल्लीत वेगळी, जम्मू-काश्मीरमध्ये वेगळी असल्यास तुम्हाला
जीएसटीमध्ये पाच राज्यांची पाच वेगवेगळी नोंदणी घ्यावी लागेल.
आयकरात असे काही आहे का?
रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या प्राप्तिकरात वेगवेगळ्या राज्यांच्या
वेगवेगळ्या नोंदणी असतील का?
की कंपनीचा एकच पॅन क्रमांक असेल?
साहेब, इन्कम टॅक्स हा केंद्र सरकारचा कर आहे.
तुम्हाला हे का कळत नाही?
आयकर हा केंद्र सरकारचा कर आहे.
वेगळे करून काय करणार?
देशात केंद्रात एकच सरकार आहे, ते भाजपचे.
केंद्रात एकच सरकार आहे.
त्यामुळे तुमचा पॅन समान राहील.
परंतु तुमची जीएसटी नोंदणी राज्य-विशिष्ट आहे.
प्रत्येक राज्याच्या सरकारला महसुलाची गरज असते.
दिल्ली सरकारला पैशांची गरज आहे. हरियाणा सरकारला पैशांची गरज
आहे.
म्हणूनच तुम्हाला राज्यभर नोंदणी करावी लागेल.
जेणेकरून तुम्ही प्रत्येक राज्यात दाखवू शकाल की माझ्या
राज्याचे सरकार…
बघा मला या राज्यात इतका महसूल मिळाला आहे.
त्या महसुलानुसार तुमच्या राज्याला इतका पैसा मिळतो.
आपण CGST आणि SGST काय करतो.
SGST कर थेट राज्य सरकारकडे जाईल.
प्रत्येक राज्य सरकारला मला पैसे द्यावे लागतात.
कर म्हणून.
प्रत्येक राज्याच्या सरकारला पैशाची गरज असते.
म्हणूनच आमची जीएसटी नोंदणी राज्य-विशिष्ट आहे.
पॅन केंद्र-विशिष्ट आहे.
एखाद्या देशात तुम्ही कंपनी चालवत असाल तर तुमच्याकडे फक्त
एकच पॅन क्रमांक आहे.
तुम्ही 1000 शाखा उघडल्या तरीही तुमचा पॅन क्रमांक तोच राहील.
तो काय म्हणतोय?
एकच पॅन असलेल्या व्यक्तींच्या बाह्य पुरवठ्यात या गोष्टी
येतील असे तो सांगण्याचा प्रयत्न करत आहे.
अखिल भारतीय आधारावर गणना करणे.
तर आता मला सांगा, इथे मी एकटाच होतो.
मी एकटाच माणूस होतो.
आणि जेव्हा मी एकटाच असतो, तेव्हा माझी जीएसटी नोंदणी
वेगवेगळ्या राज्यांची असेल हे शक्य आहे का?
मुंबईची, दिल्लीची, हरियाणाची. हे अगदी खरे आहे.
पण माझा पॅन नंबर वेगळा असेल का?
पॅन एकच असेल.
तर आता जेव्हा मी एकूण उलाढाल मोजतो.
आता जेव्हा मी एकूण उलाढाल मोजतो.
माझ्याकडे दीड कोटींची कंपोझिशन स्कीम आहे की नाही.
तर 1.5 कोटी मोजण्यासाठी, मला अखिल भारतीय आधारावर गणना पहावी
लागेल.
प्रत्येक राज्याचा हिशोब नाही.
का? कारण एकच पॅन असलेल्या व्यक्तींच्या या सर्व गोष्टी काढा
असे तो म्हणत आहे.
तेही अखिल भारतीय आधारावर.
जर मी जीएसटी नोंदणीबद्दल बोललो.
हे वेगळे, हे वेगळे, हे वेगळे.
पण पॅन नंबर एकच आहे.
हे तेच, हे तेच.
पॅन क्रमांक एकच आहे.
रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या काही शाखा दिल्लीत आहेत.
काही शाखा केरळमध्ये आहेत.
काही शाखा बंगालमध्ये आहेत.
जीएसटी नोंदणी वेगळी असू शकते.
पण पॅन नंबर एकच असेल.
जेव्हा पॅन नंबर एकच असेल.
मग तुम्हाला सर्व शाखांची उलाढाल एकत्र करावी लागेल.
तुमची उलाढाल इथे येते.
1 कोटी 25 लाख रुपये.
एकूण मर्यादा दीड कोटी होती.
तर माझ्या भावा, या वर्षी तुम्ही रचना योजनेत येऊ शकता.
हा मुद्दा आहे.
हा मुद्दा आहे सर.
या वर्षी तुम्ही कंपोझिशन स्कीममध्ये येऊ शकता.
हा मुद्दा पहा सर.
समान पॅन असलेली व्यक्ती.
प्रत्येकाकडे पॅन आहे.
प्रत्येकाचा सर्व शाखांचा पॅन क्रमांक समान आहे.
सर्व शाखांची एकूण.
एकूण उलाढाल येईल.
1.5 कोटींपेक्षा जास्त आहे की कमी आहे हे तपासा.
जर ते कमी असेल तर रचना योजना लागू केली जाते.
जर ते जास्त असेल तर सामान्य योजना लागू केली जाते.
शाखांच्या उलाढालीकडे वेगळे पाहू नका.
देशातील सर्व शाखांची उलाढाल तपासा.
कारण तुम्हाला पॅनचा आधार पाहावा लागेल.
१ एप्रिलपासून तुम्ही नोंदणीसाठी अर्ज केल्याच्या तारखेपर्यंत.
उदाहरणार्थ, आमच्याकडे 20 लाखांची मर्यादा आहे.
जर तुमची उलाढाल या वर्षी 20 लाखांपर्यंत असेल.
मग तुम्हाला कोणतीही नोंदणी करण्याची गरज नाही.
मग ती रचना असो वा इतर.
समजा तुम्ही 1 एप्रिल रोजी तुमचा व्यवसाय सुरू केला.
आणि 30 जून पर्यंत तुमची उलाढाल 20 लाख आहे.
30 जूनपर्यंत तुम्ही कोणतीही नोंदणी केली नाही.
कोणतेही बीजक कापले नाही.
जेव्हा आपण नोंदणी केली नाही.
मग रचना आणि सामान्य कसे आहे?
30 जूनपर्यंत तुम्ही जीएसटीशिवाय काम करत आहात.
पण ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबर महिन्यात समजा.
जेव्हा तुम्ही व्यवसाय करत असता.
समजा तुमचा व्यवसाय 1 कोटी किंवा 1.25 कोटी आहे.
मग त्या धंद्यात.
सुरुवातीची उलाढाल घेतली जाईल का?
जेव्हा तुमची कोणतीही नोंदणी नव्हती.
त्याचे उत्तर होय, घेतले जाईल.
नोंदणीकृत व्यक्तीने केलेल्या पुरवठ्याचे मूल्य.
1 एप्रिलपासून तो नोंदणीसाठी जबाबदार आहे.
त्याचाही समावेश करावा लागेल.
मी थोड्या वेळाने स्पष्ट करेन.
पकडून ठेव.
तुम्हाला समजत नसेल तर काही हरकत नाही.
पकडून ठेव. मी पुढे स्पष्ट करेन.
पकडून ठेव.
तो दरांबद्दल बोलत आहे.
एक निर्माता आहे.
कोणता निर्माता?
कपडे बनवणारा एक निर्माता आहे.
एक निर्माता आहे जो विटा बनवतो.
एक निर्माता आहे जो प्लास्टिकचे घटक बनवतो.
आणि एक निर्माता आहे जो सिगारेट तंबाखू बनवतो.
एक उत्पादक आहे जो वातित पाणी बनवतो.
तर, कोणते उत्पादक समाविष्ट आहेत?
साहेब, बघा.
मी सामान्य उत्पादकांबद्दल बोलत आहे.
आइस्क्रीमचे उत्पादक सोडून इतर उत्पादक.
पान मसाला, तंबाखू, वातित पाणी उत्पादक व्यतिरिक्त.
सामान्य उत्पादक आहेत.
तर, राज्यातील अर्धा टक्का.
कारण, तो काय म्हणतो ते पहा.
राज्यात अर्धा टक्का कर दर आहे.
SGST प्रमाणे.
मी तुला एकदा सांगितले होते.
CGST देखील काम करते.
जर SGST तुम्हाला सांगतो की माझा कर दर अर्धा टक्का आहे.
CGST देखील तुम्हाला सांगेल की माझा दर अर्धा टक्का आहे.
तर, त्या बाबतीत एकूण दर किती असेल?
तो एसजीएसटीचा दर सांगत आहे.
त्याने एकूण एकत्रित दर सांगितलेला नाही.
अर्धा टक्का असेल तर राज्याचा दर.
जर एसजीएसटीचा दर अर्धा टक्का असेल.
तर, CGST मध्ये देखील हेच लिहिले जाईल.
बेस चिन्ह कट करा.
अजून काही नाही.
तर, सीजीएसटीचा अर्धा टक्का दर.
आणि एकूण दर किती असेल?
एक टक्का.
ते तपासा.
निर्माता असेल तर.
सामान्य निर्माता.
पान मसाला, तंबाखू वगैरे बनवत नाही.
तर, SGST चा एकूण दर एक टक्का आहे.
तेवढा कर सरकार वसूल करेल.
यावर कोणत्याही आयटीसीचा दावा करू नका.
यावर कोणत्याही ITC इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा दावा करू नका.
आणि तुम्ही तुमच्या ग्राहकांकडून हा कर वसूल करू शकत नाही.
ते तुम्हाला स्वतःच्या खिशातून गोळा करावे लागेल.
स्वतःचा खिसा मोकळा करावा लागेल.
ते तपासा.
रेस्टॉरंटचा दर अर्धा टक्का असेल तर.
राज्यात एकूण दर किती असेल?
पाच टक्के.
आणि जर सामान्य पुरवठादार असेल तर, जसे की व्यापारी.
तर, त्यावर दर किती?
एक टक्का.
ते तपासा.
तो उलाढाल एक टक्का सांगतोय.
उलाढालीचा एक टक्का.
जे तुम्हाला वर्षभरात मिळेल.
तुम्ही केलेल्या विक्रीपैकी एक टक्का.
त्यातील पाच टक्के.
या.
उदाहरण तपासा.
आणि कारण तो निर्माता आहे.
त्यामुळे त्याला एसजीएसटीमध्ये अर्धा टक्का कर भरावा लागतो.
SGST मध्ये अर्धा टक्का.
आणि एकूण एक टक्के असणे आवश्यक आहे.
ठीक आहे.
ही उलाढाल तो सांगत आहे.
चालू वर्षाच्या पहिल्या तिमाहीत पाच लाख दहा लाखांची उलाढाल
झाली.
तर, मला सांगा तुम्हाला किती कर जमा करायचा आहे?
एक टक्का आहे.
तुम्ही एक टक्के दोन भागांमध्ये विभागाल.
SGST आणि SGST.
अर्धा आणि अर्धा.
एकूण सांगा.
एक टक्का.
या वर्षाची उलाढाल किती आहे?
पाच लाख.
पाच लाखांपैकी एक टक्के.
पाच हजार रुपये.
इतर शाखेचे काय?
दहा लाख.
दहा हजार.
एकूण किती आहे?
पंधरा हजार रुपये.
ठीक आहे.
चला पुढे जाऊया.
आपण समजून घेऊ शकता?
आम्हाला काय अभ्यास करायचा आहे?
रचना योजना काय आहे?
ही योजना कोणाच्या फायद्यासाठी आणली आहे?
यात तुमचा फायदा काय?
उलाढाल म्हणजे काय?
तुम्हाला प्रत्येक शाखा स्वतंत्रपणे तपासावी लागेल का?
की सगळ्या शाखा एकत्र करून तपासाव्या लागतील?
उलाढालीच्या मर्यादा काय आहेत?
काय मर्यादा आहे ती पार करताच,
मला कंपोझिशन स्कीममधून बाहेर पडावे लागेल आणि सामान्य योजनेत
कर भरावा लागेल?
तुम्ही हे मुद्दे समजून घेऊ शकता का?
हे मुद्दे आहेत.
त्यांना पाहू.
सेवांच्या बाबतीत काय उरणार?
तर या प्रकरणात, सर, आपण आधी जे वाचले आहे ते 6% आहे.
जरी असे म्हटले जाते की शाल्पे कराचा दर 3% आहे.
पण ते एका कृतीत लिहिले आहे.
जर आपण दोन्ही एकत्र केले तर तो 6% दर आहे.
सेवा प्रदात्याच्या बाबतीत सीजीएसटी अधिक एसजीएसटी 6% दर आहे.
याचे उदाहरण तपासायचे असेल तर पहा पद्मावती आहे, सलून चालवते
आहे, कंपोझिशन लेव्ही आहे.
एक शाखा दिल्लीत आहे, तर दुसरी शाखा गुडगावमध्ये आहे.
गेल्या वर्षी दोन्ही शाखांची एकूण उलाढाल ४५ लाख होती.
या प्रकरणात, सेवेच्या बाबतीत मर्यादा काय होती? 50 लाख.
गेल्या वर्षी उलाढाल किती होती? 45 लाख.
त्यामुळे यंदा ते रचनेत येऊ शकेल का?
उत्तर होय आहे.
त्यामुळे ते रचनेत आले.
यंदा पहिल्या तिमाहीत उलाढाल किती आहे? एकासाठी 5 लाख आणि
दुसऱ्यासाठी 10 लाख.
त्यामुळे कर काढायचा असेल तर काढा.
5 लाखांवर 6% आणि 10 लाखांवर 6% ठेवा.
कर येईल.
5 लाख आणि 30 लाखांवर 6% आणि 10 लाखांवर 6% ठेवा.
एकूण कर 60,000 असेल.
ठीक आहे? बघितलं का? काय होते?
ते कसे घडते?
एक उदाहरण पहा.
या उदाहरणावरून हे शेवटचे उदाहरण असेल.
गोष्टी तुम्हाला स्पष्ट होतील.
या वर्षी एका फोटोग्राफरने आपला व्यवसाय सुरू केला आहे.
चंपक असे छायाचित्रकाराचे नाव आहे.
आणि या उदाहरणातील सर्व पात्रे काल्पनिक आहेत.
त्याचा जेठालाल आणि त्याच्या एपिसोडशी काहीही संबंध नाही.
तर चंपक असे एका छायाचित्रकाराचे नाव आहे.
मी त्याचे नाव चाचा ठेवलेले नाही.
मी फक्त चंपक म्हणतोय.
या वर्षी त्यांनी फोटोग्राफीचा व्यवसाय सुरू केला आहे.
इथेच थांबवा.
एकदा इथेच थांब.
इथेच सोडा.
यावर्षी त्यांनी नवीन व्यवसाय सुरू केला आहे.
शब्दांकडे लक्ष द्या.
सुरू झाला आहे.
त्याने या वर्षी व्यवसाय सुरू केला असेल तर गेल्या वर्षी
उलाढाल झाली असती का?
गेल्या वर्षी उलाढाल झाली असती का? उत्तर नाही आहे.
तो या वर्षाच्या सुरुवातीपासून रचनांमध्ये येऊ शकतो का?
गेल्या वर्षी 50 लाखांची उलाढाल झाली नाही.
त्यामुळे तो येऊ शकतो.
तो कधी येऊ शकत नाही?
जेव्हा 50 लाखांहून अधिक उलाढाल होते.
पण ते ५० लाखांपेक्षा जास्त होते का?
त्याने यंदा नव्याने सुरुवात केली आहे.
त्याने पूर्णपणे नव्याने सुरुवात केली आहे.
त्यामुळे तो सुरुवातीपासूनच रचनांमध्ये येऊ शकतो.
हे पहा.
एप्रिल ते जूनपर्यंत 20 लाखांची उलाढाल झाली आहे.
आणि 20 लाखांची उलाढाल होताच त्याला नोंदणी करावी लागेल. हे
टाइमलाइनवरून समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया.
ही टाइमलाइन पहा.
समजा हा एप्रिल महिना आहे.
आणि हा एप्रिल आणि हा जून.
मी माझा व्यवसाय येथे सुरू करतो.
दिग्दर्शक, तुम्ही हे थोडे हलवू शकाल का?
मी माझा व्यवसाय येथे सुरू करतो.
त्यामुळे माझी 20 लाखांची उलाढाल इथपर्यंत आहे.
मी इथपर्यंत 20 लाखांची उलाढाल केली आहे.
आता मी येथे 20 लाखांची उलाढाल खेचली आहे, तेव्हापर्यंत मी
नोंदणी न करता काम करत होतो. कारण माझी उलाढाल 20 लाखांच्या
खाली होती.
माझी उलाढाल 20 लाख झाली आहे.
ज्या दिवशी माझी उलाढाल 20 लाखांवर पोहोचेल, तेव्हा माझे मन
धावू लागेल.
मला विचार करावा लागेल की मला नोंदणी करावी लागेल.
पण प्रश्न असा आहे की मी नोंदणीमध्ये रचना का घ्यायच्या?
प्रश्न असा आहे की मी नोंदणीमध्ये रचना का घेऊ?
किंवा मी हे सामान्यपणे घ्यावे?
त्याने विचार केला आहे की मी नॉर्मल जाईन.
माझा नवीन व्यवसाय आहे.
मी अनुपालन आणि सीएकडे जाईन आणि त्यांना पैसे देईन.
मला एक काम करू दे.
मी रचनांमध्ये येईन.
मी 50 लाखांपर्यंत येऊ शकतो.
एकदा उलाढाल ओलांडली की मला रचनांमधून बाहेर पडावे लागेल.
मी 50 लाखांपर्यंत येऊ शकतो.
ठीक आहे.
50 लाखांची वाट पाहू.
मग तो म्हणतो की, जुलै ते सप्टेंबरपर्यंत माझी उलाढाल ३० लाख
झाली आहे.
जुलै ते सप्टेंबरपर्यंत माझी उलाढाल ३० लाख झाली आहे.
माझी उलाढाल ५० लाख मानली जाईल का?
नाही, ते नसावे.
मी तुम्हाला एकूण उलाढाल विचारल्यास ती ५० लाख आहे की नाही?
मी येथे 20 लाख कमावले आहेत.
मी येथे 30 लाख कमावले आहेत.
माझी सप्टेंबरपर्यंत 50 लाखांची उलाढाल झाली आहे.
आता या नाण्याचे दोन पैलू आहेत.
मला सांग, काय टेन्शन असेल?
पहिले टेन्शन म्हणजे उलाढाल 50 लाखांची होईल.
टेन्शन ही चांगली गोष्ट आहे.
सर्व प्रथम, आपले तोंड बंद ठेवा.
सर्व काही नकारात्मक नाही.
चंपक चाचा यांनी फोटोग्राफीचा नवा व्यवसाय सुरू केला.
मला ते काम करेल अशी अपेक्षा नव्हती, पण ते झाले.
आणि ते इतके चांगले काम केले की अवघ्या काही महिन्यांत विक्री
50 लाखांपर्यंत पोहोचली.
20 लाखांच्या वेळी त्यांनी नोंदणीचा ​​विचार केला असावा.
मध्ये नोंदणी करणे शक्य आहे
सेवांसाठी रचना योजना.
ते अगदी सहज शक्य आहे.
पण आपण असेही वाचतो की जर मर्यादा १.५ कोटी असेल तर १.५
कोटींची मर्यादा या वर्षीचीही मर्यादा असेल. आपण हा मुद्दा
कसा सोडत आहात?
गतवर्षी ही मर्यादा १.५ कोटी होती, तर यावर्षीही ही मर्यादा
१.५ कोटी ५० लाख आहे.
मर्यादा अशी आहे की जोपर्यंत तुम्ही या वर्षी 1.5 कोटी कमावत
असाल, जर तुम्ही या वर्षी 1.5 कोटी कमावत असाल किंवा तुम्ही
सेवांमध्ये 50 लाख कमवत असाल, तर तुमच्यासाठी कंपोझिशन स्कीम
लागू आहे.
पण या वर्षी उलाढाल 1 कोटी, 50 लाख, 1 रुपया कमावताच तुम्ही
कंपोझिशन स्कीम लागू करावी की नाही?
हीच सध्या मोठी चर्चा आहे.
सरकारने तुम्हाला दीड कोटी दिले आहेत.
त्यांना सांगा की तुम्ही छोटे व्यापारी आहात.
आम्ही तुम्हाला दिलासा देऊ.
पण या वर्षी दीड कोटींच्या वर जाताच तुम्हाला ही योजना
सोडण्यास भाग पाडले जाईल.
तुम्हाला सामान्य प्रणाली, सामान्य कर रचना प्रविष्ट करावी
लागेल.
तुम्हाला मासिक रिटर्न भरावे लागेल.
तुम्हाला तुमच्या विक्रीवर कर वसूल करावा लागेल.
तुम्हाला इनपुट टॅक्ससाठी क्रेडिट घ्यावे लागेल.
तो एक अतिशय गुंतागुंतीचा मुद्दा आहे.
अतिशय गंभीर मुद्दा आहे.
ही गंभीर बाब आहे.
या वर्षी दीड कोटीपर्यंत तुम्ही काहीही बोलणार नाही.
पण तुम्ही दीड कोटींच्या वर जाताच, तुम्ही सामान्य योजनेत
प्रवेश कराल.
मी तुला सांगितले, नाही का?
मी तुम्हाला अशा गोष्टी सांगत राहीन.
धडा संपला असा विचार करताच तुम्हाला समजेल. मी तुला असा
मुद्दा देईन की तुझा पाय घसरेल.
तुमच्या डोक्याखाली आकाश सरकेल.
सर, मी गेल्या वर्षीच्या उलाढालीबद्दल बोलतोय.
या वर्षीची उलाढाल कशी विसरलीस? 1.5 कोटी, तुम्हाला या वर्षी
देखील तपासावे लागेल.
जर तुम्ही 1.5 कोटींच्या वर गेलात तर तुम्ही सामान्य योजनेत
प्रवेश कराल.
हा मुद्दा आहे.
काका चंपक टेन्शन होत आहेत.
येथे 50 लाखांची उलाढाल होत असल्याने त्यांना टेन्शन येत आहे.
या नियमानुसार मी याच्या वर गेलो तर ऑक्टोबर ते डिसेंबर या
कालावधीत 20 लाखांची उलाढाल होते.
मग कर कसा मोजला जाईल? कर कसा मोजला जाईल?
हे मला सांगा.
सर, हे प्रकरण आहे.
हे प्रकरण आहे.
त्याची उपचार पद्धतीही अतिशय सोपी आहे.
त्याचा उपचार असा आहे की तुम्हाला काहीही करण्याची गरज नाही.
सर्वप्रथम, तुम्हाला टेन्शन घेण्याची गरज नाही.
एक-एक करून तपासणे हाच त्याचा उपचार आहे.
हे 20 लाख, इथपर्यंत तुम्हाला कोणताही कर भरावा लागणार नाही.
कारण तुम्ही इथे रजिस्ट्रेशनही घेतलेलं नाही.
आपण काय घेतले नाही?
20 लाखांची मर्यादा असल्याचे सरकारच सांगत होते. जर तुमची
कमाई 20 लाखांपेक्षा कमी असेल तर तुम्हाला नोंदणी करण्याची
गरज नाही.
आणि जेव्हा तुम्हाला नोंदणी करायची नसते, तेव्हा तुम्हाला
काही कर भरावा लागतो का? उत्तर नाही आहे.
तुम्हाला आतापर्यंत कोणताही कर भरावा लागणार नाही.
या प्रकरणात, आपल्याला पैसे देण्याची आवश्यकता नाही.
आता पुढच्याकडे येऊ.
येथे 20 लाखांची उलाढाल झाली.
म्हणून मी कंपोझिशन स्कीमची निवड केली.
आणि जेव्हा मी सेवांसाठी रचना योजना निवडतो, तेव्हा दर 6%
असेल. तर मी 30 लाखांवर किती कर भरणार? ६%.
एकदम बरोबर.
मी ६% देत राहीन आणि सेव्ह करेन.
मला कोणतेही अनुपालन करावे लागणार नाही.
आणि इथे माझी उलाढाल ५० लाखांवर पोहोचताच, ५० लाखांवर
पोहोचताच, आता मी सामान्य दरावर आलो आहे.
आता यावर 18% योग्य दर लागू होईल.
18% चा दर येथे योग्यरित्या लागू केला जाईल.
मी इथे बसलो आहे.
मला दुःख होत आहे.
एकदा बघा आणि समजून घ्या
ते पहा.
ते पहा. ते वाचण्याचा प्रयत्न करा.
उत्तर काय आहे?
दिलेल्या प्रकरणात,
मी एक व्यवसाय सुरू केला आहे.
त्यामुळे गेल्या वर्षी उलाढाल झाली नाही.
त्यामुळे मी नोंदणीसाठी पात्र असेल जेव्हा उलाढाल 20
लाखांपेक्षा जास्त असेल.
जेव्हा मी GST मध्ये नोंदणी करतो,
मी सेवांसाठी रचना योजनेची निवड करेन.
मला FRL मधून 20 लाख मिळत आहेत.
पण मी सध्यातरी ते वगळेन.
कारण जर मला नोंदणीच मिळाली नाही तर कर कशासाठी?
त्यानंतर, पुढील 30 लाख जे येतील, त्या 30 लाखांवर मला 6%
दराने कर भरावा लागेल.
जे मी भरले आहे.
आणि जेव्हा माझी उलाढाल ५० लाखांपर्यंत पोहोचते, पण जेव्हा मी
५० लाखांच्या वर गेलो, तेव्हा आता मी सामान्य योजनेत आहे, मी
आता छोटा व्यापारी नाही.
सरकार म्हणाली, परत सामान्यात या, तुम्ही आता लहान मूल नाही,
मोठ्या वर्गात या.
आता तुमचे पेन्सिलने लिहिण्याचे दिवस संपले आहेत, पेनने
लिहायला सुरुवात करा, थोडा खर्च करा.
म्हणून जेव्हा मी ५० लाखांच्या वर गेलो, त्या बाबतीत सामान्य
दर १८% आहे.
माझ्यावर दर लागू केला जाईल.
सर, रचना योजनेचा हा संपूर्ण अध्याय होता.
आता बाकी बकवास आहे, फक्त 5-7 मिनिटे.
गतवर्षी मोठ्या प्रमाणात दीड कोटी आणि यंदा दीड कोटी रुपये
होते.
आणि ते दर काय आहेत?
बस एवढेच.
बघा, सगळे कोण येऊ शकत नाहीत.
सर, काही सेवा लोक आहेत जे अशा वस्तू, वस्तू किंवा सेवा देत
आहेत, ज्यावर कोणताही कर नाही, ते वस्तूंच्या कंपोझिशन
स्कीममध्ये येऊ शकत नाहीत.
तुम्ही आंतरराज्यात काम करत आहात, दिल्ली ते हरियाणा,
आंतरराज्य माल विकत आहात.
तुम्ही रचना योजनेत येऊ शकत नाही.
तुम्ही इलेक्ट्रॉनिक कॉमर्स ऑपरेटरद्वारे सेवा देत असल्यास,
तुम्ही येऊ शकत नाही.
तुम्ही पान मसाला किंवा तंबाखूचे उत्पादक असाल तर तुम्ही येऊ
शकत नाही.
तुम्हाला सामान्य कराच्या कक्षेत यावे लागेल.
ठीक आहे? जर तुम्ही सेवांचे पुरवठादार असाल, तर तुम्ही माल का
येत आहात?
जर तुम्ही सेवांचे पुरवठादार असाल तर सेवांमध्ये या.
हे घ्या, यात या.
सेवेत या.
आणि तेच गुण वस्तूंमध्ये आहेत.
इथे बघ.
यात काही होतं का?
जर तुम्ही आंतरराज्यीय पुरवठादार असाल, तर चुकूनही रचना
योजनेत येऊ नका.
जर तुम्ही आंतरराज्यीय पुरवठादार असाल तर तुम्ही एक मोठे
व्यक्ती आहात.
तुम्ही आंतरराज्यीय व्यवहार करत आहात.
तुम्ही रचना योजनेतून बाहेर पडाल.
असे देखील होऊ शकते की आपण यावेळी रचना योजनेमध्ये आहात.
पण तुम्ही आंतरराज्य विक्री करताच, तुम्ही रचना योजनेतून
बाहेर पडाल.
तुमच्यावर सामान्य तरतुदी लागू केल्या जातील.
पण, मी नेहमी म्हणतो, कायद्यात जे लिहिले आहे तेच आहे.
यामध्ये तुम्ही आंतरराज्यीय खरेदी करू शकत नाही असे लिहिले
आहे का?
कुठेही लिहिले आहे का?
मी आंतरराज्य खरेदी करू शकतो.
मी दिल्लीचा माणूस आहे. मी एक रचना पुरवठादार आहे.
मी रचना योजनेत येतो.
मी जम्मू आणि काश्मीरमधून खरेदी करू शकतो का?
उत्तर होय आहे.
मी आंतरराज्य खरेदी करू शकतो.
पण मी आंतरराज्य विक्री करू शकत नाही.
वस्तू आणि सेवांवर आंतरराज्यीय आवक पुरवठा प्राप्त करण्यासाठी
रचना पुरवठादारावर कोणतेही बंधन नाही.
हा मुद्दा आहे.
सर, आत्ता मी हे व्याख्यान इथेच थांबवतो.
अन्यथा, ते थोडे लांब होईल.
काही मुद्दे आहेत.
मी त्यांना पुढील व्याख्यानात कव्हर करेन.
पुढील व्याख्यानात मी त्यांची उजळणीही करेन.
तोपर्यंत कंपोझिशन स्कीममध्ये नेमके काय होते हे समजून
घेण्याचा प्रयत्न करा?
का आणले होते?
तोपर्यंत मनापासून धन्यवाद.